SA/Bd 2973/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-02-17
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykarta podatkowakontrola podatkowaodtworzenie przychodudowody zakupurachunki uproszczonezeznania świadkówpostępowanie podatkoweOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję o określeniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r., uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający do odtworzenia przychodu.

Podatnik P. G. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą jego zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. po wyłączeniu go z opodatkowania kartą podatkową. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, błędną wykładnię prawa materialnego oraz dowolną ocenę dowodów, w tym odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność autentyczności podpisów na dokumentach zakupu. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo odtworzyły przychód podatnika na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów uzyskanych od kontrahentów, a zeznania pracowników podatnika były sprzeczne.

Sprawa dotyczyła skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. Podatnik został wyłączony z opodatkowania kartą podatkową z powodu prowadzenia działalności w tym samym zakresie co jego żona. W związku z tym należało ustalić podatek na zasadach ogólnych. Organ podatkowy podjął działania mające na celu odtworzenie dokumentacji podatkowej, w tym zakupu towarów handlowych. Po kontroli u kontrahentów i uzyskaniu kopii rachunków uproszczonych, organ ustalił przychód za okres od stycznia do czerwca 1998r. na kwotę [...] zł, a za dalszy okres przychód wykazany w zeznaniu rocznym. Podatnik kwestionował ustalenia organów, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, błędną wykładnię prawa, odmowę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz wybiórcze traktowanie zeznań świadków. Podkreślał również fakt prowadzenia przez Policję dochodzenia w sprawie podrobienia podpisów na fakturach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odtworzyły przychód podatnika na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd stwierdził, że zeznania pracowników podatnika były sprzeczne, a dowody z dokumentów uzyskanych od kontrahentów, potwierdzające sprzedaż towarów na rzecz P. G., były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd uznał również, że nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego, gdyż nawet jeśli podpisy na rachunkach nie należały do P. G., to towar został odebrany dla jego przedsiębiorstwa i zapłacono za niego. Okoliczność prowadzenia postępowania przez Policję nie miała wpływu na ocenę legalności decyzji podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organy podatkowe prawidłowo odtworzyły przychód podatnika na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów uzyskanych od kontrahentów, a zeznania pracowników podatnika były sprzeczne i niewiarygodne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dowody z dokumentów uzyskanych od kontrahentów, potwierdzające sprzedaż towarów na rzecz P. G., były wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, nawet jeśli podpisy na rachunkach nie należały do podatnika, a towar został odebrany przez inne osoby. Zeznania pracowników podatnika były sprzeczne, co uniemożliwiło ich wykorzystanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Dz.U. 1996 nr 151 poz 717 § § 22 ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej

Podatnicy, którzy nie zawiadomią urzędu skarbowego o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej, podlegają wyłączeniu z opodatkowania w formie karty podatkowej i są obowiązani płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach za cały rok podatkowy.

Pomocnicze

Dz.U. 2002 Nr 153, poz. 1269 art. 1 § par. 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. 2002 Nr 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2002 Nr 153, poz. 1271 art. 97 § §1

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 23 § §2

Ordynacja podatkowa art. 122

Ordynacja podatkowa art. 187 § §1

Ordynacja podatkowa art. 210 § §4

Ordynacja podatkowa art. 190

Ordynacja podatkowa art. 200 § §1

Dz. U. Nr 154, poz. 797 art. 51 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo odtworzyły przychód podatnika na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentów uzyskanych od kontrahentów. Zeznania pracowników podatnika były sprzeczne i niewiarygodne. Nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego na okoliczność autentyczności podpisów. Prowadzone przez Policję dochodzenie nie ma wpływu na ocenę legalności decyzji podatkowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 190 i 200. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dowolna ocena dowodów i odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Wybiórcze traktowanie zeznań świadków. Brak uzasadnienia przyczyn odmowy wiarygodności zeznaniom pracowników podatnika. Naruszenie zasady zupełności postępowania (art. 122 Ordynacji podatkowej).

Godne uwagi sformułowania

Organy podatkowe miały prawo samodzielnie ocenić zebrany materiał dowodowy. Istotna jest okoliczność wydania towaru przez sprzedającego i dokonania zapłaty przez kupującego. Nie przesądza o braku poniesienia wydatku fakt, iż inna osoba odebrała rachunek dla P. G. i go podpisała. Zachowanie, na które wskazuje Skarżący kłóci się z podstawowymi zasadami obrotu gospodarczego. Nie jest istotne natomiast, czy kontrola została wszczęta na skutek donosu, czy też innego instrumentu pozyskania informacji przez organ podatkowy.

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

sędzia

Grzegorz Saniewski

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie przychodu podatkowego w przypadku braku dokumentacji podatkowej u podatnika, ocena dowodów z dokumentów uzyskanych od kontrahentów, znaczenie zeznań świadków i dowodu z opinii biegłego w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1998 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy w postępowaniach podatkowych dotyczące odtwarzania dokumentacji i oceny dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Jak odtworzyć przychód, gdy zaginęła dokumentacja? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Bd 2973/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Najda-Ossowska
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
FSK 1289/04 - Wyrok NSA z 2004-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy
Dz.U. 1996 nr 151 poz 717
§ 22 ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie karty podatkowej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Asesor sądowy Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Buczek po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. oddala skargę
Uzasadnienie
P. G. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami spożywczymi i z tego tytułu podlegał opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w formie karty podatkowej. W dniu 26 czerwca 1998r. Trzeci Urząd Skarbowy w B. przeprowadził kontrolę podatkową u P. G. i ustalił, że podatnik niezasadnie korzysta z powyższej formy opodatkowania, ponieważ żona podatnika od dnia 1 października 1997r. prowadziła działalność gospodarczą w tym samym zakresie opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych. W związku z tym, decyzją z dnia [...] Trzeci Urząd Skarbowy w B. wyłączył P. G. z tej formy opodatkowania. Ponadto, decyzją z tego samego dnia stwierdził wygaśnięcie decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 1998r.
Na skutek powyższych okoliczności organ podjął czynności mające na celu ustalenie wielkości przychodu osiągniętego przez Podatnika w 1998r. Organ przeprowadził kontrolę podatkową, a postanowieniem z dnia [...] wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. W toku postępowania podatnik przedłożył część rachunków potwierdzających dokonane zakupy w 1998r. Po uzyskaniu nazw dostawców wymienionych w karcie lustracji z dnia 26 czerwca 1998r. oraz z rachunków przedłożonych przez P. G., organ podatkowy podjął czynności mające na celu odtworzenie dokumentacji podatkowej. W związku z tym, zwrócił się do właściwych organów podatkowych o przeprowadzenie kontroli u kontrahentów P. G. w zakresie transakcji między tymi podmiotami oraz o przekazanie kserokopii dowodów sprzedaży towarów. Kontrole zostały przeprowadzone przez Pierwszy Urząd Skarbowy W. w Spółce Akcyjnej "P." w W., przez Urząd Skarbowy P. w firmie "E." Sp. z o.o. w P., przez Drugi Urząd Skarbowy w B. w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym E. A. C. w B. i w Przedsiębiorstwie Handlowo-Hurtowo-Detalicznym J. H. w B. oraz w Hurtowni Artykułów Spożywczych "M." W. J., J. Z. w B., przez Pierwszy Urząd Skarbowy w B. w Przedsiębiorstwie Handlowym "R." s.c. Z. B. i Spółka z siedzibą w B. Wymienione organy podatkowe potwierdziły fakt dokonywania sprzedaży towarów przez wskazanych kontrahentów na rzecz P. G. Jednocześnie w załączeniu przekazały kopie rachunków uproszczonych potwierdzających dokonywanie sprzedaży na rzecz Skarżącego. Ponadto, organ podatkowy zwrócił się do Przedsiębiorstwa Drobiarskiego "D." Sp. z o.o. w S. K. z zapytaniem dotyczącym dokonywania sprzedaży na rzecz P. G. Na powyższe zapytanie otrzymał odpowiedź pismem z dnia 7 września 2002r., w którym potwierdzono nabycie przez P. G. od tego podmiotu towarów handlowych, co zostało również udokumentowane kopią rachunków uproszczonych. Z uzyskanych kopii rachunków uproszczonych wynika, że Podatnik w okresie od 1 stycznia do 28 czerwca 1998r. dokonał zakupu towarów od wyżej wymienionych kontrahentów na kwotę [...] zł w tym podatek od towarów i usług. W związku z tym, uwzględniając stawki marż podane przez Podatnika w karcie lustracji z dnia 26 czerwca 1998r. ustalono przychód za okres od pierwszego stycznia 1998r. do 28 czerwca 1998r. w wysokości [...] zł. Natomiast za okres od 29 czerwca 1998r. do 31 grudnia 1998r. przyjęto wielkość przychodu wykazaną przez Podatnika w zeznaniu złożonym za 1998r. tj. w kwocie [...] zł. Począwszy bowiem od 29 czerwca 1998r. Podatnik prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów, o czym zawiadomił pismem otrzymanym przez organ podatkowy w dniu 29 czerwca 1998r. Urząd Skarbowy kilkakrotnie zwracał się do podatnika o przedłożenie dokumentacji podatkowej, w tym podatkowej księgi przychodów i rozchodów, jednakże w odpowiedzi na powyższe podatnik wyjaśnił, że dokumentacja podatkowa, w tym podatkowa księga przychodów i rozchodów prawdopodobnie zaginęła w czasie przeprowadzki.
Organ pierwszej instancji przesłuchał również pracowników zatrudnionych przez P. G. oraz pracowników zatrudnionych u dostawców towarów. Zebrany materiał dowodowy stanowił podstawę faktyczną wydanej decyzji z dnia [...] Nr [...], którą organ podatkowy określił dla P. G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998r. w kwocie [...] zł.
Od decyzji organu pierwszej instancji P. G. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł odwołanie. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 23 §2, art. 122, art. 187 §1 i art. 210 §4 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie innego przychodu niż przychód przedstawiony przez podatnika oraz odrzucenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność autentyczności podpisu na dowodach zakupu. Zaznaczył, że odmówiono wiarygodności zeznaniom pracowników zatrudnionych przez podatnika oraz wybiórczo potraktowano zeznania pracowników zatrudnionych przez wystawców rachunków. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że nie zostały mu wydane kopie anonimów, które stanowiły podstawę kontroli podatkowej. Ustalenia organu opierają się jedynie o zeznania tylko jednego pracownika zatrudnionego u kontrahenta i pomijają zeznania sześciu pozostałych pracowników. Dodał, że mąż świadka K. K. pracował w jego przedsiębiorstwie i rozwiązano z nim stosunek pracy w trybie dyscyplinarnym.
Podatnik podał, że zawiadomił Policję o popełnieniu przestępstwa podrobienia podpisu na fakturach z 1998.r. Zdaniem podatnika nie ma oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym teza, że faktury zakupu towarów handlowych, wystawione przez siedem przedsiębiorstw, związane są z przedsiębiorstwem, którego jest właścicielem. Zebrany materiał dowodowy nie daje podstawy do wydania decyzji, która nakłada dodatkowe obciążenia podatkowe. Zarzucił, że organ nie przeprowadził wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a dokonana ocena jest dowolna i byłaby inna, gdyby przeprowadzono dowód z opinii biegłego w zakresie prawdziwości podpisów na rachunkach wystawionych przez kontrahentów, obejmujących kwotę [...] zł, a także gdyby dano wiarę pracownikom jego przedsiębiorstwa, przesłuchiwanym dwukrotnie w przedmiocie wysokości obrotów w placówkach detalicznych.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że podstawą wszczęcia kontroli podatkowej było "upoważnienie do kontroli" znajdujące się w aktach sprawy, a zatem bezzasadne jest twierdzenie o bezprawnej odmowie wydania uwierzytelnionych kopii anonimów. Za niezasadny uznano również zarzut oparcia się o zeznania jednego pracownika i pominięcie zeznań pozostałych świadków. Z zeznań świadków bowiem wynika, że towary handlowe, objęte fakturami, odbierane były dopiero po zapłaceniu należności. Okoliczność natomiast, że zeznania E. K. są bardziej szczegółowe wynika z faktu, że mąż świadka był pracownikiem u P. G. Tym też należy tłumaczyć fakt, że świadek zna żonę Podatnika i potwierdza, iż ona również odbierała w zastępstwie P. G. towary objęte kwestionowanymi fakturami. W ocenie organu odwoławczego nie ma podstaw, aby uważać tego świadka i jego zeznania za nierzetelne. Ponadto, w trakcie przesłuchania świadków ustalono, że osoba dokonująca zakupów musiała podać dokładne dane firmy, a rachunki mogły odbierać także inne osoby, działające w imieniu P. G. Jednocześnie zaznaczono, że wszystkie rachunki uproszczone spełniają wymogi określone w §51 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.). Natomiast na żadnym etapie postępowania podatnik nie udowodnił, że nie otrzymał kwestionowanego towaru. Organ odwoławczy uwzględniając fakt, że wystawione rachunki na łączną kwotę [...] zł zostały wystawione na P. G. i towar handlowy został przez niego lub przez inne upoważnione osoby odebrane, jednakowo potraktował każde z siedmiu zeznań świadków, żadnego nie uważając za posiadające większą moc dowodową od pozostałych. Również z przesłuchań pracowników podatnika wynika, że P. G. jako właściciel dostarczał towar, dokonywał za niego zapłaty i ustalał marżę. Natomiast znaczne rozbieżności w zeznaniach pracowników P. G. w zakresie kwot dziennych utargów uniemożliwiły organowi przyjęcie tych danych za wiarygodne do ustalenia rzeczywistych przychodów firmy. Pierwsze przesłuchanie tych pracowników odbyło się bez udziału pełnomocnika, który prawidłowo został powiadomiony o terminie przeprowadzenia środka dowodowego. Na wniosek pełnomocnika dokonano ponownego przesłuchania świadków przy jego udziale. Stąd, bezpodstawne jest powoływanie się na obrazę art. 190 Ordynacji podatkowej.
Z zeznań świadków będących pracownikami kontrahentów wynika, że towary handlowe odbierał podatnik osobiście, jak również pracownicy oraz żona podatnika. Nie było zatem powodu do przeprowadzenia ekspertyz grafologicznych w zakresie podpisów na rachunkach. Bez względu zatem, czy podpisy składał P. G. osobiście, czy też uprawnione do odbioru osoby, nabywającym towary było przedsiębiorstwo podatnika. Istotne jest to, że sprzedający towar wydał, a kupujący dokonał za ten towar zapłaty.
Okoliczność złożenia w dniu 9 czerwca 2003r. na Policję zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa o podrobieniu podpisu pozostaje bez związku z poniesieniem przez P. G. kosztów na zakup towarów objętych fakturami. Podkreślono, że to Urząd Skarbowy podjął inicjatywę wystąpienia do wskazanych przez Podatnika kontrahentów w celu zgromadzenia dowodów zakupu towarów handlowych, których podatnik nie przedstawił. Organ zaznaczył, że nie ma wątpliwości co do wiarygodności i rzetelności dowodów od kontrahentów P. G.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. P. G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracając się o uchylenie decyzji organu I i II instancji. Zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 23 §2 ustawy Ordynacja podatkowa oraz przyjęcie innego przychodu z działalności gospodarczej niż wynikający ze stanu faktycznego przedłożonego przez stronę. Wskazał na naruszenie art. 187 §1 i art. 210 §4 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia przyczyn odmowy wiarygodności zeznania pracowników podatnika przy wybiórczym potraktowaniu zeznań pracowników hurtowni będących wystawcami rachunków kwestionowanych przez P. G. Zarzucił również naruszenie zasady zupełności postępowania wyrażonej w art. 122 wymienionej ustawy w związku z odrzuceniem przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie autentyczności podpisów na kwestionowanych dokumentach zakupu oraz nieprzeprowadzenie jakiegokolwiek postępowania dowodowego i wyjaśniającego przez Izbę Skarbową w B. w związku z toczącym się postępowaniem prowadzonym przez Policję. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzja o wyłączeniu z opodatkowania w formie karty podatkowej została wydana bez wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej.
Postępowanie kontrolne zostało wszczęte wskutek doniesienia – anonimu do Izby Skarbowej, która mimo wniosku Skarżącego odmówiła wydania ich uwierzytelnionych kopii. Zdaniem podatnika mogły one mieć związek z fakturami zakupu towarów wystawionymi na P. G., a które to faktury podatnik kwestionował od początku. Nie przeprowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego oraz dowodowego w związku z toczącym się postępowaniem prowadzonym przez Policję w zakresie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Faktem natomiast bezspornym jest, że Policja stwierdziła przesłanki określone w zawiadomieniu i wszczęła dochodzenie o popełnienie przestępstwa określonego w art. 270 §1 kodeksu karnego. Dyrektor Izby Skarbowej nie skierował żadnego zapytania do Policji i nie ustalił, czy w tej sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności oraz dowody. W odwołaniu przecież podatnik powiadomił Izbę Skarbową o fakcie złożenia na Policję zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w zakresie zakupu przez nieznane osoby lub firmy towarów handlowych na dane jego podmiotu. Fakty te wskazują, że organ podatkowy odwoławczy z góry założył utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, bez względu na wynik dochodzenia prowadzonego przez Policję, które zostało wszczęte przed datą wydania zaskarżonej decyzji.
Skarżący podniósł także, że zeznania świadków zostały potraktowane wybiórczo. Organy oparły się zasadniczo na zeznaniu K. K., której mąż pracował w firmie P. G. Umowa o pracę została rozwiązana w trybie dyscyplinarnym, jednakże Sąd Pracy rozstrzygnął o zmianie sposobu jej rozwiązania. W tym stanie sprawy trudno mówić o wiarygodności świadka, tym bardziej, że z siedmiu przesłuchanych pracowników hurtowni jedynie K. K. uznała jako niemożliwą sytuację, w której rachunek wystawiony byłby na P. G., a odbiorcą towaru byłby ktoś inny. Pominięto zeznania sześciu innych świadków. W sprawie wystąpiło wiele wątpliwości i sprzeczności. Nie wyjaśniono, dlaczego zeznania pracowników P. G. bezpośrednio związanego ze sprzedażą towarów handlowych w 1998r. nie są wiarygodne i nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Tym bardziej, że organ dał wiarę wyjaśnieniom podatnika złożonym do protokołu z kontroli, a dotyczącym problemów z posługiwaniem się przez skarżącego starymi i nowymi nominałami. Przyjmując obrót z kart lustracji uznał wyjaśnienia w tym zakresie za wiarygodne i zasadne. Ponadto wskazał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe tj. przesłuchanie świadków bez powiadomienia strony, co stanowi obrazę art. 190 Ordynacji podatkowej. Zawiadomienie o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchań świadków zostało wysłane na adres domowy pełnomocnika, który w tym czasie przebywał na urlopie poza miejscem zamieszkania. Bezspornym jest, że w pełnomocnictwie podano adres prowadzonego przez Z. W. biura podatkowego tj. B. ul. [...]. Należy zauważyć, że we wszystkich pismach kierowanych przez pełnomocnika do Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. podawany był zawsze adres jego biura i cała korespondencja w tej sprawie przychodziła również na ten adres tj. B. ul. [...]. Z niewiadomych przyczyn jedynie pismo w sprawie przesłuchania świadków zostało przez Urząd Skarbowy wysłane jednorazowo na adres domowy pełnomocnika tj. B. ul. [...]. W związku z tym, niedopuszczalnym jest powoływanie się na dowody, które zgromadzono w oparciu o naruszenie przepisów postępowania podatkowego i pominięcie wszystkich dowodów niewygodnych dla organów.
W dalszej części skargi podniósł, iż dokumentacja zakupu towarów handlowych przedstawiona przez Trzeci Urząd Skarbowy w większości przypadków nie jest w jakikolwiek sposób związana z działalnością gospodarczą P. G. Poważna część zakupów wynikająca z przedstawionych rachunków nie była dokonana zarówno przez niego, jak i jego pracowników i nie był on odbiorcą towarów wymienionych na kwestionowanych dokumentach. Podpisy na rachunkach nie są jego podpisami. W związku z tym, wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie autentyczności podpisów widniejących na zakwestionowanych rachunkach uproszczonych. Jednakże organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego. Z zeznań przesłuchanych świadków wynika natomiast, że w wielu przypadkach osoby składające zeznania nie były obecne przy sprzedaży, złożone podpisy na dokumentach sprzedaży nie są ich podpisami. Ponadto, zakupu w hurtowniach mogła dokonać każda osoba, która podała dane firmy P. G., zapłata była dokonywana gotówką, świadkowie nie przypominali sobie skarżącego, zresztą mogło być kilku G. Zdaniem skarżącego zeznania pracowników hurtowni nie potwierdzają wniosków określonych w decyzjach organów podatkowych. W końcowej części skargi wskazał, że w piśmie z 11 stycznia 1999r. powiadomił organ podatkowy o fakcie sfałszowania podpisu na spornych fakturach. Organ jednak nie podjął żadnych czynności, pomimo że miał obowiązek złożenia do organów ścigania zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że niezasadny jest zarzut niewydania kopii pism, które stanowiły podstawę prowadzenia kontroli podatkowych. Organy podatkowe w rozmaity sposób wchodzą w posiadanie informacji przydatnych w danym postępowaniu. Nie podlegają one okazaniu kontrolowanemu, skoro sporządzone są jeszcze przed kontrolą podatkową prowadzoną w celu sprawdzenia ich prawdziwości. Zresztą decyzja o prowadzeniu kontroli podatkowej w tym tzw. kontroli krzyżowych należy wyłącznie do organu, a podejmuje się ją z urzędu, bez względu na to, czy organ posiada, czy też nie posiada dodatkowej wiedzy od osoby trzeciej. Celem kontroli jest ustalenie, czy kontrolowany wywiązuje się z obowiązków wynikających z prawa podatkowego. Wskazał, że pracowników siedmiu przedsiębiorców będących kontrahentami przesłuchano w dniach 1-17 maja 2002r. przy udziale pełnomocnika skarżącego. Jednakowo potraktowano zeznania świadków, żadnego z nich nie uważając za posiadającego większą moc dowodową od pozostałych. Odnośnie przesłuchania pracowników P. G. podniósł, że pierwsze przesłuchanie odbyło się bez udziału strony, jednakże pełnomocnik został powiadomiony o terminie przeprowadzenia tego środka dowodowego. Drugie przesłuchanie świadków odbyło się przy udziale pełnomocnika. Podstawą odstąpienia od uwzględnienia zeznań świadków była okoliczność podawania przez przesłuchiwane pracownice różniących się zasadniczo kwot dziennych utargów. Duże rozbieżności w zeznaniach złożonych przez świadków były wystarczającym powodem do uznania zeznań za niewiarygodne.
W zakresie nieuwzględnienia wniosku o powołanie biegłego, organ podkreślił, że towary handlowe mogły być odbierane przez inne osoby niż podatnik, w związku z tym przeprowadzanie dowodu w zakresie autentyczności podpisów na fakturach było nieuzasadnione. Trudno zresztą wyobrazić sobie, aby dany podmiot ponosił koszty zakupu towarów nie mogąc równocześnie takich wydatków zaksięgować po stronie kosztów uzyskania przychodów.
Okoliczność natomiast złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa podrobienia podpisu pozostaje bez związku z poniesieniem przez skarżącego kosztów za towary objęte spornymi fakturami. Z zeznań świadków bowiem wynika, że towaru nie wydawano, jeżeli nie dokonano za niego zapłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, w myśl art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.
Nie budzi wątpliwości, że w wyniku wyłączenia P. G. z opodatkowania w formie karty podatkowej należało ustalić przychód, a następnie dochód i podatek dochodowy za 1998r. Zgodnie bowiem z obowiązującym w 1998r. przepisem §22 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 1996r. w sprawie karty podatkowej (Dz. U. z 1996r. Nr 151, poz. 717 ze zm.) podatnicy, którzy nie zawiadomią urzędu skarbowego o zmianach powodujących utratę warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej, podlegają wyłączeniu z opodatkowania w formie karty podatkowej i są obowiązani płacić podatek dochodowy na ogólnych zasadach za cały rok podatkowy. Skutkiem zatem wyłączenia P. G. z opodatkowania w formie karty podatkowej między innymi za 1998r. był obowiązek określenia podatku dochodowego za ten rok na zasadach ogólnych. Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy podjął działania mające na celu zgromadzenie dowodów zakupu towarów handlowych przez Skarżącego w okresie od 1 stycznia do 28 czerwca 1998r. Począwszy bowiem od 29 czerwca 1998r. podatnik, zgodnie z zawiadomieniem organu podatkowego prowadził podatkową księgę przychodów i rozchodów (pismo do Trzeciego Urzędu Skarbowego wpłynęło w dniu 29 czerwca 1998r.), a zatem obowiązany był przedłożyć dokumentację podatkową.
W pierwszej kolejności organ podatkowy ustalił przychód, jaki podatnik osiągnął za okres, w którym zgodnie z deklaracją nie prowadził podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W związku z przedłożeniem przez P. G. niektórych rachunków uproszczonych wystawionych w 1998r., organ uzyskał tym samym nazwy firm, od których skarżący nabywał towary handlowe. Nazwy niektórych z tych firm zostały również wskazane przez podatnika do karty lustracji z dnia 26 czerwca 1998r. W związku z tym, w ramach pomocy prawnej zostały przeprowadzone kontrole u kontrahentów skarżącego, które potwierdziły dokonywanie sprzedaży na rzecz P. G. i dostarczyły dowody w postaci kopii rachunków uproszczonych. Ponadto, organ zwrócił się o informację w zakresie dokonywanych transakcji bezpośrednio do "D." sp. z o.o. W ten sposób organ pozyskał dowody zakupu towarów przez skarżącego na łączną kwotę [...] zł wraz z podatkiem od towarów i usług. Podatnik kwestionuje zasadność ustalenia przychodu na podstawie rachunków zgromadzonych w trakcie kontroli u kontrahentów. Sąd zauważa, że z materiałów nadesłanych przez urzędy skarbowe właściwe dla sprzedających nie wynika, aby którykolwiek kontrahent traktował przedkładane rachunki uproszczone za dokumenty nieodzwierciedlające dokonane transakcje z P. G. Rachunki powyższe figurują w ewidencjach siedmiu firm, jako dowody potwierdzające dokonanie przez kontrahentów sprzedaży. Zasadnie zatem organy podatkowe ustaliły, że są to dowody potwierdzające zakup towarów handlowych przez P. G. Odnośnie twierdzenia, iż podpisy na rachunkach nie są podpisami P. G., należy stwierdzić, że nie może to stanowić podstawy do odrzucenia tych rachunków jako dowodu w sprawie. Jak wyżej podkreślono wszyscy kontrahenci nie zgłaszają żadnych wątpliwości, co do podmiotu, który był nabywcą towarów handlowych i taki dokument przechowują w swojej dokumentacji księgowej. Przesłuchani w charakterze świadków pracownicy tych firm potwierdzają, że osoba dokonująca zakupów musiała podać dokładne dane firmy, aby otrzymać rachunek. Potwierdzili, że rachunki mogły być wystawiane na P. G., a inne osoby mogły je odbierać, ale zawsze towary handlowe były wydawane dopiero po zapłaceniu należności. W związku z tym, rzeczywiście mogła być taka sytuacja, że na rachunkach uproszczonych zgromadzonych przez organ podatkowy nie figurują podpisy P. G., lecz innych osób. Nie oznacza, to, że P. G. nie nabył tych towarów handlowych. Rachunek mógł być odebrany i podpisany przez inną osobę, a nie osobiście przez P. G., ale towar został odebrany dla niego, a należność z tytułu jego nabycia została zapłacona. W związku z tym, nie zachodziła potrzeba powołania biegłego na okoliczność ustalenia autentyczności podpisów na rachunkach uproszczonych wystawionych przez siedem przedsiębiorstw.
Nie można zarzucić organom, że bezzasadnie nie dały wiary zeznaniom złożonym przez pracowników zatrudnionych przez P. G. Sąd zauważa, że istnieją rzeczywiście rozbieżności pomiędzy wielkością obrotów podawanych przez świadków w dniu 10 maja 1999r., a w dniach 14 listopada 2000r. oraz 31 stycznia 2000r. W tej sytuacji trudno ustalić, które zeznania są zgodne ze stanem faktycznym.
Organ nie może oprzeć się na sprzecznych zeznaniach świadków, a jednocześnie pominąć dowody z dokumentów uzyskanych w postępowaniach przeprowadzonych u kontrahentów, którzy faktu sprzedaży towaru na rzecz P. G. nie podważają.
Nie ma znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji okoliczność, że Komenda Miejska Policji prowadzi postępowanie w sprawie podrobienia kilkuset faktur, na potwierdzenie czego skarżący przedłożył stosowne zaświadczenie w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Organy podatkowe miały prawo samodzielnie ocenić zebrany materiał dowodowy. Wszczęcie postępowania przygotowawczego nie przesądza jeszcze, iż faktury zostały sfałszowane. Słusznie organ odwoławczy podkreśla, iż istotna jest okoliczność wydania towaru przez sprzedającego i dokonania zapłaty przez kupującego. Nie przesądza o braku poniesienia wydatku fakt, iż inna osoba odebrała rachunek dla P. G. i go podpisała.
Sąd zauważa, że niewiarygodne jest sugerowanie przez Skarżącego, jakoby inny podmiot nabył towar handlowy od wyżej wymienionych siedmiu hurtowni, zapłacił za ten towar, ale zażądał wystawienia rachunków od wszystkich kontrolowanych kontrahentów na P. G. Takie zachowanie byłoby nieracjonalne z punktu widzenia prowadzenia działalności gospodarczej i nie miało żadnego uzasadnienia. Każdy podmiot, który nabywa w takiej ilości towary handlowe, która wynika ze zgromadzonych rachunków uproszczonych, przeznacza je do sprzedaży w prowadzonej działalności gospodarczej. Wówczas niewątpliwie jest zainteresowany uzyskaniem na siebie rachunku, czy faktury potwierdzającej nabycie towaru,bowiem jest to dokument, który pozwala zaliczyć poniesiony wydatek do kosztów uzyskania przychodów. Zachowanie, na które wskazuje Skarżący kłóci się z podstawowymi zasadami obrotu gospodarczego.
Nie mają również żadnego znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy ewentualne donosy, które mogły być źródłem pozyskania przez organ podatkowy informacji. Materiał dowodowy zebrany w toku kontroli podatkowej i w postępowaniu podatkowym, jest w pełni wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Przy określaniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych organ oparł się wyłącznie na dowodach zebranych w trakcie wyżej wymienionych postępowań. Zarówno kontrola podatkowa, jak również postępowanie podatkowe są wszczynane z urzędu. Nie jest istotne natomiast, czy kontrola została wszczęta na skutek donosu, czy też innego instrumentu pozyskania informacji przez organ podatkowy.
Odnośnie wielkości przychodu osiągniętego przez podatnika za okres od 29 czerwca 1998r. do 31 grudnia 1998r. organ podatkowy przyjął jego wysokość wynikającą z zeznania rocznego. Zauważyć należy, że skarżący zadeklarował prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów począwszy od 29 czerwca 1998r. Pismami z dnia 5 września 2002r. Nr [...] (teczka pierwsza, karta 62) oraz z dnia 5 lutego 2003r. Nr [...] organ podatkowy wezwał podatnika do przedłożenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Pismami z dnia 19 września 2002r. (teczka pierwsza, karta nr 64) i z dnia 27 stycznia 2003r. pełnomocnik podatnika poinformował, że nie można księgi odnaleźć, ponieważ prawdopodobnie podczas przeprowadzki mogła ona ulec zaginięciu. Podobnie została wyjaśniona kwestia pozostałych dokumentów, w tym remanentu towarów handlowych na dzień 31 grudnia 1998r. Jednocześnie organ podatkowy w piśmie z dnia 5 lutego 2003r. Nr [...] zwrócił się z pytaniem za jaki okres został wykazany przychód, koszty i dochód w zeznaniu rocznym złożonym za 1998r. W odpowiedzi na powyższe zapytanie pełnomocnik w piśmie z dnia 27 stycznia 2003r. (teczka druga, karta nr 70) udzielił odpowiedzi, iż kwoty wykazane w zeznaniu rocznym za 1998r. dotyczą okresu od 1 lipca 1998r. do 31 grudnia 1998r. tj. po okresie kontroli podatkowej. Zasadnie zatem organy podatkowe przyjęły ustalenia, zgodnie z którymi w okresie, w którym nie odtworzono dokumentacji podatkowej, P. G. osiągnął przychód w kwocie wynikającej z zeznania tj. [...] zł. Wprawdzie w piśmie z dnia 14 marca 2003r. pełnomocnik powołując się na wyjaśnienia skarżącego wycofał się z wcześniejszego oświadczenia i stwierdził, że powyższe kwoty dotyczą całego roku, jednakże nie można temu dać wiary, ponieważ przeczą temu choćby dowody dotyczące zakupu towarów handlowych za okres od 1 stycznia do 28 czerwca 1998r. Skoro udowodniono, że w pierwszym półroczu dokonano zakupu towarów handlowych na kwotę [...] zł, to niewiarygodne jest, aby przychód za cały rok podatkowy wyniósł [...] zł, przy braku jednocześnie remanentu na dzień 31 grudnia 1998r., który również zaginął, jak twierdzi skarżący.
Organ także podjął czynności mające na celu odtworzenie dokumentów pozwalających ustalić wielkość kosztów uzyskania przychodu. W związku z tym, wystąpił z zapytaniem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz wielokrotnie występował do skarżącego o podanie wydatków poniesionych w 1998r.
W konsekwencji należy stwierdzić, że przy braku dokumentów u podatnika organ w dużej mierze zgromadził dowody pozwalające odtworzyć rzeczywisty przychód, koszty i dochód za 1998r.
W zakresie zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 190 Ordynacji podatkowej, należy stwierdzić, iż jest on bezzasadny. Otóż, w pełnomocnictwie z dnia 10 grudnia 1998r. jako adres pełnomocnika wskazano B. ul. [...]. W pełnomocnictwie nie podano innego adresu pełnomocnika, w tym adresu Biura Podatkowego "W.". Jednocześnie należy zauważyć, że organ pierwszej instancji powtórzył czynności przesłuchania świadków z udziałem pełnomocnika podatnika.
Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia przepisu art. 200 §1 Ordynacji podatkowej w postępowaniu w sprawie wyłączenia podatnika z opodatkowania w formie karty podatkowej, należy podkreślić, iż nie pozostaje on w związku z zaskarżoną decyzją. Sprawa wyłączenia z opodatkowania w formie karty podatkowej jest odrębną sprawą, w której podatnikowi również przysługiwały środki zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI