SA/Bd 2887/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-03-03
NSAinneŚredniawsa
prawo celnewartość celnaimportzgłoszenie celnepomoc prawnaUkład Europejskifakturazaniżenie wartościpostępowanie dowodowe

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę importera na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że belgijskie organy celne prawidłowo ustaliły zaniżoną wartość celną pojazdu na podstawie międzynarodowej pomocy prawnej.

Skarżący L. K. importował samochód z Belgii, deklarując jego wartość celną na podstawie faktury. Belgijskie organy celne, w ramach pomocy prawnej, wykazały, że faktura była fałszywa i zaniżała rzeczywistą wartość pojazdu. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając raport belgijskich organów za wystarczający dowód, a odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego za zasadną.

Sprawa dotyczyła importu samochodu osobowego z Belgii przez L. K., który złożył zgłoszenie celne, deklarując wartość pojazdu na podstawie faktury zakupu. Organy celne, powzięły wątpliwości co do zadeklarowanej wartości i zwróciły się do belgijskich władz celnych o pomoc prawną. W wyniku dochodzenia przeprowadzonego przez belgijskie organy celne, ustalono, że faktura przedstawiona przez skarżącego była fałszywa i zaniżała rzeczywistą wartość pojazdu. Na podstawie raportu belgijskich organów, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania, w tym odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, takich jak przesłuchanie świadków czy analiza tłumaczenia dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając raport belgijskich organów celnych za wystarczający dowód, zgodny z postanowieniami Układu Europejskiego o wzajemnej pomocy prawnej. Sąd podkreślił, że wartość transakcyjna jest kategorią obiektywną, a brak dowodu zapłaty przez skarżącego dodatkowo przemawiał za ustaleniami organów celnych. Odmowa przeprowadzenia dodatkowych dowodów została uznana za zasadną, gdyż nie wniosłyby one nic nowego do sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, raport zagranicznych organów celnych, sporządzony w ramach pomocy prawnej i potwierdzający fałszywość przedstawionej przez importera faktury, stanowi wystarczający dowód do ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru, pod warunkiem, że nie zostanie udowodnione jego nieprawdziwość.

Uzasadnienie

Raport zagranicznych organów celnych, uzyskany w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, ma charakter dokumentu urzędowego i stanowi dowód na to, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, dopóki nie zostanie obalony dowodem przeciwnym. Odmowa przeprowadzenia dodatkowych dowodów jest zasadna, jeśli nie wniosłyby one nic istotnego do sprawy lub jeśli stan faktyczny został już wystarczająco wyjaśniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 23 § 1

Kodeks celny

Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ocena zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA.

Pomocnicze

k.c. art. 23 § 7

Kodeks celny

Niemożność przyjęcia wartości transakcyjnej za wartość celną z powodu zakwestionowania jej wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów może stanowić podstawę do ustalenia wartości celnej na podstawie zasad określonych w przepisach art. 24 – 29.

k.c. art. 83 § 3

Kodeks celny

Obowiązki organu celnego w zakresie zbierania materiału dowodowego.

o.p. art. 194 § 3

Ordynacja podatkowa

Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym.

o.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

Obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego dowodu, jeżeli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że są one stwierdzone wystarczająco innym dowodem.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Raport belgijskich organów celnych, uzyskany w ramach pomocy prawnej, stanowi wiarygodny dowód na zaniżenie wartości celnej towaru. Brak dowodu zapłaty przez skarżącego dodatkowo przemawia za ustaleniami organów celnych. Odmowa przeprowadzenia dodatkowych dowodów była zasadna, gdyż nie wniosłyby one nic istotnego do sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia zasad postępowania przez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów (przesłuchanie świadków, analiza tłumaczenia). Zarzut oparcia się wyłącznie na fakturze nadesłanej przez administrację celną Królestwa Belgii. Twierdzenie, że faktura niepodpisana przez kupującego nie może stanowić dowodu zakupu. Argument o możliwości oszustwa ze strony kontrahenta belgijskiego w celu wyłudzenia zwrotu podatku lub prania pieniędzy.

Godne uwagi sformułowania

Wartość transakcyjna jest kategorią obiektywną i odzwierciedla warunki dokonanej transakcji, co oznacza, że nie jest uzależniona od woli strony posłużenia się tą kategorią. Raport belgijskiej administracji celnej z dnia 9 kwietnia 2002r., w świetle polskiego prawa jest zagranicznym dokumentem urzędowym, bowiem został sporządzony przez organ innego państwa. Póki jednak dowód taki nie zostanie przeprowadzony, dokumentowi urzędowemu przysługuje moc dowodu zupełnego. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) nie jest regulatorem ciężaru dowodu. Kierując się zasadami doświadczenia życiowego należy podnieść, że skarżący ma interes w uzyskaniu dokumentu (faktury) wskazującego na niższą wartość towaru.

Skład orzekający

Teresa Liwacz

przewodniczący

Halina Adamczewska-Wasilewicz

sprawozdawca

Grzegorz Saniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów importowanych z UE, wykorzystanie międzynarodowej pomocy prawnej w postępowaniu celnym, ocena dowodowa raportów zagranicznych organów celnych, granice postępowania dowodowego w sprawach celnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji współpracy celnej z Belgią i interpretacji przepisów Kodeksu celnego oraz Układu Europejskiego w kontekście zaniżania wartości celnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach bez elementu międzynarodowego lub gdy nie ma wątpliwości co do wartości transakcyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak międzynarodowa współpraca organów celnych może prowadzić do wykrycia oszustw i jak sądy oceniają dowody pochodzące z zagranicy. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem celnym i międzynarodowym handlem.

Belgijska faktura okazała się fałszywa – sąd potwierdził ustalenia celników.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Bd 2887/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Teresa Liwacz /przewodniczący/
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
GSK 889/04 - Wyrok NSA z 2004-11-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 23 par. 1, art. 24-31
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 194
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
art. 2 i art. 3 Prot. 6, art. 28 par. 2, art. 16 i art.21 w zw. z art. 13 par. 3 pkt 4
Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 1, art. 88 ust. 3, art. 89 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 1997 nr 143 poz 958
par. 1 ust. 3 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz, Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Asesor WSA Grzegorz Saniewski, Protokolant Małgorzata Buczkowska, po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] złożone przez L. K., za nieprawidłowe w części elementów nie mających wpływu na kwotę długu celnego oraz nadane przeznaczenie celne i jednocześnie nadał prawidłowe brzmienie zapisom w polach 22, 42, 46, 47B tego zgłoszenia.
Organ I instancji podniósł, że L. K. w dniu 30 stycznia 2001 r. w Oddziale Celnym w G. złożył zgłoszenie celne dotyczące objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki Opel rok produkcji 1996, nr nadwozia [...], w którym zgodnie z załączoną fakturą z dnia 23 stycznia 2001r. nr [...] i zadeklarowanymi kosztami transportu poniesionymi za granicą zadeklarował wartość celną towaru. Towar został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu i zwolniony. Fakturę stanowiącą załącznik do zgłoszenia przekazano belgijskiej administracji celnej w celu dokonania jej weryfikacji u sprzedawcy. Wskazując na postanowienia Protokołu nr 6 Układu Europejskiego, stanowiącego jego integralną część, zawierającego postanowienia o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, organ stwierdził, że dochodzenie przeprowadzone przez belgijską administrację celną u sprzedawcy samochodu w firmie W. potwierdziło podejrzenie organu celnego co do zaniżenia wartości celnej przedmiotowego towaru. Fakt zaniżenia wartości celnej towaru został poparty uwierzytelnionymi dokumentami w postaci faktury nr [...] z dnia 23 stycznia 2001 r. oraz zgłoszenia celnego EU1 T2 nr [...], na podstawie którego samochód został wyeksportowany z Belgii. Z powyższych dokumentów wynika, że przedmiotowy samochód został stronie sprzedany za kwotę [...] a nie, jak zadeklarowała strona, za [...]. W związku z tym, wszczęto z urzędu postępowanie mające na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy i określenie prawidłowej wartości celnej towaru oraz prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego w odniesieniu do towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 30 stycznia 2001r. Powołując się na przekazane przez belgijskie władze celne wyniki dochodzenia, które, zgodnie z art. 11 pkt 2 i pkt 3 Protokołu Nr 6 Układu Europejskiego mogą być wykorzystane w postępowaniu sądowym i administracyjnym wszczętym w wyniku nieprzestrzegania przepisów celnych, za dokument służący do ustalenia wartości celnej pojazdu organ uznał fakturę z dnia 23 stycznia 2001 r. nr [...], której uwierzytelnioną kopię otrzymał z Belgii, a która była zaksięgowana w dokumentacji księgowej sprzedawcy. Do obliczenia należnej kwoty wynikającej z długu celnego zastosowano stawkę celną obniżoną stosownie do ust. 1 pkt b i ust. 3 Taryfy celnej. Na fakturze bowiem przekazanej przez stronę belgijską znajduje się deklaracja złożona przez eksportera o pochodzeniu towaru. Zgodnie natomiast z przepisem § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej oraz art. 16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego obniżone stawki celne stosuje się przy jednoczesnym spełnieniu następujących warunków: 1) na towar ustanowiono obniżoną stawkę celną, 2) pochodzenie towaru z obszaru Unii Europejskiej zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem EUR 1 lub deklaracją na fakturze.
Organ pierwszej instancji wskazał, że sprawa została rozstrzygnięta zgodnie z art. 65 § 4 pkt 2 lit c Kodeksu celnego, gdyż dokonane zmiany nie miały wpływu na kwotę długu celnego. Niemniej jednak w zakresie zapisów zgłoszenia celnego objętych polami 22 (ogólna wartość faktury), 42 (wartość pozycji), 46 (wartość statystyczna) oraz 47b (podstawa opłaty) nadano nowe brzmienie.
W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie zasad postępowania przez przyjęcie za jedyny dowód w sprawie fakturę nadesłaną przez administrację celną Królestwa Belgii i uznanie ceny wskazanej w fakturze za obowiązującą strony, nie uwzględnienie innych dowodów dołączonych przez stronę tj. fotografii samochodu i opinii biegłego oraz dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych ze stanem rzeczywistym. W związku z tym, wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, o przesłuchanie w drodze pomocy prawnej przez organy celne Belgii S. V. z firmy W. na okoliczność wystawienia faktury za samochód nabyty przez stronę, dokonanie sprawdzenia jaką kwotę za samochód wypłacono poprzedniemu właścicielowi i przesłuchanie przedstawiciela poprzedniego właściciela samochodu tj. W. na okoliczność ceny uzyskanej od firmy W. oraz wyjaśnienie w ramach pomocy prawnej, czy faktury nie potwierdzone przez kupującego mogą stanowić dowód księgowy na podstawie prawa belgijskiego. Ponadto, wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka M. J. – kontrolera celnego w Urzędzie Celnym w T. na okoliczność odprawy celnej i dokonanych oględzin samochodu, jego stanu technicznego i wartości, a także przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych w sprawie wyceny samochodu w momencie dopuszczenia na obszar celny RP. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że domniemywać można, iż poprzednio samochód należał do firmy leasingowej. Strona zauważa, że kontrahent belgijski mógł sporządzić zawyżoną fakturę w celu oszukania władz fiskalnych Królestwa Belgii. L. K. nie podpisał dokumentu przesłanego przez administrację celną Belgii i z tych względów ten dokument nie spełnia wymogów umowy zakupu, albowiem przy braku podpisu kupującego, jest jednostronnym oświadczeniem woli w zakresie ceny. Istotne zatem jest wyjaśnienie, czy faktury nie potwierdzone przez kupującego mogą stanowić dowód księgowy na podstawie prawa belgijskiego. Ponadto, zakupiony samochód był uszkodzony w wyniku kolizji drogowej, co wynika z tekstu faktury. Jednak tłumaczenie nie jest dokładne, bowiem fakturę i dowód rejestracyjny przetłumaczyła osoba nieuprawniona i dziwne jest, iż takie tłumaczenie zostało dopuszczone do postępowania przed organem celnym. Z pieczęci tłumacza wyraźnie wynika, że jest ona tłumaczem języka niemieckiego, a przecież żaden dokument nie został sporządzony w języku niemieckim, lecz niderlandzkim. Strona zauważa, że cena zawarta w fakturze na kwotę [...] nie musi odzwierciedlać wartości pojazdu, lecz może być odzwierciedleniem innych czynników, choćby jako powszechnie znany sposób odzyskiwania podatków, czy też otrzymania innych ulg związanych z wyeksportowaniem z terenu Unii Europejskiej uszkodzonych pojazdów bądź z tzw. praniem pieniędzy. W końcowej części odwołania podniosła, że rozpatrzenia wymaga kwestia, czy w przypadku, gdy nie będzie możliwe ustalenie wartości celnej jako wartości transakcyjnej, to powinna być ona ustalona na podstawie art. 25-29 Kodeksu celnego.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 23 § 1, art. 85 § 1 oraz art. 262 Kodeksu celnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podkreślił, że przyczyną wszczęcia postępowania było ujawnienie przez belgijskie władze celne u sprzedawcy samochodu, dokumentów świadczących o zaniżeniu wartości celnej towaru przez stronę w zgłoszeniu celnym. Organ odwoławczy szczegółowo ustosunkował się do poszczególnych zarzutów odwołania, wskazując na przeprowadzone postępowanie dowodowe i jego ocenę, podkreślając fakt, iż przedmiotowy pojazd został stronie sprzedany za wyższą cenę, aniżeli zadeklarowana przez nią, o czym świadczy uwierzytelniona kopia faktury nadesłanej przez belgijskie władze celne, zarejestrowanej u sprzedawcy oraz zgłoszenie celne tranzytowe EU 1 T2, na podstawie którego pojazd został wyeksportowany.
Podkreślił, że polskie organy celne nie mają powodu podważać autentyczności przesłanych przez władze celne dokumentów. Wskazał na obowiązki organu celnego wynikające z art. 83 § 3 Kodeksu celnego oraz na treść przepisu art. 23 § 1 Kodeksu celnego, podnosząc, że strona w dniu zgłoszenia towaru do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu nie przedstawiła dokumentu zaksięgowanego u zagranicznego kontrahenta, z którego wynikałaby rzeczywista wartość transakcji. Ponadto, zgłaszający nie ma obowiązku osobiście dokonywać zakupu i przewozu towaru na polski obszar celny, jednakże przepisy czynią go odpowiedzialnym w postępowaniu administracyjnym. Ujawnione przez belgijską administrację celną dokumenty stanowią wystarczający materiał dowodowy w sprawie wyjaśnienia stanu faktycznego związanego z zakupem i importem przedmiotowego pojazdu. W związku z tym, organ odstąpił od przesłuchania w charakterze świadka K. M. Powołał się również na par. 209 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. nr 104, poz. 1193 ze zm.) określający dane, które powinna zawierać faktura przedłożona do zgłoszenia celnego. Wśród nich nie wymienia się podpisu kupującego. Za nielogiczne uznał twierdzenie strony odwołującej, że firma belgijska mogła czerpać korzyści materialne wynikające z zawyżenia wartości sprzedanego towaru. Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż ujawnienie wyższej ceny powiększałoby przychód, a tym samym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym oraz spowodowałoby powstanie obowiązku wykazania większego obrotu, a tym samym zapłaty wyższego podatku od towarów i usług.
Odnośnie stanu technicznego pojazdu, wskazał, iż nie był on na żadnym etapie postępowania kwestionowany, natomiast organ dysponuje materiałem dowodowym, na podstawie którego jest w stanie określić prawidłową wartość celną towaru i nie musi badać wiarygodności oceny dotyczącej określenia zakresu uszkodzeń oraz wyceny samochodu. W zakresie kwestionowania tłumaczenia dokumentów organ odwoławczy zwrócił uwagę, że tłumaczenie zostało sporządzone na zlecenie strony i przedłożone organowi celnemu.
W skardze na decyzję organu drugiej instancji strona skarżąca powtórzyła część zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji i ich argumentację. Podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana niezgodnie z procedurą, ponieważ nie został uwzględniony wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka K. M., który przywiózł samochód dla skarżącego. Wskazał na treść art. 188 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym żądanie strony dotyczące dowodu należy uwzględnić, jeżeli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Skarżący podnosi, że zawnioskowane dowody mają znaczenie dla sprawy i nie można ich zastąpić wyłącznie fakturą dostarczoną przez belgijską administrację celną. Powołał się również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2002r. sygn. akt I S.A./Łd 2164/2000, w którym wyrażono pogląd w myśl którego, jeżeli strona zgłasza dowód, to organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, jeżeli żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony, ale gdy strona wskazuje na dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, to dowód taki powinien być dopuszczony. Nie dopuszczając dowodów zawnioskowanych przez skarżącego naruszono przepisy proceduralne, co mogło mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Ponadto, w sprawie znamienny jest fakt, że sprawy wszczęte przez Urząd Celny dotyczą ponad 200 osób. Przy takiej liczbie osób trudno jest stwierdzić, że polscy importerzy próbowali oszukać "fiskusa" przedkładając faktury na zaniżone kwoty. Również dobrze sprzedawca belgijski może próbuje oszukać swój Skarb Państwa otrzymując zwrot podatku lub piorąc pieniądze. Takie podejrzenia zostały też poczynione w artykułach prasowych, które ukazały się w N. z dnia 14 lutego 2003r. W końcowej części skargi podniósł, że przepis art. 194 par. 3 Ordynacji podatkowej dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Ze względu na to, że organy opierają się wyłącznie na dokumencie kwestionowanym przez skarżącego, w związku z tym, zagadnienie to powinno zostać wyjaśnione wnikliwie w postępowaniu dowodowym. Do skargi załączył między innymi kserokopię artykułu zamieszczonego w lokalnej prasie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację. Dodał, że prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowanie w sprawie sfałszowania faktur nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w toczącym się postępowaniu administracyjnym, celem którego jest ustalenie prawidłowej wartości towaru, nie zaś rozstrzyganie o winie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, w myśl art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.
Istotą sporu w sprawie jest ustalenie wartości celnej towaru w postaci samochodu osobowego marki Opel importowanego z Belgii przez L. K. Skarżący dokonując zgłoszenia celnego w dniu 30 stycznia 2001r. dołączył fakturę zakupu przedmiotowego pojazdu wystawioną w dniu 23 stycznia 2001r. przez sprzedającego firmę W., z ceną zakupu określoną na [..]. Organ celny na skutek wątpliwości co do zadeklarowanej ceny transakcyjnej, korzystając z regulacji art. 83 Kodeksu celnego, zwrócił się w drodze pomocy prawnej do organów belgijskiej administracji celnej o przeprowadzenie stosownego dochodzenia na okoliczność prawdziwości danych zawartych w przedłożonej w fakturze.
Podstawą prawną dla organów celnych do wystąpienia z takim wnioskiem były postanowienia wielostronnej umowy międzynarodowej – Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 października 1992r. podał do powszechnej wiadomości, że Układ Stowarzyszeniowy został uznany za słuszny zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nim zawartych, jest on przyjęty, ratyfikowany i zatwierdzony oraz będzie niezmiennie zachowywany.
Ratyfikowane umowy międzynarodowe są źródłem powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 87 ust. 1 Konstytucji). W art. 91 ust. 1 Konstytucji zawarto przepis generalnie transformujący umowę międzynarodową do wewnętrznego porządku prawnego, co oznacza, iż jest ona bezpośrednio stosowana, chyba że stosowanie umowy uzależnione jest od wydania ustawy. Warunkiem transformacji jest jednak opublikowanie umowy w Dzienniku Ustaw, ten zaś wymóg – ogłaszania "w trybie wymaganym dla ustaw"- Konstytucja ustanawia jedynie względem umów ratyfikowanych za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, odsyłając określenie zasad publikacji innych umów do ustaw (art. 88 ust. 3).Umowy międzynarodowe, które są ratyfikowane przez Prezydenta za uprzednią zgodą parlamentu wyrażoną w ustawie (art. 89 ust. 1) i które są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw (art. 88 ust. 3), mają moc prawną ustawy.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił powyższą umowę w załączniku do Dziennika Ustaw Nr 11, poz. 38 z dnia 27 stycznia 1994r.
W art. 2 Protokołu 6 stanowiącego załącznik do powyższej Umowy zawarto zapis, że strony umowy udzielają sobie wzajemnie pomocy w sposób i na warunkach przewidzianych przedmiotowym Protokołem, w celu zapewnienia prawidłowego stosowania ustawodawstwa celnego, w szczególności przez zapobieganie, prowadzenie dochodzeń i wykrywanie naruszeń tego ustawodawstwa. Zgodnie z art. 3 Protokołu na prośbę władz występujących z wnioskiem, władze proszone o pomoc dostarczą wszystkie stosowne informacje umożliwiające właściwe stosowanie ustawodawstwa celnego, łącznie z informacjami dotyczącymi ujawnionych lub planowanych działań, które naruszają lub naruszą to ustawodawstwo (ust. 1) oraz informują czy towary wywiezione z terytorium jednej z umawiających się stron zostały właściwie przywiezione na terytorium drugiej strony, wyszczególniając w razie potrzeby procedury celne zastosowane wobec tych towarów (ust. 2).
W wyniku wykonania wniosku o udzielenie pomocy prawnej belgijska administracja celna nadesłała raport z dochodzenia, w którym stwierdziła, że odpowiednie służby administracji celnej w Belgii przeprowadziły dochodzenie, w trakcie którego ustalono, że nadesłana jej do porównania faktura złożona przez skarżącego jest fałszywa podobnie, jak inne kontrolowane tą drogą faktury. Organy te do raportu załączyły uwierzytelniony dokument w postaci faktury z firmy W. z dnia 23 stycznia 2001 r. określającej cenę pojazdu na [...] oraz dokument będący w posiadaniu sprzedawcy potwierdzający wywóz towaru za granicę.
Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i 31 Kodeksu celnego. Dopiero niemożność przyjęcia wartości transakcyjnej za wartość celną, z powodu zakwestionowania jej wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów (art. 23 § 7 Kodeksu celnego) może stanowić podstawę do ustalenia wartości celnej na podstawie zasad określonych w przepisach art. 24 – 29 Kodeksu celnego. W przedmiotowej sprawie organy celne ustaliły wartość transakcyjną. Okoliczność, że jest ona inna niż wskazywał na to skarżący nie zmienia charakteru tych ustaleń. Wartość transakcyjna jest kategorią obiektywną i odzwierciedla warunki dokonanej transakcji, co oznacza, że nie jest uzależniona od woli strony posłużenia się tą kategorią. Z tego tytułu nie mogły znaleźć w sprawie zastosowania reguły ustalania wartości celnej opisane w art. 25 – 29 Kodeksu celnego i tym samym nie zaistniała potrzeba odwoływania się do wyceny biegłego.
Zdaniem Sądu samo zestawienie dwóch dokumentów – faktur zawierających odmienne dane, bez dodatkowych argumentów przesądzających o prymacie jednego z nich niczego w sprawie nie przesądza.
Niewątpliwie charakteru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej nie posiada nadesłana faktura pochodząca z zasobów księgowych sprzedawcy. Jest to dokument prywatny i nie zmienia jego charakteru okoliczność, w jakich została ona dostarczona organom celnym.
Okolicznością, która pozwala na ustalenie, że prawidłowe było zakwestionowanie przez organy celne wartości celnej towaru jest właśnie treść nadesłanego raportu, do którego dołączono sporne dokumenty. Z oficjalnego pisma w ramach wykonania wniosku o pomoc prawną wynika, że belgijskie organy celne, po przeprowadzeniu stosownego dochodzenia, tj. analizy dokumentacji księgowej sprzedawcy, stwierdziły, że nadesłane do weryfikacji faktury były w znacznej większości dokumentami fałszywymi, przedstawiającymi zaniżoną wartość towaru. Jednocześnie niektóre z nadesłanych do kontroli faktur odpowiadały dokumentom znajdującym się u sprzedawcy, co pozwala także organowi na wnioski względem dokumentów odbiegających formą i treścią od prawdziwej dokumentacji. Takie porównanie stwarza uzasadnienie do odmówienia wiarygodności dokumentom innym niż znajdujące się u sprzedawcy.
W uwzględnieniu powyższych rozważań należy stwierdzić, że raport belgijskiej administracji celnej z dnia 9 kwietnia 2002r., w świetle polskiego prawa jest zagranicznym dokumentem urzędowym, bowiem został sporządzony przez organ innego państwa. Skoro, zaś jest dokumentem urzędowym, przeto stanowi dowód na to, co zostało w nim urzędowo zaświadczone dopóty, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument nie jest prawdziwy (autentyczny) albo, że oświadczenia organu są niezgodne z prawdą (art. 194 Ordynacji podatkowej).
Wartość dowodowa tego raportu jako dokumentu urzędowego zależy od prawa polskiego. Można obalić domniemanie prawdziwości przysługujące dokumentom urzędowym, przeprowadzając zarówno dowód przeciwko temu, iż dokument nie pochodzi od organu, który go wystawił, jak i przeciwko treści dokumentu. Póki jednak dowód taki nie zostanie przeprowadzony, dokumentowi urzędowemu przysługuje moc dowodu zupełnego. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) nie jest regulatorem ciężaru dowodu. Skarżący nie zdołał przeprowadzić dowodu obalającego moc dowodową przedstawionego przez belgijską administrację celną raportu.
Wbrew poglądom skargi nie ma potrzeby szerszego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Granice postępowania dowodowego określone są celem danej czynności. Postępowania dowodowego nie prowadzi się "w nieskończoność". Przedstawiony raport władz belgijskich wraz z ujawnionymi przez te władze fakturą oraz zgłoszeniem celnym przedstawionym w Belgii są wystarczającymi dowodami dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zauważyć należy, że skarżący nie posiada żadnego dowodu potwierdzającego zapłatę, co skarga pomija. Dowód ten niewątpliwie mógłby być przydatny, a zasady staranności i przezorności przemawiają za tym, aby posiadać pokwitowanie potwierdzające wpłaconą kwotę pieniędzy. Brak potwierdzenia dokonanej wpłaty przemawia za prawdziwością ustaleń dokonanych przez belgijską administrację celną. Organ celny zebrał materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji. Zebrany materiał dostatecznie wyjaśnia wszystkie okoliczności sprawy, istotne z punktu widzenia zastosowanej normy prawa materialnego. Nie doszło zatem do naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego co do zaniechania przeprowadzenia przez organy wnioskowanych dowodów w tym przesłuchania świadka K. M., należy wskazać, że Sąd nie dostrzega potrzeby uzupełnienia postępowania w tym zakresie, albowiem dowody na okoliczności wnioskowane nie mogą wnieść nic do sprawy. Zasadą jest, że przeprowadza się jedynie dowody istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego, stąd istnieje możliwość weryfikacji wnioskowanych dowodów przez organ. Należy zauważyć, że wnioskowane dowody osobowe w postaci przesłuchania sprzedającego, czy K. M., miały być przeprowadzone na okoliczności, które były wykazane innymi środkami dowodowymi tj. dokumentami (fakturą, deklaracją).
Proponowane przez skarżącego czynności dowodowe nie są konieczne, są one luźno związane z przedmiotem dowodzenia przy uwzględnieniu wagi dokumentu, prowadzą raczej do wykazania, że istniał motyw fałszowania dokumentacji księgowej sprzedającego, a nie że sprzedający takiego fałszerstwa faktycznie dokonał.
Również prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w G. postępowanie nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ jego przedmiotem nie jest ustalenie wartości transakcyjnej towaru. Bez znaczenia dla sprawy jest także artykuł prasowy zamieszczony w prasie lokalnej, a dołączony do skargi. Organy celne mają prawo samodzielnie gromadzić materiał dowodowy i oceniać go w postępowaniu administracyjnym.
Kierując się zasadami doświadczenia życiowego należy podnieść, że skarżący ma interes w uzyskaniu dokumentu (faktury) wskazującego na niższą wartość towaru. Interesu takiego nie ma zaś sprzedawca, który tą metodą powiększałby swój przychód. Nie pozostaje bez znaczenia dla oceny sprawy wysokość ceny zakupu, która stała się zresztą przyczyną dla podjęcia po zwolnieniu towaru, dalszych działań, uwidoczniona na zakwestionowanej fakturze dla pojazdu, który zgodnie z przepisami musiał spełniać określone standardy techniczne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI