II SA/Gd 325/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzje PINB i PWINB dotyczące pozwolenia na wznowienie robót budowlanych z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w tym prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.
Sprawa dotyczyła skargi H.S. na decyzję PWINB zezwalającą na wznowienie robót budowlanych remontu garażu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak możliwości zapoznania się z dokumentami przedłożonymi przez inwestora oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego (np. numeru działki). WSA w Gdańsku uznał skargę za uzasadnioną, uchylając decyzje obu instancji z powodu istotnych naruszeń przepisów k.p.a., w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i zasady prawdy obiektywnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę H.S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zezwalającą inwestorowi T.R. na wznowienie robót budowlanych związanych z remontem garażu. Skarżący podnosił liczne zarzuty proceduralne, w tym brak możliwości zapoznania się z dokumentami przedłożonymi przez inwestora, co naruszało jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Kwestionował również prawidłowość ustaleń faktycznych, w tym numer działki, na której prowadzone były prace, oraz prawo inwestora do dysponowania nieruchomością. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa, w szczególności art. 7 i 77 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego) oraz art. 10 k.p.a. (zasada czynnego udziału strony). Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji nie zapewnił stronie możliwości wypowiedzenia się co do przedłożonych przez inwestora dokumentów, a organ odwoławczy nie sanował tego uchybienia w pełni. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących wstrzymania robót i pozwolenia na ich wznowienie, a także na niejasności dotyczące stanu faktycznego (numer działki). W konsekwencji, WSA uchylił obie zaskarżone decyzje i zasądził od organu koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ pierwszej instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a. nie informując strony o możliwości zapoznania się z dokumentami przedłożonymi przez inwestora, co uniemożliwiło jej wypowiedzenie się co do tych dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów stanowi gwarancję procesową zasady czynnego udziału strony i uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom; uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji.
u.p.b. art. 51 § ust. 1a
Ustawa Prawo budowlane
Zezwolenie na wznowienie robót budowlanych po przedłożeniu określonych dokumentów.
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie.
u.p.b. art. 51 § ust. 4
Ustawa Prawo budowlane
W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, organ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a, b i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie w celu uchylenia zaskarżonej decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw art. 7 § ust. 1
Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ pierwszej instancji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez brak możliwości zapoznania się z dokumentami przedłożonymi przez inwestora. Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, w tym wydanie decyzji na podstawie dokumentów złożonych po terminie. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym numeru działki, na której prowadzone były roboty budowlane.
Odrzucone argumenty
Argument organu odwoławczego, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest warunkiem niezbędnym do uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (sąd uznał ten argument za błędny).
Godne uwagi sformułowania
Samo już naruszenie tego prawa, które stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu uprawniało zatem organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym oraz co do którego strona nie mogła się wypowiedzieć. Wydając niniejszą decyzję organ naruszył także przepis art. 51 ust 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust 4 cytowanego wyżej Prawa budowlanego.
Skład orzekający
Barbara Skrzycka-Pilch
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Przybielski
sędzia
Katarzyna Krzysztofowicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza zasady czynnego udziału strony i prawidłowego ustalania stanu faktycznego w sprawach budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w zakresie prawa budowlanego i stosowania przepisów k.p.a. w kontekście wznowienia robót budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe, ale kluczowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Pokazuje znaczenie prawa strony do udziału w postępowaniu.
“Błędy proceduralne w urzędzie: jak naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu doprowadziło do uchylenia decyzji o wznowieniu robót budowlanych.”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 325/04 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-03-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-06-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Andrzej Przybielski Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Krzysztofowicz Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Sygn. powiązane II OSK 1816/06 - Wyrok NSA z 2008-01-09 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi H.S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 kwietnia 2004r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 lutego 2004r., nr [...] 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H.S. 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że wymienione z punkcie pierwszym wyroku decyzje nie mogą być wykonane. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 lutego 2004 r., na podstawie art. 51 ust 1a w związku z art. 7 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) zezwolił inwestorowi – T.R. na wznowienie robót budowlanych związanych z remontem garażu zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w G., zgodnie z projektem budowlanym na dokończenie przerwanych robót budowlanych - "Projekt Budowlany dokończenia budowy", wykonanym przez mgr inż. K.M., stanowiącym załącznik do decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 12 grudnia 2002 r. przeprowadzono wizję lokalną na działce przy ul. [...] w G. podczas której stwierdzono, że są na niej prowadzone roboty budowlane związane z remontem istniejącego garażu. Podczas prowadzonych prac został zmieniony układ konstrukcyjny i poziom dachu. Prace te wykonywane były bez pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia 19 marca 2003 r. nakazano inwestorowi przedłożyć inwentaryzację wykonanych robót budowlanych związanych z remontem garażu, orzeczenie techniczne stanowiące opis i ocenę tych robót, projekt budowlany na dokończenie robót oraz dokument potwierdzający prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Termin złożenia powyższych dokumentów określono na 30 września 2003 r. Inwestor żądane dokumenty dostarczył w dniu 28 stycznia 2004 r. Odwołanie od tej decyzji wniósł H.S., który wywodził, że narusza ona art. 107 § 3, art. 7 i art. 9 oraz art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a., jak również art. 51 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Odwołujący się wskazywał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie przedstawia logicznego ciągu myślowego. Podkreślono, że okoliczność faktyczną można uznać za udowodnioną dopiero, gdy wypowiedzą się co do niej wszystkie strony, natomiast w przedmiotowej sprawie organ ocenił dostarczone przez inwestora dokumenty bez udziału skarżącego. Organ pierwszej instancji nie poinformował bowiem odwołującego się, ani jego pełnomocnika, o możliwości zapoznania się z dokumentami przedłożonymi przez inwestora. Zarzucono także, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jakoby postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 25 listopada 2002 r., sygn. akt II Ns 322/99 stanowiło potwierdzenie prawa T.R. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołujący się wskazał, iż w tym postępowaniu sądowym nie zostało wydane żadne rozstrzygnięcie dające inwestorowi takie prawo. Przedmiotowy garaż stoi częściowo na działce odwołującego się, a ten nie wyrażał zgody na jakiekolwiek prace budowlane na jego działce. H.S. stwierdził także, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie istniała działka nr [...] przy ul. [...], albowiem opisanym wyżej rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego, sygn. akt II Ns 322/99 podzielono ją na działki nr [...], [...]i [...]. Zatem organ badał przesłanki do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych na nieistniejącej działce. Podkreślono również, iż z treści decyzji wynika, iż integralną jej częścią jest załącznik - "Projekt budowlany dokończenia budowy", którego to załącznika nie doręczono ani stronie odwołującej się, ani jej pełnomocnikowi. Kolejnym z zarzutów stwierdzono, że T.R. przedłożył wskazane dokumenty po upływie blisko 4 miesięcy od terminu ustalonego w decyzji. Zdaniem odwołującego się organ nie mógł zezwolić na wznowienie robót budowlanych w przypadku, gdy żądane dokumenty zostały przez inwestora przedłożone z uchybieniem terminu. Zakwestionowano także podstawę prawną decyzji, albowiem art. 51 ust 1a, zdaniem odwołującego się, nie istnieje. Nie uwzględniając zarzutów tego odwołania Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. decyzją z dnia 23 kwietnia 2004 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 51 ust 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 7 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy, podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne. Ponadto wskazano, że o zmianie numeru działki strony powiadomiły organ I instancji dopiero w piśmie z dnia 12 listopada 2003r., przedkładając na tę okoliczność stosowne dokumenty. Numer działki wskazany w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji został sprostowany postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2004 r. Zgodnie z art.7 ust. l ustawy o zmianie ustawy -Prawo budowlane (...), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2 ustawy. W tej sytuacji zastosowanie w sprawie trybu określonego w art.50, art.51 i 51 a Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed 11 lipca 2003r. ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane jest uzasadnione. Zgodnie z art.50 ust. l pkt. l ustawy w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art.51 ust. l pkt.2 przed upływem terminu o którym mowa w art.50 ust.4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. l pkt.2, właściwy organ stosownie do art.51 a Prawa budowlanego wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Odnosząc się do treści odwołania, organ stwierdził, że istotnie organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję nie poinformował stron o możliwości zapoznania się z dostarczonymi przez T.R. dokumentami, na podstawie których udzielił pozwolenia na wznowienie robót, przez co naruszył przepisy administracyjne dotyczące zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, organ odwoławczy, pismem z dnia 6 kwietnia 2004r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z dokumentacją, eliminując uchybienia organu I instancji w tym zakresie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zarzut stron, iż T.R. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest bezpodstawny, gdyż Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 25 października 2002r. sygn. akt II Ns 322/99, działkę nr [...], na której znajduje się przedmiotowy garaż, przyznał do współwłasności E.Z.R. w 1/3 części, J.R. w 1/3 części i T.R.w 1/3 części. Skargę na powyższą decyzję wniósł H.S., który poza ponowieniem zarzutów odwołania, zarzucił: • istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji - art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 107 § 3, art. 113 § 1 k.p.a - wszystkie w zw. z art. 140 i art. 136 k.p.a. oraz • naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. la ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 00.106.1126 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. l ustawy z 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.03.08.718) zamiast art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 7 ust. l cytowanej ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane (...) Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż PWINB skierował wprawdzie zawiadomienie o możliwości zapoznania się (bez wezwania do wypowiedzenia się co do uzyskanych dowodów), lecz jedynie z częścią złożonych dokumentów, ograniczoną tylko do dokumentacji technicznej. Organ oparł się na dowodach z dokumentów, których nie udostępniono stronie nawet do wglądu. Wyznaczony H.R. termin do zapoznania się z dokumentacja techniczną upływał w dniu 27 kwietnia 2004r., tymczasem organ II instancji przed upływem tego terminu, bo w dniu 23 kwietnia 2004r. wydał zaskarżoną decyzję. Wskazał także, iż brak jest w aktach sprawy ostatecznego ustosunkowania się skarżącego do całości zebranego materiału dowodowego. W ocenie skarżącego próba sanacji błędu organu pierwszej instancji przez PWINB poprzez zawiadomienie o możliwości zapoznania się jedynie z dokumentacją techniczną, dostarczoną w postępowaniu pierwszo instancyjnym była niewłaściwym sposobem postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji dokonywał bowiem rozważań między innymi w oparciu o postanowienie o sprostowaniu numeru działki, na której prowadzone są przedmiotowe prace budowlane, wydane przez organ I instancji w dniu 5 kwietnia 2004r., zaś w sentencji własnej decyzji uwzględnił pierwotną (bez sprostowania) treść decyzji PINB. Postępowanie takie, nie dosyć że wewnętrznie sprzeczne, na dzień wydania zaskarżonej decyzji było całkowicie nieuprawnione. Skarżący podkreślił, że przedmiotowe postanowienie zostało w terminie zaskarżone przez niego do Sadu, a organ II instancji podszedł do merytorycznego rozpoznania odwołania przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie, które wskazywało na niedopuszczalność takiego sprostowania. Tym samym organ II instancji dokonał ustaleń sprzecznych z ustaleniami organu I instancji. Z nieprawomocnie sprostowanej decyzji PINB wynika, że dokonał on oględzin nieistniejącej jeszcze działki [...] (wiersz [...] decyzji PINB), zaś z decyzji PWINB, że była to działka [...] (wiersz [...] decyzji). To zestawienie wskazuje, że tak naprawdę nie wiadomo, na której z działek dokonano oględzin i w jakim zakresie. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, iż organ drugiej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji faktycznej i prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa. Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego" (por. B. Adamiak, J. Borkowski – Komentarz do kodeksu postępowania Administracyjnego, CH Beck, W-wa 2000, str. 56) Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 21.12. 2000, sygn. akt V SA 1816/00, LEX nr 77645). Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dowodów. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje jednak formalna teoria dowodowa, wg. której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z 2911.2000.sygn. akt V SA 948/00, LEX nr 50114). W celu zapewnienia powyższych zasad organy administracji publicznej, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji nie powiadomił strony postępowania – H.S. o możliwości zapoznania się z dokumentami przedłożonymi przez inwestora T.R.. Uniemożliwiono mu w ten sposób wypowiedzenie się co do tych dokumentów, uznając je jednocześnie za wiarygodne, wbrew przepisom k.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 kpa), które to prawo stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2002 r., V SA 1227/01, LEX nr 109326). Samo już naruszenie tego prawa, które stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu uprawniało zatem organ odwoławczy do uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części dotyczącej ustalenia, na jakiej działce inwestor prowadził prace budowlane i w stosunku do jakiego terenu organ wydał swoją decyzję. Organ drugiej instancji zapewnił stronie możliwość zapoznania się jedynie z częścią techniczną dokumentacji, co nie mogło sanować w całości uchybień organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się jednak w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Organ administracji może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym oraz co do którego strona nie mogła się wypowiedzieć. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Na marginesie wskazać należy, iż nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący tego, iż organ drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję przed upływem terminu wyznaczonego stronie do zapoznania się z dokumentami. W aktach sprawy znajduje się również zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia doręczone w dniu 7 kwietnia 2004 r. M.S. - pełnomocnikowi H.S.. Stosownie do art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Termin do zapoznania się z aktami sprawy oraz dostarczoną dokumentacją techniczną minął dla pełnomocnika H.S. w dniu 14 kwietnia 2004 r. Organ decyzje wydał w dniu 23 kwietnia 2004 r. Fakt, iż dodatkowe zawiadomienie doręczono bezpośrednio stronie postępowania nie może wywoływać w tej sytuacji negatywnych skutków dla organu, albowiem prawidłowo zawiadomił on pełnomocnika tej strony. Art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. (por. wyrok NSA z 9.04.2001r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635). W dalszym toku postępowania organ powinien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe, w szczególności zapoznać strony postępowania z całością dokumentów przedłożonych przez inwestora. Jest to tym bardziej istotne, że H.S. od początku postępowania kwestionował fakt posiadania uprawnień przez inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz ustalenia dotyczące tego, na której działce wykonywane są roboty budowlane. Organ powinien zatem wnikliwie zbadać, na czyjej działce znajduje się przedmiotowy garaż, aby móc wydać decyzję w stosunku do precyzyjnie określonego w decyzji terenu. Organ powinien również wskazać w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również wyjaśnić podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zgodnie z art. 89 § 2 k.p.a. organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Rozprawa jest bowiem formą postępowania wyjaśniającego, umożliwia koncentrację w jednym czasie i miejscu wszystkich uczestników postępowania w danej sprawie, którzy ustnie i bezpośrednio dokonują poszczególnych czynności procesowych. Wydając niniejszą decyzję organ naruszył także przepis art. 51 ust 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust 4 cytowanego wyżej Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Termin przedłożenia dokumentów został wyznaczony dla inwestora do dnia 30 września 2003 r. Zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji wydał w dniu 4 lutego 2004 r. Stosownie do art. 51 ust 4 ustawy w razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja administracyjna nakazująca T.R. na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego przedłożenie w terminie do dnia 30 września 2003 r. określonych dokumentów w celu doprowadzenia robót budowlanych przy przebudowie garażu, do stanu zgodnego z prawem nakłada na inwestora, który realizował roboty budowlane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, obowiązek przedłożenia tych dokumentów w określonym terminie. Niewykonanie w zakreślonym terminie tego obowiązku skutkuje konsekwencjami określonymi w art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, jakimi są nakaz zaniechania robót lub rozbiórka obiektu bądź jego części. W sytuacji, gdy w postępowaniu, poza inwestorem, biorą udział także inne strony, których interesy zostały naruszone wykonaniem robót budowlanych, w wyniku wydania decyzji o nałożeniu obowiązku na inwestora uzyskują one prawo do tego. iż podmiot, którego nakaz przedłożenia określonych dokumentów dotyczy, będzie musiał wykonać go w terminie wskazanym w decyzji. Decyzja o nałożeniu obowiązku wykonania określonych obowiązków w art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest decyzją, której zmiana może nastąpić wyłącznie w trybie art. 155 k.p.a. Stosownie do tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zatem wydanie decyzji zezwalającej na wznowienie robót budowlanych w oparciu o dokumenty złożone po upływie terminu do ich przedłożenia i bez zmiany tej decyzji było niezgodne z prawem. W tym miejscu wskazać także należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych Prawo budowlane tylko w jednym przypadku uzależnia wydanie pozytywnej dla inwestora decyzji od wykazania się przez niego prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - dotyczy to wyłącznie decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji, gdy rozpoczęto już roboty budowlane, kwestie ewentualnego naruszenia prawa własności czy wyrządzenia szkód tą budową nie podlegają ocenie organów administracji. Skutki takich działań mogą być likwidowane wyłącznie w oparciu o przepisy prawa cywilnego w postępowaniu przed sądem powszechnym (por. wyrok NSA z dnia 4 września 1998 r., IV S.A. 1721/97, Lex nr 43800). Za błędny należy zatem uznać zarzut, iż konieczne było przedłożenie przez inwestora dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako warunku niezbędnego do uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego. Zdaniem NSA art. 51 pkt 1a uzależnia wydanie decyzji o wznowieniu robót jedynie od wykonania określonych czynności, wyznaczonych na podstawie ust. 1 pkt 2 tego przepisu, bowiem w postępowaniu tym orzeka się wyłącznie o przydatności robót. Obojętna jest zatem okoliczność braku zgody współwłaściciela nieruchomości na dokonanie wymienionych prac (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt IV S.A. 639/01, M.Prawn. 2003/4/147, wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2004 r., sygn. akt IV S.A. 3442/02, Lex nr 156960, wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., sygn. akt II S.A./Lu 1376/00). Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI