SA/Bd 2506/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-03-23
NSAinneŚredniawsa
prawo celnewartość celnazgłoszenie celnepomoc prawnawspółpraca międzynarodowafałszerstwo dokumentówkaraimportsamochódUkład Europejski

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę dotyczącą uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego, potwierdzając prawidłowość ustaleń organów celnych opartych na pomocy prawnej z Belgii.

Sprawa dotyczyła skargi Stefana S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję uznającą zgłoszenie celne samochodu osobowego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej i długu celnego. Skarżący zaniżył wartość pojazdu, co zostało wykryte dzięki współpracy z belgijską administracją celną, która potwierdziła fałszerstwo faktury. Sąd uznał, że ustalenia organów celnych, oparte na zagranicznych dokumentach urzędowych, były prawidłowe, a skarżący nie przedstawił dowodów obalających ich moc.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Stefana S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. uznającą zgłoszenie celne samochodu osobowego marki Audi A8 za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego. Skarżący zadeklarował wartość celną pojazdu niższą niż rzeczywista, co zostało ustalone na podstawie faktury otrzymanej z Belgii w ramach pomocy prawnej. Belgijska administracja celna potwierdziła, że faktura przedstawiona przez skarżącego była fałszywa, a rzeczywista cena zakupu była znacznie wyższa. Sąd uznał, że raport belgijskiej administracji celnej, jako zagraniczny dokument urzędowy, stanowił wystarczający dowód na potwierdzenie zaniżenia wartości celnej. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną i wysokość długu celnego, a skarżący nie wykazał podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej ani nie obalił mocy dowodowej zagranicznych dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zagraniczny dokument urzędowy, sporządzony przez organ innego państwa w ramach pomocy prawnej, stanowi dowód na to, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument nie jest prawdziwy lub że oświadczenia organu są niezgodne z prawdą.

Uzasadnienie

Sąd uznał raport belgijskiej administracji celnej za zagraniczny dokument urzędowy, który zgodnie z art. 194 Ordynacji podatkowej ma moc dowodu zupełnego, dopóki nie zostanie obalony. Strona skarżąca nie przedstawiła dowodów obalających jego moc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.c. art. 23 § § 1

Kodeks celny

Wartość transakcyjna jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.

k.c. art. 83 § § 1

Kodeks celny

Uprawnienia organu celnego do zwrócenia się o pomoc prawną w celu weryfikacji danych.

o.p. art. 194

Ordynacja podatkowa

Charakter dokumentu urzędowego i jego moc dowodowa.

Pomocnicze

k.c. art. 23 § § 7

Kodeks celny

Niemożność przyjęcia wartości transakcyjnej za wartość celną z powodu zakwestionowania jej wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów może stanowić podstawę do ustalenia wartości celnej na podstawie innych przepisów.

k.c. art. 24-29

Kodeks celny

Przepisy dotyczące ustalania wartości celnej w przypadkach, gdy wartość transakcyjna nie może być przyjęta.

k.c. art. 83 § § 3

Kodeks celny

Strona w dniu zgłoszenia towaru do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu nie przedstawiła dokumentu zaksięgowanego u zagranicznego kontrahenta, z którego wynikałaby rzeczywista wartość transakcji.

k.c. art. 222 § § 4

Kodeks celny

Uzasadnienie orzeczenia w zakresie odsetek wyrównawczych.

o.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej.

o.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

Obowiązek przeprowadzenia dowodu na okoliczności mające znaczenie dla sprawy.

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ratyfikowane umowy międzynarodowe są źródłem powszechnie obowiązującego prawa.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Umowa międzynarodowa ratyfikowana przez Prezydenta za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie i ogłoszona w Dzienniku Ustaw ma moc prawną ustawy.

PPSA art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola legalności zaskarżonych decyzji przez sądy administracyjne.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez sąd administracyjny.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej art. 1 § par. 1

Warunki stosowania obniżonych stawek celnych.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych art. 209 § ust. 1

Dane, które powinna zawierać faktura przedłożona do zgłoszenia celnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Raport belgijskiej administracji celnej jako zagraniczny dokument urzędowy stanowi wystarczający dowód na zaniżenie wartości celnej. Brak prawidłowego udokumentowania pochodzenia towaru z UE uniemożliwia zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. Strona nie przedstawiła dowodów obalających moc dowodową zagranicznych dokumentów urzędowych. Brak dowodu potwierdzającego zapłatę za samochód przemawia za prawdziwością ustaleń belgijskiej administracji celnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 121, 122, 180, 187, 210 §4). Przerzucanie skutków nieznajomości prawa przez funkcjonariuszy celnych na stronę. Niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść strony. Przyjęcie, że ciężar dowodu spoczywa na stronie. Powołanie dowodów niekorzystnych, pominięcie istotnych dowodów źródłowych. Niewykonanie ekspertyz grafologicznych, brak ustaleń w zakresie druków faktur i zasad księgowania w Belgii. Brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego. Zakwestionowanie faktury eksportera jako nieposiadającej podpisu kupującego. Brak wyjaśnienia, czy informacja administracji belgijskiej dotyczy przedmiotowej sprawy. Organ celny nie ustalił, jaką kwotę zapłacił kupujący, nie zebrał informacji o cenach pojazdów z innych komisów, nie ustalił formy zapłaty. Dokonanie fałszerstwa przez podmioty belgijskie. Przy stanie technicznym towaru wartość na fakturze eksportera byłaby zawyżona. Strona belgijska nie wskazała dowodów na poparcie swoich ustaleń.

Godne uwagi sformułowania

Raport belgijskiej administracji celnej z dnia [...] 2002r., w świetle polskiego prawa jest zagranicznym dokumentem urzędowym, bowiem został sporządzony przez organ innego państwa. Skoro, zaś jest dokumentem urzędowym, przeto stanowi dowód na to, co zostało w nim urzędowo zaświadczone dopóty, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument nie jest prawdziwy (autentyczny) albo, że oświadczenia organu są niezgodne z prawdą (art. 194 Ordynacji podatkowej). Brak spełnienia którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek eliminuje możliwość zastosowania preferencyjnych stawek celnych w odniesieniu do importowanego towaru, przy czym dokumentowanie pochodzenia towaru zostało ściśle określone postanowieniami Protokołu nr 4 i jakiekolwiek odstępstwo w tym zakresie niezależnie od faktycznego miejsca pochodzenia towaru jest niedopuszczalne. Kierując się zasadami doświadczenia życiowego należy podnieść, że skarżący ma interes w uzyskaniu dokumentu (faktury) wskazującego na niższą wartość towaru. Interesu takiego nie ma zaś sprzedający, który tą metodą powiększałby swój przychód.

Skład orzekający

Halina Adamczewska-Wasilewicz

sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej na podstawie zagranicznych dokumentów urzędowych, stosowanie preferencyjnych stawek celnych i wymogi dokumentacyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów z krajów stowarzyszonych i współpracy celnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest współpraca międzynarodowa w zwalczaniu oszustw celnych i jak istotne jest prawidłowe dokumentowanie pochodzenia towarów przy imporcie. Pokazuje też, że nawet po ostatecznej decyzji można wznowić postępowanie w oparciu o nowe dowody.

Fałszywa faktura i międzynarodowa współpraca celna – jak udowodniono zaniżenie wartości importowanego samochodu?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Bd 2506/03 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/
Izabela Najda-Ossowska /przewodniczący/
Urszula Wiśniewska
Symbol z opisem
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 83, 23 § 1, 30, 31, 24-29
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
art. 2, art. 3 Protokołu 6, art. 16, art. 21, art. 13 § 3 pkt 4, art. 28 § 2 Protokołu 4
Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 194
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Asesor sądowy Urszula Wiśniewska Protokolant Joanna Szklarska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi Stefana S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2003r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2003r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. uchylił w całości decyzję z dnia [...] 2000r. Nr [...] i uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] 2000r. złożone przez Stefana S., za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego oraz zapisów w polach 22, 36, 42, 46, 47B, 47c i określił kwotę długu celnego.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że Stefan S. w dniu [...] 2000r. w Oddziale Celnym w G. złożył zgłoszenie celne dotyczące objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki AUDI A8 rok produkcji 1996, nr nadwozia [...], w którym zgodnie z załączoną fakturą z dnia [...] 2000r. nr 431 i zadeklarowanymi kosztami transportu poniesionymi za granicą zadeklarował wartość celną towaru. Zgłoszenie zostało przyjęte. Następnie decyzją z dnia [...] 2000r. Urząd Celny w T. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość celną towaru na podstawie art. 29 par. 1 w związku z art. 23 par. 7 Kodeksu celnego. Od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania, w związku z tym, decyzja stała się ostateczna.
W celu upewnienia się, co do prawidłowości danych zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym z dnia [...] 2000r., fakturę stanowiącą załącznik do zgłoszenia przekazano belgijskiej administracji celnej w celu dokonania jej weryfikacji u sprzedającego. Wskazując na postanowienia Protokołu nr 6 Układu Europejskiego, stanowiącego jego integralną część, zawierającego postanowienia o wzajemnej pomocy w sprawach celnych, organ stwierdził, że dochodzenie przeprowadzone przez belgijską administrację celną u sprzedawcy samochodu w firmie C. potwierdziło podejrzenie organu celnego co do zaniżenia wartości celnej przedmiotowego towaru. Fakt zaniżenia wartości celnej towaru został poparty uwierzytelnionymi dokumentami w postaci faktury nr [...] z dnia [...] 2000r. oraz zgłoszenia celnego EU 1 T2 nr [...], na podstawie którego samochód został wyeksportowany z Belgii. Z powyższych dokumentów wynika, że przedmiotowy samochód został stronie sprzedany za kwotę 435.000 franków belgijskich a nie, jak zadeklarowała strona, za 151.000 franków belgijskich. Po otrzymaniu odpowiedzi od strony belgijskiej postanowieniem z dnia [...] 2003r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. wznowił z urzędu, zakończone decyzją ostateczną, postępowanie mające na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy i określenie prawidłowej wartości celnej towaru oraz prawidłowej kwoty wynikającej z długu celnego w odniesieniu do towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] 2000r. Powołując się na przekazane przez belgijskie władze celne wyniki dochodzenia, które, zgodnie z art. 11 pkt 2 i pkt 3 Protokołu Nr 6 Układu Europejskiego mogą być wykorzystane w postępowaniu sądowym i administracyjnym wszczętym w wyniku nieprzestrzegania przepisów celnych, za dokument służący do ustalenia wartości celnej pojazdu, organ uznał fakturę z dnia [...] 2000r. nr [...], której uwierzytelnioną kopię otrzymał z Belgii, a która była zaksięgowana w dokumentacji księgowej sprzedającego.
Do obliczenia należnej kwoty wynikającej z długu celnego zastosowano stawkę celną autonomiczną, z uwagi na brak prawidłowego dokumentu uprawniającego do zastosowania stawki celnej obniżonej, z powodu zakwestionowania danych zawartych w fakturze dołączonej przez stronę do zgłoszenia celnego. Na fakturze bowiem przekazanej przez stronę belgijską nie znajduje się deklaracja złożona przez eksportera o pochodzeniu towaru. Wskazując na par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 107, poz. 1217 ze zm.) oraz art. 16 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego organ I instancji podał, iż obniżone stawki celne stosuje się przy jednoczesnym spełnieniu następujących warunków:1) na towar ustanowiono obniżoną stawkę celną, 2) pochodzenie towaru z obszaru Unii Europejskiej zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem EUR 1 lub deklaracją na fakturze. Niezachowanie jednego z tych warunków uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej. Organ podał przepis art. 222 par. 4 Kodeksu celnego, jako uzasadniający orzeczenie w zakresie odsetek wyrównawczych.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 121, art. 122, art. 180, art. 187, 210 §4 Ordynacji podatkowej, co spowodowało ujemne następstwa u strony działającej w dobrej wierze, przerzucało skutki nieznajomości prawa przez funkcjonariuszy celnych na stronę, niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, rozstrzygnięcie niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony, przyjęcie, wbrew zasadom postępowania podatkowego, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, powołanie dowodów dla niej niekorzystnych, pominięcie istotnych dla sprawy dowodów źródłowych, nie przeprowadzenie ekspertyz grafologicznych znajdujących się na obu fakturach podpisów, stempli pisma, brak ustaleń w zakresie druków faktur, jakimi posługiwał się sprzedawca przed transakcją ze stroną oraz zasad księgowania w Belgii, brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego.
Strona zakwestionowała fakturę eksportera, jako nie posiadającą podpisu kupującego. Zarzuciła, że organ nie wyjaśnił, czy informacja administracji belgijskiej dotyczy przedmiotowej sprawy, bowiem nie wynika z niej, iż ustalenia dotyczą przedmiotowej faktury nr [...]. Ponadto, organ celny nie wskazał w uzasadnieniu decyzji podstawy przyjęcia takiego stanowiska, nie ustalił jaką kwotę zapłacił kupujący, nie zebrał informacji o cenach pojazdów z innych komisów na terenie Belgii, nie ustalił w jakiej formie nastąpiła zapłata za samochód. Zarzuciła dokonanie fałszerstwa podmiotom belgijskim, wskazała, że przy stanie technicznym towaru wartość podana na fakturze eksportera byłaby znacznie zawyżona. Podkreśliła, że strona belgijska nie wskazała dowodów na poparcie dokonanych przez nią ustaleń faktycznych. Na poparcie swojej argumentacji przywołała wyroki Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] 2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. na podstawie art. 233 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 83 §1 oraz art. 262 Kodeksu celnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podkreślił, że przyczyną wszczęcia postępowania było ujawnienie przez belgijskie władze celne u sprzedawcy samochodu, dokumentów świadczących o zaniżeniu wartości celnej towaru przez stronę w zgłoszeniu celnym. Organ odwoławczy szczegółowo ustosunkował się do poszczególnych zarzutów odwołania, wskazując na przeprowadzone postępowanie dowodowe i jego ocenę, podkreślając fakt, iż przedmiotowy pojazd został stronie sprzedany za wyższą cenę, aniżeli zadeklarowana przez nią, o czym świadczy uwierzytelniona kopia faktury nadesłanej przez belgijskie władze celne, zarejestrowanej u sprzedawcy oraz zgłoszenie celne tranzytowe EU1 T2, na podstawie którego pojazd został wyeksportowany.
Podkreślił, że polskie organy celne nie mają powodu podważać autentyczności przesłanych przez władze celne dokumentów. Wskazał na uprawnienia organu celnego wynikające z art. 83 §3 Kodeksu celnego, podnosząc że strona w dniu zgłoszenia towaru do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu nie przedstawiła dokumentu zaksięgowanego u zagranicznego kontrahenta, z którego wynikałaby rzeczywista wartość transakcji. Ponadto, zgłaszający nie ma obowiązku osobiście dokonywać zakupu i przewozu towaru na polski obszar celny, jednakże przepisy czynią go odpowiedzialnym w postępowaniu administracyjnym. Ujawnione przez belgijską administrację celną dokumenty stanowią wystarczający materiał dowodowy w sprawie wyjaśnienia stanu faktycznego związanego z zakupem i importem przedmiotowego pojazdu. Powołał się również na par. 209 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.) określający dane, które powinna zawierać faktura przedłożona do zgłoszenia celnego. Wśród nich nie wymienia się podpisu kupującego. Za nielogiczne uznał twierdzenie strony odwołującej, że firma belgijska mogła czerpać korzyści materialne wynikające z zawyżenia wartości sprzedanego towaru. Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż ujawnienie wyższej ceny powiększałoby tym samym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym oraz spowodowałoby powstanie obowiązku wykazania większego obrotu, a w konsekwencji zapłaty wyższego podatku od towarów i usług. Zaznaczył, że dla ustalenia stanu faktycznego, istotne okoliczności zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący i nie ma podstaw do przeprowadzania wnioskowanych dowodów.
W skardze na decyzję organu II instancji strona skarżąca powtórzyła zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, w myśl art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa.
Istotą sporu w sprawie jest ustalenie wartości celnej towaru w postaci samochodu osobowego marki AUDI A8 importowanego z Belgii przez Stefana S. Skarżący dokonując zgłoszenia celnego w dniu [...] 2000r. dołączył fakturę zakupu przedmiotowego pojazdu wystawioną w dniu [...] 2000r. przez sprzedającego firmę C., z ceną zakupu określoną na 151.000 franków belgijskich. Organ celny na skutek wątpliwości co do zadeklarowanej ceny transakcyjnej, korzystając z regulacji art. 83 Kodeksu celnego, zwrócił się w drodze pomocy prawnej do organów belgijskiej administracji celnej o przeprowadzenie stosownego dochodzenia na okoliczność prawdziwości danych zawartych w przedłożonej w fakturze.
Podstawą prawną dla organów celnych do wystąpienia z takim wnioskiem były postanowienia wielostronnej umowy międzynarodowej – Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 października 1992r. podał do powszechnej wiadomości, że Układ Stowarzyszeniowy został uznany za słuszny zarówno w całości, jak i każde z postanowień w nim zawartych, jest on przyjęty, ratyfikowany i zatwierdzony oraz będzie niezmiennie zachowywany.
Ratyfikowane umowy międzynarodowe są źródłem powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 87 ust. 1 Konstytucji). W art. 91 ust. 1 Konstytucji zawarto przepis generalnie transformujący umowę międzynarodową do wewnętrznego porządku prawnego, co oznacza, iż jest ona bezpośrednio stosowana, chyba że stosowanie umowy uzależnione jest od wydania ustawy. Warunkiem transformacji jest jednak opublikowanie umowy w Dzienniku Ustaw, ten zaś wymóg – ogłaszania "w trybie wymaganym dla ustaw"- Konstytucja ustanawia jedynie względem umów ratyfikowanych za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, odsyłając określenie zasad publikacji innych umów do ustaw (art. 88 ust. 3). Umowy międzynarodowe, które są ratyfikowane przez Prezydenta za uprzednią zgodą parlamentu wyrażoną w ustawie (art. 89 ust. 1) i które są ogłaszane w trybie wymaganym dla ustaw (art. 88 ust. 3), mają moc prawną ustawy.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił powyższą umowę w załączniku do Dziennika Ustaw Nr 11, poz. 38 z dnia 27 stycznia 1994r.
W art. 2 Protokołu 6 stanowiącego załącznik do powyższej Umowy zawarto zapis, że strony umowy udzielają sobie wzajemnie pomocy w sposób i na warunkach przewidzianych przedmiotowym Protokołem, w celu zapewnienia prawidłowego stosowania ustawodawstwa celnego, w szczególności przez zapobieganie, prowadzenie dochodzeń i wykrywanie naruszeń tego ustawodawstwa. Zgodnie z art. 3 Protokołu na prośbę władz występujących z wnioskiem, władze proszone o pomoc dostarczą wszystkie stosowne informacje umożliwiające właściwe stosowanie ustawodawstwa celnego, łącznie z informacjami dotyczącymi ujawnionych lub planowanych działań, które naruszają lub naruszą to ustawodawstwo (ust. 1) oraz informują czy towary wywiezione z terytorium jednej z umawiających się stron zostały właściwie przywiezione na terytorium drugiej strony, wyszczególniając w razie potrzeby procedury celne zastosowane wobec tych towarów (ust. 2).
W wyniku wykonania wniosku o udzielenie pomocy prawnej belgijska administracja celna nadesłała raport z dochodzenia, w którym stwierdziła, że odpowiednie służby administracji celnej w Belgii przeprowadziły dochodzenie, w trakcie którego ustalono, że nadesłana jej do porównania faktura złożona przez skarżącego jest fałszywa podobnie, jak inne kontrolowane tą drogą faktury. Organy te do raportu załączyły uwierzytelniony dokument w postaci faktury z firmy C. z dnia [...] 2000r. określającej cenę pojazdu na 435.000 franków belgijskich oraz dokument będący w posiadaniu sprzedawcy potwierdzający wywóz towaru za granicę. Nadesłane dokumenty stanowiły podstawę wznowienia postępowania z urzędu zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] 2000r.
Zgodnie z art. 23 §1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i 31 Kodeksu celnego. Dopiero niemożność przyjęcia wartości transakcyjnej za wartość celną, z powodu zakwestionowania jej wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów (art. 23 §7 Kodeksu celnego) może stanowić podstawę do ustalenia wartości celnej na podstawie zasad określonych w przepisach art. 24 – 29 Kodeksu celnego. W przedmiotowej sprawie organy celne ustaliły wartość transakcyjną. Okoliczność, że jest ona inna niż wskazywał na to skarżący nie zmienia charakteru tych ustaleń. Wartość transakcyjna jest kategorią obiektywną i odzwierciedla warunki dokonanej transakcji, co oznacza, że nie jest uzależniona od woli strony posłużenia się tą kategorią. Z tego tytułu nie mogły znaleźć w sprawie zastosowania reguły ustalania wartości celnej opisane w art. 25 – 29 Kodeksu celnego i tym samym nie zaistniała potrzeba odwoływania się do wyceny biegłego.
Zdaniem Sądu samo zestawienie dwóch dokumentów – faktur zawierających odmienne dane, bez dodatkowych argumentów przesądzających o prymacie jednego z nich niczego w sprawie nie przesądza.
Niewątpliwie charakteru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej nie posiada nadesłana faktura pochodząca z zasobów księgowych sprzedawcy. Jest to dokument prywatny i nie zmieniają jego charakteru okoliczności, w jakich została ona dostarczona organom celnym.
Okolicznością, która pozwala na ustalenie, że prawidłowe było zakwestionowanie przez organy celne wartości celnej towaru jest właśnie treść nadesłanego raportu, do którego dołączono sporne dokumenty. Z oficjalnego pisma w ramach wykonania wniosku o pomoc prawną wynika, że belgijskie organy celne, po przeprowadzeniu stosownego dochodzenia, tj. analizy dokumentacji księgowej sprzedawcy, stwierdziły, że nadesłane do weryfikacji faktury były w części dokumentami fałszywymi, przedstawiającymi zaniżoną wartość towaru. Jednocześnie niektóre z nadesłanych do kontroli faktur odpowiadały dokumentom znajdującym się u sprzedawcy, co pozwala także organowi na wnioski względem dokumentów odbiegających formą i treścią od prawdziwej dokumentacji. Takie porównanie stwarza uzasadnienie do odmówienia wiarygodności dokumentom innym niż znajdujące się u sprzedawcy.
W uwzględnieniu powyższych rozważań należy stwierdzić, że raport belgijskiej administracji celnej z dnia [...] 2002r., w świetle polskiego prawa jest zagranicznym dokumentem urzędowym, bowiem został sporządzony przez organ innego państwa. Skoro, zaś jest dokumentem urzędowym, przeto stanowi dowód na to, co zostało w nim urzędowo zaświadczone dopóty, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument nie jest prawdziwy (autentyczny) albo, że oświadczenia organu są niezgodne z prawdą (art. 194 Ordynacji podatkowej).
Wartość dowodowa tego raportu jako dokumentu urzędowego zależy od prawa polskiego. Można obalić domniemanie prawdziwości przysługujące dokumentom urzędowym, przeprowadzając zarówno dowód przeciwko temu, iż dokument nie pochodzi od organu, który go wystawił, jak i przeciwko treści dokumentu. Póki jednak dowód taki nie zostanie przeprowadzony, dokumentowi urzędowemu przysługuje moc dowodu zupełnego. Zasada dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) nie jest regulatorem ciężaru dowodu. Skarżący nie zdołał przeprowadzić dowodu obalającego moc dowodową przedstawionego przez belgijską administrację celną raportu.
Odnośnie zastosowanej stawki celnej Dyrektor Izby Celnej słusznie zwrócił uwagę na regulację zawartą w Protokole nr 4 Układu Europejskiego z dnia 16 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11 poz. 38 ze zm). Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 16 i 21 tegoż Protokołu w związku z art. 13 §3 pkt 4 możliwość zastosowania obniżonych stawek celnych zachodzi w przypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków:
a) towar pochodzi z obszaru Unii Europejskiej w rozumieniu postanowień Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego,
b) pochodzenie towaru zostało udokumentowane prawidłowo sporządzonym świadectwem pochodzenia EUR – 1 lub deklaracją na fakturze,
c) towar został bezpośrednio przywieziony do Polski.
Brak spełnienia którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek eliminuje możliwość zastosowania preferencyjnych stawek celnych w odniesieniu do importowanego towaru, przy czym dokumentowanie pochodzenia towaru zostało ściśle określone postanowieniami Protokołu nr 4 i jakiekolwiek odstępstwo w tym zakresie niezależnie od faktycznego miejsca pochodzenia towaru jest niedopuszczalne.
Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący wnosząc o zastosowanie preferencyjnej stawki celnej od importowanego samochodu przedłożył fakturę zakupu z adnotacją, że przedmiotowy samochód ma pochodzenie preferencyjne, czyli pochodzi z obszaru Unii Europejskiej. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji faktury, belgijskie służby celne nadesłały oryginał kopii faktury eksportera, na której nie było żadnej adnotacji co do świadectwa pochodzenia towaru. Stosownie do unormowania zawartego w artykule 28 §2 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego eksporter jest zobowiązany do posiadania i przechowywania dokumentów dotyczących wystawionych świadectw pochodzenia towaru (kopia faktury z deklaracją). Skoro, w wyniku postępowania weryfikacyjnego nie został potwierdzony fakt autentyczności zapisów na fakturze zakupu przedstawionej przez skarżącego do odprawy celnej w przedmiocie świadectwa pochodzenia towaru to, w ocenie Sądu organy celne zasadnie i bez naruszenia prawa materialnego przyjęły, że brak było podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki celnej określając w konsekwencji wysokość należności celnej według stawki autonomicznej. Dla oceny zasadności rozstrzygnięcia organów celnych nie ma znaczenia fakt, że z dokumentu przedłożonego przez skarżącego w toku postępowania sądowego wynika, że przedmiotowy samochód został wyprodukowany na terenie Niemiec, albowiem jak już zaznaczono wyżej, dokumentować miejsce pochodzenia towaru można wyłącznie na zasadach i warunkach określonych w Protokole nr 4, a więc z wyłączeniem innych środków dowodowych.
Wbrew poglądom skargi nie ma potrzeby szerszego przeprowadzenia postępowania dowodowego. Granice postępowania dowodowego określone są celem danej czynności. Postępowania dowodowego nie prowadzi się "w nieskończoność". Przedstawiony raport władz belgijskich wraz z ujawnionymi przez te władze fakturą oraz zgłoszeniem celnym przedstawionym w Belgii są wystarczającymi dowodami dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zauważyć należy, że skarżący nie posiada żadnego dowodu potwierdzającego zapłatę, co skarga pomija. Dowód ten niewątpliwie mógłby być przydatny, a zasady staranności i przezorności przemawiają za tym, aby posiadać pokwitowanie potwierdzające wpłaconą kwotę pieniędzy. Brak potwierdzenia dokonanej wpłaty przemawia za prawdziwością ustaleń dokonanych przez belgijską administrację celną. Organ celny zebrał materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji. Zgromadzony materiał dostatecznie wyjaśnia wszystkie okoliczności sprawy, istotne z punktu widzenia zastosowanej normy prawa materialnego. W konsekwencji należy stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego co do zaniechania przeprowadzenia przez organy wnioskowanych dowodów, należy wskazać, że Sąd nie dostrzega potrzeby uzupełnienia postępowania w tym zakresie, albowiem dowody na okoliczności wnioskowane nie mogą wnieść nic do sprawy. Zasadą jest, że przeprowadza się jedynie dowody istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego, stąd istnieje możliwość weryfikacji wnioskowanych dowodów przez organ. Należy zauważyć, że wnioskowane dowody osobowe miałyby być przeprowadzone na okoliczności, które zostały już wykazane innymi środkami dowodowymi tj. dokumentami (fakturą, deklaracją).
Kierując się zasadami doświadczenia życiowego należy podnieść, że skarżący ma interes w uzyskaniu dokumentu (faktury) wskazującego na niższą wartość towaru. Interesu takiego nie ma zaś sprzedający, który tą metodą powiększałby swój przychód. Nie pozostaje bez znaczenia dla oceny sprawy wysokość ceny zakupu, która stała się zresztą przyczyną dla podjęcia po zwolnieniu towaru, dalszych działań, uwidoczniona na zakwestionowanej fakturze dla pojazdu, który zgodnie z przepisami musiał spełniać określone standardy techniczne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI