P 7/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPytanie prawne Sądu Najwyższego dotyczyło zgodności art. 48 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) z Konstytucją, w szczególności z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz z art. 190 ust. 1 Konstytucji. Sąd Najwyższy pytał, czy przepis ten, rozumiany jako przesłanka wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy z powodu okoliczności związanych z jego powołaniem przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), jest zgodny z Konstytucją. Sąd Najwyższy wskazał na istnienie dwóch sprzecznych linii orzeczniczych w Sądzie Najwyższym w tej kwestii. Trybunał Konstytucyjny, po analizie przepisów i orzecznictwa, stwierdził, że interpretacja art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. pozwalająca na wyłączenie sędziego z powodu okoliczności związanych z jego powołaniem przez Prezydenta na wniosek KRS jest niezgodna z Konstytucją. Trybunał podkreślił, że powołanie sędziego jest prerogatywą Prezydenta i nie podlega kontroli sądów powszechnych. Ponadto, Trybunał przypomniał o mocy obowiązującej i ostateczności swoich własnych orzeczeń, które nie mogą być kwestionowane przez inne organy władzy publicznej. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. w zaskarżonym rozumieniu jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz z art. 190 ust. 1 Konstytucji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie konstytucyjności powoływania sędziów i zakazu ich kwestionowania przez sądy powszechne.
Dotyczy specyficznej interpretacji art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. w kontekście powołań sędziowskich.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 48 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, rozumiany w ten sposób, że przesłankę wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy stanowi okoliczność powołania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz z art. 190 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 48 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568, ze zm.) rozumiany w ten sposób, że przesłankę wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy stanowi okoliczność związana z powołaniem tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że powołanie sędziego przez Prezydenta na wniosek KRS jest prerogatywą Prezydenta i nie podlega kontroli sądów powszechnych. Interpretacja art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. pozwalająca na wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania narusza konstytucyjne zasady ustrojowe oraz zasadę mocy obowiązującej i ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sąd Najwyższy | organ_państwowy | sąd pytający |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Sejm Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozumiany w ten sposób, że przesłankę wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy stanowi okoliczność związana z powołaniem tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu.
Konstytucja art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 144 § ust. 3 pkt 17
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. jako podstawy do wyłączenia sędziego z powodu wadliwości powołania narusza konstytucyjną prerogatywę Prezydenta do powoływania sędziów. • Sądy powszechne nie mają kompetencji do oceny prawidłowości powołań sędziowskich. • Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i ostateczną, a ich ignorowanie narusza art. 190 ust. 1 Konstytucji.
Godne uwagi sformułowania
prerogatywa Prezydenta • nie podlega jakiejkolwiek kontroli • nie ma ani środków, które pozwalałyby na kwestionowanie sędziowskiego powołania, ani organu, który mógłby je ocenić • moc powszechnie obowiązująca i ostateczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego • nie można de lege lata mówić o «wadliwości powołania» • nie sposób wyobrazić sobie żadnej procedury karnej, cywilnej, czy administracyjnej, w ramach której sąd, konkretny skład sędziowski, mógłby oceniać prawidłowość powołania innych sędziów.
Skład orzekający
Bogdan Święczkowski
przewodniczący
Krystyna Pawłowicz
członek
Stanisław Piotrowicz
członek
Justyn Piskorski
sprawozdawca
Jarosław Wyrembak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konstytucyjności powoływania sędziów i zakazu ich kwestionowania przez sądy powszechne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. w kontekście powołań sędziowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i rolą Trybunału Konstytucyjnego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Trybunał Konstytucyjny: Sędziowie powołani przez Prezydenta nie mogą być kwestionowani przez sądy!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.