P 26/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPytanie prawne Sądu Rejonowego w Gliwicach dotyczyło zgodności art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych (u.p.s.) z Konstytucją RP (art. 2, 24, 32, 64 ust. 1) oraz Europejską Kartą Społeczną (art. 4 ust. 2 EKS). Sąd kwestionował brak prawa pracowników samorządowych do dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, podczas gdy pracownicy zatrudnieni na podstawie Kodeksu pracy takie prawo posiadają. Trybunał Konstytucyjny, po rozpatrzeniu stanowisk Marszałka Sejmu i Prokuratora Generalnego, którzy wnosili o umorzenie postępowania z powodu niespełnienia przesłanki funkcjonalnej, uznał, że przesłanka ta została spełniona. Trybunał stwierdził, że art. 42 ust. 4 u.p.s. jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości), ponieważ pragmatyki pracownicze mogą odmiennie regulować stosunki pracy, a pracownicy samorządowi zarządzający zakładem pracy stanowią grupę odrębną, której specyfika uzasadnia odmienne traktowanie. Ponadto, przepis ten uznano za zgodny z art. 4 ust. 2 EKS, ponieważ sytuacja pracowników zarządzających zakładem pracy mieści się w kategorii "przypadków szczególnych" dopuszczających odstępstwa od zasady zwiększonej stawki wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. W związku z tym, Trybunał orzekł, że art. 42 ust. 4 u.p.s. w zakresie dotyczącym pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy jest zgodny z Konstytucją i EKS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady równości wobec prawa w kontekście pragmatyk pracowniczych oraz stosowania Europejskiej Karty Społecznej w odniesieniu do pracowników samorządowych zarządzających zakładem pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej grupy pracowników samorządowych zarządzających zakładem pracy i nie przesądza o zgodności przepisu w odniesieniu do innych pracowników samorządowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych, który nie przewiduje dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych dla pracowników samorządowych zarządzających zakładem pracy, jest zgodny z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest zgodny.
Uzasadnienie
Pracownicy samorządowi zarządzający zakładem pracy stanowią odrębną grupę zawodową, a pragmatyki pracownicze mogą odmiennie regulować ich stosunki pracy w porównaniu do Kodeksu pracy. Różnice w traktowaniu są uzasadnione specyfiką tej grupy.
Czy art. 42 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych, który nie przewiduje dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych dla pracowników samorządowych zarządzających zakładem pracy, jest zgodny z prawem pracowników do zwiększonej stawki wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 4 ust. 2 Europejskiej Karty Społecznej)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest zgodny.
Uzasadnienie
Sytuacja pracowników samorządowych zarządzających zakładem pracy mieści się w "przypadkach szczególnych" dopuszczających odstępstwa od zasady zwiększonej stawki wynagrodzenia za nadgodziny, ze względu na ich samodzielność i zazwyczaj wyższe wynagrodzenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z.R. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina Gliwice | instytucja | pozwana |
| Sąd Rejonowy w Gliwicach | instytucja | sąd pytający |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
u.p.s. art. 42 § ust. 4
Ustawa o pracownikach samorządowych
Przepis ten reguluje rekompensatę za pracę w godzinach nadliczbowych dla pracowników samorządowych, przewidując wybór między wynagrodzeniem a czasem wolnym, bez dodatku.
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.
EKS art. 4 § ust. 2
Europejska Karta Społeczna
Prawo pracowników do zwiększonej stawki wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, z zastrzeżeniem wyjątków w przypadkach szczególnych.
Pomocnicze
k.p. art. 151¹
Kodeks pracy
Przepis dotyczący dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych dla pracowników podlegających Kodeksowi pracy.
k.p. art. 151⁴
Kodeks pracy
Przepis wyłączający prawo do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych dla pracowników zajmujących kierownicze stanowiska w zakładzie pracy.
ustawa o TK art. 39 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku niedopuszczalności wydania wyroku.
u.p.s. art. 43 § ust. 1
Ustawa o pracownikach samorządowych
Odesłanie do przepisów Kodeksu pracy w sprawach nieuregulowanych ustawą o pracownikach samorządowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownicy samorządowi zarządzający zakładem pracy stanowią odrębną grupę zawodową, której specyfika uzasadnia odmienne traktowanie w zakresie wynagrodzenia za nadgodziny. • Pracownicy samorządowi zarządzający zakładem pracy mieszczą się w "przypadkach szczególnych" dopuszczających odstępstwa od zasady zwiększonej stawki wynagrodzenia za nadgodziny zgodnie z EKS. • Pragmatyki pracownicze mogą odmiennie regulować stosunki pracy niż Kodeks pracy, nie zawsze na korzyść pracownika.
Odrzucone argumenty
Art. 42 ust. 4 u.p.s. narusza zasadę równości wobec prawa, ponieważ pracownicy samorządowi nie otrzymują dodatku za nadgodziny, w przeciwieństwie do pracowników podlegających Kodeksowi pracy. • Brak dodatku za nadgodziny dla pracowników samorządowych narusza prawo do sprawiedliwego wynagrodzenia za pracę.
Godne uwagi sformułowania
Pragmatyki służbowe normują uprawnienia pracownicze korzystniej niż ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. • Wynagrodzenie za pracę nadliczbową nie tylko stanowi ekwiwalent z tytułu wykonanej pracy, mając w tym zakresie charakter dopłaty, lecz również rekompensuje zwiększony wysiłek oraz uciążliwość pracy nadliczbowej. • Równość oznacza akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów (adresatów norm prawnych), bo równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnym względem oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innym względem. • Pracownik samorządowy powinien załatwiać powierzone mu czynności możliwie szybko i celowo, jak również przestrzegać przepisów godzin urzędowania, a o ile tego wymagają, według uznania władzy, ważne względy służbowe – sprawować czynności swe także poza przepisanymi godzinami zajęć służbowych.
Skład orzekający
Marek Kotlinowski
przewodniczący
Mirosław Granat
członek
Wojciech Hermeliński
członek
Leon Kieres
członek
Teresa Liszcz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równości wobec prawa w kontekście pragmatyk pracowniczych oraz stosowania Europejskiej Karty Społecznej w odniesieniu do pracowników samorządowych zarządzających zakładem pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej grupy pracowników samorządowych zarządzających zakładem pracy i nie przesądza o zgodności przepisu w odniesieniu do innych pracowników samorządowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynagradzania za nadgodziny, ale w specyficznym kontekście pracowników samorządowych, co może być ciekawe dla prawników pracy i samorządowców.
“Czy pracownicy samorządowi powinni dostawać dodatek za nadgodziny? TK wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.