P 17/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne dotyczące zgodności szeregu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) oraz ustawy o Sądzie Najwyższym (SN) z Konstytucją RP, Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. Kluczowe wątpliwości dotyczyły sytuacji, w której sprawa w Sądzie Najwyższym mogła być rozpoznawana z udziałem sędziów powołanych na podstawie przepisów, które zostały później uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Sąd Najwyższy pytał, czy takie przepisy są zgodne z prawem do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), prawem do rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1 Konwencji, art. 47 Karty) oraz zasadami ustrojowymi państwa (art. 173, 175, 178, 179 Konstytucji). Sąd Najwyższy wskazywał, że stwierdzenie nieprawidłowości w powołaniu sędziów mogłoby prowadzić do odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej i stwierdzenia nieważności postępowania przed sądem drugiej instancji. Trybunał Konstytucyjny, po analizie przepisów dotyczących postępowania kasacyjnego i przesłanek dopuszczalności pytania prawnego, uznał, że w przedstawionej sprawie nie zachodzą przesłanki przedmiotowa i funkcjonalna. Stwierdził, że Sąd Najwyższy mógł samodzielnie ocenić dopuszczalność skargi kasacyjnej na etapie przedsądu, a kwestionowane przepisy nie miały bezpośredniego zastosowania do sytuacji faktycznej na tym etapie postępowania. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny z powodu braku przesłanek formalnych, nawet w sprawach o doniosłym znaczeniu ustrojowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z pytaniem prawnym skierowanym do TK przez Sąd Najwyższy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 398[10] KPC oraz art. 77 § 1 ustawy o SN, w zakresie, w jakim sprawa zawisła przed SN podlega rozpoznaniu z udziałem osoby powołanej do pełnienia urzędu sędziego SN na podstawie uchwały KRS w składzie ustalonym na zasadzie art. 13 ust. 3 ustawy o KRS w brzmieniu obowiązującym do 20 czerwca 2017 r., są zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 47 Karty praw podstawowych UE, art. 173 i 178 ust. 1 Konstytucji, a przez to z art. 19 ust. 1 zdanie drugie TUE i art. 175 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie można merytorycznie rozpoznać pytania prawnego z powodu braku przesłanek przedmiotowej i funkcjonalnej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie, uznając, że Sąd Najwyższy na etapie przedsądu mógł samodzielnie ocenić dopuszczalność skargi kasacyjnej, a kwestionowane przepisy nie miały bezpośredniego zastosowania do sytuacji faktycznej na tym etapie. Brak było zatem związku między orzeczeniem Trybunału a sprawą rozpoznawaną przez Sąd Najwyższy.
Czy art. 365 w zw. z art. 398[15] § 1 KPC, w zakresie, w jakim przyznaje moc wiążącą rozstrzygnięciu z udziałem osoby, o której mowa w pytaniu 1, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Konwencji, art. 47 Karty, art. 173 i 178 ust. 1 Konstytucji, a przez to z art. 19 ust. 1 zdanie drugie TUE i art. 175 ust. 1, art. 179 w zw. z art. 187 ust. 1 i 3 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie można merytorycznie rozpoznać pytania prawnego z powodu braku przesłanek przedmiotowej i funkcjonalnej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie, uznając, że Sąd Najwyższy na etapie przedsądu mógł samodzielnie ocenić dopuszczalność skargi kasacyjnej, a kwestionowane przepisy nie miały bezpośredniego zastosowania do sytuacji faktycznej na tym etapie. Brak było zatem związku między orzeczeniem Trybunału a sprawą rozpoznawaną przez Sąd Najwyższy.
Czy art. 379 pkt 4 w zw. z art. 398[9] § 1 pkt 3 oraz z art. 365 KPC, w zakresie, w jakim SN bierze pod uwagę z urzędu nieważność postępowania w sprawie, w której zapadło rozstrzygnięcie z udziałem osoby, o której mowa w pytaniu 1, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Konwencji, art. 47 Karty, art. 173 i 178 ust. 1 Konstytucji, a przez to z art. 19 ust. 1 zdanie drugie TUE oraz art. 175 ust. 1, art. 179 w zw. z art. 187 ust. 1 i 3 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie można merytorycznie rozpoznać pytania prawnego z powodu braku przesłanek przedmiotowej i funkcjonalnej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie, uznając, że Sąd Najwyższy na etapie przedsądu mógł samodzielnie ocenić dopuszczalność skargi kasacyjnej, a kwestionowane przepisy nie miały bezpośredniego zastosowania do sytuacji faktycznej na tym etapie. Brak było zatem związku między orzeczeniem Trybunału a sprawą rozpoznawaną przez Sąd Najwyższy.
Czy art. 11, art. 14 § 1 pkt 1 oraz art. 15 § 1 ustawy o SN, w zakresie, w jakim piastunem organu SN wykonującym czynności przypisane temu organowi może być osoba, o której mowa w pytaniu 1, są zgodne z art. 173 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie można merytorycznie rozpoznać pytania prawnego z powodu braku przesłanek przedmiotowej i funkcjonalnej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie, uznając, że Sąd Najwyższy na etapie przedsądu mógł samodzielnie ocenić dopuszczalność skargi kasacyjnej, a kwestionowane przepisy nie miały bezpośredniego zastosowania do sytuacji faktycznej na tym etapie. Brak było zatem związku między orzeczeniem Trybunału a sprawą rozpoznawaną przez Sąd Najwyższy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sąd Najwyższy | organ_państwowy | sąd pytający |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (28)
Główne
k.p.c. art. 398 § 10
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa o SN art. 77 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Konstytucja art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konwencja art. 6 § 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Konstytucja art. 173
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 175 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 187 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 187 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa o SN art. 11
Ustawa o Sądzie Najwyższym
ustawa o SN art. 14 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
ustawa o SN art. 15 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
ustawa o KRS art. 13 § 3
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
u.o.t.p.TK art. 59 § 1
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
TUE art. 6 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
TUE art. 19 § 1
Traktat o Unii Europejskiej
k.p.c. art. 1099
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja art. 180
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanki przedmiotowej i funkcjonalnej do merytorycznego rozpoznania pytania prawnego przez Trybunał Konstytucyjny.
Godne uwagi sformułowania
Ocena poprzedniego rozstrzygnięcia w postępowaniu kasacyjnym jako wydanego z udziałem osób nieuprawnionych (niebędących skutecznie powołanymi na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego) oznacza konieczność odrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd w niniejszej sprawie jako niedopuszczalnej, z jednoczesnym stwierdzeniem nieważności postępowania przed Sądem drugiej instancji na etapie ponownego rozpoznania sprawy z powodu niewywołania skutków przez rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu kasacyjnym. • Sąd Najwyższy odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, która nie jest dopuszczalna. • Nieważność postępowania jest zatem uchybieniem procesowym, które Sąd Najwyższy przy rozpoznaniu skargi kasacyjnej bierze pod uwagę z urzędu w granicach zaskarżenia (art. 398[13] § 1 k.p.c.), i jest też przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Skarga kasacyjna służy od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji, a nie od wyroku wydanego przez Sąd Najwyższy, w następstwie którego doszło do uchylenia pierwszego wyroku sądu drugiej instancji.
Skład orzekający
Andrzej Zielonacki
przewodniczący
Krystyna Pawłowicz
członek
Stanisław Piotrowicz
członek
Justyn Piskorski
sprawozdawca
Michał Warciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez Trybunał Konstytucyjny z powodu braku przesłanek formalnych, nawet w sprawach o doniosłym znaczeniu ustrojowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z pytaniem prawnym skierowanym do TK przez Sąd Najwyższy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawidłowością powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o sędziów SN. Czy Sąd Najwyższy mógł sam rozstrzygnąć?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.