P 13/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Tarnowie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności art. 87 § 1a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (k.w.) z art. 42 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP. Pytanie zostało postawione w związku ze sprawą o ukaranie osoby prowadzącej rower pod wpływem amfetaminy. Sąd Rejonowy podniósł wątpliwości co do precyzji znamienia „stan pod wpływem podobnie działającego środka”, wskazując na potencjalną niejasność przepisu i możliwość naruszenia zasady państwa prawa oraz określoności czynu zabronionego. Rzecznik Praw Obywatelskich początkowo przystąpił do postępowania, ale następnie wycofał swoje stanowisko. Trybunał Konstytucyjny, po analizie przesłanek dopuszczalności pytania prawnego, postanowił umorzyć postępowanie. Uzasadnił to tym, że sąd pytający może samodzielnie rozstrzygnąć sprawę, opierając się na istniejącej judykaturze Sądu Najwyższego, która wyjaśnia znaczenie zwrotów „stan po użyciu” i „stan pod wpływem” środków działających podobnie do alkoholu. Trybunał uznał, że brak ustawowej definicji nie uniemożliwia rozpoznania sprawy, a sąd powinien ocenić, czy środek ten miał realny wpływ na sprawność psychomotoryczną kierującego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie postępowania przez TK z powodu braku przesłanki funkcjonalnej pytania prawnego, gdy sąd może samodzielnie rozstrzygnąć sprawę w oparciu o judykaturę.
Dotyczy specyficznej sytuacji pytania prawnego skierowanego do TK w sprawie wykroczenia drogowego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 87 § 1a ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń, w zakresie, w jakim nie określa precyzyjnie znamienia „stanu po użyciu podobnie działającego środka”, jest zgodny z art. 42 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie jest niezgodny z Konstytucją w stopniu uniemożliwiającym jego stosowanie, a sąd pytający może samodzielnie rozstrzygnąć sprawę.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny uznał, że brak ustawowej definicji stanu „pod wpływem podobnie działającego środka” nie uniemożliwia rozpoznania sprawy przez sąd. Zwrot ten został objaśniony w judykaturze dotyczącej Kodeksu karnego, a na gruncie języka powszechnego nie powinien budzić wątpliwości interpretacyjnych. Sąd rozpoznający sprawę jest „najwyższym biegłym” i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy powinien dokonać oceny. Orzecznictwo sądowe wystarczająco objaśniło różnice znaczeniowe pomiędzy stanem „po użyciu” a stanem „pod wpływem” środka odurzającego działającego podobnie do alkoholu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sąd Rejonowy w Tarnowie | organ_państwowy | sąd pytający |
| Policja | organ_państwowy | oskarżyciel |
| Osoba fizyczna | osoba_fizyczna | obwiniony |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Marszałek Sejmu | organ_państwowy | przedstawiciel Sejmu RP |
Przepisy (11)
Główne
k.w. art. 87 § § 1a
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń
Przepis ten nie jest niezgodny z Konstytucją, a sąd może samodzielnie ocenić, czy doszło do popełnienia czynu podpadającego pod jego hipotezę, opierając się na judykaturze Sądu Najwyższego.
Konstytucja art. 42 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada określoności czynu zabronionego. Sąd uznał, że przepis art. 87 § 1a k.w. spełnia wymogi tej zasady.
Konstytucja art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawa. Sąd uznał, że przepis art. 87 § 1a k.w. spełnia wymogi tej zasady.
Pomocnicze
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania.
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia naruszenia Konstytucji.
k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu przedawnienia orzekania.
k.k. art. 178a § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
Przywołany dla porównania z art. 87 § 1a k.w. w kontekście stanu pod wpływem środków odurzających.
k.k. art. 178a § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
Przywołany dla porównania z art. 87 § 1a k.w. w kontekście stanu pod wpływem środków odurzających.
Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 12 pkt 3
Uchylenie § 2 w art. 178a k.k.
Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2 pkt 3 lit. a
Dodanie § 1a do art. 87 k.w.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2014 r. w sprawie wykazu środków działających podobnie do alkoholu oraz warunków i sposobu przeprowadzania badań na ich obecność w organizmie
Określa środki działające podobnie do alkoholu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pytający może samodzielnie rozstrzygnąć sprawę, opierając się na istniejącej judykaturze. • Brak ustawowej definicji nie uniemożliwia rozpoznania sprawy. • Judykatura Sądu Najwyższego dostatecznie objaśnia znaczenie spornych zwrotów.
Odrzucone argumenty
Art. 87 § 1a k.w. jest niezgodny z art. 42 ust. 1 i art. 2 Konstytucji z powodu braku precyzji.
Godne uwagi sformułowania
sąd rozpoznający sprawę jest „najwyższym biegłym” • orzecznictwo sądowe (w szczególności judykatura Sądu Najwyższego), wystarczająco objaśniło różnice znaczeniowe pomiędzy stanem „po użyciu” a stanem „pod wpływem” środka odurzającego działającego podobnie do alkoholu.
Skład orzekający
Bogdan Święczkowski
przewodniczący
Michał Warciński
członek
Rafał Wojciechowski
członek
Jarosław Wyrembak
członek
Andrzej Zielonacki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania przez TK z powodu braku przesłanki funkcjonalnej pytania prawnego, gdy sąd może samodzielnie rozstrzygnąć sprawę w oparciu o judykaturę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pytania prawnego skierowanego do TK w sprawie wykroczenia drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących prowadzenia pojazdów pod wpływem substancji psychoaktywnych, ale ostatecznie została umorzona z przyczyn proceduralnych, co zmniejsza jej praktyczną wartość dla szerszego grona odbiorców.
“Czy niejasny przepis o prowadzeniu pojazdów pod wpływem narkotyków może być podstawą do umorzenia sprawy przez Trybunał Konstytucyjny?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.