OZ 944/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie ustanowienia adwokata z urzędu z powodu niewykazania przez stronę jej trudnej sytuacji majątkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek J. M. o ustanowienie adwokata z urzędu, uznając, że strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej, mimo wezwania do złożenia stosownych dokumentów. J. M. złożył zażalenie, argumentując, że jest zwolniony z kosztów i ma prawo do zastępstwa prawnego z mocy prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niezasadne, podkreślając, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a art. 262 p.s.a. nie przyznaje prawa do zastępstwa z mocy prawa, lecz jedynie uprawnia do ubiegania się o nie.
Sprawa dotyczy zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które oddaliło jego wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd I instancji uzasadnił swoją decyzję tym, że strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji majątkowej, mimo wezwania do złożenia oświadczeń i dokumentów potwierdzających brak możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. J. M. w zażaleniu podniósł, że jest zwolniony z kosztów na mocy art. 239 p.s.a. i przysługuje mu prawo do zastępstwa prawnego z mocy prawa, a także zarzucił sądowi I instancji żądanie dokumentów, które nie wynikają z przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, wyjaśniając, że art. 262 p.s.a. nie przyznaje prawa do zastępstwa prawnego z mocy samego prawa osobom zwolnionym z kosztów, lecz jedynie uprawnia je do ubiegania się o nie na zasadach ogólnych. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu wykazania sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a J. M. nie sprostał temu obowiązkowi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 262 p.s.a. nie przyznaje takiego prawa z mocy samego prawa, a jedynie uprawnia do ubiegania się o prawo pomocy na zasadach ogólnych.
Uzasadnienie
Przepis art. 262 p.s.a. stanowi, że osoby zwolnione z kosztów sądowych z mocy art. 239 p.s.a. są uprawnione do ubiegania się o prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego na zasadach określonych w przepisach Działu V, Rozdział 3, Oddział 2 p.s.a., a nie z mocy samego prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
p.s.a. art. 184
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 197
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.s.a. art. 245 § 3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie 'gdy osoba ta wykaże' oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy.
p.s.a. art. 255
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 239
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 262
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie przyznaje prawa do zastępstwa prawnego z mocy samego prawa, lecz jedynie uprawnia do ubiegania się o nie na zasadach ogólnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar dowodu wykazania sytuacji majątkowej spoczywa na wnioskodawcy. Art. 262 p.s.a. nie przyznaje prawa do zastępstwa prawnego z mocy samego prawa.
Odrzucone argumenty
Strona jest zwolniona z kosztów z mocy art. 239 p.s.a. i ma prawo do zastępstwa prawnego z mocy prawa. Sąd I instancji zażądał oświadczeń, których obowiązek udzielenia nie wynika z przepisów.
Godne uwagi sformułowania
prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane stronie, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania art. 262 p.s.a. nie przyznaje podmiotom zwolnionym od kosztów sądowych z mocy art. 239 prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego z mocy samego prawa, lecz jedynie stanowi, że osoby te są uprawnione do ubiegania się o prawo pomocy w tym zakresie na zasadach określonych w przepisach zawartych Dziale V, Rozdział 3, Oddział 2 p.s.a.
Skład orzekający
Jan Paweł Tarno
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności ciężaru dowodu i zakresu zastosowania art. 262 p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale wyjaśnia ważne kwestie dotyczące ciężaru dowodu i zakresu uprawnień strony.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOZ 944/04 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-01-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-09-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Paweł Tarno /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA J. P.Tarno (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 września 2004 r. sygn. akt II SA/Bk 276/04 o oddaleniu wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 29 marca 2004 r., nr S-KO.0053-196/04 w przedmiocie zasiłku celowego postanawia oddalić zażalenie. Uzasadnienie OZ 944/04 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 2 września 2004 r., sygn. akt II SA/Bk 276/04 oddalił wniosek J. M. o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że stosownie do art. 245 par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane stronie, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych koszów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Ponieważ oświadczenie strony zawarte we wniosku o ustanowienie adwokata okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, WSA na zasadzie art. 255 p.s.a. wezwał J. M. do złożenia stosownego oświadczenia oraz określonych dokumentów w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. W wezwaniu z 12 sierpnia 2004 r. dokładnie sprecyzowano, o jakie oświadczenia i dokumenty chodzi oraz pouczono stronę, że niezłożenie ich we wskazanym terminie może spowodować oddalenie wniosku. W piśmie z 18 sierpnia 2004 r. strona jedynie częściowo zastosowała się do wezwania Sądu przez co nie można było ocenić jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a co za tym idzie, czy spełnia ona przesłanki udzielenia jej prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 par. 1 pkt 2 p.s.a.). W zażaleniu na to postanowienie J. M. wniósł o jego uchylenie podnosząc, ze jest zwolniony od kosztów postępowania z mocy art. 239 p.s.a., a na mocy art. 262 tej ustawy przysługuje mu prawo do otrzymania zastępstwa prawnego z mocy prawa. Zarzucił też WSA w Białymstoku, że zażądał od niego oświadczeń, których obowiązek udzielenia nie wynika z żadnych przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie należy podkreślić, że art. 262 p.s.a. nie przyznaje podmiotom zwolnionym od kosztów sądowych z mocy art. 239 prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego z mocy samego prawa, lecz jedynie stanowi, że osoby te są uprawnione do ubiegania się o prawo pomocy w tym zakresie na zasadach określonych w przepisach zawartych Dziale V, Rozdział 3, Oddział 2 p.s.a. Trafnie Sąd I instancji zinterpretował przepis art. 246 par. 1 pkt 2 p.s.a. Zawarte w tym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na ubiegającym się o ustanowienie adwokata spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzeczenie sądu w tej kwestii zależy zatem od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Skoro J. M. nie wykazał – ani w złożonym przez siebie wniosku o udzielenie prawa pomocy, ani też w odpowiedzi na wezwanie Sądu -, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, to jego wniosek o ustanowienie adwokata należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI