OZ 340/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-08-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneorganizacja społecznaudział w postępowaniuinteres społecznyinteres statutowynadzór budowlanynieruchomościprawo budowlane

NSA oddalił zażalenie organizacji społecznej na odmowę dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym, uznając brak interesu społecznego i statutowego.

Organizacja społeczna Stowarzyszenie Kupców Powiatu Ł.-W. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie dotyczącej nakazu przywrócenia sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Sąd pierwszej instancji odmówił, uznając brak związku sprawy z działalnością statutową i interesem społecznym. NSA, rozpoznając zażalenie, potwierdził, że organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu sądowym na podstawie art. 33 § 2 PPSA, jeśli sprawa dotyczy jej działalności statutowej i przemawia za tym interes społeczny (art. 31 § 1 KPA). Jednakże, w tym przypadku, NSA uznał, że Stowarzyszenie wykazało jedynie partykularny interes członków związany z konkurencją, a nie interes społeczny.

Sprawa dotyczyła zażalenia Stowarzyszenia Kupców Powiatu Ł.-W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które odmówiło dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Postępowanie sądowe dotyczyło skargi na decyzję nakazującą przywrócenie sposobu użytkowania obiektu budowlanego do zgodności z pozwoleniem na użytkowanie. Sąd pierwszej instancji uznał, że działalność Stowarzyszenia nie obejmuje ochrony interesów przedsiębiorców w zakresie, w jakim sprawa dotyczy ich działalności, a także nie wskazano konkretnego interesu prawnego ani osób, których dotyczy sprawa. Stowarzyszenie w zażaleniu argumentowało, że sprawa dotyczy działalności handlowej prowadzonej niezgodnie z prawem w obiekcie, co narusza interesy jego członków, a jego statut zakłada ochronę małych i średnich przedsiębiorców oraz uczciwej konkurencji. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) i Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), stwierdził, że organizacja społeczna może zgłosić swój udział w postępowaniu sądowym na podstawie art. 33 § 2 PPSA, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności i przemawia za tym interes społeczny, zgodnie z art. 31 § 1 KPA. Jednakże NSA uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego, a jedynie partykularny interes członków związany z konkurencją. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, organizacja społeczna może zgłosić swój udział w postępowaniu sądowym na podstawie art. 33 § 2 PPSA, jeśli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności i przemawia za tym interes społeczny, zgodnie z art. 31 § 1 KPA.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że art. 33 § 2 PPSA należy interpretować łącznie z art. 31 § 1 KPA. Kluczowe jest wykazanie zarówno związku sprawy z działalnością statutową organizacji, jak i przemawiania za jej udziałem interesu społecznego. Partykularny interes organizacji lub jej członków nie jest wystarczający.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

PPSA art. 33 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 31 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

PPSA art. 25 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wspomniany w kontekście braku legitymacji do udziału w sprawie przez Sąd pierwszej instancji.

PPSA art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania interesu społecznego przez organizację społeczną. Wykazanie jedynie partykularnego interesu członków organizacji związanego z konkurencją.

Odrzucone argumenty

Argument Stowarzyszenia, że sprawa dotyczy jego działalności statutowej i ochrony interesów członków.

Godne uwagi sformułowania

Udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym.

Skład orzekający

Włodzimierz Ryms

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowoadministracyjnych, z naciskiem na konieczność wykazania interesu społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organizacji społecznej i jej relacji z postępowaniem administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy organizacja społeczna może wejść do gry w sądzie? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OZ 340/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2004-08-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Włodzimierz Ryms /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne
Organizacje społeczne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 1438/03 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-04-25
II OSK 1207/05 - Wyrok NSA z 2006-10-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 33 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
art. 31 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA 2004 3 poz. 52
Info. o glosach
Zimmermann Jan OSP 2005/4/51
Sylwestrzak Dorota PS 2006/6/169
Tezy
Organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, może zgłosić swój udział w postępowaniu sądowym ze skargi na decyzję administracyjną w sprawie innej osoby na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jeżeli sprawa ta dotyczy zakresu jej statutowej działalności i gdy przemawia za tym interes społeczny, jak stanowi art. 31 § 1 K.p.a.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Kupców Powiatu Ł.-W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2004 r. II SA/Łd 1438/03 o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi "P." Spółki Akcyjnej w R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 20 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie nakazu przywrócenia sposobu użytkowania obiektu budowlanego do zgodności z pozwoleniem na użytkowanie obiektu - postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2004 r., II SA/Łd 1438/03 oddalił wniosek Stowarzyszenia Kupców Powiatu Ł.-W. o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi "P." spółki akcyjnej w R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 20 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie nakazu przywrócenia sposobu użytkowania obiektu budowlanego do zgodności z pozwoleniem na użytkowanie. W ocenie Sądu ze statutu Stowarzyszenia wynika, iż działalność Stowarzyszenia ma na celu obronę kupców prowadzących legalną działalność i ochronę ich interesów. Rozpoznawana sprawa nie pozostaje w zakresie tak rozumianej działalności statutowej Stowarzyszenia. Ponadto, skoro organizacja społeczna jest uprawniona do udziału w sprawach innych osób, to nie zostało wskazane, jakiego interesu prawnego i jakich osób to dotyczy. Tak więc Stowarzyszenie nie ma legitymacji do udziału w tej sprawie na podstawie art. 33 par. 2 i art. 25 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.
W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2004 r. Stowarzyszenie Kupców Powiatu Ł.-W. wniosło o uchylenie postanowienia i dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Zdaniem Stowarzyszenia przemawiają za tym następujące okoliczności. Przedmiotem sprawy jest nakaz przywrócenia sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w którym prowadzona jest niezgodnie z prawem działalność handlowa, sprzeczna z jego przeznaczeniem /tj. z pozwoleniem na użytkowanie tego obiektu/. W obiekcie tym, który powinien być użytkowany jako magazyn roślin, prowadzona jest bowiem działalność handlowa, a wobec tego uchylenie decyzji w przedmiocie przywrócenia sposobu użytkowania obiektu byłoby skierowane przeciwko przedsiębiorcom działającym legalnie, gdyż naruszałoby ich żywotne interesy. Udział Stowarzyszenia w tej sprawie ma więc na celu ochronę interesów członków Stowarzyszenia. Sprawa dotyczy więc statutowej działalności Stowarzyszenia, która według statutu ma na celu dbałość o rozwój małych i średnich przedsiębiorców, ochronę ich działalności oraz popieranie i propagowanie uczciwej konkurencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 33 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do wszystkich rodzajów spraw sądowoadministracyjnych, w których może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Dlatego też jest on sformułowany w sposób ogólny, bez względu na to, jaki przejaw działalności administracji publicznej jest przedmiotem kontroli. Użycie jednak w tym przepisie sformułowania, że udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, wyraźnie wskazuje, że rozpatrując wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie takiej osoby, na podstawie art. 33 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy uwzględnić także przepisy regulujące postępowanie administracyjne, w którym osoba ta nie brała udziału, a w którym to postępowaniu podjęto zaskarżony do sądu administracyjnego akt lub czynność albo występuje zaskarżona do sądu bezczynność organu. Odnosi się to nie tylko do osoby, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania, ale także organizacji społecznej występującej w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydawanej w postępowaniu regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza to, że przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym na podstawie art. 33 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa ten przepis, ale także przepis art. 31 par. 1 Kpa. Nie byłaby bowiem racjonalna taka wykładnia przepisu art. 33 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która prowadziłaby do tego, że organizacja społeczna nie mogłaby uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie są spełnione warunki określone w art. 31 par. 1 Kpa, a dopuszczona zostanie do udziału jedynie w postępowaniu sądowym. Prowadzi to do wniosku, że organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną, może zgłosić swój udział w sprawie innej osoby, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności i gdy przemawia za tym interes społeczny, tak jak stanowi przepis art. 31 par. 1 Kpa.
Rozpatrując zarzuty podniesione w zażaleniu należy stwierdzić, iż Stowarzyszenie zgłaszając swój udział w postępowaniu nie wskazało okoliczności, które mogą uzasadniać stanowisko, iż za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu sądowym w tej sprawie przemawia interes społeczny. Udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji /Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 1996 r., str. 226/. Stowarzyszenie swój udział w postępowaniu uzasadnia przede wszystkim tym, że jest zainteresowane, aby jak najszybciej zakończyć działalność handlową, która jest prowadzona przez innych przedsiębiorców w obiekcie budowlanym, którego dotyczy nakaz przywrócenia użytkowania do zgodności z pozwoleniem. Wskazuje to wyraźnie na partykularny interes Stowarzyszenia i jego członków, którzy prowadzą w pobliżu własną działalność gospodarczą i są zainteresowani ze względów konkurencyjnych w jak najszybszym zakończeniu działalności gospodarczej w tym obiekcie przez innych przedsiębiorców.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił zażalenie, gdyż nie ma ono usprawiedliwionych podstaw.