OZ 1646/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie organizacji pożytku publicznego na odmowę przyznania prawa pomocy, wskazując na brak przepisów szczególnych zwalniających ją od kosztów sądowych.
Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne "Z.-M.", posiadające status organizacji pożytku publicznego, złożyło skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wniosło również o przyznanie prawa pomocy, powołując się na swój status i skromne zasoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy, a NSA oddalił zażalenie, stwierdzając, że status OPP nie gwarantuje zwolnienia od kosztów sądowych bez istnienia przepisów szczególnych.
Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne "Z.-M." złożyło skargę na decyzję Wojewody M. dotyczącą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Do skargi dołączono wniosek o przyznanie prawa pomocy, argumentując bezinteresownym charakterem działalności i skromnymi zasobami finansowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie początkowo oddalił wniosek, a następnie, po uzyskaniu przez stowarzyszenie statusu organizacji pożytku publicznego (OPP), ponownie odmówił przyznania prawa pomocy. WSA uznał, że art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie stanowi o zwolnieniu od opłat sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych, a takich przepisów brakowało. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie stowarzyszenia i oddalił je. NSA podkreślił, że prawo pomocy dla osób prawnych może być przyznane, gdy nie są w stanie ponieść żadnych kosztów, co zostało już ocenione przez WSA w postanowieniu, na które nie wniesiono zażalenia. NSA wyjaśnił również, że zwolnienie od kosztów sądowych dla OPP przysługuje tylko na podstawie przepisów szczególnych (lex specialis), które w dacie wydawania postanowienia nie istniały. Status OPP sam w sobie nie przesądza o przyznaniu prawa pomocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, status organizacji pożytku publicznego nie przesądza o przyznaniu prawa pomocy ani zwolnienia od kosztów sądowych. Zwolnienie takie przysługuje jedynie w sytuacji, gdy wynika z przepisów szczególnych (lex specialis).
Uzasadnienie
Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie stanowi, że OPP przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Brak takich przepisów szczególnych oznacza, że zwolnienie nie jest automatyczne i wymaga spełnienia ogólnych przesłanek prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
PPSA art. 246 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania.
u.d.p.p.i.w. art. 24 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
Organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych.
Pomocnicze
PPSA art. 240
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia Radzie Ministrów wydanie rozporządzenia zwalniającego organizacje społeczne od wpisu w ich własnych sprawach.
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 197
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przepisów szczególnych (lex specialis) przyznających organizacjom pożytku publicznego zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym.
Odrzucone argumenty
Status organizacji pożytku publicznego sam w sobie stanowi podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych. Status organizacji pożytku publicznego powinien być wystarczający do przyznania prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych Uzyskanie statusu organizacji pożytku publicznego nie przesądza o przyznaniu jej prawa pomocy. brak przepisów, które umożliwiałyby przyznanie skarżącej prawa pomocy w niniejszej sprawie
Skład orzekający
Edward Janeczko
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i zwolnień od kosztów sądowych dla organizacji pożytku publicznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku przepisów szczególnych, które mogłyby przyznać dodatkowe zwolnienia ponad ogólne zasady prawa pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu dostępności wymiaru sprawiedliwości dla organizacji pozarządowych, choć rozstrzygnięcie opiera się na formalnej interpretacji przepisów.
“Czy status organizacji pożytku publicznego gwarantuje zwolnienie z kosztów sądowych? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOZ 1646/04 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-03-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-22 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Edward Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Organizacje społeczne Prawo pomocy Sygn. powiązane VII SA/Wa 333/04 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2005-07-15 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 240 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2003 nr 96 poz. 873 art. 24 ust. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie Tezy 1. Art. 24 w ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie /Dz.U. nr 96 poz. 873 ze zm./ stanowi, że organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Z dyspozycji powołanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że organizacji pożytku społecznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych jedynie w sytuacji, w której zwolnienie takie wynika z treści przepisów stanowiących lex specialis w stosunku do uregulowań ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ i wydawanych na podstawie upoważnienia wynikającego z jej art. 240. 2. Uzyskanie statusu organizacji pożytku publicznego nie przesądza o przyznaniu jej prawa pomocy. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Kulturalno-Ekologicznego "Z.-M. "na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2004 r., VII SA/Wa 333/04 odmawiające przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Kulturalno-Ekologicznego "Z.-M." na decyzję Wojewody M. z dnia 1.04.2004 r., (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Pismem z dnia 19 marca 2004 r. Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne "Z.-M." złożyło skargę na decyzję Wojewody M. z dnia 1.04.2004 r., (...) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. St. W. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na rozbudowę stacji bazowej telefonii komórkowej GSM "H." F1-0205-WA0 zlokalizowanej na dachu budynku przemysłowego, położonego na terenie FSZ "A." przy ul. K. 10 w W. Skarga zawierała także wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który w dniu 29 lipca 2004 r. został na wezwanie Sądu I instancji uzupełniony przez skarżących wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sporządzonym na właściwym formularzu. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał na bezinteresowny charakter działania Stowarzyszenia jako posiadającego status organizacji pożytku publicznego oraz jego skromne zasoby materialne, które sprawiają, że uiszczenie wpisu wiązałoby się ze sparaliżowaniem działalności Stowarzyszenia. Postanowieniem z dnia 10 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 18 listopada 2004 r. strona skarżąca poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie o uzyskaniu statusu organizacji pożytku publicznego, co sprawia, że jej działalność statutowa podlega przepisom Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie /Dz.U. nr 96 poz. 873 ze zm./. Na podstawie art. 24 tej Ustawy strona skarżąca wniosła ponownie o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i przydzielenie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2004 r. /VII SA/Wa 333/04/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Stowarzyszeniu Kulturalno-Ekologicznemu "Z.-M." przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez nie zakresie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że powoływany przez stronę skarżącą 24 pkt 4 ust. 4 cyt. Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie stanowi o zwolnieniu od opłat sądowych organizacji pożytku publicznego na zasadach określonych w przepisach odrębnych, a aktualnie brak przepisów, które umożliwiałyby przyznanie skarżącej prawa pomocy w niniejszej sprawie. W dniu 14 grudnia 2004 r. Stowarzyszenie Kulturalno-Ekologiczne "Z.-M." wniosło zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując ponownie na jego ustawowe zwolnienie od opłat sądowych wynikające z brzmienia art. 24 Ustawy o pożytku publicznym i o wolontariacie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne i podlega oddaleniu. Zgodnie z brzmieniem art. 246 par. 2 pkt 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 ze zm., zwana dalej "Ustawą"/ prawo pomocy w zakresie całkowitym /tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego/ może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena istnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy wynikających z tego uregulowania została dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 10 września 2004 r. oddalającym wniosek o przyznanie prawa pomocy, na które skarżący nie wniósł zażalenia. W pismach skarżącego nadesłanych po wydaniu tego rozstrzygnięcia brak informacji jakoby jego sytuacja finansowa uległa zmianie. W związku z powyższym istnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy wynikających z powołanego uregulowania, jako rozstrzygnięte prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2004 r. nie stanowiło przedmiotu oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy rozstrzyganiu ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Ocena dotyczyła jedynie istnienia po stronie skarżącego uprawnienia do przyznania prawa pomocy wynikającego z innych przepisów, w tym przekraczających ramy Ustawy, co pozostaje w zgodzie z zakresem wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów rozpatrzonego zaskarżanym postanowieniem. Na podstawie art. 240 Ustawy Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, zwolnić organizacje społeczne od obowiązku uiszczania wpisu w ich własnych sprawach, a także cofnąć to zwolnienie. Art. 24 cyt. Ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, powoływany przez stronę skarżącą jako podstawa zwolnienia od kosztów sądowych w ust. 1 pkt 5 stanowi, że organizacji pożytku publicznego przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Z dyspozycji powołanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, że organizacji pożytku społecznego /jaki to status posiada strona skarżąca/ przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych jedynie w sytuacji, w której zwolnienie takie wynika z treści przepisów stanowiących lex specialis w stosunku do uregulowań Ustawy i wydawanych na podstawie upoważnienia wynikającego z jej art. 240. W dniu wydania zaskarżanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przepisy takie nie istniały. Uzyskanie przez stronę skarżącą statusu organizacji pożytku publicznego nie może więc przesądzić o przyznaniu jej prawa pomocy, co słusznie zauważył Sąd I instancji w zaskarżanym rozstrzygnięciu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 powołanej Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI