OZ 1304/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewystarczającego wyjaśnienia sytuacji materialnej skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd pierwszej instancji częściowo przyznał prawo pomocy (zwolnienie od wpisu), ale odmówił ustanowienia adwokata, uznając, że skarżący potrafi samodzielnie prowadzić sprawę. NSA uchylił to postanowienie w części dotyczącej odmowy ustanowienia adwokata, wskazując na potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia sytuacji materialnej skarżącego i skorzystania z możliwości wezwania do przedstawienia dodatkowych dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie Józefa Ch. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2004 r., które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jednocześnie zwalniając skarżącego od wpisu sądowego. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie pozwolenia na budowę. NSA uznał, że przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy musi opierać się na kryteriach ustawowych i zgromadzonym materiale dowodowym. Wskazał, że WSA powinien był skorzystać z art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, aby wyjaśnić wątpliwości dotyczące sytuacji materialnej skarżącego, który twierdził, że jest bankrutem bez dochodów. Sąd pierwszej instancji uznał wniosek za niewiarygodny, ale nie podjął wystarczających kroków do jego weryfikacji. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie w części oddalającej wniosek o ustanowienie adwokata i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ nie podjął wystarczających kroków do wyjaśnienia sytuacji materialnej skarżącego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że przyznanie lub odmowa prawa pomocy musi opierać się na kryteriach ustawowych i materiale dowodowym. Sąd pierwszej instancji powinien był skorzystać z możliwości wezwania do przedstawienia dodatkowych dokumentów na podstawie art. 255 PPSA, aby wyjaśnić wątpliwości dotyczące sytuacji materialnej skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
PPSA art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa kryteria przyznawania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Pomocnicze
PPSA art. 252
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy gromadzenia materiału dowodowego w sprawie przyznania prawa pomocy.
PPSA art. 255
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia sądowi wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów, jeśli złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy budzi wątpliwości.
PPSA art. 185
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznawania zażaleń.
PPSA art. 197
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie podjął wystarczających kroków do wyjaśnienia sytuacji materialnej skarżącego, co narusza przepisy PPSA dotyczące prawa pomocy.
Godne uwagi sformułowania
Przyznanie prawa pomocy bądź odmowa jego przyznania, muszą się opierać na kryteriach ustawowych... Jeżeli złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym budzi wątpliwości sądu, to powinien on skorzystać z możliwości jakie daje przepis art. 255 PPSA.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności obowiązków sądu w zakresie wyjaśniania sytuacji materialnej strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu i oceny wiarygodności oświadczeń strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne aspekty ubiegania się o prawo pomocy i obowiązki sądu w tym zakresie, co jest istotne dla prawników procesowych.
“Czy sąd musi wierzyć na słowo osobie ubiegającej się o darmowego adwokata?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOZ 1304/04 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-01-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Prawo pomocy Sygn. powiązane VII SA/Wa 216/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-10-14 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w... Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 246, art. 252, art. 255 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tezy Przyznanie prawa pomocy bądź odmowa jego przyznania, muszą się opierać na kryteriach ustawowych, określanych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ i materiale dowodowym zgromadzonym zgodnie z art. 252 tej ustawy. Jeżeli złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym budzi wątpliwości sądu, to powinien on skorzystać z możliwości jakie daje przepis art. 255 powyższej ustawy. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Józefa Ch. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2004 r., VII SA/Wa 216/04 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Józefa Ch. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 stycznia 2004 r., (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w części oddalającej wniosek /pkt 2/ i w tym zakresie przekazać sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Uzasadnienie Skarżący pismem z dnia 26 kwietnia 2004 r. wystąpił o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 stycznia 2004 r., (...), w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Wniosek ten skarżący złożył w dniu 3 czerwca 2004 r.; wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku wynika, że nie posiada żadnych dochodów, prowadzona jest przeciw niemu egzekucja administracyjna i sądowa oraz że mieszka u swoich rodziców, ale nie pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, stwierdzając, że skarżący musi się z czegoś utrzymywać, skoro prowadzi własne gospodarstwo domowe a zatem złożony przez skarżącego wniosek jest niewiarygodny. Na doręczone skarżącemu w dniu 9 sierpnia 2004 r. postanowienie, wniósł on sprzeciw w dniu 16 sierpnia 2004 r. Postanowieniem z dnia 15 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w wysokości 200 zł, oddalając wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Natomiast w odniesieniu do wniosku o ustanowienie adwokata Sąd uznał, że nie zachodzi potrzeba jego ustanowienia, ponieważ skarżący sam potrafi sobie poradzić w prowadzeniu procesu, bowiem w skardze skarżący dokładnie określa swoje stanowisko. Na doręczone w dniu 12 października 2004 r. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł w dniu 19 października 2004 r. zażalenie, w którym domaga się ustanowienia adwokata, w celu uniknięcia kolejnych procesów i wykazania wszystkich uchybień urzędów w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 246 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący został zwolniony od kosztów wpisu sądowego, co w ocenie Sądu jest usprawiedliwione jego sytuacją materialną. Zażalenie skarżącego dotyczy pkt 2 postanowienia z dnia 15 września 2004 r. - oddalającego w pozostałym zakresie wniosek przyznanie prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji tym postanowieniem oddalił wniosek Józefa Ch. o ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy bądź odmowa jego przyznania, muszą się opierać na kryteriach ustawowych, określanych w art. 246 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i materiale dowodowym zgromadzonym zgodnie z art. 252 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeżeli złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym budzi wątpliwości sądu, to powinien skorzystać z możliwości jakie daje przepis art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie należy się zgodzić ze stwierdzeniem Sądu, zawartym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 lipca 2004 r., że "wniosek jest mało wiarygodny". Trudno bowiem zrozumieć z czego utrzymuje się dorosły człowiek, nie mający żadnych dochodów ani majątku i nie prowadzący wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami. Na to pytanie nie daje odpowiedzi złożony w dniu 3 czerwca 2004 r. wniosek na formularzu PPF, nie wynika bowiem z niego, ani z pism skarżącego w jakim jest wieku i dlaczego nie podejmuje pracy zawodowej. Z uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 stycznia 2004 r. zaś wynika, że skarżący był adresatem decyzji o pozwolenie na budowę budynku inwentarsko - składowego, który sprzedał wraz z nieruchomością nr 227/2 położona w miejscowości M., aktem notarialnym z dnia 7 listopada 2000 r. Nie wiadomo, czy skarżący jest w dalszym ciągu właścicielem nieruchomości nr 227/1 położonej w tej samej miejscowości. O tych wszystkich faktach skarżący nie wspomina w złożonym wniosku, pisząc w uzasadnieniu "jestem bankrutem bez źródeł dochodu", co nie można uznać za wystarczające. Sąd ponownie rozpoznając wniosek skarżącego, powinien wyjaśnić te wszystkie wątpliwości, wzywając go do przedstawienia dodatkowych dokumentów na podstawie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI