OW 4/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako właściwe do stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości wydanej przez zlikwidowany Urząd Rejonowy.
Wojewoda Mazowiecki wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o podziale nieruchomości, wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. przed reformą administracyjną. Zarówno Wojewoda, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie uznały się za niewłaściwe. NSA, analizując przepisy Kpa oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazał, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez zlikwidowany organ administracji rządowej jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Sprawa dotyczyła wniosku Zarządu Gminy N. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] zatwierdzającej podział nieruchomości. Wniosek ten wywołał spór kompetencyjny między Wojewodą Mazowieckim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie. Wojewoda, uznając się za niewłaściwego, przekazał sprawę do SKO, które jednak również zwróciło wniosek, uznając się za niekompetentne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując wniosek Wojewody o rozstrzygnięcie sporu, musiał ustalić właściwy organ do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ, który już nie istnieje (Kierownik Urzędu Rejonowego). Analiza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 157 § 1, art. 17) oraz przepisów przejściowych i ustaw szczególnych (ustawa o gospodarce nieruchomościami, ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych) doprowadziła Sąd do wniosku, że w przypadku decyzji wydanych przez organy administracji rządowej, które zostały zlikwidowane w wyniku reformy ustrojowej, organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia w rozumieniu Kpa. W kontekście zmiany właściwości rzeczowej w sprawach podziału nieruchomości (przejście z urzędów rejonowych na organy gmin) oraz roli SKO jako organu wyższego stopnia w sprawach administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego, NSA uznał, że właściwym organem do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Sąd powołał się na art. 157 § 1 Kpa oraz art. 7 pkt 4 ustawy o administracji rządowej w województwie, wskazując, że SKO jest organem wyższego stopnia, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej, co w tym przypadku nie miało miejsca.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organem właściwym jest organ wyższego stopnia w rozumieniu Kpa, którym w tym przypadku jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.
Uzasadnienie
Sąd analizuje przepisy Kpa dotyczące organu wyższego stopnia oraz przepisy przejściowe i ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazuje, że po likwidacji urzędów rejonowych i zmianie właściwości rzeczowej w sprawach podziału nieruchomości, organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez zlikwidowany organ jest SKO, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (14)
Główne
Kpa art. 157 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - te organy.
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Kpa art. 17
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa, jakie organy są organami wyższego stopnia.
u.g.n. art. 96 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przekazanie spraw o podział nieruchomości organom samorządowym - wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta.
u.s.k.o. art. 1 § ust. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
Organem wyższego stopnia w indywidualnych sprawach administracyjnych należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
u.a.r.w. art. 7 § pkt 4
Ustawa o administracji rządowej w województwie
Wojewoda jest organem wyższego stopnia w sprawach, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią.
u.g.n. art. 9a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Od decyzji starosty w odniesieniu tylko co do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz w sprawach wywłaszczeń, odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i zwrotów tych nieruchomości przysługuje odwołanie do wojewody.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości
Ustawa, która obowiązywała w momencie wydania decyzji, a która nie obowiązuje już w momencie rozpatrywania sprawy.
u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami
Ustawa, która zmieniła właściwość rzeczową organów w sprawach podziału nieruchomości.
Ustawa z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Ustawa wprowadzająca reformę samorządową i likwidująca terenowe organy administracji państwowej.
Ustawa z dnia 17 maja 1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy, a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa regulująca podział kompetencji po reformie samorządowej.
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych
Zmiana ustawy o SKO, która wpłynęła na ich status jako organu wyższego stopnia.
Ustawa z dnia 29 grudnia 1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa art. 1 § pkt 7
Potwierdzenie statusu SKO jako organów wyższego stopnia w związku z reformą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwość SKO do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez zlikwidowany organ administracji rządowej, zgodnie z przepisami Kpa i ustaw szczególnych.
Godne uwagi sformułowania
Wątpliwości, co do właściwości organu w sprawie nieważności decyzji pojawiają się wówczas, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji od wydania których upłynął znaczny okres czasu i nastąpiła zmiana właściwości rzeczowej organów załatwiających tego typu sprawy. Organem zatem wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, zgodnie z art. 157 § 1 Kpa jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.
Skład orzekający
Edward Janeczko
sędzia
Elżbieta Stebnicka
sprawozdawca
Włodzimierz Ryms
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów administracji w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez organy już nieistniejące, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i reform administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego i zmiany przepisów dotyczących podziału nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia proceduralnego związanego z ustalaniem właściwości organów po reformach administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Kto rozstrzygnie nieważność decyzji, gdy organ ją wydający już nie istnieje? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOW 4/04 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2004-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-01-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Edward Janeczko Elżbieta Stebnicka /sprawozdawca/ Włodzimierz Ryms /przewodniczący/ Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Prawo pomocy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Dnia 16 lutego 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Edward Janeczko Elżbieta Stebnicka (spr.) Protokolant Mariola Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Mazowieckiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą Mazowieckim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie w przedmiocie określenia organu właściwego do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. zatwierdzającej podział nieruchomości położonych we wsi N., stanowiących własność M. i A. D. oraz M. K. postanawia wskazać jako właściwe do rozpoznania wniosku Zarządu Gminy N. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] Nr [...], zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości -Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Uzasadnienie Wojewoda Mazowiecki wystąpił o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, który zaistniał między Wojewodą, a Samorządowym Kolegium. Odwoławczym w Warszawie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] znak [...] z dnia [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. zatwierdzającej podział nieruchomości działek oznaczonych nr [...], [...] i [...], położonych we wsi N., uregulowanych w KW [...] i KW [...], stanowiących własność M. i A. D. oraz M. K. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony przez Zarząd Gminy N. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda Mazowiecki ustalił swoją niewłaściwość do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i przekazał wniosek na podstawie art. 65 § 1 Kpa według właściwości do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 13 września 2002r. zwróciło wniosek uznając, że nie jest właściwe do rozpatrzenia wniosku. We wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Wojewoda Mazowiecki podał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] została wydana w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Ustawa ta nie obowiązuje w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, która jako organ I instancji w sprawach podziałów nieruchomości ustanowiła wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w sprawie i toczy się przed organem wyższego stopnia. W myśl art. 17 Kpa oraz art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie, wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym tylko wtedy, gdy ustawa szczególna tak stanowi. W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wnosiło o uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest Sygn. akt OW 4/04 właściwe do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. zatwierdzającej podział nieruchomości działek nr [...], [...] i [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: O tym, który organ jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zostało określone w art. 157 § 1 Kpa. W myśl tego przepisu wniosek 0 stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej rozpoznaje organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - te organy. Natomiast, jakie organy są wyższego stopnia w rozumieniu tego przepisu określa art. 17 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wątpliwości, co do właściwości organu w sprawie nieważności decyzji pojawiają się wówczas, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji od wydania których upłynął znaczny okres czasu i nastąpiła zmiana właściwości rzeczowej organów załatwiających tego typu sprawy. W sprawie niniejszej Zarząd Gminy N. w złożonym wniosku z dnia [...] domaga się stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] znak [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonych we wsi N., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] w części dotyczącej podziału na działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wydzielone pod projektowane ulice 1 orzekającej o przejściu tych działek na własność gminy za odszkodowaniem. Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 291 ze zm.) tj. z dniem 10 maja 1990r. przestały istnieć dotychczasowe terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej i szczególnej, a ich kompetencje przejęły organy nowo utworzonych gmin oraz organy rządowej administracji ogólnej, zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy, a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw Sygn. akt OW 4/04 (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.). Sprawy podziału nieruchomości należały do zadań administracji rządowej - rejonowych organów administracji ogólnej (urzędów rejonowych). Właściwość ta uległa zmianie z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741). Ustawa ta zmieniła właściwość rzeczową organów powołanych do orzekania w sprawach podziału nieruchomości, przekazując sprawy o podział nieruchomości organom samorządowym - wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta stosownie do art. 96 ust. 1 tej ustawy. Natomiast w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 1998r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 162, poz. 124), organem wyższego stopnia w indywidualnych sprawach administracyjnych należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, są samorządowe kolegia odwoławcze, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Należy podkreślić, że w związku z wdrożeniem z dniem 1 stycznia 1999r. reformy ustrojowej państwa w myśl art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu ustawowym w art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126) samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego. Wojewoda natomiast jest organem wyższego stopnia w rozumieniu Kpa -stosownie do art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. nr 22, poz. 268 ze zm.) w sprawach, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią. Art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, że od decyzji starosty w odniesieniu tylko co do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz w sprawach wywłaszczeń, odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i zwrotów tych nieruchomości przysługuje odwołanie do wojewody. Ustawa ta, jako ustawa szczególna tylko w tych sprawach z zakresu gospodarki nieruchomościami wyłączyła właściwość Sygn. Akt OW 4/04 samorządowego kolegium odwoławczego jako organu wyższego stopnia. Organy administracji rządowej, którymi byli - Kierownicy urzędów rejonowych - a do właściwości których przed 1 stycznia 1998r. należały sprawy podziałów nieruchomości zostały zlikwidowane i sprawy te obecnie należą do organów gmin. Organem zatem wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, zgodnie z art. 157 § 1 Kpa jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 4 i 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI