OW 15/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-06-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyadministracja rządowaadministracja samorządowawymiana gruntówprawo administracyjnekpaNSAwłaściwość organów

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt wymiany gruntów.

Sprawa dotyczyła sporu kompetencyjnego między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Kielcach a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z 1977 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów. NSA, analizując przepisy ustawy o scaleniu i wymianie gruntów w różnych brzmieniach, ustalił, że postępowanie to stanowi zadanie z zakresu administracji rządowej, a organem wyższego stopnia w stosunku do wojewody jest właściwy minister. W konsekwencji, NSA wskazał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Spór dotyczył właściwości do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z 1977 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powoływało się na art. 17 pkt 2 kpa oraz ustawę o samorządowych kolegiach odwoławczych, wskazując siebie jako organ wyższego stopnia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi początkowo potwierdził właściwość kolegium, powołując się na art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów w brzmieniu nadanym ustawą z 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że postępowanie scaleniowe lub wymienne jest zadaniem z zakresu administracji rządowej. Analizując różne brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów, Sąd stwierdził, że niezależnie od zmian, postępowanie to jest zadaniem administracji rządowej. W obecnym brzmieniu organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze, jednakże w sytuacji, gdy decyzję wydał wojewoda, organem wyższego stopnia jest właściwy minister (art. 17 pkt 2 kpa). Sąd podkreślił, że odesłanie do przepisów dotychczasowych w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego dotyczy prawa materialnego, a nie procesowego, w tym oznaczenia właściwości organów. W związku z tym, NSA wskazał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organem właściwym jest właściwy minister.

Uzasadnienie

Postępowanie scaleniowe i wymienne jest zadaniem z zakresu administracji rządowej. W przypadku decyzji wydanej przez wojewodę, organem wyższego stopnia jest właściwy minister, zgodnie z art. 17 pkt 2 kpa, co ma pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 17 § pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów jest właściwy minister.

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez wojewodę.

Ustawa o scaleniu i wymianie gruntów art. 3 § ust. 1

Określa zadanie z zakresu administracji rządowej i organ wyższego stopnia w sprawach scalenia i wymiany gruntów (w różnych brzmieniach).

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 15 § par. 2

Podstawa prawna orzekania przez NSA w sprawach sporów kompetencyjnych.

Pomocnicze

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1 § ust. 1

Kolegia są organami wyższego stopnia w sprawach należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego.

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów

Ustawa regulująca postępowanie scaleniowe i wymienne.

Ustawa z dnia 21 stycznia 2000 r.

Nowelizacja ustawy o scaleniu i wymianie gruntów.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego art. 16

Ustawa wprowadzająca zmiany i odesłanie do przepisów dotychczasowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie scaleniowe i wymienne jest zadaniem z zakresu administracji rządowej. W przypadku decyzji wydanej przez wojewodę, organem wyższego stopnia jest właściwy minister (art. 17 pkt 2 kpa). Odesłanie do przepisów dotychczasowych w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego dotyczy prawa materialnego, a nie procesowego.

Odrzucone argumenty

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach jest organem wyższego stopnia w sprawach scalenia i wymiany gruntów na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów w brzmieniu nadanym ustawą z 2000 r. (interpretacja organu).

Godne uwagi sformułowania

Tego rodzaju odesłanie do stosowania przepisów dotychczasowych oznacza, według ogólnych zasad prawa międzyczasowego, stosowanie przepisów prawa materialnego, a w niniejszej sprawie – obowiązujących przed 16 lipca 2003 r. zasad przeprowadzania scalenia i wymiany gruntów. Nie dotyczy natomiast prawa procesowego, obejmującego również oznaczenie właściwości określonych organów administracji.

Skład orzekający

Edward Janeczko

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Runge - Lissowska

członek

Zbigniew Rausz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości organów w sprawach administracji rządowej, w tym w sprawach scalenia i wymiany gruntów, oraz stosowanie prawa międzyczasowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu kompetencyjnego między SKO a ministrem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wymiany gruntów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej zrozumiałe dla szerszej publiczności. Kluczowa jest tu interpretacja przepisów prawa międzyczasowego.

Kto decyduje o nieważności starej decyzji? NSA rozstrzyga spór między urzędami.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OW 15/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2004-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-01-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Runge - Lissowska
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 15 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Janeczko(spr.) Sędziowie NSA Joanna Runge- Lissowska Zbigniew Rausz Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] w Kielcach o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Kielcach a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku K. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z 10.12.1977 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt wymiany gruntów wsi Baran postanawia wskazać Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpoznania sprawy z wniosku K. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia 10 grudnia 1977 r.
Uzasadnienie
We wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wnosiło o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między nim, a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi przez wskazanie organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z 10 grudnia 1977 r. zatwierdzającej projekt wymiany gruntów wsi Baran.
Z twierdzeń zawartych w uzasadnieniu wniosku wynika, że według art. 17 pkt 2 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów jest właściwy minister. Z powołaniem się na art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych podkreślono, że kolegia są organami wyższego stopnia w sprawach należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego.
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów, postępowanie scaleniowe lub wymienne, określała zarówno przed zmianą ustawa z dnia 21 stycznia 2000 r. (Dz. U. Nr 12, poz. 136) jak i po tej zmianie, jako zadanie z zakresu administracji rządowej.
W odpowiedzi na wniosek, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi potwierdził wcześniejsze stanowisko o właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, powołując art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r., który wskazuje samorządowe kolegium odwoławcze jako organ wyższego stopnia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Artykułowi 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scaleniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 158, poz. 349 ze zm.) ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. (Dz. U. Nr 12, poz. 136) nadano następujące brzmienie: "Postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza.... starosta, jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do starosty w sprawach z tego zakresu jest samorządowe kolegium odwoławcze". Natomiast w brzmieniu obowiązującym obecnie, art. 3 ust. 1 wspomnianej ustawy o scaleniu i wymianie gruntów, postępowanie to również określa jako zadanie z zakresu administracji rządowej przeprowadzone przez starostę - ale jako organ wyższego stopnia, wskazuje wojewodę.
Zarówno więc regulacja obecna, jak i regulacja wprowadzona ustawą z 2000 r. określa postępowanie scaleniowe i wymienne jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Konsekwentnie do tego regulacja obecna wskazuje wojewodę jako organ wyższego stopnia. Jest to przy tym regulacja wynikająca z ustaw szczególnych w rozumieniu art. 17 pkt 1 kpa w stosunku do regulacji generalnej zawartej w tym przepisie. Jeżeli wojewoda jest organem wyższego stopnia w sprawach scalenia i wymiany gruntów i wobec tego organem uprawnionym do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 1 kpa), to w sytuacjach gdy w tych sprawach decyzja została wydana przez wojewodę, organem uprawnionym do stwierdzenia nieważności decyzji jest właściwy minister. Jest to bowiem organ wyższego stopnia w stosunku do wojewodów według art. 17 pkt 2 kpa.
Obecną treść art. 3 ust. 1 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów nadała ustawa z dnia 16 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592). Art. 16 tej ustawy zawiera odesłanie do przepisów dotychczasowych w sprawach o scaleniu i wymianie gruntów, jeżeli postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy (tj. przed 16 lipca 2003 r.).
Tego rodzaju odesłanie do stosowania przepisów dotychczasowych oznacza, według ogólnych zasad prawa międzyczasowego, stosowanie przepisów prawa materialnego, a w niniejszej sprawie – obowiązujących przed 16 lipca 2003 r. zasad przeprowadzania scalenia i wymiany gruntów. Nie dotyczy natomiast prawa procesowego, obejmującego również oznaczenie właściwości określonych organów administracji.
Wspomniane odesłanie nie może stanowić więc podstawy do wskazania innego organu niż właściwy minister. Takim ministrem jest zaś Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Z przytoczonych względów, na podstawie art. 15 § 2 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI