OSK 936/04

OSK 936/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Chlebny /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 182 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Dnia 8 grudnia 2004 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2004 roku sygn. akt V SA 3853/03 o odrzuceniu skargi I. K. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 15 lipca 2003 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia oddalić skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia z dnia 15 kwietnia 2004 roku (sygn. akt V SA 3853/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę I. K. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia 15 lipca 2003 roku w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał się właściwym do odrzucenia skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Doręczenie decyzji ostatecznej w dniu 4 sierpnia 2003 roku na adres ustanowionego w postępowaniu administracyjnym pełnomocnika Skarżącej – S. S. - było skuteczne na podstawie art. 44 kpa. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia z 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która obowiązywała w dniu doręczenia przedmiotowej decyzji, skargę należało wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Wniesienie skargi w dniu 17 września 2003 roku, a zatem po terminie, uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia pełnomocnik Skarżącej wniósł na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego - art. 44 kpa poprzez przyjęcie, że miało miejsce skuteczne doręczenie zastępcze;
2. przepisów postępowania - art. 9 kpa poprzez zaniechania pouczenia pełnomocnika Skarżącej – S. S. - co do prawidłowego terminu
Sygn. akt OSK 936/04
złożenia skargi oraz możliwości ubiegania się o przywrócenie terminu do dokonania czynności, a także art. 12 kpa poprzez przewlekłość postępowania, co spowodowało, że Skarżąca nie mając prawa do legalnego przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie mogła w sposób należyty chronić swoich interesów i osobiście odebrać decyzji.
W uzasadnieniu powołanych podstaw skargi kasacyjnej Skarżąca podała, że jej pełnomocnik S. S. wraz z dziećmi od 18 lipca do 19 sierpnia 2003 roku przebywała u swoich rodziców poza granicami Polski. Z tego powodu nie można uznać za skuteczne doręczenia zastępczego. W dacie odbioru decyzji w dniu 20 sierpnia 2004 roku nie minął jeszcze trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi liczony od dnia 4 sierpnia 2004 roku. Organ winien jednak powiadomić pełnomocnika Skarżącej – S. S., że trzydziestodniowy termin będzie liczony nie od daty faktycznego doręczenia decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
Strona skarżąca kwestionuje postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powołując w skardze kasacyjnej dwie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter przepisu procesowego, a nie prawa materialnego, gdyż reguluje czynność procesową doręczenia pisma, czyli oddania adresatowi przesyłki, a nie tryb składania oświadczeń woli i dochodzenia ich do wiadomości adresata (por. J. Borkowski w: B. Adamiak, J .Borkowski, KPA. Komentarz, 5. wyd. Warszawa 2003, Art. 44, Nb 4).
Rozważając podniesione zarzuty należy stwierdzić, że strona skarżąca nie zakwestionowała w skardze kasacyjnej żadnych okoliczności, które stanowiły podstawę zastosowania art. 44 kpa. Zgodnie z art. 44 kpa, w razie niemożności
Sygn. akt OSK 936/04
doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 kpa i 43 kpa poczta przechowuje pismo w swojej placówce, a zawiadomienie o złożeniu pisma, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy.
W skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 44 kpa uzasadniono nieobecnością w dniach od 18 lipca do 19 sierpnia 2003 roku pełnomocnika Skarżącej – Świetlany Szyszko, która "przebywała wraz z dziećmi u swoich rodziców poza granicami Polski". Powyższy zarzut, w stanie faktycznym sprawy, nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości dokonania doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 kpa. Powołana okoliczność może ewentualnie stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Doręczenie zastępcze jest domniemaniem prawnym, w którym ustawodawca założył, że pismo doręczone w ten sposób dotarło do adresata. Domniemanie to jest domniemaniem prawnym obalalnym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego dotyczącym doręczeń zastępczych w procedurze cywilnej, w przypadku doręczeń zastępczych subiektywne przekonanie Sądu o prawidłowości doręczenia zastępczego nie wyłącza możliwości dowodzenia, że pismo nie doszło do adresata. Obalenie tego domniemania nie prowadzi natomiast do wniosku, że doręczenie nie zostało dokonane, ale do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminów (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 4 września 1970r, sygn. I PZ 53/70 OSNCP nr 6/1971, poz. 100; 12 stycznia OSNCP nr 12/1973, poz. 215; oraz T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, T. Ereciński (red.), tom I, Warszawa 2001, teza 3, s 299). Podobnie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzono, że przywrócenie terminu zasadza się na obaleniu domniemania opartego na założeniu, że strona mogła zapoznać się z pismem awizowanym, a jeśli tego nie uczyniła – nastąpiło to z przyczyn leżących po jej stronie. Wniosek o przywrócenie terminu
Sygn. akt OSK 936/04
wymaga uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu do wykonania czynności wiążącej się z zastępczo doręczonym pismem. Wymaga to wskazania okoliczności powodujących brak realizacji awiza (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2002 r. , sygn. akt SK 6/02, OTK, seria A, nr 5(51), str. 910). Uwzględniając powyższe stwierdzić należało, że okoliczność podniesiona w skardze kasacyjnej (pobyt pełnomocnika za granicą) nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 44 kpa, może ona stanowić wyłącznie podstawę wniosku o przywrócenie terminu.
Pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 9 kpa poprzez zaniechanie pouczenia pełnomocnika Skarżącej co do prawidłowego terminu złożenia skargi oraz możliwości ubiegania się o przywrócenie terminu do dokonania czynności i art. 12 kpa poprzez przewlekłość postępowania, co spowodowało, że Skarżąca nie mogła w sposób należyty chronić swoich interesów i osobiście odebrać decyzji, nie mają znaczenia dla oceny skutków procesowych naruszenia terminu do wniesienia skargi. Wobec stwierdzenia skutecznego doręczenia zastępczego przez awizo Sąd I instancji zasadnie uznał wniesienie skargi po terminie i w konsekwencji zaskarżonym postanowieniem, na podstawie art. 58 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił. Podniesione okoliczności mogłyby ewentualnie podlegać ocenie Sądu Administracyjnego w postępowaniu o przywrócenie terminu. W postępowaniu, którego przedmiotem jest ustalenie zachowania terminu do wniesienia skargi nie mają znaczenia, gdyż nie zostały objęte treścią art. 58 §1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 182 § 1 i art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę kasacyjną.