OSK 905/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy nakazania rozbiórki budynku, uznając, że wzruszenie pozwolenia na budowę nie czyni z wykonanych robót samowoli budowlanej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. M. na wyrok WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na decyzję odmawiającą nakazania rozbiórki budynku mieszkalno-usługowego. Budynek został wzniesiony na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która została później uchylona przez sąd. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że wzruszenie pozwolenia na budowę nie oznacza, że wykonane roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną w rozumieniu przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję odmawiającą nakazania rozbiórki budynku mieszkalno-usługowego. Budynek został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę z 1999 r., które zostało później uchylone wyrokiem sądu administracyjnego z 2001 r. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym stosowanie nieaktualnych przepisów Prawa budowlanego oraz nierozpatrzenie kluczowej kwestii prawnej dotyczącej legalności skutków realizacji niezgodnej z prawem decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że dla oceny legalności decyzji odmawiającej rozbiórki miarodajny jest stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania, a nie późniejsze nowelizacje Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że wzruszenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie daje podstaw do oceny wykonanych na jej podstawie robót jako samowoli budowlanej, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA. Sąd nie był związany granicami skargi kasacyjnej, ale ocena legalności decyzji odmawiającej rozbiórki nie mogła obejmować nowej sprawy dotyczącej późniejszych rozstrzygnięć administracyjnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wzruszenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie daje podstawy do oceny wykonanych na jej podstawie robót budowlanych jako samowoli budowlanej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie NSA, zgodnie z którym wykonanie robót na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli decyzja ta zostanie później uchylona, nie stanowi samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
pr. bud. art. 48
Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wzruszenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie czyni z wykonanych na jej podstawie robót samowoli budowlanej. Dla oceny legalności decyzji odmawiającej rozbiórki miarodajny jest stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie nieaktualnych przepisów Prawa budowlanego. Nierozpatrzenie kluczowej kwestii prawnej dotyczącej legalności skutków realizacji niezgodnej z prawem decyzji.
Godne uwagi sformułowania
wzruszenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie daje podstawy do oceny wykonanych na podstawie tej decyzji robót budowlanych jako samowoli budowlanej sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie może zatem ta ocena obejmować nowej sprawy w stosunku do tej sprawy, która była przedmiotem postępowania
Skład orzekający
Edward Janeczko
sprawozdawca
Leszek Włoskiewicz
przewodniczący
Roman Hauser
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej w kontekście uchylonych pozwoleń na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu prawnego w budownictwie - co dzieje się z budynkiem wzniesionym na podstawie pozwolenia, które zostało później uchylone. Interpretacja NSA jest kluczowa dla praktyków.
“Budowa na podstawie uchylonego pozwolenia: kiedy to samowola, a kiedy nie?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 905/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2004-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-07-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Edward Janeczko /sprawozdawca/ Leszek Włoskiewicz /przewodniczący/ Roman Hauser Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Lu 1431/02 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-03-17 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Roman Hauser, Edward Janeczko(spr.), Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M.. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 marca 2004r. sygn. akt II SA/Lu 1431/02 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 17 września 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki budynku oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 17 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. M. na decyzje Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 17 września 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta Biała Podlaska z 11 lipca 2002 r. odmawiającą nakazania J. C. rozbiórki budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na działce Nr 1483/2 w Białej Podlaskiej przy ul. [...] W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (decyzja organu pierwszej instancji zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę z 2 listopada 1999 r. utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji z 29 grudnia 1999 r.). Późniejsze wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymało wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dopiero uchylenie przez sąd administracyjny wyrokiem z 17 maja 2001 r. (sygn. akt II SA/Lu 203/00) decyzji wydanych przez obie instancje, nie pozwoliło na kontynuację robót budowlanych. Już wykonane roboty nie miały jednak cech samowoli budowlanej wymaganej przez art. 48 Prawa budowlanego. Wydanie wyroku nie przesadziło też o tym, że przedmiotowy obiekt "nie będzie mógł być wykończony i użytkowany w przyszłości", po przeprowadzeniu postępowania mającego na celu nałożenie na inwestora obowiązków związanych z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem, a w szczególności z wymaganiami technicznymi obowiązującymi w budownictwie. W skardze kasacyjnej A. M. zarzuca: 1.naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) przez rozpoznanie skargi na podstawie nieaktualnego w dniu rozpoznania Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 106, poz. 1126) zamiast aktualnej wersji tego Prawa wprowadzonej wskazaną wyżej nowelą. Sygn.akt OSK 905/04 2. naruszenie przepisów postępowania przez nie rozpatrzenie wniosku skarżącego i rozstrzygnięcie kwestii prawnej sprowadzającej się do odpowiedzi na pytanie, czy skutki powstałe w następstwie realizacji niezgodnej z prawem decyzji, następnie uchylonej przez sąd administracyjny zachowują legalność nie podlegają likwidacji, jeżeli nie jest możliwe wydanie decyzji zgodnej z prawem, legalizującej te skutki. Skarżący wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i rozpatrzenie skargi, względnie jego uchylenie z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Stwierdza w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że sprawa budowy obiektu została zakończona decyzją ostateczną z 15 stycznia 2003 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Miały więc zastosowanie z mocy art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. znowelizowane przepisy wprowadzone ta ustawą, a nie przepisy poprzednio obowiązujące. Ponadto 27 listopada 2002 r. organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z 2 października 2002 r. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Budowa była kontynuowana, istniała przeto przesłanka zastosowania art. 50a pkt 2 znowelizowanego Prawa budowlanego. W dniu 9 grudnia 2002 r. dokonano sprostowania postanowienia z 14 listopada 2002 r. przez nałożenie na inwestora określonych obowiązków, których inwestor nie wykonał. Uzasadnione więc było zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Decyzją z 5 grudnia 2002 r. nakazano inwestorowi zaniechanie robót budowlanych, co wyczerpuje tryb z art. 51 ust. 4. W tej sytuacji błędne są stwierdzenia zawarte w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku o możliwości wykończenia i użytkowania obiekty w przyszłości. Podstawę rozbiórki stanowią art. 51 ust. 4,a także art. 50a pkt 2 lub art. 49b ust. 3 znowelizowanego prawa budowlanego. Zaskarżony wyrok nie udziela odpowiedzi w zakresie kwestii prawnej przedstawionej w odrębnym piśmie. Sygn.akt OSK 905/04 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżona w drodze skargi decyzja organu drugiej instancji utrzymująca w mocy decyzję o odmowie rozbiórki budynku mieszkalno-usługowego, została wydana 17 września 2002 r. Dla oceny jej legalności (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269) miarodajny jest więc stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania. Ten stan prawny uwzględniły aprobowane przez zaskarżony wyrok decyzje organów administracji. Wskazana w skardze kasacyjnej nowela Prawa budowlanego zawarta w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 718) weszła w życie z dniem 10 lipca 2003 r. Zmienione tą nowelą przepisy nie miały więc zastosowania skoro należało stosować przepisy obowiązujące poprzednio zamieszczone w Dzienniku Ustaw z 2000 r. (a nie jak określa skarga kasacyjna z 2002 r. )Nr 106, poz. 1126. Podstawowy zatem zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw o potrzebie stosowania przepisów wprowadzonych tą ustawą, jest nieuzasadniony. W niniejszej sprawie zaskarżony wyrok, oddalający skargę akceptował stanowisko organów administracji o odmowie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z 2 listopada 1999 r., następnie uchylonej przez sąd administracyjny. Tego rodzaju rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 31 października 2000 r. IV SA 1814/98 – lex Nr 53393z 7 czerwca 2001 r. IV SA 952/99 – lex Nr 54192), według którego wzruszenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę® nie daje podstawy do oceny wykonanych na podstawie tej decyzji robót budowlanych jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Według art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie granicami skargi oznacza możliwość, a także obowiązek oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wówczas, gdy określona jej Sygn.akt OSK 905/04 wadliwość nie została podniesiona w skardze. Tego rodzaju oceny Sąd administracyjny może dokonywać, ale w granicach danej sprawy, co również wynika z powołanego już art. 134 . Nie może zatem ta ocena obejmować nowej sprawy w stosunku do tej sprawy, która była przedmiotem postępowania. W niniejszej sprawie oznacza to jedynie możliwość oceny legalności decyzji odmawiającej wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, obiektu budowlanego – zrealizowanego w oparciu o pozwolenie na budowę zawarte w decyzji z 2 listopada 1999 r. Zaskarżony wyrok nie mógł natomiast oceniać prawidłowości późniejszych rozstrzygnięć przytoczonych zresztą w skardze kasacyjnej, a dotyczących odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, wstrzymania robót budowlanych, nałożenia na inwestora określonych obowiązków czy zaniechania prowadzenia robót budowlanych. Z tego też względu w zaskarżonym wyroku nie było podstawy do dokonywania ocen w zakresie rozstrzygnięcia sformułowanej w skardze kasacyjnej, a także w odrębnym piśmie procesowym, kwestii prawnej, co do późniejszych losów wybudowania obiektu. Tym bardziej więc brak takiej oceny, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania będących jedną z podstaw skargi kasacyjnej, niezależnie od tego, że przepisy te nie zostały bliżej przez skargę kasacyjną określone. Z przytoczonych względów, skargę kasacyjną należało oddalić (art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI