OSK 894/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-11-19
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęnakaz rozbiórkipostępowanie administracyjneNSAbudynek gospodarczytermin ważności pozwolenia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, uznając, że budowa ta wymagała nowego pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki murowanego budynku gospodarczego, który został wybudowany na fundamentach starszego, drewnianego budynku. Skarżący twierdzili, że budowa była kontynuacją pozwolenia z 1983 roku, jednak organy i sądy uznały, że po rozbiórce drewnianej konstrukcji i rozpoczęciu budowy murowanego obiektu w 1998 roku, wymagane było nowe pozwolenie na budowę zgodnie z Prawem budowlanym z 1994 roku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając zasadność nakazu rozbiórki.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej A. i W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego. Pierwotnie, decyzją z 1983 roku, wydano pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego o pow. 35 m2. Inwestorzy zrealizowali budynek mieszkalny i drewnianą konstrukcję szopy w latach 1984-1987. W 1998 roku, po rozbiórce drewnianej konstrukcji, przystąpiono do budowy murowanego budynku gospodarczego o większych wymiarach, nie uzyskując nowego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały to za samowolę budowlaną i wydały nakaz rozbiórki, powołując się na art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku, gdyż pozwolenie z 1983 roku utraciło ważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za wystarczające. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, zważył, że budowa murowanego budynku gospodarczego w 1998 roku, nawet na starych fundamentach, stanowiła nową inwestycję wymagającą nowego pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1994 roku. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego nie znalazły uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, budowa ta stanowiła nową inwestycję i wymagała nowego pozwolenia na budowę zgodnie z Prawem budowlanym z 1994 roku, ponieważ pozwolenie z 1983 roku utraciło ważność.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozbiórka drewnianej konstrukcji i budowa murowanego obiektu w 1998 roku, mimo wykorzystania starych fundamentów, była nową inwestycją podlegającą przepisom Prawa budowlanego z 1994 roku, co uzasadniało nakaz rozbiórki z art. 48 tej ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

pr. bud. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 113 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 32 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa murowanego budynku gospodarczego w 1998 roku, mimo wykorzystania starych fundamentów, stanowiła nową inwestycję wymagającą nowego pozwolenia na budowę zgodnie z Prawem budowlanym z 1994 roku. Pozwolenie na budowę z 1983 roku utraciło ważność, co uzasadniało zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 roku.

Odrzucone argumenty

Budowa budynku gospodarczego była kontynuacją pozwolenia z 1983 roku i nie wymagała nowego pozwolenia. Naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

budowa podjęta po rozbiórce konstrukcji drewnianej, co nastąpiło wiosna 1995. r., a więc już pod rządem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, winna być traktowana jako nowa inwestycja, która wymagała legitymowania się przez inwestorów ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, - której nie uzyskali. Brzmienie przepisu jest kategoryczne, nie zależy od uznania administracyjnego i wobec ujawnienia przesłanek w nim wskazanych, na organie spoczywał obowiązek wydania nakazu rozbiórki

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

przewodniczący

Krystyna Borkowska

członek

Zygmunt Niewiadomski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, utraty ważności pozwoleń na budowę i wymogu uzyskania nowych pozwoleń przy kontynuacji lub odbudowie obiektów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy murowanego obiektu na fundamentach starszego, drewnianego obiektu, po rozbiórce tego ostatniego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem samowoli budowlanej i złożoność przepisów Prawa budowlanego, szczególnie w kontekście zmian legislacyjnych i interpretacji pojęcia 'kontynuacji budowy'.

Samowola budowlana: Czy stare fundamenty usprawiedliwiają nową budowę bez pozwolenia?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 894/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/
Krystyna Borkowska
Zygmunt Niewiadomski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 613/05 - Wyrok NSA z 2006-05-09
II SA/Łd 943/01 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-02-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Zygmunt Niewiadomski /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. i W. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 943/01 w sprawie ze skargi A. i W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 2 kwietnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. i W. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 kwietnia 2001 r. Nr [...].
Jak wynika z materiałów sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach, decyzją z dnia 22 lutego 2001 r. podjętą na
podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.) nakazał A. G. i W.G. rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego o długości 13,19 m i szerokościach 4,50 m oraz 5?ó5 m usytuowanego na działce nr ewid. gruntów 369, położonej w Skierniewicach przy ul [...], przy granicy działek nr ewid. gruntów 365, 368 i 370.
Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, organ ten stwierdził, iż miała miejsce samowola budowlana, gdyż inwestorzy przystępując do jego realizacji nie posiadali stosownego pozwolenia na budowę. Organ nie podzielił stanowiska A. G. i W. G., iż obiekt ten mógł być realizowany w oparciu o projekt budowlany i pozwolenie na budowę z dnia 17 listopada 1983 r. wydane przez Naczelnika Gminy Skierniewice, ponieważ w myśl art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) pozwolenie to z mocy prawa utraciło swą ważność.
W dniu 5 marca 2001 r. A. G. i W. G. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że art. 48 ustawy — Prawo budowlane w ich sprawie nie ma zastosowania, a do realizacji obiektu przystąpiono zgodnie z pozwoleniem na budowę. W okresie budowy budynku mieszkalnego rozpoczęty obiekt gospodarczy spełniał zadania zaplecza jego budowy, natomiast jego wykończenie nastąpiło po zakończeniu budowy budynku mieszkalneg
Decyzją z dnia 2 kwietnia 2001 r. podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1
Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 48 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu powołał się na okoliczność, iż w dniu 26 listopada 1998 r. Urząd Miasta Skierniewice dokonał oględzin obiektów budowlanych na nieruchomości położonej w Skierniewicach przy ul. [...] i stwierdził, że na jej terenie A. G. i W. G. w lecie 1998 r. wybudowali murowany budynek gospodarczy według poprawionej na czerwono dokumentacji technicznej (zwiększone wymiary zewnętrzne obiektu), załącznika do pozwolenia na budowę z dnia 17 listopada 1983 r., lecz bez decyzji właściwego organu zatwierdzającego przedmiotowe zmiany. Podniósł ponadto, że inwestor rozpoczął budowę budynku gospodarczego nie dopełniwszy obowiązku uzyskania na to pozwolenia, czym naruszył art. 28 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd dostrzegł wprawdzie, że uchybieniem ze strony organu odwoławczego było niewskazanie w osnowie decyzji daty ustawy - Prawo budowlane, z powołaniem, się jedynie na numer Dziennika Ustaw wraz z pozycją, pod którą ustawa została zamieszczona bez podania roku, jednakże była to wada nieistotna. Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalone zostały wszystkie okoliczności niezbędne do podjęcia decyzji.
W ocenie Sądu jednoznacznym jest, iż decyzją z dnia 17 listopada 1983 r. udzielono W. i A. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego typu W-03 oraz murowanego budynku gospodarczego o pow. 35 m2 Inwestorzy zrealizowali powyższe budowy w latach 1984-1987, przy czym
budynek gospodarczy powstał na fundamentach ale konstrukcji drewnianej, a więc odbiegał od udzielonego pozwolenia na budowę.
Taki stan trwał nieprzerwanie od 1987 r. do kwietnia 1998 r., kiedy inwestorzy dokonali rozbiórki konstrukcji drewnianej budynku gospodarczego i przystąpili do robót budowlanych, realizując obiekt o parametrach wskazanych w decyzji organu I instancji. Nie uzyskali przy tym. pozwolenia na budowę wymaganego art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.).
Ustalenia te wynikają wprost z protokołu oględzin z dnia 5 stycznia 2001 r. w którym dokonano między innymi zapisu oświadczeń skarżących, uczestniczących w przeprowadzanych czynnościach. Wbrew twierdzeniom skarżących budowa ta nie mogła być kontynuowana w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 17 listopada 1983 r., gdyż pozwolenie to wiele lat wcześniej straciło swą ważność. Było ono bowiem wydane pod rządem przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i również, w okresie obowiązywania tej ustawy zrealizowana została budowa budynku gospodarczego.
W ocenie Sądu, w świetle poczynionych przez organy ustaleń należało przyjąć, iż budowa budynku gospodarczego została zrealizowana najpóźniej do roku 1987, chociaż w sposób odbiegający od warunków wynikających z pozwolenia na budowę. Dlatego też budowa podjęta po rozbiórce konstrukcji
drewnianej, co nastąpiło wiosna 1995. r., a więc już pod rządem przepisów
ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, winna być traktowana jako nowa inwestycja, która wymagała legitymowania się przez inwestorów ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, - której nie uzyskali.
W tej sytuacji, wobec poczynionych w toku postępowania ustaleń, na organie spoczywał obowiązek zastosowania wobec inwestorów sankcji przewidzianej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Brzmienie przepisu jest kategoryczne, nie zależy od uznania administracyjnego i wobec ujawnienia przesłanek w nim wskazanych, na organie spoczywał obowiązek wydania nakazu rozbiórki, co też uczyniono w niniejszej sprawie. Sąd I instancji zwrócił także uwagę na fakt, iż podniesiony przez skarżących zarzut niekonstytucyjności powyższego przepisu był przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego, który między innymi w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. P 2/98, stwierdził, że art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK ZU Nr 1 zl999r.,poz.2).
Skargę od powyższego wyroku wnieśli A. i W. G. reprezentowani przez adwokata M. G.- L., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W skardze kasacyjnej zarzucono:
1. niewłaściwe zastosowanie art. 32 ustawy z dnia 25 października 1974 i -Prawo budowlane (Dz. U. Nr 389 poz. 229 z późn. zm.) oraz art. 28 i 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), przez przyjęcie, iż budowa budynku gospodarczego została zrealizowana najpóźniej do 1987 r. i że budowa podjęta po rozbiórce konstrukcji drewnianej wiosną 1998 r. - powinna być traktowana jako nowa inwestycja wymagająca legitymowania się nowym pozwoleniem na budowę, a więc tym samym pozwolenie na budowę z dnia 17 listopada 1983 r. straciło ważność, co zobowiązywało organ nadzoru budowlanego do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r.
2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i uznanie sprawy za ostatecznie wyjaśnioną poprzez przyjęcie, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze w toku przeprowadzonego
postępowania wyjaśniającego, ustalone zostały wszystkie okoliczności niezbędne do podjęcia decyzji (strona 8 uzasadnienia wyroku, 2 akapit od góry), przy nie wyjaśnieniu kwestii' dotyczącej protokołu odbioru częściowego budynku mieszkalnego, którego to protokołu i pozwolenia na użytkowanie części budynku organ pozwany nie dołączył do akt sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący po otrzymaniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego z dnia 17 listopada 1983 r. rozpoczęli budowę budynku mieszkalnego i podczas tych prac wykonali jednocześnie fundamenty budynku gospodarczego oraz drewnianą konstrukcję szopy obitej deskami. Konstrukcja ta jako drewniana nie mogła być - zdaniem wnoszących skargę kasacyjną - budynkiem gospodarczym, gdyż ten zgodnie z pozwoleniem na budowę miał być murowany. Budynek mieszkalny został częściowo oddany do użytku (2 pokoje z kuchnią) w 1987 r., co nastąpiło w wyniku protokolarnego odbioru robót i pozwolenia na użytkowanie, których to dokumentów skarżący nie otrzymali, a organ skarżący ich nie dołączył do akt sprawy. Dokumenty te musiały być sporządzone, gdyż inaczej skarżący nie zostaliby zameldowani w tym budynku, co nastąpiło w dniu 9 kwietnia 1987 r. Budowa ta nie została jeszcze całkowicie zakończona.
Równocześnie z tą budową trwała budowa budynku gospodarczego, stanowiącego bezpośrednie zaplecze podstawowej inwestycji. Budowa budynku gospodarczego rozpoczęta częściowym wylaniem fundamentów była sukcesywnie kontynuowana, tak iż podczas oględzin w dniu 16 listopada 1998 r. stwierdzono wykonanie budynku w stanie surowym. Nie można tym samym zasadnie, przyjąć, że budowa budynku gospodarczego została zakończona w 1987 r., skoro trwała ona cały czas równocześnie z budową budynku mieszkalnego.
W konkluzji skarżący podnoszą, iż brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż budowa budynku gospodarczego została zrealizowana najpóźniej
do końca 1988 r. Tym samym więc nie nastąpiła utrata ważności pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, o której mowa w art. 32 Prawa budowlanego z 1974 r. uzasadniająca wydanie decyzji o rozbiórce budynku w myśl art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Jest związany podstawami kasacyjnymi zawartymi w skardze kasacyjnej, a z urzędu może brać pod rozwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności takie nie występują. Sąd przeszedł do oceny podstaw kasacyjnych wskazanych w skardze A. i W. G. dochodząc do przekonania, iż zarzuty nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.
W szczególności pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy t.j. art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 20o02 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w sytuacji gdy Sąd ten zasadnie uznał, iż okoliczności ustalone przez organy orzekające w sprawie, były wystarczające do wyrokowania w sprawie, a tym samym zamknięcia rozprawy po wysłuchaniu pełnomocnika strony skarżącego, obecnego na rozprawie w dniu 5 lutego 2004 r. Jeżeli bowiem z materiałów spraw wynika (protokół oględzin z dnia 5 stycznia 2001 r.), że inwestorzy przystąpili do robót budowlanych, wznosząc przedmiotowy budynek gospodarczy w 1998 r. w miejsce zrealizowanego wcześniej budynku drewnianego, konsumującego pozwolenie na jego budowę, a więc pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), to mimo iż zrobili to na fundamentach zbudowanych w latach 1984-87, winni się legitymować, w myśl art. 28 Prawa
budowlanego z 1994 r. nowym pozwoleniem na budowę wydanym na podstawie tego Prawa. Nie ulega wątpliwości w świetle materiałów sprawy, że takim
i!
pozwoleniem nie legitymowali się. Już to było wystarczająca przesłanką do nakazania rozbiórki w/w budynku gospodarczego, stosownie do regulacji art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia, w związku z art. 28 tego Prawa. To oznacza, że tym samym zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 32 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w sytuacji gdy Sąd mimo, że w uzasadnieniu przytoczył treść tego artykułu, jego przepisów nie stosował, nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, bezprzedmiotowym czyniąc wywody skargi kasacyjnej co do braku przerwy w budowie obiektu (obiektów) objętych pozwoleniem na budowę i w konsekwencji zobowiązując Naczelny Sąd Administracyjny do oddalenia skargi w myśl art. 184 przywołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI