OSK 890/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-11-18
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniaroboty budowlanepozwolenie na budowęprzebudowaremontsamowola budowlanapostępowanie administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego na piekarnię, ze względu na nieprawidłowe ustalenie charakteru wykonanych robót budowlanych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. J. od wyroku WSA w Lublinie, który uchylił decyzję Starosty Powiatowego o zmianie sposobu użytkowania budynków gospodarczych na piekarnię. WSA uznał, że wykonane roboty budowlane mogły stanowić przebudowę obiektu, a nie remont, co wymagałoby pozwolenia na budowę, a nie jedynie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie są uzasadnione, a sprawa wymaga dalszego wyjaśnienia przez organy administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił decyzję Starosty Powiatowego w Janowie Lubelskim z dnia 28 listopada 2002 r. o udzieleniu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejących budynków gospodarczych na piekarnię. Wojewoda Lubelski wcześniej nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji, wskazując m.in. na odrębność postępowania i zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że kluczowe jest ustalenie, czy wykonane roboty budowlane stanowiły remont, czy też przebudowę obiektu, co determinowałoby właściwy tryb postępowania (pozwolenie na budowę vs. zmiana sposobu użytkowania). Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA wskazujące, że samowolna zmiana sposobu użytkowania połączona z przebudową nie może być legalizowana w trybie art. 71 Prawa budowlanego. Skarżący kasacyjnie J. J. zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz art. 7 KPA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że nie mógł zastosować wskazanych przepisów rozporządzenia, gdyż sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przez organy administracji, a zarzut naruszenia art. 7 KPA był skierowany pod adresem organów, a nie sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wykonane roboty budowlane, które wiążą się z zamierzoną zmianą sposobu użytkowania obiektu, mogą stanowić przebudowę obiektu budowlanego, a w konsekwencji budowę, co wymaga pozwolenia na budowę. W przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania połączonej z przebudową, nie można jej legalizować w trybie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek ustalić, czy roboty budowlane mieściły się w ramach zgłoszonego remontu, czy też stanowiły przebudowę obiektu. W przypadku stwierdzenia przebudowy, zastosowanie powinien mieć art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 71 ust. 3, który dotyczy zmiany sposobu użytkowania bez pozwolenia na tę zmianę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 3 § ust. 6

Prawo budowlane

p.b. art. 48

Prawo budowlane

p.b. art. 71 § ust. 3

Prawo budowlane

p.b. art. 50

Prawo budowlane

p.b. art. 51

Prawo budowlane

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 99

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części art. 8

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części art. 10

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uznał, że kluczowe jest ustalenie charakteru wykonanych robót budowlanych (remont czy przebudowa) w kontekście zmiany sposobu użytkowania obiektu. Samowolna zmiana sposobu użytkowania połączona z przebudową nie może być legalizowana w trybie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przez organy administracji, co uniemożliwiało zastosowanie przez sąd przepisów prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 8 i 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Zarzut naruszenia art. 7 KPA poprzez pominięcie słusznego interesu obywateli (skierowany pod adresem organów).

Godne uwagi sformułowania

Rzeczą zatem organów administracji było ustalenie, czy omówione roboty budowlane mieściły się w ramach zgłoszonego przez inwestora remontu, czy też stanowiły przebudowę obiektu budowlanego z uwagi na zamierzoną zmianę sposobu użytkowania obiektu. W przypadku stwierdzenia, iż była to przebudowa obiektu budowlanego, rozumiana w szerszym wymiarze jako budowa (art.3 ust.6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane) wymagająca pozwolenia na budowę zastosowanie ma art. 48 prawa budowlanego, a nie jego art. 71 ust.3 , przewidujący zastosowanie art.50 i 51 prawa budowlanego, gdyż nie dotyczy on braku pozwolenia na budowę, a normuje zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na zmianę sposobu jego użytkowania. W ocenie Sądu, w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z którą związana jest jego przebudowa, nie można jej legalizować poprzez wydanie pozwolenia na zmianę sposobu jego użytkowania.

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

przewodniczący

Krystyna Borkowska

członek

Zygmunt Niewiadomski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między remontem a przebudową obiektu budowlanego w kontekście zmiany sposobu jego użytkowania oraz zasad legalizacji samowolnych robót budowlanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 roku, choć podstawowe zasady interpretacji przepisów Prawa budowlanego pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego rozróżnienia między remontem a przebudową w prawie budowlanym, co ma kluczowe znaczenie praktyczne dla inwestorów i organów administracji. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zastosowanie właściwego trybu postępowania.

Remont czy przebudowa? Kluczowe rozróżnienie w prawie budowlanym, które decyduje o legalności inwestycji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 890/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska /przewodniczący/
Krystyna Borkowska
Zygmunt Niewiadomski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Lu 329/03 - Wyrok WSA w Lublinie z 2004-04-01
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174 pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Zygmunt Niewiadomski /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 329/03 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 12 lutego 2003 r. Nr RR.AB.7119.III-8/03 w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia l kwietnia 2004r., sygn. akt II SA/Lu 329/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uwzględniając skargę Z. M., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydaną w I instancji. Decyzją z dnia 28 listopada 2002 r znak: [...] Starosta Powiatowy w Janowie Lubelskim udzielił J. J. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejących budynków gospodarczych na działce nr.291 położonej w B., na piekarnię. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. M.. Rozpatrujący odwołanie Wojewoda Lubelski nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska organu l instancji. Według Wojewody decyzja Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie na którą powołano się w odwołaniu, kończy postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. Zaskarżona decyzja została wydana w odrębnym postępowaniu przed innym organem oraz w innym trybie. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, iż piekarnia nie jest zaliczona do inwestycji uciążliwych wymagających sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, a także, że jej usytuowanie jest zgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. dopuszczającym na tym terenie realizacje budownictwa usług, handlu i rzemiosła nieuciążliwego. Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia praw Z. M. wskazując, iż budynki przylegają na całej długości do jego budynków, także usytuowanych przy granicy działki, a roboty budowlane przewidziane w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektów nie ingerują w zewnętrzną formę tych obiektów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga jest zasadna. Sąd stwierdził, że istota zagadnienia w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia jaki zakres mają przeprowadzone przez J. J. roboty budowlane, a w konsekwencji jaki tryb postępowania winien mieć zastosowanie. W powyższym zakresie, zdaniem Sądu, swoją aktualność zachowują wyjaśnienia i tezy zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 1999 r (sygn. akt SA/Rz 82/98) podtrzymane w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2001 r. (sygn. akt II SA/Lu 759/00 ), a które z mocy art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 ze zmianami) wiążą w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny ustalił bowiem, iż w budynku oznaczonym na planie nr l podbito ławy fundamentowe, pogłębiając je o około 30 cm, oraz umieszczono tam zbiornik na olej opałowy o pojemności 8800 l. W budynku dokonano częściowej wymiany elementów konstrukcyjnych, ścian nośnych i stropów. W budynku oznaczonym nr 2 wykonano nowe tynki i posadzki, wymieniono stolarkę okienną i drzwiową, wykonano niekonstrukcyjną ściankę działową. W budynku o nr 3 na ścianie poprzecznej wykonano przejście do budynku nr 2 i przygotowano podłoże pod wylanie posadzek. W budynku nr 4 wykonano tynki i posadzki. Rzeczą zatem organów administracji było ustalenie, czy omówione roboty budowlane mieściły się w ramach zgłoszonego przez inwestora remontu, czy też stanowiły przebudowę obiektu budowlanego z uwagi na zamierzoną zmianę sposobu użytkowania obiektu. W przypadku stwierdzenia, iż była to przebudowa obiektu budowlanego, rozumiana w szerszym wymiarze jako budowa (art.3 ust.6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane) wymagająca pozwolenia na budowę zastosowanie ma art. 48 prawa budowlanego, a nie jego art. 71 ust.3 , przewidujący zastosowanie art.50 i 51 prawa budowlanego, gdyż nie dotyczy on braku pozwolenia na budowę, a normuje zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na zmianę sposobu jego użytkowania. W ocenie Sądu, w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z którą związana jest jego przebudowa, nie można jej legalizować poprzez wydanie pozwolenia na zmianę sposobu jego użytkowania. Samowoli tej nie można legalizować także w drodze złożenia określonych dokumentów (wyrok NSA z dnia l kwietnia 2003r sygn. akt II SA/Wr.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. J., reprezentowany przez adwokata S. S., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W skardze kasacyjnej zrzucono naruszenie prawa poprzez niezastosowanie art. 8 i 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz.U. z 1995r. Nr 10, poz. 47) oraz naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnoszący skargę kasacyjną argumentuje, iż przy rozstrzyganiu sprawy zostało pominięte to, że w niniejszej sprawie pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu dotyczyło jedynie pierwotnie istniejącego obiektu, a nie jego części dobudowanej w ramach prac remontowych, która objęta została nakazem rozbiórki. Zdaniem strony, postępowanie administracyjne w sposób wszechstronny doprowadziło do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w świetle tych ustaleń nie ma związku pomiędzy funkcjonującą częścią obiektu, w której zlokalizowana jest piekarnia, a nowo dobudowaną częścią, która stała się przedmiotem postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, będąc związany wskazanymi tam podstawami kasacyjnymi.
Przytoczone w skardze kasacyjnej J. J. zarzuty nie znajdują usprawiedliwionych podstaw. Zarówno bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie przepisów art. 8 i 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz.U. Nr 10, poz. 47), jak i zarzut naruszenia art. 7 kpa poprzez pominięcie w toku wydawania kwestionowanego rozstrzygnięcia administracyjnego, słusznego interesu obywateli, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Zarzut pierwszy nie mógł odnieść zamierzonego skutku, bowiem Sąd nie mógł zastosować w sprawie przepisów art. 8 i 10 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sytuacji, gdy wyszedł z założenia, że sprawa nie została wyjaśniona w stopniu dostatecznym do podjęcia rozstrzygnięcia. Dopiero wyjaśnienie przez organy administracji wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku umożliwi zastosowanie określonych przepisów prawa materialnego.
Zatem żądanie, aby Sąd z pominięciem organów administracji zastosował w sprawie przepisy prawa materialnego uznać należy za nieusprawiedliwione.
Za nieusprawiedliwiony uznać też trzeba zarzut naruszenia przepisu art. 7 kpa, w sytuacji gdy Sąd przepisu tego nie stosował. W rezultacie zarzut ten został skierowany pod adresem organów administracji publicznej właściwych w sprawie, a nie Sądu. Tymczasem podstawą skargi kasacyjnej w myśl regulacji art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu sądów administracyjnych, może być zarzut naruszenia przepisów postępowania przez Sąd, co mając na uwadze – orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 w/w ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI