OSK 874/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-10-28
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
zasiłek przedemerytalnypraca w szczególnych warunkachpostępowanie dowodoweprawo procesowe administracyjneNSAskarga kasacyjnabezrobocie

NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody, uznając, że zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zostały prawidłowo sformułowane, a kwestia pracy w szczególnych warunkach wymagała dalszego wyjaśnienia.

Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku przedemerytalnego dla Krzysztofa K., który pracował jako palacz. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku, wskazując na naruszenia postępowania dowodowego przez organy administracji i potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędy w wykładni prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały prawidłowo przedstawione zgodnie z wymogami formalnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody P. od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzje odmawiające Krzysztofowi K. prawa do zasiłku przedemerytalnego. WSA uznał, że organy administracji naruszyły prawo procesowe, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i zasady postępowania dowodowego, dokonując oceny stanu sprawy w sposób zbyt formalny. Sąd pierwszej instancji wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżący pracował w szczególnych warunkach przez wymagany okres 15 lat, zwłaszcza że w późniejszym okresie wykonywał pracę palacza w kotłowni. Wojewoda w skardze kasacyjnej zarzucił WSA błędne przyjęcie potrzeby przeprowadzenia dowodów, błędną wykładnię przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach oraz naruszenie przepisów postępowania. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały przedstawione w sposób wymagany przez art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie wskazano konkretnych naruszonych przepisów. Sąd podkreślił, że nawet błąd w uzasadnieniu wyroku WSA nie zwalnia strony od prawidłowego sformułowania podstaw kasacyjnych. NSA uznał również, że stanowisko Wojewody dotyczące niewiarygodności zeznań świadków jest niezrozumiałe, a możliwość wykonywania pracy w szczególnych warunkach w okresie wcześniejszym, jeśli była wykonywana w tej samej kotłowni, jest uzasadniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania muszą wskazywać konkretne przepisy, które zostały naruszone, aby mogły stanowić podstawę kasacyjną.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej miały charakter polemiki z uzasadnieniem wyroku WSA, bez wskazania konkretnych przepisów, co jest niezgodne z art. 176 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga wskazania konkretnych przepisów naruszonych przez zaskarżony wyrok jako podstaw kasacyjnych.

u.z.p.b. art. 37j § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Określa warunki przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, w tym wymóg co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

r.w.s.w. § 2 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Dotyczy kwalifikacji pracy palaczy i rusztowych kotłów parowych jako pracy w szczególnych warunkach; wymaga ostrożnej wykładni ze względu na niejasne brzmienie.

Pomocnicze

PPSA art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PUSA art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej nie zostały przedstawione w formie wymaganej przez prawo, tj. bez wskazania konkretnych naruszonych przepisów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię rozporządzenia dotyczącego pracy w szczególnych warunkach. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez błędne przyjęcie potrzeby przeprowadzenia dowodów i wadliwą ocenę dowodów.

Godne uwagi sformułowania

Od obowiązku wskazania jako podstaw kasacyjnych określonych przepisów postępowania [...] nie zwalnia także to, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazano wyraźnie przepisów, których naruszenie było podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji. Nie jest więc dopuszczalne przytoczenie podstawy kasacyjnej w formie ogólnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania bez wskazania, które przepisy zostały naruszone. Prawidłowo przytoczonej podstawy kasacyjnej nie może zastąpić oderwana od przepisów krytyka stanowiska sądu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Organy administracji powinny 'ostrożnie interpretować' treść tego punktu załącznika do rozporządzenia [...] który dotyczy palaczy i rusztowych kotłów parowych, ponieważ brzmienie tego punktu jest niezrozumiałe i błędne językowo, a nawet wewnętrznie sprzeczne.

Skład orzekający

Roman Hauser

członek

Włodzimierz Ryms

przewodniczący sprawozdawca

Zbigniew Rausz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności dotyczące formułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed NSA i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania administracyjnosądowego – wymogów formalnych skargi kasacyjnej. Choć sama tematyka zasiłku przedemerytalnego jest istotna, kluczowe jest tu proceduralne rozstrzygnięcie NSA.

Wymogi formalne skargi kasacyjnej: NSA wyjaśnia, jak nie popełnić błędu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 874/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Hauser
Włodzimierz Ryms /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
SA/Rz 1408/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2004-04-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Od obowiązku wskazania jako podstaw kasacyjnych określonych przepisów postępowania /art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, nie zwalnia także to, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazano wyraźnie przepisów, których naruszenie było podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2004 r. SA/Rz 1408/02 w sprawie ze skargi Krzysztofa K. na decyzję Wojewody P. z dnia 14 czerwca 2002 r. (...) w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę Krzysztofa K. i uchylił decyzję Wojewody P. z dnia 14 czerwca 2002 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 11 marca 2002 r., którą odmówiono przyznania K. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Wydając decyzje organy administracji ustaliły, że skarżący K. K. wykazał jako okres zatrudnienia 31 lat, 1 miesiąc i 3 dni. Wobec tego przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, stosownie do przepisu art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./, według stanu prawnego obowiązującego w dacie rejestracji skarżącego w powiatowym urzędzie pracy, zależało od ustalenia, czy w okresie zatrudnienia skarżący co najmniej 15 lat wykonywał prace uznane w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organy administracji ustaliły, że skarżący jako palacz wykonywał pracę w szczególnych warunkach w okresie od l stycznia 1993 r. do 30 września 2000 r., tj. przez okres 7 lat i 9 miesięcy, natomiast nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach w okresie od l stycznia 1982 r. do 31 grudnia 1992 r., tak więc nie spełnia warunku wykonywania prac w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat, a wobec tego nie przysługuje mu prawo do zasiłku przedemerytalnego.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, szczególnie procesowego. Oceny stanu sprawy organy administracji dokonały w sposób bardzo formalny, tak jakby stosowały w zakresie dowodzenia ograniczenia środków dowodowych. Wydane decyzje zdaniem Sądu, naruszają prawo w zakresie postępowania dowodowego i dowodzenia jako procesu mającego służyć argumentacji na rzecz przyjętego w decyzjach rozstrzygnięcia. Wnioski, które legły u podstaw rozstrzygnięcia są chybione, a organy rozstrzygając sprawę, naruszyły zasadę prawdy obiektywnej. Zdaniem Sądu zgromadzone w sprawie dokumenty, z których wynika, że w okresie późniejszym w tej samej kotłowni jako palacz wykonywał pracę w warunkach szczególnych, wskazują, że również w spornym okresie jako palacz w tej kotłowni wykonywał prace w warunkach szczególnych. Sąd ocenił ponadto, że zeznaniom świadków, którzy potwierdzili rodzaj pracy skarżącego organy nie przeciwstawiły dowodów, które jednoznacznie wskazywałyby, że było inaczej. W wyniku takiej oceny Sąd stwierdził, że konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego w celu ustalenia w jakiej kotłowni skarżący pracował i w jakie kotły była wyposażona ta kotłownia. Sąd zwrócił ponadto uwagę, że organy administracji powinny "ostrożnie interpretować" treść tego punktu załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. nr 8 poz. 43 ze zm./, który dotyczy palaczy i rusztowych kotłów parowych, ponieważ brzmienie tego punktu jest niezrozumiałe i błędne językowo, a nawet wewnętrznie sprzeczne. Jako podstawę prawną wydanego wyroku Sąd wskazał przepis art. 145 par. 1 ust. 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez Wojewodę P. podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego przez błędne przyjęcie, że przedmiotowa sprawa wymaga przeprowadzenia dowodów na okoliczność, w jakiej kotłowni, i w jakie kotły wyposażonej, pracował skarżący, błędne przyjęcie, że skarżący słusznie ubiegał się o stwierdzenie, że pracował w warunkach szczególnych, skoro później wydane świadectwa pracy wskazywały na pracę w takich warunkach oraz błędne przyjęcie, że organ dopuścił się nadużycia w procesie stosowania prawa przez to, że nie dał wiary zeznaniom świadków, a ponadto zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię par. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w związku z art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wskazując takie podstawy kasacyjne Wojewoda P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona.
Wskazany jako podstawa kasacyjna zarzut naruszenia przepisu par. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. nr 8 poz. 43/ w związku z art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ nie jest trafny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika ponad wszelką wątpliwość, iż odnosząc się do powołanego rozporządzenia, a właściwie do załącznika do tego rozporządzenia, Sąd zwrócił jedynie uwagę, iż sposób określenia pracy palaczy, która jest zaliczona do prac wykonywanych w warunkach szczególnych wymaga szczególnej ostrożności w toku jego wykładni. Takie stanowisko Sądu nie może być ocenione jako naruszenie przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Należy przy tym podnieść, że nie to było przyczyną uchylenia decyzji, lecz obszernie przedstawiona krytyczna ocena postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracji.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania został przedstawiony w formie polemiki z poszczególnymi sformułowaniami uzasadnienia zaskarżonego wyroku, bez wskazania przepisów, które zostały naruszone. Tak sformułowane zarzuty nie mogą stanowić podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. Obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych w skardze kasacyjnej, o którym mowa w art. 176 powołanej ustawy oznacza wskazanie określonych przepisów, które zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem. Dopełnienie tego warunku jest konieczne, gdyż wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Nie jest więc dopuszczalne przytoczenie podstawy kasacyjnej w formie ogólnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania bez wskazania, które przepisy zostały naruszone. Prawidłowo przytoczonej podstawy kasacyjnej nie może zastąpić oderwana od przepisów krytyka stanowiska sądu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Od obowiązku wskazania jako podstaw kasacyjnych określonych przepisów postępowania, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, nie zwalnia także to, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazano wyraźnie przepisów, których naruszenie było podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji. W tej sprawie Sąd również ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, szczególnie prawa procesowego, co jest uchybieniem dotyczącym sposobu sporządzania uzasadnienia wyroku. Skoro bowiem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153 poz. 1269/, to uwzględnienie skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, wymaga wyraźnego przytoczenia w uzasadnieniu wyroku, w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia, także przepisów, które zdaniem sądu administracyjnego zostały naruszone. Błąd w uzasadnieniu wyroku, nie może jednak być usprawiedliwieniem, które może zwalniać stronę od wskazania podstaw kasacyjnych.
Analizując zarzuty naruszenia przepisów postępowania przedstawione w skardze kasacyjnej w tej sprawie, można jedynie przyjąć, że wnoszący skargę kasacyjną nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu, który uznał, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, nie przeprowadzono wszystkich dowodów w tej sprawie, a ponadto, że organy administracji dokonały oceny dowodów już przeprowadzonych w sposób wadliwy. Można ponadto sądzić, iż skoro Sąd uwzględnił skargę Krzysztofa K. z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to podzielił zarzuty zawarte w skardze co do naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7-9, art. 75 par. 1 Kpa.
Przyjmując, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą być uwzględnione, ponieważ nie zostały przedstawione w formie podstaw kasacyjnych, należy jednak podnieść, że całkowicie niezrozumiałe jest stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną, iż zeznania świadków są niewiarygodne z tego powodu, że świadkowie "nie posiadają świadectw pracy potwierdzających ich zatrudnienie w warunkach szczególnych". Nie można również odmówić racji Sądowi, że skoro skarżący w okresie późniejszym, od 1 stycznia 1993 r. do 30 września 2000 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych jako palacz w kotłowni, to jest możliwe, że również w okresie wcześniejszym, od 1 stycznia 1982 r. do 31 grudnia 1992 r., wykonywał pracę w warunkach szczególnych, pod warunkiem wszakże, iż pracował w tej samej kotłowni jako palacz.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI