OSK 871/04

OSK 871/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Hauser
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Służba zdrowia
Sygn. powiązane
III SA/Gd 56/04 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2004-03-26
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.), Sędziowie NSA Roman Hauser, Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki z o.o. "[...]" w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 marca 2004r. sygn. akt III SA/Gd 56/04 w sprawie ze skargi Spółki z o.o. "[...]" w Gdańsku na pismo Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 1 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie refundacji ceny leków. postanawia: 1) oddalić skargę kasacyjną 2) zasądzić od "[...]" sp z. o. o. na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego w Gdańsku kwotę 120zł ( słownie sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
OSK 871/04
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z dnia 26.03.2004 r. sygn. akt III SA/Gd 56/04 odrzucił skargę "[...]" Sp. z o.o. w Gdańsku na pismo Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Gdańsku z dnia 1.12.2003 r. nr [...] w przedmiocie refundacji ceny leków, powołując art. 59 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wyjaśnił, iż skarżący, do którego skierowane zostało wystąpienie pokontrolne stwierdzające nieprawidłowości w realizacji recept i wzywające do sporządzenia faktur korygujących na kwotę 18.111,96 zł. wniósł odwołanie do Dyrektora Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, wyrażając pogląd, że nałożona została kara pieniężna, do czego kontrolujący nie mieli uprawnień, a co wymagało wydania decyzji, na co Pomorski Oddział zaskarżonym pismem podtrzymał decyzję o zwrocie nienależnej refundacji. Sąd stwierdził, że skarga na to pismo jest niedopuszczalna, bowiem z przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) wynika , iż refundacja następuje poprzez zapłatę odpowiedniej kwoty na rzecz apteki (art. 125) i brak w niej przepisów, które przyznawałyby Narodowemu Funduszowi Zdrowia lub jego organom kompetencje do władczego rozstrzygnięcia o kwocie należnej z tytułu refundacji, zatem wypowiedzi Funduszu zawartej w wystąpieniu pokontrolnym nie można uznać za decyzję administracyjną ani inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, że sprawa refundacji leków winna być rozpoznawana przed sądem powszechnym, za czym przemawia art. 2 § 1 i 3 kpc oraz art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika domniemanie właściwości sądu powszechnego, a w konsekwencji, że skarga nie dotyczy żadnego z aktów, które w myśl art. 3 § 2 i 3 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogą być objęte kontrolą sądu administracyjnego – skonkludował Sąd.
W skardze kasacyjnej "[...]" Sp. z o.o. w Gdańsku, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to: §§ 3 ust. 4 pkt 1, 17 ust. 1 pkt 1, 31 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 maja 2003 r. w sprawie recept lekarskich (Dz.U. Nr 85, poz. 785), art. 3 ust. 1 i 2 i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391) poprzez niezastosowanie tych przepisów oraz naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy i art. 5, 15 w zw. z art. 127 § 2, 107 kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej, a jego uzasadnienie nie spełnia warunków stawianych przez art. 144 § 4 w zw. z art. 166 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro bowiem Sąd stwierdził, że przesłanką odrzucenia było to, iż sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych lecz powszechnych, podstawą rozstrzygnięcia powinien być art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy, zaś Sąd powołał art. 58 § 1 pkt 6, ale zupełnie nie wyjaśnił z jakich innych przyczyn skarga jest niedopuszczalna, ani nie powołał konkretnego przepisu prawa, z którego miałaby wynikać niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej. Droga ta istnieje w sprawie uzasadniono dalej, bowiem świadczenie pieniężne nie było spowodowane istnieniem jakiejkolwiek formy znanej prawu cywilnemu, ale nastąpiło w wyniku wykonania obowiązków ustawowych przez organ administracji publicznej, jakim jest Narodowy Fundusz Zdrowia, a brak podstaw do władczego roztrzygnięcia przez ten Fundusz lub jego organy o refundacji kosztów leków jest błędem legislacyjnym, co nie może powodować sytuacji, w której zaniedbanie ustawodawcy szkodzi obywatelom, w tej sprawie skarżącej, poprzez wydanie wystąpienia pokontrolnego, które w rzeczywistości jest decyzją administracyjną nakładająca karę pieniężną. Takie działania organu administracji, tj. Narodowego Funduszu Zdrowia powinny być poddane kontroli sądowoadministracyjnej, zwłaszcza w świetle niekonstytucyjności ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia orzeczonej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7.01.2004 r. sygn. akt K 14/03 – podkreślono.
Pomorski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia nie udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną w trybie art. 179 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast w piśmie procesowym z dnia 10.01.2005 r. wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na brak zdolności prawnej po jego stronie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W skardze kasacyjnej postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391) oraz § § 3 ust. 4 pkt 1, 17 ust./1 pkt 1 i 31 rozp. Ministra Zdrowia z dnia 10 maja 2003 r. w sprawie recept lekarskich (Dz.U. Nr 85, poz. 785) poprzez niezastosowanie tych przepisów, jednakże w uzasadnieniu nie wyjaśniono tych podstaw kasacyjnych. Art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nakazuje, aby skarga kasacyjna jako jej konieczne elementy, przytaczała podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Brak wyjaśnienia podstaw kasacyjnych uniemożliwia ustosunkowanie się do nich.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, jak wynika z art. 183 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu, zatem zarówno podstawami skargi, jak i ich uzasadnieniem. Nie jest więc powołany do dorozumiewania się na czym miałoby polegać naruszenie prawa wskazane w podstawach skargi kasacyjnej, co w rezultacie prowadziłoby do uzupełniania przez Naczelny Sąd niezbędnych jej elementów.
W podstawach skargi kasacyjnej odnoszących się do naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania zostały wskazane art. 5, 15 w zw. z art. 127 § 2 i 107 kpa. Do postępowania przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie przepisy cyt. wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy tego aktu stosował w swoim postępowaniu Naczelny Sąd Administracyjny w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1.01.2004 r., na mocy art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Po dniu 1.01.2004 r. przepisów tych w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie stosuje się, a tylko wojewódzkie sądy administracyjne oceniają czy postępowania organów jest zgodne z przepisami kpa. Z tej przyczyny nie można postawić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku naruszenia przepisów kpa.
Kolejnym zarzutem wskazanym w podstawach skargi kasacyjnej jest naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu, przy czym w uzasadnieniu skargi skwitowano to, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienie nie spełnia warunków stawianych przez art. 144 § 4 w zw. z art., 166, znowu bez wyjaśnienia, tego zarzutu.
Podkreślić należy, że w podstawie wskazano na art. 141 § 4, zaś w uzasadnieniu art. 144 § 4, Ten ostatni nie dzieli się na paragrafy. Taka rozbieżność podstawy i uzasadnienia, które ponadto ogranicza się jedynie do wskazania, że uzasadnienie postanowienia nie spełnia wymogów, uniemożliwia rozpatrzenie tego zarzutu, z przyczyn, które wskazano przy omawianiu naruszeń prawa materialnego.
Pozostaje jeszcze zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez – jak podano w podstawie skargi kasacyjnej – jego błędne zastosowanie. Wprawdzie naruszenie przepisów polegające na błędnym ich zastosowaniu odnosi się do naruszenia prawa materialnego, o czym stanowi art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu, niemniej jednak w podstawach skargi, zarzucono naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a dopiero wymieniając art. 58 § 1 pkt 6 podano jego błędne zastosowanie, i wobec tego można uznać, iż ta podstawa skargi kasacyjnej została przytoczona w sposób prawidłowy. Naruszenia tego przepisu skarżąca kasacyjnie Spółka dopatruje się w tym, że, jak wynika z uzasadnienia skargi, skoro Wojewódzki Sąd uznał, iż sprawa refundacji leków winna być rozpoznawana przed sądem powszechnym, to podstawę rozstrzygnięcia powinien stanowić art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu, a także, że skoro Sąd jako podstawę odrzucenia skargi powołał art. 58 § 1 pkt 6, to powinien wskazać okoliczności przemawiające za taką przyczyną odrzucenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził na wstępie rozważań, że skarga jest niedopuszczalna, a podsumował te rozważania tym, że skarga nie dotyczy żadnego z aktów, które, w myśl art. 3 § 2 i § 3 Prawa o postępowaniu, mogą być objęte kontrolą sądu administracyjnego. Taka podstawa niedopuszczalności nie mieści się w p-ktach 1 do 5 § 1 art. 3 natomiast jest tą, której mowa w pkt 6. i jest niedopuszczalna z innych przyczyn, o czym mowa w pkt 6. Wyjaśnienie zaś dotyczące drogi postępowania przed sądem powszechnym jak to podkreślił Wojewódzki Sąd nie zmienia tego, że skarga była niedopuszczalna z tego powodu, że nie dotyczy żadnej sprawy wymienionej w art. 3 § 2 i § 3 Prawa o postępowaniu, co Sąd w tym uzasadnieniu wyraźnie stwierdził.
Wobec powyższego należało uznać, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i oddalił ją na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.