OSK 856/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-01-26
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościpodział nieruchomościsłużebność gruntowadroga koniecznaprawo administracyjnepostępowanie administracyjneprawo cywilneplan zagospodarowania przestrzennegoskarżącydecyzja administracyjna

Podsumowanie

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podziału nieruchomości, uznając, że sąd niższej instancji prawidłowo ocenił zgodność podziału z planem zagospodarowania przestrzennego, a kwestia służebności gruntowej powinna być rozstrzygana w postępowaniu cywilnym.

Skarga kasacyjna dotyczyła decyzji o podziale nieruchomości, która miała obciążać służebność gruntową na rzecz skarżącego. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając zgodność podziału z planem zagospodarowania przestrzennego i wskazując, że kwestie służebności powinny być rozstrzygane w sądzie cywilnym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie są uzasadnione, ponieważ skarżący błędnie wskazał przepisy stosowane przez sąd niższej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Leona T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z 1990 r. dotyczyła zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Leon T. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji, argumentując, że właściciele zataili istnienie służebności gruntowej drogi koniecznej na jego rzecz, a on nie brał udziału w postępowaniu podziałowym, co pozbawiło go dojazdu do gospodarstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że podział był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a kwestia służebności powinna być rozstrzygana w postępowaniu cywilnym, zgodnie z art. 290 par. 2 i 3 Kodeksu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na brak usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że skarżący błędnie przywołał przepisy prawa materialnego (art. 145 Kc) i postępowania (art. 393 Kpc), które nie były stosowane przez sąd niższej instancji ani przez organy administracji w tej sprawie. Podstawą materialnoprawną podziału był art. 12 ustawy o gospodarce gruntami, a kwestia zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego była kluczowa dla oceny legalności decyzji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd niższej instancji nie stosował przepisów Kodeksu postępowania cywilnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, a jedynie powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego w celu wyjaśnienia praw stron.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skarżący błędnie wskazał jako podstawę kasacyjną przepisy Kpc, które nie były stosowane przez WSA w postępowaniu, a jedynie przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.g.w.n. art. 12 § 1 i 3

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Pomocnicze

Kc art. 290 § 2 i 3

Kodeks cywilny

W razie podziału nieruchomości służebność gruntowa utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział, a jeżeli na skutek podziału służebność wymaga zmiany, to służy droga przed sądem powszechnym.

Kc art. 145

Kodeks cywilny

Przepis ten nie był stosowany w sprawie przez sąd niższej instancji ani organy administracji.

Kpc art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten nie był stosowany w postępowaniu przed WSA.

Kpa art. 156 § 1 pkt 2 i 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez sąd niższej instancji (choć ostatecznie uznane za nieuzasadnione z powodu błędnego wskazania przepisów).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 145 Kc i art. 393 Kpc przez sąd niższej instancji, który nie stosował tych przepisów.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna powinna przywoływać te przepisy, czy to prawa materialnego, czy procesowego lub jedne i drugie, które Wojewódzki Sąd Administracyjny stosował. zatajenie przez właścicieli dzielonej nieruchomości faktu ustanowienia drogi koniecznej (...) nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie z tego względu, że stosownie do art. 290 par. 2 Kc w razie podziału nieruchomości służebność gruntowa utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział, a jeżeli na skutek podziału służebność wymaga zmiany, to służy droga przed sądem powszechnym.

Skład orzekający

Joanna Runge - Lissowska

przewodniczący sprawozdawca

Roman Hauser

członek

Zygmunt Niewiadomski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących podstaw skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnosądowym, a także relacji między podziałem nieruchomości a istniejącymi służebnościami gruntowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie kluczowe jest prawidłowe wskazanie przepisów stosowanych przez sąd niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady formalne postępowania kasacyjnego w sądach administracyjnych oraz pokazuje, jak sądy rozgraniczają kognicję sądów administracyjnych i cywilnych w sprawach dotyczących nieruchomości i służebności.

Błędne przepisy w skardze kasacyjnej? NSA wyjaśnia, jak uniknąć odrzucenia wniosku.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

OSK 856/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Hauser
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Sygn. powiązane
II SA/Po 809/03 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2004-03-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 174, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.), Sędziowie NSA Roman Hauser, Zygmunt Niewiadomski, Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Leona T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 marca 2004r. sygn. akt II SA/Po 809/03 w sprawie ze skargi Leona T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 lutego 2003 r. (...) w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3.03.2004 r. II SA/Po 809/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Leona T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27.02.2003 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 1.08.1990 r. (...). Decyzją tą został zatwierdzony projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Edwarda i Marianny B. na podstawie art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 74 ze zm./. Leon T. pismem z dnia 21.11.2002 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji o podziale, jako podstawę podając art. 156 par. 1 pkt 2 i 5 Kpa i wyjaśniając, że właściciele nieruchomości działali w złej wierze, gdyż zataili fakt, że nieruchomość będąca przedmiotem podziału obciążona jest służebnością gruntową drogi koniecznej na jego rzecz, a on nie brał udziału w postępowaniu podziałowym, a w wyniku podziału został pozbawiony dojazdu do swojego gospodarstwa.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd stwierdził, że stosownie do przepisów obowiązujących w dacie podziału nieruchomości, podział ten był możliwy o ile był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a taka zgodność istniała w sprawie i wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało wszelkie podstawy do uznania, że decyzja jest zgodna z prawem i co za tym idzie do odmowy stwierdzenia jej nieważności. Natomiast zatajenie przez właścicieli dzielonej nieruchomości faktu ustanowienia drogi koniecznej /akt notarialny z 2.08.1937 r./ nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie z tego względu, że stosownie do art. 290 par. 2 Kc w razie podziału nieruchomości służebność gruntowa utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział, a jeżeli na skutek podziału służebność wymaga zmiany, to służy droga przed sądem powszechnym /art. 290 par. 3 Kc/ - skonkludował Sąd.
Leon T. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, sporządzoną przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 145 Kc, którego naruszenie nastąpiło w związku z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 383 /z nieodczytywalnym znakiem/ Kpc. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że podział nieruchomości został dokonany bez udziału właściciela nieruchomości władnącej, a decyzja w związku z tym rażąco narusza art. 290 Kc, gdyż powinna bezwzględnie uwzględniać istnienie prawa i proponować rozwiązanie problemu tej drogi, skoro oznaczenie jej jako "dr" znajduje się w ewidencji gruntów. W sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności i Sąd błędnie pominął fakt, że droga dojazdowa dotyczy także właścicieli innych nieruchomości, podkreślono, dodając, że w sprawie chodzi o usankcjonowanie służebności gruntowej ustanowionej aktem notarialnym na rzecz konkretnej nieruchomości, której właścicielem jest skarżący, a decyzja podziałowa narusza fundamentalne zasady prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawy skargi kasacyjnej wskazuje art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ i są nimi naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Zauważyć jednakże należy, że przytaczając podstawy kasacyjne skarga kasacyjna powinna przywoływać te przepisy, czy to prawa materialnego, czy procesowego lub jedne i drugie, które Wojewódzki Sąd Administracyjny stosował. W niniejszej skardze takie podstawy nie zostały przytoczone, choć wskazano w skardze kasacyjnej na naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Jako naruszenie prawa materialnego wskazany został art. 145 Kc, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy przepisu tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie stosował, nie stosowały go też organy administracji, ani w postępowaniu zwykłym - podziałowym, ani nadzorczym - o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Materialnoprawną podstawą w sprawie podziału nieruchomości był art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 74 ze zm./ i w świetle tego przepisu oceniało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzję Prezydenta Miasta K. zatwierdzającą projekt podziału, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając zgodność z prawem rozstrzygnięcia Kolegium. Wojewódzki Sąd w uzasadnieniu wyroku przywołał przepisy kodeksu cywilnego - art. 290 par. 2 i par. 3, jednakże tylko jako wyjaśnienie praw skarżącego, co nie dotyczyło istoty sprawy, którą była zgodność podziału z planem zagospodarowania przestrzennego, a którą to kwestię Sąd wyjaśnił.
Jeżeli idzie o naruszenie przepisów postępowania wskazany został art. 393 /z nieczytelnym znakiem/ Kpc. W postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi mają zastosowanie przepisy cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a przepisy kodeksu postępowania cywilnego tylko na podstawie art. 106 par. 5 tej ustawy w przypadku przewidzianym w art. 106 par. 3. Jednakże w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zarządził przeprowadzenia dowodów uzupełniających, o czym mowa w art. 106 par. 3 ustawy, toteż nie można mu postawić zarzutu naruszenia przepisów Kpc, bowiem w postępowaniu ich nie stosował.
Jak z powyższego wynika skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlegała oddaleniu, na podstawie art. 184 cyt. ustawy - Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę