OSK 827/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-12-01
NSAAdministracyjneWysokansa
rejestracja pojazdustwierdzenie nieważnościwznowienie postępowaniaprawo administracyjneKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o ruchu drogowyminteres prawnystrona postępowaniaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że nabywca pojazdu ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o jego rejestracji.

Sprawa dotyczyła prawa strony do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że nabywca pojazdu, Zdzisława N., ma interes prawny w tym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA, że interes prawny nabywcy wynika z przepisów prawa cywilnego dotyczących własności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymywała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji stwierdzającej nieważność rejestracji samochodu. Sąd pierwszej instancji uznał, że Zdzisława N., nabywczyni samochodu, posiadała przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, ponieważ jej interes prawny mógł być dotknięty skutkami takiej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które zarzucało błędną wykładnię art. 28 Kpa i art. 73 Prawa o ruchu drogowym. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzut naruszenia art. 28 Kpa nie był uzasadniony, ponieważ zaskarżony wyrok nie opierał się na tym przepisie. Sąd podzielił jednak stanowisko WSA, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji jest nie tylko pierwotny wnioskodawca, ale także nabywca pojazdu, jeśli nabycie nastąpiło w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności. Interes prawny nabywcy wynika z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących prawa własności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nabywca pojazdu ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji, nawet jeśli postępowanie dotyczy rejestracji na rzecz innej osoby.

Uzasadnienie

Interes prawny nabywcy wynika z przepisów prawa cywilnego dotyczących prawa własności i jego ochrony, a nie tylko z przepisów prawa administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko podmiot będący stroną postępowania zwykłego, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności.

P. p. p. s. a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P. r. d. art. 73 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

P. p. p. s. a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące treści i ochrony prawa własności stanowią podstawę interesu prawnego nabywcy pojazdu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabywca pojazdu ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji, ponieważ jego prawo własności może być dotknięte skutkami takiej decyzji.

Odrzucone argumenty

Zdzisława N. nie jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji, ponieważ była ona wydana na rzecz Ewy K., a nabywca ma jedynie interes faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

Stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Interes prawny /a nie tylko faktyczny/ nabywcy samochodu wynika zaś z przepisów Kodeksu cywilnego o treści i ochronie jego prawa własności.

Skład orzekający

Edward Janeczko

sprawozdawca

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący

Joanna Runge - Lissowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przymiotu strony w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących rejestracji pojazdów i stwierdzania nieważności decyzji, z uwzględnieniem interesu prawnego nabywców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia pojazdu w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności jego rejestracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak szeroko można interpretować pojęcie 'strony postępowania' w administracji, chroniąc interesy prawne nabywców nawet w sprawach dotyczących decyzji wydanych na rzecz poprzednich właścicieli.

Czy nabywca samochodu zawsze jest stroną w sporze o jego rejestrację?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 827/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-12-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Janeczko /sprawozdawca/
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Joanna Runge - Lissowska
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Edward Janeczko (spr.), Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 marca 2004 r. sygn. akt 2/II SA/Ol 1516/02 w sprawie ze skargi Zdzisławy N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 11 marca 2002 r. (...) w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 19 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z 11 marca 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z 7 stycznia 2002 r. odmawiającą uchylenia w trybie wznowienia postępowania własnej decyzji z 15 maja 2000 r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta E. z 3 czerwca 1998 r. w sprawie rejestracji samochodu ciężarowo-uniwersalnego marki Fiat Palio Veekend zarejestrowanego na Ewę K. oraz decyzję z 7 stycznia 2002 r.
Sąd nie podzielił stanowiska organów o braku po stronie skarżącej Zdzisławy N. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej rejestracji samochodu.
W takim postępowaniu, stroną jest - zdaniem Sądu - nie tylko podmiot będący stroną postępowania zwykłego, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności.
Z akt sprawy wynika, że Z. N. nabyła samochód od Ewy K. 5 czerwca 1998 r., zaś 30 lipca 1998 r. dokonała jego rejestracji m.in. w oparciu o dowód rejestracyjny zbywcy. Decyzja stwierdzająca nieważność rejestracji zbywcy została podjęta 15 maja 2000 r. Z. N. była już w tym czasie właścicielką samochodu. Przesądzało to o istnieniu po jej stronie interesu prawnego i dlatego mogła żądać wznowienia postępowania dlatego, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności.
W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. zarzucając naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 515 ze zm./ w związku z art. 28 Kpa przez przyjęcie, że Zdzisława N. jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji z 3 czerwca 1998 r. w sprawie rejestracji samochodu z wydaniem dowodu rejestracyjnego Ewie K., wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.
Zdaniem Kolegium, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładnia art. 28 Kpa jest błędna. Ewa K. była wnioskodawcą, w rozumieniu art. 73 Prawa o ruchu drogowym w postępowaniu zakończonym decyzją z 3 czerwca 1998 r., której dotyczy stwierdzenie nieważności. Była też jedyną stroną tego postępowania. Nowy nabywca Zdzisława N. nie brała udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu. Strona postępowania w rozumieniu art. 28 jest osobą, która uzyskała określoną korzyść na mocy decyzji. Tylko taki podmiot winien być wezwany do udziału w postępowaniu wszczętym z urzędu. Nie dotyczy to zaś aktualnego właściciela samochodu, który ma jedynie interes faktyczny. Powołano dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Jedyny zarzut zawarty w skardze kasacyjnej o naruszeniu nart. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 28 Kpa, nie jest uzasadniony. Jak wiadomo, podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku, nie były przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 28 tego kodeksu. Już z tej przyczyny nie można więc formułować zarzutu naruszenia przez zaskarżony wyrok, art. 28 Kpa. Wyrok ten zawiera jednak ocenę w zakresie zastosowania art. 28 Kpa przez organy administracji, z czym może się wiązać podstawa skargi kasacyjnej o naruszeniu w tej sprawie, dotyczącej odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nawet jednak tak pojmowana podstawa skargi kasacyjnej nie jest uzasadniona.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, według którego stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu jest nie tylko podmiot, którego ta rejestracja dotyczy, ale również nabywca samochodu, jeżeli nabycie nastąpiło w czasie postępowania o stwierdzenie nieważności.
Formułowanie takiego stanowiska uzasadnia przede wszystkim ustalona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasada /por. np. wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r. - II SA 2164/92 - ONSA 1995 Nr 1 poz. 32/, że stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego /w niniejszej sprawie osoba, na rzecz której wydano decyzję o rejestracji z 3 czerwca 1998 r./ lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Dotyczy to także stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu.
W takim postępowaniu, nabywca samochodu ma interes prawny, choć postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu na rzecz innej osoby.
Według utrwalonego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa powinien wynikać z przepisów prawa materialnego.
Chodzi tu przy tym nie tylko o przepisy prawa administracyjnego lecz również o przepisy innych działów prawa, w tym także prawa cywilnego /por. np. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski -, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W-wa 1996, s. 192/. Interes prawny /a nie tylko faktyczny/ nabywcy samochodu wynika zaś z przepisów Kodeksu cywilnego o treści i ochronie jego prawa własności /art. 140 Kc/.
Przytoczonego wyżej stanowiska nie może zmienić treść powołanego w skardze kasacyjnej art. 73 par. 1 Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten poza określeniem organu właściwego w sprawie rejestracji pojazdu, wskazuje jedynie, że rejestracja dokonywana jest na wniosek właściciela. Nie przesądza to więc ani w sposób pozytywny ani negatywny o istnieniu interesu prawnego nabywcy pojazdu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji, dokonanej na rzecz innej osoby.
Z tych względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu /art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI