OSK 778/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-10-27
NSAochrona środowiskaŚredniansa
prawo wodneochrona środowiskaopłaty środowiskowefundusze celowenależności państwoweumorzenieNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki R. S.A. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że opłaty za korzystanie ze środowiska i wód nie podlegają umorzeniu na podstawie przepisów dotyczących należności państwowych.

Spółka Z. C. "R." S.A. zaskarżyła decyzję Ministra Środowiska, która stwierdziła nieważność decyzji Wojewody Wrocławskiego o umorzeniu odsetek i opłat za korzystanie ze środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że opłaty te, stanowiące dochód funduszy celowych, nie podlegają przepisom o umarzaniu należności państwowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki, wskazując na braki formalne zarzutów kasacyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. C. "R." S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Środowiska stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Wrocławskiego. Wojewoda umorzył spółce zobowiązania z tytułu odsetek za nieterminowe opłaty za pobór wody, odprowadzenie ścieków, składowanie odpadów i emisję zanieczyszczeń. Minister Środowiska uznał tę decyzję za nieważną, argumentując, że opłaty te, stanowiące dochód funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, nie podlegają przepisom o umarzaniu należności państwowych. WSA w Warszawie zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że przepisy dotyczące funduszy celowych są odrębne od przepisów o należnościach państwowych. Spółka w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię rozporządzenia o umarzaniu należności państwowych oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na niedopuszczalne braki formalne zarzutów, w szczególności nieprecyzyjne wskazanie naruszonych przepisów prawa materialnego oraz błędne oznaczenie przepisów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opłaty te nie podlegają przepisom o umarzaniu należności państwowych, ponieważ fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej mają odrębny status prawny od budżetu państwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opłaty za korzystanie ze środowiska i wód stanowią dochód funduszy celowych, które mają odrębny status prawny. W związku z tym, przepisy dotyczące umarzania należności państwowych nie mają do nich zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

PPSA art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

PPSA art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.k.ś. art. 86 § ust. 1

Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska

p.w. art. 56

Prawo wodne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. RM art. 3 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych

rozp. RM art. 5 § ust. 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych

dekret

Dekret o umarzaniu i udzielaniu ulg w spłacaniu należności państwowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłaty za korzystanie ze środowiska i wód stanowią dochód funduszy celowych i nie podlegają przepisom o umarzaniu należności państwowych.

Odrzucone argumenty

Opłaty za korzystanie ze środowiska i wód są należnościami państwowymi i podlegają przepisom o umarzaniu należności. Decyzja Ministra Środowiska narusza zasady praworządności i równości wobec prawa.

Godne uwagi sformułowania

fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, będących funduszami celowymi mającymi odrębny status prawny w stosunku do budżetu Państwa do należności przysługujących tym funduszom nie mają zastosowania przepisy dekretu z dnia 16 maja 1956 r. o umarzaniu i udzielaniu ulg w spłacaniu należności państwowych ogólne sformułowanie zarzutu nie pozwala ocenić przytoczonej podstawy

Skład orzekający

Elżbieta Stebnicka

przewodniczący

Krystyna Borkowska

członek

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat za korzystanie ze środowiska i wód oraz ich odrębności od należności państwowych, a także wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej funduszy celowych i przepisów o należnościach państwowych obowiązujących w dacie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii finansowej związanej z opłatami środowiskowymi i ich statusem prawnym, co jest istotne dla podmiotów gospodarczych. Jednakże, rozstrzygnięcie opiera się głównie na brakach formalnych skargi kasacyjnej.

Opłaty środowiskowe nie podlegają umorzeniu jak zwykłe należności państwowe – kluczowa interpretacja NSA.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 778/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący/
Krystyna Borkowska
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
IV SA 2798/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-02-23
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Leszek Włoskiewicz /spr./, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. C. "R." S.A. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2004r. sygn. akt IV SA 2798/02 w sprawie ze skargi Z. C. "R." S.A. w B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz za szczególne korzystanie z wód oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewoda Wrocławski – działając na podstawie § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych (Dz.U. Nr 30, poz. 211 ze zm.) – decyzją z dnia [...] lipca 1997 r. Nr 74/97 umorzył Z. C. "R." S.A. w B. zobowiązanie z tytułu odsetek ustawowych należnych za nieterminowe uregulowanie opłat za pobór wody i odprowadzenie ścieków – ustalonych decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 1996 r. [...] wydaną na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) – oraz opłaty za składowanie odpadów i opłaty za emisję zanieczyszczeń, ustalonych decyzjami tego organu z dnia [...] listopada 1996 r. [...] i z dnia [...] listopada 1996 r. [...] wydanymi na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm.).
Minister Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2001 r. [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody Wrocławskiego Nr [...] i decyzję swą utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] maja 2002 r. [...], natomiast wniesioną na tę decyzję przez Z. C. "R." S.A. skargę oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lutego 2004 r. IV SA 2798/02.
Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru, że decyzja Wojewody Wrocławskiego została wydana bez podstawy prawnej – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p. a. – gdyż opłaty za gospodarcze korzystanie ze środowiska oraz opłaty za szczególne korzystanie z wód stanowią dochód funduszy ochrony środowiska i gospodarki, wodnej, będących funduszami celowymi mającymi odrębny status prawny w stosunku do budżetu Państwa, i do należności przysługujących tym funduszom nie mają zastosowania przepisy dekretu z dnia 16 maja 1956 r. o umarzaniu i udzielaniu ulg w spłacaniu należności państwowych (Dz.U. Nr 17, poz. 92 ze zm.) oraz – wydanego na podstawie dekretu – rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych; zarazem ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz Prawo wodne, są regulacjami zupełnymi, gdyż nie zawierają – w sprawach nieunormowanych – odesłania do przepisów innych ustaw.
Wnosząc skargę kasacyjną Z. C. "R." S.A. zarzuciły, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest niezgodny z prawem wskutek: "naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych (Dz.U. Nr 30, poz. 211 ze zm.)" oraz "naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 147 § 1 pkt 1 lit. a i c (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo uchybień, jakich dopuścił się organ administracji w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Uchybienia ta polegały między innymi na naruszeniu art. 7, 8, 16 § 1 k.p.a. oraz na naruszeniu i błędnej wykładni § 3 ust. 2 i 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że opłaty, o które chodzi w sprawie, są należnościami pieniężnymi przysługującymi państwowym jednostkom organizacyjnym w rozumieniu § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia, gdyż stanowią dochód funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej będących państwowymi funduszami celowymi, przy czym odmowa zastosowania przepisów rozporządzenia narusza art. 2 w związku z art. 32 i art. 84 Konstytucji, prowadząc do nierównego traktowania podmiotów obciążonych obowiązkami publicznoprawnymi, decyzje nadzorcze zaś nie dają się pogodzić z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą, iż organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, oraz naruszają art. 16 § 1 k.p.a., ponieważ powodują nagłą i diametralną zmianę ustalonej poprzednio sytuacji prawnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli nie zachodzi nieważność postępowania, sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jest więc związany przytoczonymi w niej podstawami kasacyjnymi.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej podstawie podnosi się zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych, lecz nie wskazuje się, który przepis tego aktu został naruszony.
Pomijając odrębne zagadnienie, czy powołane rozporządzenie jest aktem prawa materialnego, jak uważa wnoszący skargę kasacyjną, czy też zawiera przepisy postępowania o szczególnym charakterze, w każdym razie ogólne sformułowanie zarzutu nie pozwala ocenić przytoczonej podstawy.
Wprawdzie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, aby uzasadnić zawarty w niej zarzut, wskazuje się § 3 ust. 2 i 3 oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia – chociaż łącznie nie znajdowały zastosowania w sprawie – lecz nie można ich odnieść do pierwszej podstawy, gdyż każda z podstaw jest odrębna.
Pierwsza podstawa kasacyjna jest niezupełna, natomiast druga – zapewne w wyniku omyłki, której sąd kasacyjny nie może sprostować – błędnie zarzuca naruszenie art. 147 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podczas gdy w ustawie nie ma przepisu o tym oznaczeniu, natomiast art. 147 § 1 (bez podziału literowego) nie dotyczy tej sprawy.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI