OSK 762/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie świadczeń przedemerytalnych, uznając, że odszkodowanie za rozwiązanie stosunku pracy wyklucza prawo do świadczenia.
Sprawa dotyczyła prawa do świadczeń przedemerytalnych Lidii Z., której odmówiono przyznania świadczenia od 3 stycznia 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił jej skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Kluczową kwestią była interpretacja przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w szczególności art. 27 ust. 1 pkt 6, który wyklucza prawo do świadczenia, jeśli bezrobotny otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia. Sąd uznał, że odszkodowanie wypłacone skarżącej na podstawie ponadzakładowego układu zbiorowego PKP, mimo rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron, miało charakter równoważny z odszkodowaniem za skrócenie okresu wypowiedzenia i tym samym wykluczało prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Lidii Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił skargę na decyzję Wojewody O. odmawiającą przyznania świadczeń przedemerytalnych. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził naruszenia prawa przy wydaniu decyzji, utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą prawa do świadczenia od 3 stycznia 2001 r. Materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w tym art. 37l ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 4. Przepis art. 27 ust. 1 pkt 6 stanowi, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd uznał, że prawo do świadczenia przedemerytalnego nie przysługuje w okresie, za który bezrobotny otrzymał takie odszkodowanie, nawet jeśli stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron, a odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie ponadzakładowego układu zbiorowego pracy PKP. Sąd podkreślił, że celem świadczenia przedemerytalnego jest zapewnienie dochodu osobom pozbawionym wynagrodzenia, a nie łączenie go z odszkodowaniem za wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy. Skarżąca otrzymała odszkodowanie za 6 miesięcy, co wykluczało przyznanie świadczenia przedemerytalnego od 1 stycznia 2001 r. do 30 czerwca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, potwierdzając prawidłowość wykładni przepisów przez Sąd pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że dla charakteru prawnego otrzymanego odszkodowania nie ma znaczenia, czy stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem, czy w drodze porozumienia stron, istotne jest, że skarżąca otrzymała świadczenie równoważne sześciomiesięcznemu wynagrodzeniu, co wykluczało przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, odszkodowanie to jest traktowane jako równoważne z odszkodowaniem za skrócenie okresu wypowiedzenia, co wyklucza prawo do świadczenia przedemerytalnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla charakteru prawnego odszkodowania nie ma znaczenia, czy stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem, czy w drodze porozumienia stron. Istotne jest, że skarżąca otrzymała świadczenie równoważne sześciomiesięcznemu wynagrodzeniu, co ma na celu rekompensatę za wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy i tym samym wyklucza możliwość jednoczesnego pobierania świadczenia przedemerytalnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.z.p.b. art. 37l § ust. 1, ust. 2
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Zasiłki i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy lub złożeniu wniosku, z zastrzeżeniem art. 27.
u.z.p.b. art. 27 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę.
Pomocnicze
u.z.p.b. art. 27 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Zasiłek i świadczenie przedemerytalne przysługują bezrobotnemu po upływie okresu, za który otrzymał ekwiwalent, odprawę lub odszkodowanie.
k.p. art. 36[1]
Kodeks pracy
Określa przypadki, w których pracodawca może skrócić okres wypowiedzenia i przysługujące pracownikowi odszkodowanie.
k.p. art. 36 § par. 2
Kodeks pracy
Okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się do okresu zatrudnienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA.
u.z.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Status bezrobotnego nie przysługuje osobom uzyskującym dochody.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Otrzymane przez skarżącą odszkodowanie, mimo rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron i podstawy prawnej w układzie zbiorowym, ma charakter równoważny z odszkodowaniem za skrócenie okresu wypowiedzenia, co wyklucza prawo do świadczenia przedemerytalnego. Świadczenie przedemerytalne ma na celu łagodzenie skutków bezrobocia i nie może być łączone z odszkodowaniem za wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Odszkodowanie wypłacone na podstawie ponadzakładowego układu zbiorowego pracy PKP, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy za porozumieniem stron, nie jest odszkodowaniem za skrócenie okresu wypowiedzenia w rozumieniu art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sąd dokonał błędnej wykładni art. 36[1] Kodeksu pracy i przepisów ponadzakładowego układu zbiorowego pracy.
Godne uwagi sformułowania
Nie można traktować osoby, która otrzymała odszkodowanie, jako quasi pracownika z jednej strony i osobę bezrobotną z drugiej. Dla charakteru prawnego tego odszkodowania nie ma znaczenia, czy strony rozwiązały stosunek pracy w drodze wypowiedzenia przez zakład pracy, czy też poprzez porozumienie stron. Świadczenie przedemerytalne ma zaś zagwarantować osobom pozbawionym wynagrodzenia za pracę dochód umożliwiający im utrzymanie się do czasu nabycia prawa do emerytury. Nie można więc do kręgu takich osób zaliczyć skarżącej, która otrzymała odszkodowanie w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia.
Skład orzekający
Janina Antosiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Izabella Kulig-Maciszewska
sędzia
Joanna Runge-Lissowska
sędzia
Włodzimierz Ryms
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń przedemerytalnych w kontekście otrzymanego odszkodowania za rozwiązanie stosunku pracy, zwłaszcza w sytuacjach nietypowych (porozumienie stron, układy zbiorowe pracy)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika PKP i interpretacji przepisów obowiązujących w tamtym okresie. Może wymagać analizy w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla osób ubiegających się o świadczenia przedemerytalne po otrzymaniu odszkodowania za zwolnienie. Wyjaśnia, jak sąd interpretuje przepisy w sytuacjach, gdy formalne podstawy rozwiązania stosunku pracy mogą być mylące.
“Odszkodowanie za zwolnienie z PKP odebrało prawo do świadczenia przedemerytalnego – co mówi prawo?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 762/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2004-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-06-07 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabella Kulig - Maciszewska Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Runge - Lissowska Włodzimierz Ryms Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Hasła tematyczne Zatrudnienie Sygn. powiązane II SA/Wr 710/01 - Wyrok WSA w Opolu z 2004-03-04 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 6 poz 56 art. 27 ust. 2 pkt 4, art. 27 ust. 1 pkt 6, art. 37l ust. 1 Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.), Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Joanna Runge-Lissowska, , Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Lidii Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 710/01 w sprawie ze skargi Lidii Z. na decyzję Wojewody O. z dnia 5 marca 2001 r. (...) w przedmiocie świadczeń przedemerytalnych oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 4 marca 2004 r. II SA/Wr 710/01 oddalił skargę Lidii Z. na decyzję Wojewody O. z dnia 5 marca 2001 r. (...), odmawiającą przyznania świadczeń przedemerytalnych. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z dnia 5 marca 2001 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta O. z dnia 31 stycznia 2001 r. odmawiającą przyznania Lidii Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego od 3 stycznia 2001 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygania stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56/, w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz.U. nr 122 poz. 1323/. W myśl znowelizowanego art. 37l ust. 1 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasiłki i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2 pkt 2-4. Przepis art. 27 ust. 2 pkt 4 stanowi zaś, że zasiłek i świadczenie przedemerytalne przysługują bezrobotnemu po upływie okresu, za który otrzymał ekwiwalent, odprawę lub odszkodowanie, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 27 ust. 1 pkt 6 prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Prawo do świadczenia przedemerytalnego nie przysługuje więc w okresie, za który bezrobotny otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia /por. wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r. II SA 1021/01 - Lex nr 51007/. Dotyczy to także odszkodowania wypłaconego pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", objętego programem restrukturyzacji PKP /Dz.U. nr 40 poz. 464/ oraz par. 6 ponadzakładowego układu zbiorowego PKP, za okres wypowiedzenia, przysługujący temu pracownikowi. Nie ma podstaw do traktowania odszkodowania wypłaconego takiemu pracownikowi inaczej, niż odszkodowania w rozumieniu art. 36[1] kodeksu pracy. Celem tych odszkodowań jest rekompensata za wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy i za krótszy okres wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd dokonując wykładni art. 27 ust. 1 pkt 6 oraz art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uwzględnił uregulowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, zgodnie z którym status bezrobotnego nie przysługuje osobom m.in. zatrudnionym lub uzyskującym dochody. Osoba nie będąca bezrobotnym nie ma prawa do świadczeń z tytułu bezrobocia. Świadczenie przedemerytalne ma zaś zagwarantować osobom pozbawionym wynagrodzenia za pracę dochód umożliwiający im utrzymanie się do czasu nabycia prawa do emerytury. Zgodnie z art. 36 par. 2 kodeksu pracy okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się do okresu zatrudnienia. W związku z tym nie sposób traktować osoby, która otrzymała odszkodowanie, jako quasi pracownika z jednej strony i osobę bezrobotną z drugiej /por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2003 r. II SA/Ka 1296/01 - nie publ./. Zdaniem Sądu dla charakteru prawnego tego odszkodowania nie ma znaczenia, czy strony rozwiązały stosunek pracy w drodze wypowiedzenia przez zakład pracy, czy też poprzez porozumienie stron, gdyż wypłacone odszkodowanie dotyczyło w rzeczywistości skrócenia, a w istocie całkowitego pozbawienia, przysługującego jej okresu wypowiedzenia i to w przedłużonym okresie 6 miesięcy. Stosunek pracy rozwiązano ze skarżącą z dniem 31 grudnia 2000 r. Wypłacono jej odszkodowanie za okres 6 miesięcy, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 30 czerwca 2001 r. Mimo więc, że skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Opolu w dniu 2 stycznia 2001 r., to prawo do świadczenia przedemerytalnego nabyła z dniem 1 lipca 2001 r. Sąd zaznaczył, że nie zostało zakwestionowane prawo wnioskodawczyni do świadczenia przedemerytalnego po upływie okresu, za który wypłacono odszkodowanie, tj. po 30 czerwca 2001 r., bowiem rozstrzygnięcie I instancji sprowadza się do odmowy przyznania wnioskodawczyni od dnia 3 stycznia 2001 r. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że przy rozwiązaniu stosunku pracy za porozumieniem stron nie została spełniona przesłanka z art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy Sąd stwierdził, iż zaaprobowanie jej stanowiska doprowadziłoby do sytuacji, w której za ten sam okres pobrałaby ona odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku pracy i świadczenie przedemerytalne. Byłoby to sprzeczne z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r., nowelizująca m.in. ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uchwalona została pod rządami ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. o wydawaniu Dziennika ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" /Dz.U. nr 58 poz. 524 ze zm./. Przepis art. 8 noweli, ustalający datę wejścia tej noweli w życie na dzień 1 stycznia 2001 r., nie jest sprzeczny z art. 4 ustawy o wydawaniu Dziennika Ustaw i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Konstytucyjność ww. art. 8 ustawy nowelizującej nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny, organ uprawniony do badania zgodności ustaw z Konstytucją, na mocy art. 188 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji brak "vacatio legis" nie uprawniał organów administracyjnych do rozstrzygania, po dniu 1 stycznia 2001 r., na podstawie poprzedniego stanu prawnego. Zdaniem Sądu wprowadzona nowelą z dnia 22 grudnia 2000 r. zmiana nie miała wpływu na uprawnienia skarżącej i rozstrzygnięcie sprawy. W obu stanach prawnych, tj. w obowiązującym do dnia 3l grudnia 2000 r. i po tej dacie, ocena otrzymanego przez skarżącą świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy powinna być jednakowa, ponieważ otrzymane prze nią, na podstawie układu zbiorowego pracy świadczenie było i jest równoznaczne z odszkodowaniem, przewidzianym w art. 36 Kodeksu pracy /por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2001 r. II SA 3308/00 - Lex nr 77661/. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Lidia Z., reprezentowana przez radcę prawnego Krzysztofa K. i zaskarżając wyrok ten w całości zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 37l ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i bezrobociu i w zw. z par. 6 ponadzakładowego układu zbiorowego pracowników PKP przez przyjęcie, że skarżąca korzystała ze skróconego okresu wypowiedzenia i tym samym, otrzymała odszkodowanie z tytułu skrócenia wypowiedzenia z art. 36[1] Kp. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji ostatecznej i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta O.; względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych. W uzasadnieniu skargi wywodzi się, że dokonana przez Sąd wykładnia jest sprzeczna z istotą, zamierzeniem i funkcją przepisu art. 36[1] Kp, nadto cechuje ją niedopuszczalny stopień dowolności, na który nie pozwala ani brzmienie ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, ani Kodeks pracy, który w sposób precyzyjny posługuje się terminami i przypisuje im określone świadczenie. Sąd przy tym pomija istotne elementy takie jak treść świadectwa pracy i zastosowanie przepisów par. 6 i 7 ponadzakładowego układu zbiorowego w zestawieniu z art. 36[1] Kp i art. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych warunkach rozwiązywania z pracownikami umów o pracę. Paragraf 6 ponadzakładowego układu zbiorowego pracy stanowi: 1. jeżeli rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy zawartego na czas nieokreślony następuje z przyczyn leżących po stronie pracodawcy określonych w art. 36[1] Kp, a strony stosunku pracy ustalą wcześniejszy niż jeden miesiąc termin rozwiązania stosunku pracy, to pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia liczonego jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, 2. odszkodowanie, o którym mowa w ust. 2 przysługuje pracownikowi, który przepracował w przedsiębiorstwie PKO nieprzerwanie co najmniej 10 lat. Z treści powyższego przepisu jasno wynika, że ponadzakładowy układ zbiorowy nie odwołuje się kompleksowo do konstrukcji art. 36[1] Kp, a jedynie wskazuje na przyczyny leżące po stronie pracodawcy określone w powyższym przepisie. W kwestii, o jakie przyczyny chodzi - zdaniem strony wnoszącej kasację - wskazać należy na brzmienie przepisu art. 36[1] Kp z roku 2001 oraz odwołać się należy do brzmienia ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami umów o pracę ... . W myśl art. 36[1] Kp jeżeli wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy, określonych w odrębnych przepisach, pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do jednego miesiąca; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Jak wynika z przytoczonej treści przyczynami, o których mowa w art. 36[1] Kp uzasadniającymi rozwiązanie umowy o pracę są: 1. ogłoszenie upadłości, 2. likwidacja pracodawcy, 3. zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy. Jeżeli idzie o przyczyny dotyczące pracodawcy to odwołać się należy do ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami umów o pracę ... . Art. 1 ust. 1 wskazuje, że przyczynami dotyczącymi pracodawcy są: - zmiany organizacyjne, - produkcyjne, - technologiczne w tym także, gdy zmiany te następują w celu poprawy - warunków środowiska naturalnego. Trudno podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, aby przy redakcji par. 6 ponadzakładowego układu zbiorowego pracy przepis powyższy odwoływał się również do drugiej jego części gdzie jest mowa o skróceniu okresu wypowiedzenia. Zdaniem Sądu przepis ten stwarza możliwość rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem, w oderwaniu od zasad, o których mowa w art. 36[1] Kp, a jedynie na podstawie przyczyn określonych w powyższym przepisie. Podkreślenia wymaga, że powołany wyżej przepis nie odnosi się słowem do kwestii rozwiązania umowy, co do sposobu /porozumienie, wypowiedzenie/ ani do kwestii instytucji skrócenia okresu wypowiedzenia, które to rozwiązanie jest rozwiązaniem szczególnym, jeżeli idzie o termin ustania stosunku pracy. Zwrócić należy uwagę, że o powyższym rozwiązaniu wprost jest mowa w par. 7 pkt 2 ponadzakładowego układu zbiorowego pracy. Wniosek z redakcji ww. przepisów może być jeden, a mianowicie, że nie można stawiać znaku równości między odszkodowaniem jakie otrzymała skarżąca a odszkodowaniem z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia /par. 6 i par. 7/.Wskazać również należy, że ustawodawca w art. 36 par. 6 kodeksu pracy przewidział możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę po dokonaniu wypowiedzenia niemniej jednak nie jest to pojęcie równoznaczne ze skróceniem okresu wypowiedzenia w rozumieniu art. 36[1] Kp, co dostrzega również ponadzakładowy układ zbiorowy pracy w pkt 2 par. 7. Istotną okolicznością, której Sąd nie dostrzega jest, że aby można było mówić o zastosowaniu art. 36[1] Kp /na marginesie dodać należy, że podobnie w przypadku art. 36 par. 6 Kp/ jest konieczność zaistnienia jednostronnej czynności, jaką jest oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę zwane wypowiedzeniem. Norma art. 36[1] par. 1 Kp dotyczy wyłącznie jednostronnego skrócenia przez pracodawcę trzymiesięcznego wypowiedzenia i nie obejmuje wypadków, gdy skrócenie okresu wypowiedzenia następuje w drodze porozumienia stron, nawet wtedy, gdy inicjatywa zawarcia takiego porozumienia wychodzi od pracodawcy. Oświadczenie woli pracodawcy o skróceniu okresu wypowiedzenia w trybie art. 36[1] par. 1 Kp może być złożone tylko łącznie z wypowiedzeniem umowy o pracę, a nie w okresie późniejszym /wyrok SN z dnia 19 grudnia 1990 r., I PR 391/90 - OSNCP 1992 nr 11 poz. 206/. Skrócenie okresu wypowiedzenia przewidzianego w art. 36[1] Kp następuje wyłącznie z inicjatywy pracodawcy, który może podjąć tego rodzaju decyzję, tylko w przypadkach wymienionych w tym przepisie. Rozszerzenie tego uprawnienia stanowiłoby naruszenie prawa podobnie jak i rozszerzenie katalogu przyczyn, a także odejście od skrócenia w sposób dopuszczalny terminu wypowiedzenia. Art. 36[1] par. 1 Kp wprost wskazuje, że skrócenie okresu wypowiedzenia może nastąpić najwyżej do miesiąca czasu. Mając na uwadze powyższe nie sposób zauważyć, że do kwalifikacji rozwiązania umowy o pracę na podstawie art. 36[1] Kp brak jest w niniejszym stanie faktycznym wszystkich przesłanek, których zaistnienie warunkuje przyjęcie konstrukcji wyżej wskazanego przepisu a to: 1. brak oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę - wypowiedzenia, 2. brak jednoczesnego oświadczenia pracodawcy o skróceniu okresu wypowiedzenia, 3. brak zachowania minimalnego okresu wypowiedzenia - jednego miesiąca. O sposobie rozwiązania umowy o pracę stanowi treść oświadczenia, natomiast dokumentem potwierdzającym jest świadectwo pracy. W świadectwie tym oprócz informacji dot. wymiaru czasu pracy, liczby dni urlopu wypoczynkowego, należności ze stosunku pracy itp. winny znaleźć się informacje o okresie, za który pracownikowi przysługuje odszkodowanie w związku ze skróceniem okresu wypowiedzenia stosunku pracy na podstawie art. 36[1] Kp. Analiza stanu faktycznego sprawy prowadzi do wniosku, że nie doszło do złożenia przez pracodawcę wypowiedzenia umów o pracę, a tym samym skrócenia okresu wypowiedzenia, czego dowodem świadectwa pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny modyfikować treść stosunku pracy, a w szczególności zastąpić oświadczenie w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę i w sposób dowolny przyjąć, że odszkodowanie wypłacone skarżącym ma charakter odszkodowania z art. 36[1] Kp. Zadaniem skarżącego katalog przyczyn zawartych w art. 27 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest katalogiem zamkniętym i w związku z tym decyzję odmowną może uzasadniać zaistnienie przesłanek, o których mowa w powyższym przepisie. Skoro ustawodawca nie wymienia odszkodowań w formie w jakiej otrzymała je skarżąca to brak jest podstawy do wydania decyzji odmownej w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego. Gdyby wolą ustawodawcy było zaliczenie w poczet okoliczności wyłączających prawo do świadczenia przedemerytalnego odszkodowania, o jakim mowa w par. 6 ponadzakładowego układu zbiorowego to miałoby to odzwierciedlenie w ustawie. Przepis art. 92 par. 2 Kp pozwala na korzystniejsze kształtowanie warunków stosunku pracy, z czego nie można w niniejszej sprawie stawiać skarżącym zarzutu. W wywodach skargi używa się często liczby mnogiej, a to ze względu na identyczną sprawę /OSK 761/04 dot. Antoniny K./, w której sporządzono taki sam środek prawny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kontrola instancyjna, dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny na skutek wniesionej skargi kasacyjnej sprowadza się, z racji unormowania zamieszczonego w art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzi nieważność postępowania, którą Sąd uwzględnia z urzędu. Ten ostatni przypadek w sprawie nie zachodzi; rozpoznając więc skargę kasacyjną w granicach podniesionych w niej zarzutów Sąd ocenił, iż nie są one zasadne. Prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął przepisy art. 37l ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 6 i art. 27 ust. 2 pkt 4w ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. /Dz.U. nr 122 poz. 1623/ i dokonał prawidłowej ich wykładni. Zgodnie ze znowelizowanym przepisem art. 37l ust. 2 tej ustawy zasiłki i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po zarejestrowaniu się osoby uprawnionej w powiatowym urzędzie pracy, albo od następnego dnia po złożeniu wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniami art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2 pkt 2-4. W niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozbawiający bezrobotnego prawa do zasiłku, jeżeli otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Trafnie Sąd rozciągnął działanie tego przepisu również na przypadek skarżącej, z którą rozwiązano stosunek pracy w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", objętego programem restrukturyzacji PKP /Dz.U. nr 40 poz. 464/, a do której miał zastosowanie par. 6 ponadzakładowego układu zbiorowego /przewidujący w przypadku rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy zawartego na czas nie określony z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, określonych w art. 36[1] Kp, odszkodowanie w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia/, a która wobec rozwiązania z nią stosunku pracy w dniu 22 grudnia 2000 r. za porozumieniem stron z dniem 31 grudnia 2000 r., otrzymała odszkodowanie w wyżej określonej wysokości. Zarzuty skargi kasacyjnej, iż wobec rozwiązania stosunku pracy ze skarżącą za porozumieniem stron oraz uzyskania przez nią odszkodowania na podstawie par. 6 ponadzakładowego układu zbiorowego nie ma do niej zastosowania przepis art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie są zasadne. Przedstawioną w skardze próbę wykładni gramatycznej tego przepisu w powiązaniu z art. 36[1] Kp Naczelny Sąd Administracyjny uznał za chybioną, gdyż godziłaby ona w cele dla których ustanowiono świadczenie. W przepisie art. 36[1] Kp jest mowa o przysługującym pracownikowi w przypadku zmniejszenia zatrudnienia odszkodowaniu za skrócenie okresu trzymiesięcznego wypowiedzenia najwyżej do jednego miesiąca. Z porównania treści przepisu art. 36[1] Kp z par. 6 ponadzakładowego układu zbiorowego strona wywodzi, iż do pracowników PKP korzystających ze zwolnienia w drodze porozumienia stron nie może mieć zastosowania przepis art. 27 ust. 1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż w tym ostatnim mowa jest o skróceniu okresu wypowiedzenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dla określenia charakteru prawnego otrzymanego przez skarżącą odszkodowania nie ma znaczenia czy stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem, czy w drodze porozumienia stron. Istotnym jest natomiast, iż skarżąca wobec rozwiązania stosunku pracy w terminie wcześniejszym niż jeden miesiąc otrzymała odszkodowanie równoważne sześciomiesięcznemu wynagrodzeniu. Określając charakter tego świadczenia należy posłużyć się wykładnią celowościową. W art. 1 ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. stanowi o zadaniach państwa w zakresie łagodzenia skutków bezrobocia, zatrudnienia oraz aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych i innych osób poszukujących pracy. Świadczenia przyznawane na podstawie art. 37l ust. 2 ustawy przewidziane są więc dla osób, które po ustaniu zatrudnienia pobawione zostały niezbędnych środków utrzymania. Nie jest to świadczenie z zakresu stosunku pracy, lecz takie, które służy łagodzeniu skutku niewykonywania pracy i pozbawienia stałych źródeł dochodu. Nie można więc do kręgu takich osób zaliczyć skarżącej, która otrzymała odszkodowanie w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia. Za takim rozumieniem przepisów art. 27 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37l ust. 2 ustawy przemawia także treść art. 27 ust. 2 pkt 4 ustawy, nakazujący przyznanie zasiłku osobie, która pobrała odszkodowanie po upływie okresu za który przyznano jej to odszkodowanie. U podstaw takiej regulacji legła zasada nie łączenia jednoczesnego pobierania świadczeń, wynikających ze stosunku pracz ze świadczeniami przysługującymi na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. Powyższa wykładnia, stosowana przez Naczelny Sąd Administracyjny, pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w wielu orzeczeniach nie straciła również obecnie swej aktualności. Z powyższych względów uznając trafność zaprezentowanej w zaskarżonym wyroku wykładni i prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny - Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w oparciu o przepis art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI