OSK 733/04

OSK 733/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2004-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 50 par. 1, art. 185 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Nie można utracić przymiotu strony tylko z tego powodu, że organ danego podmiotu prawa i obowiązków przyznanych przepisami prawa materialnego był w tym postępowaniu organem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty.
art. 28, art. 29 Kpa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 2427/03 o odrzuceniu skargi Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 18 września 2003 r., (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia uchylić postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 lutego 2004 r. /II SA/Wr. 2427/03/ Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 18 września 2003 r. (...), które uchyliło decyzję Zastępcy Burmistrza S. z dnia 18 lipca 2003 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału geodezyjnego działki i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Sąd uznał, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że stroną w postępowaniu w rozumieniu art. 28 i 29 Kpa nie może być organ powołany do wydawania decyzji administracyjnych i w konsekwencji ten organ, który wydał decyzję w I instancji nie może zaskarżyć do sądu administracyjnego decyzji organu II instancji, uchylającej lub zmieniającej decyzję organu I instancji.
Na powyższe postanowienie sądu wniosła skargę kasacyjną Gmina S. Pełnomocnik gminy zaskarża w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2004 r., zarzucając naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 50 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego błędną wykładnię poprzez uznanie, że gmina, której organ wydał decyzję w I instancji nie jest uprawniona do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od decyzji organu II instancji, uchylającej lub zmieniającej decyzję organu I instancji. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik gminy wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 26 lutego 2004 r. jako niezgodnego z prawem oraz o zasądzenie kosztów procesu.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powołała się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r. /III RN 104/00/ wydanego w wyniku rozpoznania Rewizji Nadzwyczajnej.
Istotnie znaczenie ma - zdaniem pełnomocnika - że gmina, a nie organ gminy, jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, gdy sprawę rozstrzygał w pierwszej instancji burmistrz. Zdolność procesowa Gminy S. do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie może być kwestionowana tylko na tej podstawie, że pełnomocnictwo do reprezentowania gminy przed sądem podpisał burmistrz gminy. Udzielając pełnomocnictwa do reprezentowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym burmistrz działa nie jako organ gminy, ale realizuje wynikające wprost z art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym uprawnienie do reprezentowanie gminy. W związku z wyrażonym w orzecznictwie sądowym poglądem, przywołanym również w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organ gminy, który wydał decyzję w sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego nie może być równocześnie i zarazem stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa odnosi się do działania organu a nie podmiotu. Prawo zatem nie zabrania, aby skargę do sądu administracyjnego wniosła gmina jako osoba prawna.
Błędne jest, zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia twierdzenie, że odrzucona skarga został wniesiona przez "pełnomocnika burmistrza". Istotnie, skargę wniósł będący adwokatem pełnomocnik, jednak nie w imieniu Burmistrza S., lecz w imieniu Gminy S., co jednoznacznie zostało stwierdzone w petitum skargi. Burmistrz jako uprawniony na mocy ustawy do reprezentowania gminy udzielił pełnomocnictwa do działania jedynie w imieniu Gminy S., w celu realizacji jej interesu prawnego.
Bezsporne jest - zdaniem pełnomocnika - istnienie po stronie Gminy S. interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. do sądu administracyjnego. Gmina S. jest bowiem właścicielem nieruchomości, której dotyczyła wydana przez Burmistrza decyzja o podziale.
Odpowiedź na powyższą skargę kasacyjną wniosło pismem z dnia 17 maja 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Kolegium wniosło o uwzględnienie skargi Gminy S. powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r. /III RN 104/00/.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą skargę kasacyjną, uznał, że jest ona zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 50 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jakoby organ gminy, który wydał decyzję w I instancji, nie może zaskarżyć do sądu administracyjnego decyzji organu II instancji nie jest w pełni zasadny.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stronami w postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości są co do zasady właściciele jak i użytkownicy wieczyści nieruchomości ulegającej podziałowi /patrz wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r., I SA 285/99 i wyrok NSA z dnia 7 lutego 2002 r., I SA 1710/00/
W przedmiotowej sprawie odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął jako zasadę, że stroną postępowania w rozumieniu art. 28 i 29 Kpa nie może być organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd jednak nie ustalił kto jest właścicielem nieruchomości ulegającej podziałowi i czy w związku z tym może działać jako strona niniejszego postępowania, jeżeli jest nim gmina. Pojęcie strony należy do pojęcia materialnoprawnego, nie zaś pojęcia procesowego, a zatem czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego a w konsekwencji czy może wnieść skargę do sądu, przesądzają przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. Kwestia czy gmina może wnieść skargę do sądu administracyjnego mimo, że decyzję w pierwszej instancji wydał wójt tej gminy była przedmiotem rozważań przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 czerwca 2001 r. /III RN 104/00 - OSNP 2002 nr 1 poz. 4/. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że gmina może mieć interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego mimo, że decyzję w pierwszej instancji wydał wójt tej gminy. Sąd Najwyższy wskazał, że należy rozróżnić, kiedy organ gminy działa w granicach jej interesu prawnego od sytuacji w której organ gminy działa w granicach przyznanych mu kompetencji. Należy przyjąć za Sądem Najwyższym pogląd, że nie można utracić przymiotu strony tylko z tego powodu, że organ danego podmiotu prawa i obowiązków przyznanych przepisami prawa materialnego był w tym postępowaniu organem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty. Wyrok ten choć wydany na tle art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ nie stracił na aktualności.
Kwestie te uszły uwadze sądu i wymagają ustalenia jak również zajęcia w tym zakresie stanowiska.
Z tego względu na podstawie art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną należało uwzględnić.