OSK 73/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-05-25
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęNSAskarga kasacyjnareformationis in peiusnaruszenie prawauzasadnienie wyrokukontrola sądowa

NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchylenie pozwolenia na budowę nastąpiło z naruszeniem zasady reformationis in peius.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku NSA, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucali naruszenie zasady reformationis in peius, wskazując, że wyrok NSA zapadł na ich niekorzyść. NSA uznał, że uchylenie pozwolenia na budowę nastąpiło z naruszeniem tej zasady, ponieważ nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważność decyzji.

Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdzała nieważność decyzji Wojewody Łódzkiego utrzymującej w mocy pozwolenie na budowę IV kondygnacyjnego budynku mieszkalnego. NSA uznał, że GINB błędnie ocenił, iż wydanie pozwolenia nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący I. i B. C. wnieśli skargę kasacyjną od tego wyroku, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 51 ustawy o NSA, który zakazywał wydawania orzeczeń na niekorzyść skarżących, jeśli nie stwierdzono nieważności zaskarżonego aktu. NSA rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i stwierdził, że wyrok NSA z 4 grudnia 2003 r. faktycznie zapadł na niekorzyść skarżących, ponieważ uchylił decyzję korzystną dla nich (eliminującą pozwolenie na budowę). Ponieważ NSA nie stwierdził rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważność decyzji, uchylenie pozwolenia na budowę nastąpiło z naruszeniem zasady reformationis in peius. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nastąpiło z naruszeniem zasady reformationis in peius.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wyrok uchylający decyzję GINB (która eliminowała z obrotu prawnego pozwolenie na budowę) zapadł na niekorzyść skarżących, ponieważ nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważność zaskarżonego aktu. Zasada reformationis in peius znalazła zastosowanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 101

u.NSA art. 51

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok NSA zapadł z naruszeniem zasady reformationis in peius, ponieważ nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważność zaskarżonego aktu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest związany wnioskiem strony skarżącej, określającym przedmiot zaskarżenia, ale także podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Nie mogą być bowiem uznane za rażące naruszenie prawa kwestie związane z interpretacją prawa, leżące u podstaw zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Eugeniusz Mzyk

przewodniczący

Edward Janeczko

członek

Zygmunt Niewiadomski

sprawozdawca

Alicja Plucińska- Filipowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady reformationis in peius w postępowaniu kasacyjnym przed NSA, zwłaszcza w kontekście uchylania decyzji stwierdzających nieważność aktów administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów obowiązujących przed reformą sądownictwa administracyjnego (ustawa z 2002 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady procesowej reformationis in peius i jej zastosowania przez NSA, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

NSA chroni przed niekorzystną zmianą orzeczenia: kluczowa zasada procesowa w praktyce.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 73/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Edward Janeczko
Eugeniusz Mzyk /przewodniczący/
Zygmunt Niewiadomski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
IV SA 1576/02 - Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 2003-12-04
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk Sędziowie NSA Edward Janeczko Zygmunt Niewiadomski (spr.) Protokolant Mariola Błaszczyk po rozpoznaniu w 25 maja 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. i B. C. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2003 r. sygn. akt IV S A 1576/02 w sprawie ze skargi I. i B. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na budowę IV kondygnacyjnego budynku mieszkalnego uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2003 r. (sygn. akt IV SA 1576/02), doręczonym skarżącym [...] w dniu 19 stycznia 2004 r., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2002 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. i utrzymanej nią w mocy decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] maja 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na budowę IV kondygnacyjnego budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-technicznego wraz z ogrodzeniem frontowym w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że uzgodnienie dokonane ze Służbą Ochrony Zabytków, uzyskane po wydaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę nie zmienia oceny, iż wydanie w/w pozwolenia nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i głównie z tego powodu uchylił zaskarżone rozstrzygniecie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Niezależnie od tego Sąd przyjął, że skarżący - żądając zmiany fragmentu (akapitu) uzasadnienia dotyczącego stwierdzenia, iż w tej sytuacji nie ma potrzeby dodatkowego obciążania inwestora nakazami określonymi w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - w istocie żądają uchylenia rozstrzygnięcia jakie zapadło w sprawie.
Powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyli kasacją I. i B. C.. W skardze kasacyjnej adw. [...], pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie wyroku Sądu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub zmianę wyroku przez oddalenie skargi, powołując się na naruszenie " przepisów postępowania" (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w szczególności art. 51 zd. drugie, ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a to w związku z wydaniem wyroku na niekorzyść skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do regulacji art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., w których nie upłynął termin do wniesienie rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego, strona może, w terminie do 31 marca 2004 r. wnieść skargę kasacyjną do
Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze w/w regulację prawną pełnomocnik skarżących wniósł skargę kasacyjną od przywołanego na wstępie wyroku NSA z dnia 4 grudnia 2003 r.
Zgodnie z regulacją art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd jest związany wnioskiem strony skarżącej, określającym przedmiot zaskarżenia, ale także podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. To zaś oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może z własnej inicjatywy podjąć działań mających na celu skontrolowanie zaskarżonego orzeczenia sądowego w zakresie wykraczającym poza przedmiot zaskarżenia i zarzuty skargi.
Jeżeli zatem przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2003 r. uchylający rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, eliminujące z obrotu prawnego, w trybie nadzoru, decyzję Wojewody Łódzkiego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji zezwalającej na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, a u podstaw tego zaskarżenia leży zarzut naruszenia art. 51 zd. drugie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), to w/w wyrok NSA mógł być poddany kontroli Sądu w zakresie tego zarzutu.
Art. 51 przywołanej, a już nie obowiązującej ustawy, rzeczywiście stanowił - tak jak to podnosi strona skarżąca - że Sąd nie mógł wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, jeśli nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Zarzut wydania orzeczenia sądowego wbrew dyspozycji w/w przepisu zobowiązywał Naczelny Sąd Administracyjny do badania zasadności tego zarzutu. Z materiałów sprawy wynika, że skarżący byli niezadowoleni nie z podjętego rozstrzygnięcia, ale z jego uzasadnienia. W skardze z dnia 31 marca 2002 r. kierowanej do NSA, skarżący expressis verbis podnoszą, iż skarżą nie samą sentencję kwestionowanego rozstrzygnięcia, a jedynie fragment uzasadnienia.
Jeżeli tak - to zdaniem Sądu orzekającego ze skargi I. i B. C. było wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy - niezależnie od podniesionych zarzutów i żądań zawartych w skardze, mając na uwadze także fakt, iż wyżej wymienieni występowali w sprawie bez pełnomocnika.
W sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, zakończonej zaskarżonym wyrokiem jest niewątpliwe, że decyzja kontrolowana przez Sąd była korzystna dla skarżących jako, że eliminowała z obrotu prawnego pozwolenie na budowę czterokondygnacyjnego budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-technicznego w sąsiedztwie ich działki. Jej uchylenie następowało zatem na niekorzyść skarżących, a więc z naruszeniem przez Sąd orzekający w sprawie zakazu reformationis in peius.
Co prawda art. 51 przywołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym stanowił, iż zasada reformationis in peius znajduje ograniczone zastosowanie w orzekaniu przez ten Sąd i nie może być zastosowana wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu, to jednak orzekając w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie tego naruszenia prawa nie stwierdził. Nie mogą być bowiem uznane za rażące naruszenie prawa kwestie związane z interpretacją prawa, leżące u podstaw zaskarżonego orzeczenia.
Mając to na uwadze, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 przywołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI