OSK 710/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając instalację zbiornikową na gaz płynny za urządzenie budowlane, a nie obiekt budowlany, co wyklucza zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.
Sprawa dotyczyła instalacji zbiornikowej na gaz płynny służącej do ogrzewania budynku mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za obiekt budowlany i uchylił decyzje nakazujące doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że instalacja ta jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, a nie budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3, co oznacza, że nie podlega reżimowi art. 48 Prawa budowlanego, a jedynie art. 51.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego nakazujące doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na montażu zbiornika na gaz płynny z przyłączem gazowym i kotłownią. WSA uznał, że zbiornik na gaz i przyłącze stanowią obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a nie urządzenie budowlane, co skutkowało zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego. NSA nie podzielił tego poglądu. Wskazał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy instalacja zbiornikowa na gaz płynny jest urządzeniem budowlanym (art. 3 pkt 9 P.b.) czy budowlą (art. 3 pkt 3 P.b.). NSA zinterpretował pojęcie budowli jako kompletnej całości techniczno-użytkowej, nie związanej z funkcjonowaniem innego obiektu. Urządzenia budowlane, związane z funkcjonowaniem innego obiektu i zapewniające jego zgodne z przeznaczeniem użytkowanie, zostały celowo wydzielone przez ustawodawcę. NSA uznał, że instalacja zbiornikowa na gaz płynny, służąca do ogrzewania budynku mieszkalnego, mieści się w definicji urządzenia budowlanego. W konsekwencji, skoro instalacja ta nie jest obiektem budowlanym, nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, a zgodność wykonanych robót podlega kontroli w trybie art. 51 P.b. Z tego względu NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Instalacja zbiornikowa na gaz płynny, mająca służyć do ogrzewania budynku mieszkalnego, mieści się w pojęciu urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
NSA zinterpretował pojęcie budowli jako kompletnej całości techniczno-użytkowej, nie związanej z funkcjonowaniem innego obiektu. Urządzenia budowlane, związane z funkcjonowaniem innego obiektu i zapewniające jego zgodne z przeznaczeniem użytkowanie, zostały celowo wydzielone przez ustawodawcę. Instalacja gazowa służąca ogrzewaniu budynku spełnia tę definicję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
P.b. art. 3 § pkt 9
Prawo budowlane
Urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym, przez które należy rozumieć urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków, ogrodzenia, przejazdy, place postojowe.
P.b. art. 51 § ust. 1 i 2
Prawo budowlane
Przepisy dotyczące doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, w przypadku samowolnego wykonania.
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 3
Prawo budowlane
Definicja budowli jako każdego obiektu budowlanego nie będącego budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
P.b. art. 48
Prawo budowlane
Przepis mający zastosowanie wyłącznie do obiektów budowlanych lub ich części, w przypadku samowolnej budowy.
PPSA art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania skargi kasacyjnej przez sąd kasacyjny w przypadku braku naruszeń prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instalacja zbiornikowa na gaz płynny jest urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, a nie budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego jest wykluczone, gdy mamy do czynienia z urządzeniem budowlanym, a nie obiektem budowlanym. Postępowanie w sprawie samowolnie wykonanej instalacji gazowej powinno toczyć się w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Instalacja zbiornikowa na gaz płynny stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego jest właściwe w przypadku samowolnie wykonanej instalacji gazowej.
Godne uwagi sformułowania
W pojęciu budowli nie będzie mieścić się urządzenie budowlane, związane z funkcjonowaniem innego obiektu, zapewniające mu zgodne z jego przeznaczeniem użytkowanie. Zostały one celowo przez ustawodawcę wydzielone i określone w pkt 9 ust. 3 tej ustawy jako urządzenia budowlane związane z obiektem.
Skład orzekający
Krystyna Borkowska
przewodniczący sprawozdawca
Alicja Plucińska – Filipowicz
sędzia
Edward Janeczko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między budowlą a urządzeniem budowlanym w kontekście Prawa budowlanego, w szczególności w odniesieniu do instalacji gazowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej definicji instalacji gazowej jako urządzenia budowlanego, co może być odmienne dla innych typów instalacji lub obiektów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i rozróżnienia między budowlą a urządzeniem budowlanym, co ma praktyczne znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Czy instalacja gazowa w Twoim domu to budowla czy tylko urządzenie? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 710/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2004-10-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-05-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska- Filipowicz Edward Janeczko Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane IV SA 1547/02 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2004-01-14 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tezy 1. W pojęciu budowli /art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ nie będzie mieścić się urządzenie budowlane, związane z funkcjonowaniem innego obiektu, zapewniające mu zgodne z jego przeznaczeniem użytkowanie. Zostały one celowo przez ustawodawcę wydzielone i określone w pkt 9 ust. 3 tej ustawy jako urządzenia budowlane związane z obiektem. 2. Instalacja zbiornikowa na gaz płynny, mająca służyć do ogrzewania budynku mieszkalnego mieści się w pojęciu urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska /spr./, Sędziowie NSA Alicja Plucińska – Filipowicz, Edward Janeczko, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 stycznia 2004 r. sygn. akt 2 IV SA 1547/02 w sprawie ze skargi H. C. i K. C. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].01.2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. i J. G. przedstawienie stosownych dokumentów w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na montażu zbiornika na gaz płynny z przyłączem gazowym i kotłowni wybudowanej w budynku nr [...] w J. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 5l ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olsztynie decyzją z dnia [...].03.2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, że "Przedmiotowa instalacja zbiornikowa na gaz płynny oraz montaż kotła gazowego mieszczą się w pojęciu urządzeń budowlanych związanych w obiektem, zdefiniowanym w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, w stosunku do których ma zastosowanie art. 5l prawa budowlanego. Artykuł 48 cyt. wyżej ustawy ma bowiem zastosowanie wyłącznie do obiektów budowlanych". Wyrokiem z dnia 14.01.2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpatrzeniu skargi H. C. i K. C. , uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. W ocenie sądu wykonany samowolnie zbiornik na gaz i przyłącze gazowe nie są urządzeniami budowlanymi lecz stanowią obiekt budowlany. Przedmiotowy zbiornik na gaz jest budowlą określoną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i razem z instalacją gazową i urządzeniami z nimi związanymi stanowi obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 1b – Prawa budowlanego. Budowa obiektu budowlanego wymaga pozwolenia na budowę. Zbiornik na gaz i przyłącze nie są wymienione w art.29 ust.1 i 2 – Prawa budowlanego jako obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę . W tej sytuacji należało niniejszą sprawę rozpatrzyć w aspekcie art.48 Prawa budowlanego, bowiem art.5l cyt. ustawy z w/w przyczyn nie mógł mieć zastosowania. Od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Kwestionowanemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art.3 pkt 9 i 48 Prawa budowlanego przez "błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie" oraz naruszenie przepisów prawa procesowego przez przyjęcie , że organy naruszyły art.7 i 77 § 1 kpa" i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że instalacja zbiornikowa na gaz płynny jest urządzeniem budowlanym bez którego niemożliwym byłoby użytkowanie budynku mieszkalnego. Ponadto zbiornik na gaz wschodzi w skład instalacji zbiornikowej gazu płynnego, która w § 3 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, zdefiniowana jest jako zespół urządzeń na który składa się bateria butli lub zbiornik albo grupa zbiorników z kurkiem głównym gazowym. Powołał się też na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 15.05.2000 r. (ONSA 2000/4/133), że "wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego (przyłącza wodociągowego, o którym mowa w art.3 pkt 9 – Prawa budowlanego nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art.48 tej ustawy". Na powyższą skargę nie została złożona odpowiedź, jedynie w piśmie procesowym dnia 21.10.2004 r. inwestor – E. G. poinformowała sąd o ugodzie zawartej z H. C. i K. C. przed Sądem Rejonowym w Olsztynie w sprawie o zniesienie współwłasności i ustanowienie drogi koniecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona. W związku z zawartym w skardze kasacyjnej zarzutem naruszenia prawa materialnego tj. art.3 pkt 9 i 48 Prawa budowlanego, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi czy wykonana na działce nr [...] w J. instalacja zbiornikowa na gaz płynny jest urządzeniem budowlanym, o którym mowa w art.3 pkt 9 Prawa budowlanego czy też określoną w art.3 pkt 3 tej ustawy budowlą , stanowiącą zgodnie z brzmieniem art.3 pkt 1 lit.b – obiekt budowlany. Poza sporem jest bowiem, że wskazany przez sąd administracyjny jako podstawa rozstrzygnięcia niniejszej sprawy art.48 – Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie do "obiektów budowlanych lub ich części". Rozważając, na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, przedstawione wyżej zagadnienie Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, iż przedmiotowa instalacja stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art.3 pkt 1 lit.b cyt. ustawy. Przede wszystkim należy podnieść, że uznając, iż instalacja zbiornikowa na gaz płynny stanowi obiekt budowlany sąd ograniczył się do stwierdzenia, że jest ona budowlą, określoną w art.3 pkt 3 – Prawa budowlanego. To aprioryczne stwierdzenie nie zostało poparte pogłębioną argumentacją prawną. Pojęcie budowli zostało określone w art.3 pkt 3 Prawa budowlanego. Należy przez nie rozumieć każdy obiekt budowlany "nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Analizując cytowany wyżej przepis należy stwierdzić, iż cechą wspólną wymienionych w nim budowli jest to, iż stanowią one kompletną całość techniczno-użytkową, nie związaną z funkcjonowaniem innego obiektu. W pojęciu "budowli" nie będzie mieścić się więc "urządzenie budowlane" związane z funkcjonowaniem innego obiektu, zapewniające mu zgodne z jego przeznaczeniem użytkowanie. Zostały one przez ustawodawcę celowo wydzielone i określone w pkt 9 ust.3 cyt. ustawy jako urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym. Należy przez nie rozumieć urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków, ogrodzenia, przejazdy, place postojowe. Odnosząc się do brzmienia cyt. przepisu stwierdzić należy, że instalacja zbiornikowa na gaz płynny, mająca służyć do ogrzewania budynku mieszkalnego mieści się w pojęciu urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym, o którym mowa w pkt 9 art.3 Prawa budowlanego. Skoro więc przedmiotowa instalacja gazowa w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym, a więc nie stanowi obiektu budowlanego, o którym mowa w art.48 Prawa budowlanego, brak jest podstaw do orzekania rozbiórki w oparciu o cyt. wyżej przepis. Zgodność wykonanych samowolnie robót budowlanych – związanych w podłączeniem przedmiotowej instalacji gazowej – z przepisami Prawa budowlanego podlegać będzie zatem kontroli w trybie art.51 ust.1 i 2 Prawa budowlanego. W świetle przedstawionych wyżej wywodów, stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok opiera się na błędnej wykładni art.3 pkt 1 lit.b Prawa budowlanego, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art.48 Prawa budowlanego. Brak naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniał rozpoznanie skargi przez sąd kasacyjny (art.188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI