OSK 708/04

OSK 708/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Janeczko
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Włodzimierz Ryms /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II SA/Łd 870/01 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-01-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
art. 79 ust. 1a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 267
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zofii Ł.-K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 870/01 w sprawie ze skargi Zofii Ł.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 9 marca 2001 r. (...) w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 9 marca 2001 r. (...) i decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 23 stycznia 2001 r. (...), 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Zofii Ł.-K. kwotę 120 /sto dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
OSK 708/04
U Z A S A D N I E N I E
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004 r. II SA/Łd 870/01 oddalił skargę Zofii Ł.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 9 marca 2001 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia 23 stycznia 2001 r. (...), którą odmówiono skarżącej wyrejestrowania utraconego pojazdu, dlatego że - stosownie do art. 79 ust. 1a ustawy z dnia 20 marca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ - nie wniosła warunkującej w tym przypadku wyrejestrowanie opłaty na rzecz gminy.
Sąd podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że obowiązujące przepisy - ani Prawo o ruchu drogowym, ani rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632/, ani też rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 grudnia 2000 r. w sprawie wysokości opłaty będącej warunkiem wyrejestrowania pojazdu w przypadku udokumentowania trwałej i zupełnej utraty pojazdu /Dz.U. nr 115 poz. 1217/ - nie zawierają regulacji w przedmiocie zwolnienia od obowiązku uiszczania tej opłaty.
Sąd uznał ponadto, że - powołując pogląd prezentowany przez J. Borkowskiego w Komentarzu do kodeksu postępowania administracyjnego /Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000, str. 797/ - nie znajduje zastosowania art. 267 Kpa, oraz wyjaśnił, że opłata, o którą chodzi, nie jest należnością budżetu państwa i dlatego nie stosuje się do niej przepisów działu III /art. 2 par. 2/ ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.
W skardze kasacyjnej /nazwanej kasacją/, sporządzonej i wniesionej przez reprezentującego skarżącą adwokata, zaskarżono wyrok w całości opierając kasację na:
" 1. naruszeniu prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie oraz wykładnię art. 79 ust. 5; art. 79 ust. 1a ustawy z dnia 20.06.1997 r. prawo o ruchu drogowym, zwanym dalej: ustawą /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, art. 3 ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 6, art. 2 par. 1 pkt 3, art. 13 par. 1, art. 4 i 5 ordynacji podatkowej oraz art. 18 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że żądana kwota nie jest opłatą /podatkiem/ podlegającym zasadom prawa podatkowego wynikającego z ordynacji podatkowej bądź zasadom regulowanym w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.
2. naruszeniu prawa materialnego przez niezastosowanie a nawet nierozważenie, że przepis art. 79 ust. 5 jest niezgodny z przepisami konstytucji a zwłaszcza art. 2 /Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej/, art. 32 /nikt nie może być dyskryminowany i ma prawa do równego traktowania przez władze publiczne/, art. 8 /przepisy Konstytucji jako najwyższego aktu prawnego stosuje się bezpośrednio/.
3. naruszeniu przepisów postępowania a zwłaszcza art. 134 w związku z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 /dalej: p.p.s.a./, art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/, art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. prawa o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ przez rozpoznanie sprawy według. stanu faktycznego na dzień zdarzenia a przepisów prawa w chwili wydania decyzji a niezastosowania przepisów prawa w chwili orzekania, skoro zmieniły się zasady rozpatrywania skarg przez wprowadzenie wieloinstancyjnego sądownictwa administracyjnego.
4. wadliwym przyjęciu, że do wyrejestrowania samochodu nie wystarczy spełnienie przesłanek z art. 79 ust. 1 pkt 5 prawa o ruchu drogowym i, że żądanie opłaty z art. 79 ust. 5 prawa o ruchu drogowym nie stanowi opłaty sądowej celowej /koszty które w budżecie państwa mają przypisany cel z mocy prawa/ do której mają zastosowanie przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych."
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie tylko została sporządzona niestarannie - np. zarzuca naruszenie art. 79 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym /pkt 1, 2, 4/, podczas gdy tak oznaczony przepis wprowadzono do tekstu ustawy dopiero w 2002 r. zastępując ust. 1a, oraz opłatę za wyrejestrowanie pojazdu określa jako "opłatę sądową celową", do której stosuje się przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych /pkt 4/ - lecz wręcz niezrozumiale /pkt 3/, aby już pominąć, że /jak w pkt 1/ zarzuca naruszenie prawa materialnego jednocześnie przez niewłaściwe zastosowanie i wykładnię oraz jednoczesne naruszenie kilku ustaw, które jednocześnie nie mogły być stosowane.
Jednak skarga kasacyjna, ma usprawiedliwioną podstawę, gdyż powołuje również, że doszło do naruszenia art. 79 ust. 1a Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi, że w razie trwałej i zupełnej utraty pojazdu warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest wniesienie opłaty na rzecz gminy.
W przekonaniu Sądu pierwszej instancji tak określony warunek ma bezwzględny charakter. i musi zostać spełniony, gdyż nie ma regulacji pozwalającej na odstąpienie od warunku poprzez zwolnienie od opłaty, o co właśnie występowała skarżąca. Prowadzi to do sytuacji polegającej na urzędowym podtrzymywaniu oczywistej fikcji, że istnieje pojazd, którego już nie ma, gdyż strona nie jest w stanie ponieść wymaganej opłaty, aby uzyskać potwierdzenie rzeczywistości. Na potwierdzenie tego stanowiska Sąd przytoczył pogląd prezentowany w literaturze prawniczej, że do tej sytuacji nie ma zastosowania art. 267 Kpa.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza art. 267 Kpa prowadzi do odmiennego wniosku. W razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat związanych z tokiem postępowania - a z tokiem postępowania jest przecież związana opłata, o jakiej mowa w art. 79 ust. 1a Prawa o ruchu drogowym - organ administracji publicznej może, w całości lub w części, zwolnić stronę od jej poniesienia /art. 267 Kpa zdanie pierwsze/.
Wprawdzie w powołanym przepisie zawarte zostało zastrzeżenie, że "zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach", lecz dotyczy to wyłącznie opłat skarbowych i nie ma odniesienia do innych opłat związanych z tokiem postępowania administracyjnego, stąd zwolnienie od opłaty za wyrejestrowanie pojazdu było, co do zasady, możliwe.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 i art. 203 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.