OSK 646/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-09-09
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanapozwolenie na budowędecyzja administracyjnaskarga kasacyjnaNSAnadzór budowlany

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia, potwierdzając zgodność art. 48 Prawa budowlanego z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki zaplecza techniczno-gospodarczego restauracji, które zostało wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że budowa bez pozwolenia jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki. Skarga kasacyjna zarzucała błędną wykładnię art. 48 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że przepis ten był zgodny z Konstytucją i nie wymagał dodatkowych dowodów w sytuacji budowy bez pozwolenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Obiekt ten został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały, że spełnione zostały przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny potwierdził tę interpretację, wskazując, że sama budowa bez pozwolenia była wystarczająca do zastosowania sankcji, niezależnie od stopnia połączenia obiektu z istniejącym budynkiem. Skarga kasacyjna podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia art. 48 Prawa budowlanego) oraz naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4, art. 77, art. 84 § 1, art. 85 § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 48 Prawa budowlanego, budowa bez pozwolenia obligowała organ do nakazania rozbiórki. Podkreślono również, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. (sygn. akt P2/98) uznał tę normę za zgodną z Konstytucją i o charakterze restytucyjnym. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 48 Prawa budowlanego w ówczesnym brzmieniu zobowiązywał organ do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, niezależnie od stopnia jego połączenia z istniejącym budynkiem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że jedyną i wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki było wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Interpretacja ta była zgodna z brzmieniem art. 48 Prawa budowlanego i nie budziła wątpliwości konstytucyjnych, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.b. art. 48

Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 85 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 48 Prawa budowlanego. Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 77, 84 § 1, 85 § 1 k.p.a.) przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i rzetelnych oględzin.

Godne uwagi sformułowania

jedyną i wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu w dacie orzekania w sprawie, był fakt jego budowy bez wymaganego art. 48 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. normę art. 48 Prawa budowlanego w ówczesnym brzmieniu badał Trybunał Konstytucyjny, uznając ją w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. (sygn. akt P2/98 – OTK 1999/1/2) za normę nie restrykcyjną, a restytucyjną i zgodną z Konstytucją.

Skład orzekający

Zygmunt Niewiadomski

przewodniczący sprawozdawca

Alicja Plucińska- Filipowicz

członek

Eugeniusz Mzyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji art. 48 Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i zgodności z Konstytucją."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2001-2004 r. i konkretnego brzmienia art. 48 Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, które są często problematyczne w praktyce. Potwierdzenie zgodności przepisu z Konstytucją jest również warte uwagi.

Samowola budowlana: Czy budowa bez pozwolenia zawsze oznacza nakaz rozbiórki?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 646/04 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2004-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz
Eugeniusz Mzyk
Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./, Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Eugeniusz Mzyk, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 9 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 1420/01 w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 lipca 2000 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał G. Z. rozbiórkę zaplecza techniczno-gospodarczego restauracji na działce oznaczonej nr geod. [...] w C. przy ul. [...]. W organ podniósł, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jest obiektem oddylatowanym od istniejącego budynku i nie jest z nim trwale związany.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestora, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, decyzją z dnia 2 kwietnia 2001 r. utrzymał zaskarżona decyzję w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji, że skoro przedmiotowy obiekt wzniesiony został bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego rozbiórka jest możliwa bez wyburzenia budynku restauracji, to w sprawie zostały spełnione przesłanki art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w ówczesnym brzmieniu, zobowiązując organu nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu rozbiórki takiego obiektu budowlanego.
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę inwestora G. Z. na w/w decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że jedyną i wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu w dacie orzekania w sprawie, był fakt jego budowy bez wymaganego art. 48 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Dla zastosowania sankcji art. 48 Prawa budowlanego nie miała wówczas znaczenia – zdaniem Sądu – okoliczność, czy budowa została podjęta po częściowej rozbiórce budynku i trwale z nią połączona. W tym względzie skład orzekający nie podzielił odmiennego poglądu przedstawionego w wyroku NSA z dnia 12 grudnia 1996 r. (sygn. akt II SA/Wr 236/96) powołując się na jednoznaczne – zdaniem składu orzekającego – brzmienie ówczesnej normy art. 48 Prawa budowlanego, której zgodność z Konstytucją nie zakwestionował nawet Trybunał Konstytucyjny.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł adw. A. H. reprezentujący inwestora G. Z.
Żądając uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, ewentualnie uchylenie wyroku i merytoryczne orzeczenie w sprawie, poprzez uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia organów administracji orzekających w sprawie, strona skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) polegająca na przyjęciu, że przepis ten nakazujący właściwemu organowi rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, odnosi się również do takich obiektów, w których dobudowana część została połączona z dotychczasowym budynkiem na trwale w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie rozbiórki dotychczasowego budynku wybudowanego na podstawie i w granicach prawa.
2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) przez oparcie podstawy faktycznej wyroku na ustaleniach organów administracyjnych, które są niepełne i przez to nie spełniają wszystkich ustalonych dla wyroku sprawy okolicznościach, art. 77 w związku z art. 84 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przez zaniechanie przez organy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz oceny rzeczoznawcy do spraw budowlanych celem ustalenia, czy dobudowana część budynku została na trwale połączona z dotychczasowym budynkiem w taki sposób, że bez naruszenia konstrukcji całego budynku nie jest możliwe dokonanie rozbiórki dobudowanej części, art. 77 w związku z art. 85 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przez nieprzeprowadzenie przez organy rzetelnych oględzin obiektu ze wskazaniem jaka konkretnie część obiektu została dobudowana i czy jest trwale połączona z budynkiem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności przesądzające o nieważności postępowania sądowego, o których mowa w art. 183 § 2 w/w ustawy. Stwierdzając, iż w niniejszej sprawie okoliczności te nie występują, Sąd przeszedł do oceny podstaw skargi kasacyjnej, uznając, iż nie są one usprawiedliwione.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to wobec zasadnego - w świetle materiałów sprawy- przyjęcia przez sąd pierwszej instancji, iż organy administracji orzekające w sprawie wyjaśniły stan faktyczny sprawy w stopniu umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia, zarzut ten nie może być uznany za usprawiedliwiony. Fakt, że sporny obiekt został wzniesiony po częściowej rozbiórce istniejącego budynku i trwale z nim połączony – nie wyłączał obowiązku zastosowania w sprawie normy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Jeżeli ówczesna norma art. 48 Prawa budowlanego zobowiązywała organ do nakazania rozbiórki zarówno całego obiektu budowlanego jak i jego części, wybudowanego – jak w niniejszej sprawie – bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, to zarzut naruszenia przez Sąd przywołanej normy art. 48 Prawa budowlanego nie może być uznany za zasadny. Tym bardziej za zasadne w świetle przywołanych wyżej regulacji prawnych nie mogą być uznane argumenty o nieświadomym działaniu (złej wierze) strony jak też nieproporcjonalności użytego środka prawnego w stosunku do podjętego przez stronę działania, zwłaszcza, że normę art. 48 w/w prawa budowlanego w ówczesnym brzmieniu badał Trybunał Konstytucyjny, uznając ją w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. (sygn. akt P2/98 – OTK 1999/1/2) za normę nie restrykcyjną, a restytucyjną i zgodną z Konstytucją.
Mając to wszystko na uwadze, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 wyżej przytoczonej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI