OSK 584/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-09-08
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniegrunty warszawskiepowaga rzeczy osądzonejpostępowanie administracyjneNSAprawo rzeczowe

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość warszawską, uznając zasadność umorzenia postępowania z powodu powagi rzeczy osądzonej.

Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość warszawską, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją z 1973 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania, uznając, że zachodzi powaga rzeczy osądzonej. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, twierdząc, że zmiana stanu prawnego wyklucza tożsamość sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na błędne powołanie podstawy skargi i utrzymując stanowisko o braku istotnej różnicy między przepisami regulującymi kwestię odszkodowania.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Lucyny S., Anieli Sz. i Krystyny F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody M. Decyzją tą Wojewoda uchylił decyzję Starosty odmawiającą odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość warszawską i umorzył postępowanie odszkodowawcze. Podstawą umorzenia było stwierdzenie, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją z 1973 r., co oznaczało powagę rzeczy osądzonej. Sąd pierwszej instancji uznał, że mimo zmian stanu prawnego, regulacja dotycząca odszkodowania za nieruchomość zabudowaną pozostała w istocie taka sama. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie art. 105 § 1 Kpa oraz art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, argumentując, że zmiana stanu prawnego wyklucza tożsamość sprawy i podstawy do umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że podstawa skargi została błędnie powołana, gdyż istota sprawy sprowadzała się do zagadnienia proceduralnego, a prawo materialne było stosowane jedynie dla oceny bezprzedmiotowości postępowania. Sąd podkreślił również, że zmiana stanu prawnego ma znaczenie tylko wtedy, gdy zmienia się sposób regulacji, co w tym przypadku nie miało miejsca między art. 53 ust. 2 ustawy z 1958 r. a art. 215 ust. 2 ustawy z 1997 r. w odniesieniu do nieruchomości zabudowanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana stanu prawnego nie wyklucza tożsamości sprawy, jeśli sposób regulacji pozostał w istocie taki sam, a sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo zmian przepisów (art. 53 ustawy z 1958 r., art. 83 ustawy z 1985 r., art. 215 ustawy z 1997 r.), sposób regulacji kwestii odszkodowania za nieruchomość zabudowaną nie uległ istotnej zmianie, co uzasadniało stwierdzenie powagi rzeczy osądzonej i umorzenie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

k.p.a. art. 105 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, gdy sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Pomocnicze

u.g.n. art. 215 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepis powtarza treść art. 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który z kolei zastąpił art. 53 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nie zachodzi istotna różnica w regulacji dotyczącej nieruchomości zabudowanej.

u.z.t.w.n. art. 53 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości

Przepis stanowił podstawę do odmowy odszkodowania za nieruchomość.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie powagi rzeczy osądzonej z uwagi na tożsamość przedmiotową i podmiotową, mimo zmiany stanu prawnego. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 Kpa było zasadne. Zmiana stanu prawnego nie wpłynęła na istotę regulacji dotyczącej odszkodowania za nieruchomość zabudowaną.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego jako podstawy skargi kasacyjnej, podczas gdy sprawa dotyczyła kwestii proceduralnych. Twierdzenie o braku tożsamości sprawy z powodu zmiany stanu prawnego.

Godne uwagi sformułowania

istota sprawy sprowadzała się do zagadnienia proceduralnego prawo materialne było stosowane wyłącznie dla wykazania, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania zmiana stanu prawnego tylko wówczas ma takie znaczenie, kiedy ulega zmianie sposób regulacji

Skład orzekający

Izabella Kulig - Maciszewska

członek

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Zbigniew Rausz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście zmian stanu prawnego w sprawach odszkodowawczych za wywłaszczone nieruchomości oraz prawidłowego formułowania podstaw skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z gruntami warszawskimi i przepisami sprzed lat, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii powagi rzeczy osądzonej i jej wpływu na postępowanie odszkodowawcze po wywłaszczeniu nieruchomości, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Powaga rzeczy osądzonej a odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość: kluczowa interpretacja NSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 584/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Izabella Kulig - Maciszewska
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Zbigniew Rausz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Grunty warszawskie
Sygn. powiązane
I SA 1220/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-01-13
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
art. 215 ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
art. 53 ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Leszek Włoskiewicz /spr./, Izabella Kulig-Maciszewska, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 8 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Lucyny S., Anieli Sz., Krystyny F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2004r. sygn. akt I SA 1220/02 w sprawie ze skargi Lucyny S., Anieli Sz., Krystyny F. na decyzję Wojewody M. z dnia 12 kwietnia 2002 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2004 r. I SA 1220/02 oddalił skargę Lucyny S., Krystyny F. i Anieli Sz. na decyzję Wojewody M. z dnia 12 kwietnia 2002 r. (...), którą ten organ uchylił w całości decyzję Starosty Powiatu W. z dnia 9 lipca 2001 r. (...) - odmawiającą, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/, odszkodowania za grunt zabudowanej nieruchomości warszawskiej, o powierzchni 783 m2, położonej przy ul. O. 33, oznaczonej w wykazie hipotecznym "(...)" - i umorzył postępowanie odszkodowawcze.
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że postępowanie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe /art. 105 par. 1 Kpa/, gdyż sprawa została już rozstrzygnięta decyzją Ministerstwa Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 27 listopada 1973 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 29 września 1973 r. (...), którą - na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /t.j. Dz.U. 1961 nr 18 poz. 94/ - odmówiono odszkodowania za tę nieruchomość Zofii P., której spadkobiercami są skarżący.
Sąd uznał w szczególności, że w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej z uwagi na tożsamość przedmiotową i podmiotową, gdyż zmiana stanu prawnego nie wpływa na zmianę przedmiotu, jeżeli regulacja zostaje w pełni przejęta przez nowy akt; art. 215 ust. 2 zaś ustawy o gospodarce nieruchomościami powtarza treść art. 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który z kolei zastąpił art. 53 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zmieniały się więc przepisy, lecz sposób uregulowania pozostał ten sam.
W skardze kasacyjnej Lucyna S., Krystyna F. i Aniela Sz. powołały jako podstawę "naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 105 par. 1 Kpa oraz art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami", w uzasadnieniu podnosząc przede wszystkim, że o braku tożsamości sprawy przesądza zmieniony stan prawny, nie zachodziła więc powaga rzeczy osądzonej i nie było podstaw do umorzenia postępowania w trybie art. 105 Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W skardze zarzuca się naruszenie prawa materialnego, lecz wskazuje przepis postępowania, którego sąd nie stosował, gdyż znajdował zastosowanie tylko w postępowaniu administracyjnym.
W skardze zarzuca się również naruszenie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, którego zastosowanie sąd wprawdzie badał, lecz właśnie w świetle art. 105 par. 1 Kpa, oceniając dopuszczalność umorzenia postępowania administracyjnego.
Podstawa skargi została więc błędnie powołana, gdyż istota sprawy sprowadzała się do zagadnienia proceduralnego, natomiast prawo materialne było stosowane wyłącznie dla wykazania, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 par. 1 Kpa.
Błędny jest również prezentowany w uzasadnieniu skargi pogląd, że nie może być mowy o tożsamości sprawy, jeżeli uległ zmianie stan prawny.
Zmiana stanu prawnego tylko wówczas ma takie znaczenie, kiedy ulega zmianie sposób regulacji, lecz pomiędzy art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nie zachodzi istotna różnica, gdy chodzi o nieruchomość zabudowaną, jaką była nieruchomość skarżących.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI