OSK 418/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-11-23
NSAAdministracyjneWysokansa
ewidencja gruntówczynności ewidencyjnestwierdzenie nieważnościKodeks postępowania administracyjnegoNSAgeodezjanieruchomości

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że instytucja stwierdzenia nieważności nie ma zastosowania do czynności ewidencyjnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku NSA oddalającego skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju w przedmiocie nieważności czynności ewidencyjnych. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności zmian w operacie ewidencji gruntów, polegających na utworzeniu działki ewidencyjnej i wpisaniu Urzędu Gminy jako władającego. Sąd uznał, że instytucja stwierdzenia nieważności, uregulowana w Kpa, dotyczy wyłącznie decyzji administracyjnych i postanowień, a nie czynności ewidencyjnych, co czyni postępowanie w tej sprawie bezprzedmiotowym.

Sprawa wywodzi się z wniosku o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego dotyczącego zmian w operacie ewidencji gruntów wsi K. z lat 1982-1984, w tym utworzenia działki ewidencyjnej nr 1319 i wpisania Urzędu Gminy jako władającego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a Główny Geodeta Kraju utrzymał tę decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2003 r. oddalił skargę Alicji K. (następcy prawnego zmarłej Anny S.), uznając, że do czynności ewidencyjnych nie ma zastosowania instytucja stwierdzenia nieważności (art. 156 par. 1 Kpa). W skardze kasacyjnej Alicja K. zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących ewidencji gruntów oraz przepisów o NSA, a także naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że wadliwie dokonano czynności ewidencyjnych i że nie uczestniczyli spadkobiercy w postępowaniu odwoławczym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2004 r. oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że istota sprawy sprowadza się do kwestii zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności do czynności ewidencyjnych. Sąd wyjaśnił, że instytucja ta dotyczy wyłącznie decyzji administracyjnych i postanowień, a nie innych aktów lub czynności organów administracji, w tym czynności ewidencyjnych. Postępowanie w sprawie nieważności czynności ewidencyjnych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 par. 1 Kpa. Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a także nie zachodziła podnoszona przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, instytucja stwierdzenia nieważności dotyczy wyłącznie decyzji administracyjnych i postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, a nie czynności ewidencyjnych.

Uzasadnienie

Przepisy Kpa dotyczące stwierdzenia nieważności mają zamknięty katalog zastosowań i nie obejmują czynności ewidencyjnych, które nie są decyzjami administracyjnymi ani postanowieniami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Kpa art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

Kpa art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Kpa art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stwierdzenia nieważności postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 101

Podstawa wniesienia skargi kasacyjnej.

Dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków art. 14 § 2

Wspomniany w skardze kasacyjnej jako naruszony.

Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów § 6 ust. 1, 29 ust. 1, 32, 64, 91 ust. 1 i 2, 92 ust. 2 i 93

Wspomniane w skardze kasacyjnej jako naruszone.

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym art. 1, 21, 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1-3, 59

Wspomniane w skardze kasacyjnej jako naruszone.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja stwierdzenia nieważności nie ma zastosowania do czynności ewidencyjnych, a jedynie do decyzji administracyjnych i postanowień. Postępowanie w sprawie nieważności czynności ewidencyjnych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.

Odrzucone argumenty

Wadliwe dokonanie czynności ewidencyjnych. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów dotyczących ewidencji gruntów. Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak udziału spadkobierców w postępowaniu odwoławczym.

Godne uwagi sformułowania

istota tej sprawy (...) nie sprowadzała się do zagadnienia, czy zmiany ewidencyjne zostały dokonane z naruszeniem prawa, (...) lecz wyłącznie do zagadnienia, czy do zmian ewidencyjnych znajduje zastosowanie instytucja stwierdzenia nieważności Stwierdzenie nieważności dotyczy tylko decyzji administracyjnych (...) oraz wydawanych w toku postępowania administracyjnego postanowień (...), tj. regulowanych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego orzeczeń organów administracji, i zamknięty katalog ustawowy nie pozwala objąć tą instytucją innych aktów lub czynności organów administracji, w tym czynności ewidencyjnych.

Skład orzekający

Edward Janeczko

sędzia

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Włodzimierz Ryms

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że czynności ewidencyjne nie podlegają trybowi stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 Kpa."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych ze stwierdzeniem nieważności czynności ewidencyjnych, nie rozstrzyga merytorycznie o prawidłowości samych zmian ewidencyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą granic stosowania instytucji stwierdzenia nieważności w polskim prawie administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków.

Czy można unieważnić wpis w ewidencji gruntów? NSA wyjaśnia granice Kpa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 418/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Janeczko
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Włodzimierz Ryms /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 105 par. 1, art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Alicji K. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt II SA 2543-2544/02 w sprawie ze skargi Alicji K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 15 maja 2001 r. (...) w przedmiocie nieważności czynności administracyjnoprawnych prowadzonych w toku odnowienia operatu ewidencji gruntów gminy K. w zakresie działki 1319 oraz w przedmiocie wątpliwości co do treści decyzji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Anna S., wnioskiem z dnia 4 listopada 1999 r. wystąpiła "o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego, mającego charakter. decyzji administracyjnej, którym przy dokonywaniu w latach 1982-1984 odnowienia ewidencji gruntów i budynków wsi K., w tym przejścia z systemu parcelowego na system działkowy, wprowadzono zmianę do operatu gruntów i budynków wsi K. w ten sposób, że: 1/ w miejsce parcel gruntu rolnego 1532/1, 1532/3, 1532/4 i 1532/5 utworzono działkę ewidencyjną nr 1319 w K., 2/ w miejsce poszczególnych właścicieli wyżej wymienionych parcel gruntu rolnego, wpisano Urząd Gminy K. jako władającego lub właściciela działką ewidencyjną 1319 w K.".
(...) Wojewódzki Inspektor. Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w R. decyzją z dnia 3 sierpnia 2000 r. (...), działając na podstawie art. 105 par. 1 Kpa, umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie jako bezprzedmiotowe, po czym postanowieniem z dnia 13 września 2000 r. wyjaśnił wątpliwości co do treści swej decyzji, Główny Geodeta Kraju zaś decyzją z dnia 15 maja 2001 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i postanowienie, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2003 r. II SA 2543-2544/02 oddalił skargę Alicji K. - następcy zmarłej w toku postępowania odwoławczego Anny S. - nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.
Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej - aby bez swojej winy została pozbawiona udziału w postępowaniu odwoławczym w miejsce Anny S. - oraz uznał, że - tak, jak organy nadzoru - do czynności ewidencyjnych nie ma zastosowania instytucja stwierdzenia nieważności /art. 156 par. 1 Kpa/, i dlatego postępowanie nadzorcze podlegało umorzeniu.
W skardze kasacyjnej - wniesionej na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ - Alicja K. zarzuciła, że wyrok ten narusza prawo materialne przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 6 poz. 32/ oraz par. 6 ust. 1, 29 ust. 1, 32, 64, 91 ust. 1 i 2, 92 ust. 2 i 93 załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów /M.P. nr 11 poz. 98 ze zm./,a ponadto przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, w szczególności art. 1, 21, 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1-3 oraz art. 59 tej ustawy.
Skarżąca dowodziła, że - w świetle powołanych przepisów - czynności ewidencyjne zostały dokonane wadliwie, natomiast sąd był obowiązany uwzględnić skargę już chociażby dlatego, że w postępowaniu odwoławczym nie uczestniczyli spadkobiercy Anny S.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Istota tej sprawy oraz sprawy OSK 571/04, nie sprowadzała się do zagadnienia, czy zmiany ewidencyjne zostały dokonane z naruszeniem prawa, jak utrzymuje skarżąca, lecz wyłącznie do zagadnienia, czy do zmian ewidencyjnych znajduje zastosowanie instytucja stwierdzenia nieważności, której uruchomienia domagała się skarżąca.
Stwierdzenie nieważności dotyczy tylko decyzji administracyjnych /art. 156 par. 1 Kpa/ oraz wydawanych w toku postępowania administracyjnego postanowień /art. 126 Kpa/, tj. regulowanych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego orzeczeń organów administracji, i zamknięty katalog ustawowy nie pozwala objąć tą instytucją innych aktów lub czynności organów administracji, w tym czynności ewidencyjnych.
Postępowanie w sprawie nieważności, którego przedmiotem nie jest decyzja administracyjna lub postanowienie, w świetle art. 156 par. 1 Kpa jest bezprzedmiotowe, i dlatego podlega umorzeniu na mocy art. 105 par. 1 Kpa.
Skarga kasacyjna zatem nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Ze względu na charakter. sprawy nawet nie może być mowy o naruszeniu prawa materialnego, gdyż do oceny zgodności z prawem czynności ewidencyjnych nie doszło i dojść nie mogło.
Z kolei nie może również być mowy, aby - jak stanowi art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zarzucone w skardze naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż w każdym razie wynik sprawy administracyjnej nie mógł być inny.
Inny nie mógł być także wynik sprawy sądowej, gdyż nie zachodziła podnoszona w skardze przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli uwzględnić, że - wprawdzie z opóźnieniem - organ odwoławczy doręczył skarżącej decyzję, działał więc wadliwie, jednak w ostatecznym rezultacie nie pominął udziału skarżącej w postępowaniu odwoławczym.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI