OSK 552/04Kara za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozstrzygnęła kwestię, czy umieszczenie rurociągu w pasie drogowym dróg gminnych bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które wcześniej oddaliły skargę prokuratora. Sąd niższej instancji przyjął, że pas drogowy nie obejmuje przestrzeni pod powierzchnią gruntu w sposób, który uzasadniałby nałożenie kary. NSA, odwołując się do definicji pasa drogowego zawartej w ustawie o drogach publicznych oraz przepisów wykonawczych, a także do analogii z Kodeksem cywilnym (art. 143 Kc), uznał, że pas drogowy należy traktować jako obiekt trójwymiarowy, obejmujący również przestrzeń pod powierzchnią gruntu. Sąd podkreślił, że umieszczenie w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z jego funkcjonowaniem, takich jak rurociąg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Brak takiego zezwolenia, zgodnie z art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. NSA zwrócił uwagę, że nowelizacja ustawy potwierdziła tę interpretację, definiując pas drogowy jako grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia pasa drogowego i odpowiedzialność za jego zajęcie bez zezwolenia, zwłaszcza w kontekście urządzeń podziemnych.
Dotyczy głównie dróg publicznych i urządzeń niezwiązanych z ich funkcjonowaniem. Nowelizacja ustawy o drogach publicznych z 2003 r. potwierdziła przyjętą interpretację.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umieszczenie rurociągu w pasie drogowym dróg gminnych bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umieszczenie rurociągu w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia uzasadnia zastosowanie kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Pas drogowy, zgodnie z definicją ustawową i celem przepisów, obejmuje również przestrzeń pod powierzchnią gruntu. Zajęcie tej przestrzeni przez urządzenia niezwiązane z funkcjonowaniem dróg, takie jak rurociąg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Brak zezwolenia stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej.
Jak należy interpretować pojęcie "pas drogowy" w kontekście umieszczania urządzeń pod jego powierzchnią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pas drogowy należy rozumieć jako obiekt trójwymiarowy, obejmujący płaszczyznę gruntu, przestrzeń nad nim oraz przestrzeń pod nim, w granicach określonych społeczno-gospodarczym przeznaczeniem gruntu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji ustawowej pasa drogowego oraz do analogii z art. 143 Kodeksu cywilnego, wskazując, że własność gruntu rozciąga się na przestrzeń pod jego powierzchnią. W kontekście dróg, przestrzeń ta jest częścią pasa drogowego, a jej zajęcie przez urządzenia niezwiązane z drogą wymaga zezwolenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
u.d.p. art. 40 § ust. 4
Ustawa o drogach publicznych
Przewiduje pobieranie kar pieniężnych za zajęcie pasa drogowego i za umieszczenie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem dróg bez wymaganego zezwolenia lub niedotrzymanie jego warunków.
u.d.p. art. 4 § pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego jako wydzielonego pasa terenu przeznaczonego do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych art. 1 § ust. 1 pkt 1 i 4
Zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, modernizacją, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia, w tym prowadzenie robót podziemnych.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych art. 11 § ust. 2 i 4
Definiuje zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia i przewiduje kary pieniężne.
k.c. art. 143
Kodeks cywilny
Własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pas drogowy obejmuje przestrzeń pod powierzchnią gruntu. • Umieszczenie rurociągu w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Pas drogowy jest płaszczyzną poziomą i nie sięga w głąb powierzchni ziemi. • Umieszczenie gazociągu pod powierzchnią gruntu nie stanowi zajęcia pasa drogowego w rozumieniu ustawy.
Godne uwagi sformułowania
własność nieruchomości rozważać należy jako obiektu trójwymiarowego • pas drogowy to nie tylko powierzchnia, ale także przestrzeń pod i nad pasem drogowym • społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu
Skład orzekający
Alicja Plucińska- Filipowicz
przewodniczący
Janina Antosiewicz
sprawozdawca
Zygmunt Niewiadomski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia pasa drogowego i odpowiedzialność za jego zajęcie bez zezwolenia, zwłaszcza w kontekście urządzeń podziemnych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie dróg publicznych i urządzeń niezwiązanych z ich funkcjonowaniem. Nowelizacja ustawy o drogach publicznych z 2003 r. potwierdziła przyjętą interpretację.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zajęcia pasa drogowego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na ciekawej interpretacji pojęcia "pas drogowy" jako obiektu trójwymiarowego, co ma praktyczne znaczenie dla wielu inwestycji.
“Czy rurociąg pod drogą to "zajęcie pasa drogowego"? NSA wyjaśnia!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.