OSK 488/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są kluczowym kryterium przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli ograniczają prawo własności.
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla działek rolnych położonych na obszarze chronionego krajobrazu, w pobliżu jeziora. Skarżący kwestionował decyzje, powołując się na naruszenie jego prawa własności i nierówne traktowanie w porównaniu do sąsiadów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że podstawowym kryterium oceny zgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy są ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach. Decyzje te odmawiały ustalenia warunków zabudowy dla działek skarżącego pod budowę budynku mieszkalnego i inwentarsko-składowego. Podstawą odmowy były ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Suwałki, który oznaczał teren jako grunty rolne (symbol RP) z zakazem nowej zabudowy rolniczej w odległości mniejszej niż 200 m od brzegów jeziora, na obszarze chronionego krajobrazu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, nierówne traktowanie oraz sprzeczność ustaleń planu z ustawą i Konstytucją. Sąd uznał, że ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są wiążące i stanowią jedyne kryterium oceny decyzji o warunkach zabudowy. Podkreślono, że ograniczenie prawa własności na podstawie planu jest dopuszczalne i wynika z przepisów ustawowych, a nie z przepisów o ochronie przyrody. Sąd nie badał zgodności planu z ustawą, gdyż taki zarzut nie został skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej. Nie miały znaczenia zarzuty dotyczące decyzji wydanych dla sąsiednich działek. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są zasadniczym i w zasadzie jedynym kryterium decydującym o zgodności z prawem decyzji rozstrzygającej o ustaleniu warunków zabudowy lub odmowie jej wydania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił moc wiążącą uchwały zatwierdzającej plan i zawartych w nim ustaleń, które mogą kształtować sposób korzystania z nieruchomości, w tym wprowadzać zakazy ograniczające prawo własności. Ograniczenie to następuje na podstawie przepisów dotyczących planów, a nie innych przepisów, np. o ochronie przyrody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.z.p.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są kluczowym kryterium oceny decyzji o warunkach zabudowy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dopuszcza ograniczenie własności w drodze ustawy.
u.p.p.
Ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym
Obowiązywała w dacie uchwalenia planu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są kluczowym kryterium oceny decyzji o warunkach zabudowy. Ograniczenie prawa własności na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego jest dopuszczalne i wynika z przepisów ustawowych. Zarzuty dotyczące decyzji dla sąsiednich działek nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 6 i 7 KPA przez pozbawienie skarżącego uprawnień wynikających z własności i oparcie wyroku na aktach niższego rzędu z pominięciem ustawy. Naruszenie art. 77 KPA przez nierówne traktowanie skarżącego w stosunku do innych właścicieli nieruchomości. Sprzeczność ustaleń planu z regulacją ustawową i art. 64 ust. 3 Konstytucji. Brak planu zagospodarowania przestrzennego od 1 stycznia 2004 r.
Godne uwagi sformułowania
Zasadniczym i w zasadzie jedynym kryterium decydującym o zgodności z prawem decyzji rozstrzygającej o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu lub odmowie wydania takiej decyzji są bowiem, według przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym [...], obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właśnie ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Te ustalenia mogą kształtować sposób korzystania z określonej nieruchomości łącznie z wprowadzeniem określonych zakazów, ograniczających uprawnienia wynikające z prawa własności. Przedmiotem rozpoznania w tej sprawie jest ocena rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku dotyczącym z kolei oceny legalności kwestionowanych w skardze decyzji. Przedmiotem rozpoznania nie jest, bo nie może być, ocena innych rozstrzygnięć lub zdarzeń.
Skład orzekający
Alicja Plucińska- Filipowicz
przewodniczący
Edward Janeczko
sprawozdawca
Elżbieta Stebnicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu planu zagospodarowania przestrzennego nad indywidualnymi wnioskami o warunki zabudowy, nawet w kontekście ograniczenia prawa własności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji (ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r.). Interpretacja może ewoluować wraz ze zmianami przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalny konflikt między prawem własności a interesem publicznym w zakresie planowania przestrzennego, co jest zawsze aktualne dla właścicieli nieruchomości i urbanistów.
“Plan zagospodarowania przestrzennego ważniejszy niż prawo własności? NSA rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 488/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2004-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/ Edward Janeczko /sprawozdawca/ Elżbieta Stebnicka Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Info. o glosach Radecki Wojciech Ochrona Środowiska 2005 nr 3 str. 44 Tezy Zasadniczym i w zasadzie jedynym kryterium decydującym o zgodności z prawem decyzji rozstrzygającej o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu lub odmowie wydania takiej decyzji są bowiem, według przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właśnie ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotem rozpoznania w tej sprawie jest ocena rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku dotyczącym z kolei oceny legalności kwestionowanych w skardze decyzji. Przedmiotem rozpoznania nie jest, bo nie może być, ocena innych rozstrzygnięć lub zdarzeń. Nie mają w związku z tym znaczenia w zakresie rozstrzygnięcia wynikającego z rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, zawarte w tej skardze zarzuty o wydaniu na rzecz właścicieli działek sąsiednich pozytywnych decyzji organów administracji w zakresie zabudowy tych działek czy też wybudowanie przez nich określonych obiektów. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka, Edward Janeczko (spr.), Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. B. M. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2003 r. sygn. akt SA/Bk 375/03 w sprawie ze skargi K. B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 26 sierpnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z [...] marca 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Suwałki z [...] stycznia 2003 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu obejmującego działki Nr [...], [...] i [...] pod budowę budynku mieszkalnego i budynku inwentarsko-składowego z poddaszem użytkowym. W uzasadnieniu tego wyroku powołano się na ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Suwałki uchwalonego 10 listopada 1994 r., według którego teren obejmujący działki projektowanej inwestycji oznaczony jest symbolem RP i opisany jako grunty rolne z postulowanymi dolesieniami i zadrzewieniami. Działki położone są na obszarze chronionego krajobrazu i w odległości mniejszej niż 200 m od brzegów jeziora Wigry i Długie. Według zaś pkt 3.1 ppkt.2, s.51 planu na obszarze chronionego krajobrazu zakazuje się tworzenia nowej rolniczej zabudowy kolonijnej i ustawiania barakowozów w odległości mniejszej niż 200 m od brzegów jezior, rzek oraz dróg krajowych. Przez zabudowę kolonijną rozumie się siedliska usytuowane w odległości większej niż 150 m od zwartej lub skupionej zabudowy wsi. Skarga kasacyjna K. M. zarzucając naruszenie: 1/ art.6 i 7 kpa przez pozbawienie skarżącego uprawnień wynikających z własności i oparcie wyroku na aktach niższego rzędu z pominięciem ustawy, 2/ art.77 kpa przez nierówne traktowanie skarżącego w stosunku do innych właścicieli nieruchomości, zawiera wniosek o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że zaskarżony wyrok pozbawia skarżącego jako właściciela gospodarstwa rolnego wszelkich uprawnień wynikających z własności. Grunty skarżącego położone są poza strefą zwartej zabudowy i pomiędzy jeziorami. Przepisy o ochronie przyrody nie wykluczają budowy nowych obiektów rolniczych na terenie chronionym. Ustalenia planu są więc sprzeczne z regulacją ustawową. Od l stycznia 2004 r. Gmina Suwałki nie ma planu zagospodarowania przestrzennego. Powołuje wyrok Sądu Najwyższego, według którego NSA w przypadku sprzeczności ustaleń planu z ustawą stosuje przepisy ustawy, art.64 ust.3 Konstytucji dopuszczający ograniczenia własności tylko w drodze ustawy. Wskazuje innych, sąsiednich właścicieli gruntów, którzy wybudowali nowe siedliska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że według ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Suwałki zatwierdzonego uchwałą z 10 listopada 1994 r., bliżej zresztą opisanych w tym uzasadnieniu i w kwestionowanych w skardze decyzjach, nie jest dopuszczalna realizacja opisanej we wniosku inwestycji na wskazanych przez inwestora działkach. Wynika to bowiem z wyrysu i wypisu wspomnianego planu, znajdującego się w aktach sprawy. Jest to okoliczność przesądzająca o legalności kwestionowanych w skardze decyzji odmownych, a w konsekwencji – o prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku oddalającym skargę. Zasadniczym i w zasadzie jedynym kryterium decydującym o zgodności z prawem decyzji rozstrzygającej o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu lub odmowie wydania takiej decyzji są bowiem, według przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2003 r., właśnie ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Pomijając kwestie dotyczące procedury związanej z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego łącznie z możliwością projektowanych ustaleń planu, gdyż nie jest to przedmiotem rozpoznania w tej sprawie, należy wskazać na moc wiążącą uchwały zatwierdzającej plan i zawartych w planie ustaleń. Te ustalenia mogą kształtować sposób korzystania z określonej nieruchomości łącznie z wprowadzeniem określonych zakazów, ograniczających uprawnienia wynikające z prawa własności. Ograniczenie prawa własności, w przypadku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego następuje jednak na podstawie przepisów dotyczących takich planów, a nie na podstawie innych przepisów, a w szczególności na podstawie wskazywanych w skardze przepisów o ochronie przyrody. W rezultacie także ocena czy ustalenia planu są niezgodne z przepisami zawartymi w regulacji ustawowej, a taki zarzut zawarty jest w skardze kasacyjnej, jest dokonywana przy uwzględnieniu treści przepisów ustawy, na podstawie której określony plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony. Skarga kasacyjna nie formułuje zaś zarzutu o niezgodności planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 10 listopada 1994 r. Gminy Suwałki z przepisami obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji wspomnianej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym czy poprzednio obowiązującej (w dacie uchwalenia planu) ustawy z dnia 12 lipca 1084 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz.99 ze zm.). Nie ma również naruszenia, wskazanego w skardze kasacyjnej, art.64 ust.3 Konstytucji. Podstawą wprowadzenia w planie zagospodarowania przestrzennego określonych zakazów wpływających na ograniczenie własności nieruchomości inwestora były przepisy wskazanych już wyżej ustaw, a nie innego aktu normatywnego. Art.64 ust.3 Konstytucji dopuszcza zaś ograniczenie własności w drodze ustawy. Przedmiotem rozpoznania w tej sprawie jest ocena rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku dotyczącym z kolei oceny legalności kwestionowanych w skardze decyzji. Przedmiotem rozpoznania nie jest, bo nie może być, ocena innych rozstrzygnięć lub zdarzeń. Nie mają w związku z tym znaczenia w zakresie rozstrzygnięcia wynikającego z rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, zawarte w tej skardze zarzuty o wydaniu na rzecz właścicieli działek sąsiednich pozytywnych decyzji organów administracji w zakresie zabudowy tych działek czy też wybudowanie przez nich określonych obiektów. Przy uwzględnieniu wyżej przytoczonych okoliczności, należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok, a także będące przedmiotem jego oceny odmowne decyzje nie naruszają powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art.184 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI