OSK 488/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-06-29
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyplan zagospodarowania przestrzennegoprawo własnościobszar chronionego krajobrazunieruchomościdecyzje administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są kluczowym kryterium przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli ograniczają prawo własności.

Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla działek rolnych położonych na obszarze chronionego krajobrazu, w pobliżu jeziora. Skarżący kwestionował decyzje, powołując się na naruszenie jego prawa własności i nierówne traktowanie w porównaniu do sąsiadów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że podstawowym kryterium oceny zgodności z prawem decyzji o warunkach zabudowy są ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach. Decyzje te odmawiały ustalenia warunków zabudowy dla działek skarżącego pod budowę budynku mieszkalnego i inwentarsko-składowego. Podstawą odmowy były ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Suwałki, który oznaczał teren jako grunty rolne (symbol RP) z zakazem nowej zabudowy rolniczej w odległości mniejszej niż 200 m od brzegów jeziora, na obszarze chronionego krajobrazu. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA, nierówne traktowanie oraz sprzeczność ustaleń planu z ustawą i Konstytucją. Sąd uznał, że ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są wiążące i stanowią jedyne kryterium oceny decyzji o warunkach zabudowy. Podkreślono, że ograniczenie prawa własności na podstawie planu jest dopuszczalne i wynika z przepisów ustawowych, a nie z przepisów o ochronie przyrody. Sąd nie badał zgodności planu z ustawą, gdyż taki zarzut nie został skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej. Nie miały znaczenia zarzuty dotyczące decyzji wydanych dla sąsiednich działek. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są zasadniczym i w zasadzie jedynym kryterium decydującym o zgodności z prawem decyzji rozstrzygającej o ustaleniu warunków zabudowy lub odmowie jej wydania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił moc wiążącą uchwały zatwierdzającej plan i zawartych w nim ustaleń, które mogą kształtować sposób korzystania z nieruchomości, w tym wprowadzać zakazy ograniczające prawo własności. Ograniczenie to następuje na podstawie przepisów dotyczących planów, a nie innych przepisów, np. o ochronie przyrody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.z.p.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są kluczowym kryterium oceny decyzji o warunkach zabudowy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dopuszcza ograniczenie własności w drodze ustawy.

u.p.p.

Ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym

Obowiązywała w dacie uchwalenia planu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego są kluczowym kryterium oceny decyzji o warunkach zabudowy. Ograniczenie prawa własności na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego jest dopuszczalne i wynika z przepisów ustawowych. Zarzuty dotyczące decyzji dla sąsiednich działek nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 6 i 7 KPA przez pozbawienie skarżącego uprawnień wynikających z własności i oparcie wyroku na aktach niższego rzędu z pominięciem ustawy. Naruszenie art. 77 KPA przez nierówne traktowanie skarżącego w stosunku do innych właścicieli nieruchomości. Sprzeczność ustaleń planu z regulacją ustawową i art. 64 ust. 3 Konstytucji. Brak planu zagospodarowania przestrzennego od 1 stycznia 2004 r.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczym i w zasadzie jedynym kryterium decydującym o zgodności z prawem decyzji rozstrzygającej o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu lub odmowie wydania takiej decyzji są bowiem, według przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym [...], obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właśnie ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Te ustalenia mogą kształtować sposób korzystania z określonej nieruchomości łącznie z wprowadzeniem określonych zakazów, ograniczających uprawnienia wynikające z prawa własności. Przedmiotem rozpoznania w tej sprawie jest ocena rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku dotyczącym z kolei oceny legalności kwestionowanych w skardze decyzji. Przedmiotem rozpoznania nie jest, bo nie może być, ocena innych rozstrzygnięć lub zdarzeń.

Skład orzekający

Alicja Plucińska- Filipowicz

przewodniczący

Edward Janeczko

sprawozdawca

Elżbieta Stebnicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu planu zagospodarowania przestrzennego nad indywidualnymi wnioskami o warunki zabudowy, nawet w kontekście ograniczenia prawa własności."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji (ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r.). Interpretacja może ewoluować wraz ze zmianami przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalny konflikt między prawem własności a interesem publicznym w zakresie planowania przestrzennego, co jest zawsze aktualne dla właścicieli nieruchomości i urbanistów.

Plan zagospodarowania przestrzennego ważniejszy niż prawo własności? NSA rozstrzyga.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 488/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Edward Janeczko /sprawozdawca/
Elżbieta Stebnicka
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Info. o glosach
Radecki Wojciech Ochrona Środowiska 2005 nr 3 str. 44
Tezy
Zasadniczym i w zasadzie jedynym kryterium decydującym o zgodności z prawem decyzji rozstrzygającej o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu lub odmowie wydania takiej decyzji są bowiem, według przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 139 ze zm./, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właśnie ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego.
Przedmiotem rozpoznania w tej sprawie jest ocena rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku dotyczącym z kolei oceny legalności kwestionowanych w skardze decyzji. Przedmiotem rozpoznania nie jest, bo nie może być, ocena innych rozstrzygnięć lub zdarzeń. Nie mają w związku z tym znaczenia w zakresie rozstrzygnięcia wynikającego z rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, zawarte w tej skardze zarzuty o wydaniu na rzecz właścicieli działek sąsiednich pozytywnych decyzji organów administracji w zakresie zabudowy tych działek czy też wybudowanie przez nich określonych obiektów.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka, Edward Janeczko (spr.), Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. B. M. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2003 r. sygn. akt SA/Bk 375/03 w sprawie ze skargi K. B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 26 sierpnia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku oddalił skargę K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z [...] marca 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Suwałki z [...] stycznia 2003 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu obejmującego działki Nr [...], [...] i [...] pod budowę budynku mieszkalnego i budynku inwentarsko-składowego z poddaszem użytkowym.
W uzasadnieniu tego wyroku powołano się na ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Suwałki uchwalonego 10 listopada 1994 r., według którego teren obejmujący działki projektowanej inwestycji oznaczony jest symbolem RP i opisany jako grunty rolne z postulowanymi dolesieniami i zadrzewieniami. Działki położone są na obszarze chronionego krajobrazu i w odległości mniejszej niż 200 m od brzegów jeziora Wigry i Długie. Według zaś pkt 3.1 ppkt.2, s.51 planu na obszarze chronionego krajobrazu zakazuje się tworzenia nowej rolniczej zabudowy kolonijnej i ustawiania barakowozów w odległości mniejszej niż 200 m od brzegów jezior, rzek oraz dróg krajowych. Przez zabudowę kolonijną rozumie się siedliska usytuowane w odległości większej niż 150 m od zwartej lub skupionej zabudowy wsi.
Skarga kasacyjna K. M. zarzucając naruszenie: 1/ art.6 i 7 kpa przez pozbawienie skarżącego uprawnień wynikających z własności i oparcie wyroku na aktach niższego rzędu z pominięciem ustawy, 2/ art.77 kpa przez nierówne traktowanie skarżącego w stosunku do innych właścicieli nieruchomości, zawiera wniosek o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że zaskarżony wyrok pozbawia skarżącego jako właściciela gospodarstwa rolnego wszelkich uprawnień wynikających z własności. Grunty skarżącego położone są poza strefą zwartej zabudowy i pomiędzy jeziorami. Przepisy o ochronie przyrody nie wykluczają budowy nowych obiektów rolniczych na terenie chronionym. Ustalenia planu są więc sprzeczne z regulacją ustawową. Od l stycznia 2004 r. Gmina Suwałki nie ma planu zagospodarowania przestrzennego. Powołuje wyrok Sądu Najwyższego, według którego NSA w przypadku sprzeczności ustaleń planu z ustawą stosuje przepisy ustawy, art.64 ust.3 Konstytucji dopuszczający ograniczenia własności tylko w drodze ustawy. Wskazuje innych, sąsiednich właścicieli gruntów, którzy wybudowali nowe siedliska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że według ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Suwałki zatwierdzonego uchwałą z 10 listopada 1994 r., bliżej zresztą opisanych w tym uzasadnieniu i w kwestionowanych w skardze decyzjach, nie jest dopuszczalna realizacja opisanej we wniosku inwestycji na wskazanych przez inwestora działkach. Wynika to bowiem z wyrysu i wypisu wspomnianego planu, znajdującego się w aktach sprawy. Jest to okoliczność przesądzająca o legalności kwestionowanych w skardze decyzji odmownych, a w konsekwencji – o prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku oddalającym skargę.
Zasadniczym i w zasadzie jedynym kryterium decydującym o zgodności z prawem decyzji rozstrzygającej o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu lub odmowie wydania takiej decyzji są bowiem, według przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2003 r., właśnie ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego.
Pomijając kwestie dotyczące procedury związanej z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego łącznie z możliwością projektowanych ustaleń planu, gdyż nie jest to przedmiotem rozpoznania w tej sprawie, należy wskazać na moc wiążącą uchwały zatwierdzającej plan i zawartych w planie ustaleń. Te ustalenia mogą kształtować sposób korzystania z określonej nieruchomości łącznie z wprowadzeniem określonych zakazów, ograniczających uprawnienia wynikające z prawa własności. Ograniczenie prawa własności, w przypadku uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego następuje jednak na podstawie przepisów dotyczących takich planów, a nie na podstawie innych przepisów, a w szczególności na podstawie wskazywanych w skardze przepisów o ochronie przyrody. W rezultacie także ocena czy ustalenia planu są niezgodne z przepisami zawartymi w regulacji ustawowej, a taki zarzut zawarty jest w skardze kasacyjnej, jest dokonywana przy uwzględnieniu treści przepisów ustawy, na podstawie której określony plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony.
Skarga kasacyjna nie formułuje zaś zarzutu o niezgodności planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 10 listopada 1994 r. Gminy Suwałki z przepisami obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji wspomnianej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym czy poprzednio obowiązującej (w dacie uchwalenia planu) ustawy z dnia 12 lipca 1084 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17, poz.99 ze zm.).
Nie ma również naruszenia, wskazanego w skardze kasacyjnej, art.64 ust.3 Konstytucji. Podstawą wprowadzenia w planie zagospodarowania przestrzennego określonych zakazów wpływających na ograniczenie własności nieruchomości inwestora były przepisy wskazanych już wyżej ustaw, a nie innego aktu normatywnego. Art.64 ust.3 Konstytucji dopuszcza zaś ograniczenie własności w drodze ustawy.
Przedmiotem rozpoznania w tej sprawie jest ocena rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku dotyczącym z kolei oceny legalności kwestionowanych w skardze decyzji. Przedmiotem rozpoznania nie jest, bo nie może być, ocena innych rozstrzygnięć lub zdarzeń. Nie mają w związku z tym znaczenia w zakresie rozstrzygnięcia wynikającego z rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, zawarte w tej skardze zarzuty o wydaniu na rzecz właścicieli działek sąsiednich pozytywnych decyzji organów administracji w zakresie zabudowy tych działek czy też wybudowanie przez nich określonych obiektów.
Przy uwzględnieniu wyżej przytoczonych okoliczności, należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok, a także będące przedmiotem jego oceny odmowne decyzje nie naruszają powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art.184 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI