OSK 478/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-06-29
NSAAdministracyjneWysokansa
policjalokal służbowyopróżnienie lokaluprawo administracyjneprawo mieszkaniowefunkcjonariusznorma zaludnieniasłużebność

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu o opróżnieniu lokalu służbowego policjanta, uznając, że posiadanie przez jego żonę domu jednorodzinnego nie stanowiło podstawy do opróżnienia lokalu, gdyż nie zapewniał on normy powierzchni mieszkalnej dla wszystkich zamieszkujących osób.

Sprawa dotyczyła opróżnienia lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza policji. Sąd niższej instancji oddalił skargę funkcjonariusza, uznając, że posiadanie przez jego żonę domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej stanowiło przesłankę do opróżnienia lokalu służbowego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, stwierdzając, że organy i sąd niższej instancji błędnie zinterpretowały przepisy. Kluczowe było to, że posiadany przez żonę dom jednorodzinny, ze względu na liczbę zamieszkujących osób i ustanowioną służebność, nie zapewniał wymaganej normy powierzchni mieszkalnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną funkcjonariusza policji, Cezarego J., od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję o opróżnieniu lokalu służbowego. Sąd niższej instancji uznał, że posiadanie przez żonę funkcjonariusza domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej stanowiło podstawę do opróżnienia lokalu służbowego, powołując się na art. 90 ust. 3 w zw. z art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przesłanką do opróżnienia lokalu jest uzyskanie innego lokalu lub domu, który zapewnia co najmniej normę powierzchni mieszkalnej. Dom żony skarżącego, o powierzchni 41,5 m2, zamieszkiwany przez 5 osób (rodzina funkcjonariusza oraz rodzice żony z tytułu służebności), nie spełniał tej normy. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do argumentacji skargi kasacyjnej. Sąd zauważył, że organy administracji i sąd niższej instancji błędnie powołały jako podstawę orzekania art. 90 ust. 3 ustawy o Policji, który nie dotyczy opróżniania lokali przez funkcjonariuszy. Podstawą powinny być przepisy dotyczące opróżniania lokali, w tym § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, opróżnienie lokalu następuje, gdy uzyskany przez funkcjonariusza lub jego małżonka lokal/dom zapewnia normę powierzchni mieszkalnej (7-10 m2 na osobę). Ponieważ dom żony skarżącego nie spełniał tej normy, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów administracji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego od organu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie takiego domu nie stanowi podstawy do opróżnienia lokalu służbowego, jeśli nie jest zapewniona wymagana norma powierzchni mieszkalnej.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczące opróżniania lokali służbowych przez policjantów wymagają, aby uzyskany przez funkcjonariusza lub jego małżonka inny lokal lub dom zapewniał co najmniej normę powierzchni mieszkalnej (7-10 m2 na osobę). W analizowanej sprawie dom żony funkcjonariusza, ze względu na liczbę zamieszkujących osób i ustanowioną służebność, nie spełniał tej normy, co wykluczało możliwość opróżnienia lokalu służbowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

rozp. MSWiA art. 7 § ust. 1 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów

Stanowi, że uzyskanie przez policjanta lub jego małżonka innego lokalu mieszkalnego/domu w miejscowości pobliskiej, o powierzchni odpowiadającej co najmniej normom zaludnienia, jest podstawą do opróżnienia lokalu służbowego.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 95 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Dotyczy przydziału lokalu mieszkalnego policjantowi na podstawie decyzji administracyjnej, a nie opróżniania lokalu.

u.o. Policji art. 90 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Określa przesłanki przydziału lokalu, ale nie jest podstawą do opróżnienia lokalu przez funkcjonariusza w kontekście posiadania innego lokalu.

u.o. Policji art. 90 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Dotyczy prawa właściciela domu wielomieszkaniowego do zamieszkiwania w opróżnionym lokalu, a nie opróżniania lokali przez funkcjonariuszy.

rozp. MSWiA art. 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów

Określa normę zaludnienia na 7-10 m2 powierzchni mieszkalnej.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania NSA w przedmiocie uchylenia zaskarżonego wyroku i decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie przez małżonka funkcjonariusza domu jednorodzinnego nie stanowi podstawy do opróżnienia lokalu służbowego, jeśli dom ten nie zapewnia wymaganej normy powierzchni mieszkalnej dla wszystkich zamieszkujących osób. Organy administracji i sąd niższej instancji błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego, powołując się na niewłaściwe artykuły ustawy o Policji i nieprawidłowo interpretując przepisy rozporządzenia dotyczące opróżniania lokali.

Odrzucone argumenty

Stanowisko sądu niższej instancji, że posiadanie przez żonę funkcjonariusza domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej stanowi przesłankę do opróżnienia lokalu służbowego, bez względu na jego powierzchnię i normy zaludnienia.

Godne uwagi sformułowania

ani organ administracji I instancji, ani organ II instancji orzekające w niniejszej sprawie nie powołały jako podstawy orzekania w decyzjach art. 90 ust. 3 w zw. z ust. 1 tego przepisu - ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji Przepis ten natomiast nie dotyczy opróżniania lokali przez funkcjonariuszy policji. Jeżeli natomiast chodzi o opróżnianie lokalu to mamy do czynienia z normą prawną samoistną określoną w par. 7 ust. 1 rozporządzenia.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący

Elżbieta Stebnicka

sprawozdawca

Edward Janeczko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opróżniania lokali służbowych przez funkcjonariuszy Policji, w szczególności w kontekście posiadania przez małżonka innego lokalu mieszkalnego i wymogu zapewnienia norm zaludnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i przepisów ustawy o Policji oraz powiązanych rozporządzeń. Może mieć znaczenie dla innych służb mundurowych z podobnymi regulacjami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów, zwłaszcza gdy dotyczą podstawowych potrzeb, jak mieszkanie. Pokazuje też, że posiadanie nieruchomości przez członka rodziny może mieć wpływ na prawa funkcjonariusza.

Czy dom żony policjanta może pozbawić go mieszkania służbowego? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 478/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Edward Janeczko
Elżbieta Stebnicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
art. 95 ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 131 poz 1469
par. 7 ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału,  opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka (spr.), Edward Janeczko, Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Cezarego J. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 10 grudnia 2003 r. sygn. akt II SA/Lu 890/02 w sprawie ze skargi Cezarego J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia 7 czerwca 2002 r. (...) w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną w drodze skargi decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia 7 czerwca 2002 r. (...) i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiej Policji w L. z dnia 23 stycznia 2002 r. (...). 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. na rzecz Cezarego J. kwotę 180 zł /sto osiemdziesiąt zł/ tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
OSK 478/04 U Z A S A D N I E N I E
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2003 r. oddalił skargę Cezarego J. na decyzję (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia 7 czerwca 2002 r. dotyczącą opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. P. 3/21 w L. Z ustaleń Sądu wynika, że żona Cezarego J. w K.-S. posiada dom, w którym jest zameldowana razem z dziećmi. Cezary J. otrzymał mieszkanie służbowe o pow. użytkowej 35,92 m2. Odległość między domem mieszkalnym żony skarżącego, a w miejscem pełnienia służby jest taka, że należy w świetle przepisów uznać za miejscowość pobliską w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko, że posiadanie przez żonę domu mieszkalnego bez względu na powierzchnię stanowi przesłankę opróżnienia lokalu przez funkcjonariusza - art. 90 ust. 3 w zw. z art. 90 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
Skargę kasacyjną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie złożył Cezary J. zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 95 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z par. 7 ust. 1 pkt 5 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów poprzez błędną wykładnię przez uznanie, że przesłanką opróżnienia lokalu jest posiadanie przez małżonkę funkcjonariusza domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej bez względu na jego powierzchnię, gdy z przepisów rozporządzenia wynika, że przesłankę taką może stanowić uzyskanie domu o pow. mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym policjantowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia. W konkluzji skarżący wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W uzasadnieniu skargi zostało podniesione, że zagadnienie opróżnienia lokalu zostało uregulowane w par. 7 ust. 1 pkt 5 powołanego rozporządzenia. Z przepisu tego w zw. z par. 3 rozporządzenia wynika, że jeżeli policjant lub jego małżonek posiada lokal mieszkalny /dom/ o pow. mniejszej niż przysługująca mu norma powierzchni mieszkalnej, nie spełnia przesłanki do opróżnienia przydzielonego lokalu. Zdaniem skarżącego dokonana przez Sąd interpretacja art. 95 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji jest niezgodna z intencją ustawodawcy. Przyjęta przez sąd wykładnia przepisu prowadzi do uprzywilejowania osób posiadających domy niespełniające norm mieszkaniowych. Dom żony skarżącego jest o pow. mieszkalnej 41,5 m2 i zamieszkany przez 5 osób oraz obciążony służebnością mieszkania na rzecz rodziców żony nie odpowiada przysługującym skarżącemu normom zaludnienia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w L. wnosił o jej oddalenie z zasądzeniem kosztów postępowania kasacyjnego. Komendant Wojewódzki podniósł, że określone w rozporządzeniu normy zaludnienia odnoszą się tylko do lokali mieszkalnych, a nie domów jednorodzinnych. W art. 95 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ustawodawca wskazuje na lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej oraz na dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, ale bez odniesienia się do norm zaludnienia. Dom jaki zajmuje żona skarżącego jest zgodny z normami zaludnienia, skarżący nie podał aby zamieszkiwali w domu tym rodzice żony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wbrew stanowisku sądu orzekającego w niniejszej sprawie, ani organ administracji I instancji, ani organ II instancji orzekające w niniejszej sprawie nie powołały jako podstawy orzekania w decyzjach art. 90 ust. 3 w zw. z ust. 1 tego przepisu - ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /t.j. Dz.U. 2002 nr 7 poz. 58/. Art. 90 ust. 1 ustawy określa jakie lokale mieszkalne przeznacza się dla policjantów, a ust. 3 tego przepisu stanowi, że właścicielowi domu wielomieszkaniowego przysługuje prawo zamieszkiwania w opróżnionym lokalu mieszkalnym w tym domu. Przepis ten natomiast nie dotyczy opróżniania lokali przez funkcjonariuszy policji. Organy orzekające w niniejszej sprawie jako podstawę wydanych decyzji przyjęły art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji oraz par. 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów /Dz.U. nr 131 poz. 1469/.
Norma prawna zawarta w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji dotyczy przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Natomiast opróżnienie lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ust. 1 ustawy zostało uregulowane w ust. 2 i 3 art. 95. W art. 97 ust. 1 ustawy została zawarta delegacja dla Ministra Spraw Wewnętrznych do określenia szczegółowych zasad przydziału i opróżniania oraz normy zaludnienia lokali mieszkalnych, a także szczegółowe zasady przydziału lokalu mieszkalnego, opróżnienia lub zamiany tego lokalu. W oparciu o tę delegację ustawową Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokalu mieszkalnego oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów /Dz.U. nr 131 poz. 1469/. W par. 7 ust. 1 rozporządzenia szczegółowo zostały unormowane przypadki opróżniania lokalu mieszkalnego przez funkcjonariuszy policji w oparciu o delegację zawartą w art. 97 ust. 1 ustawy. Powołany w zaskarżonych decyzjach par. 7 pkt 5 rozporządzenia stanowi, że uzyskanie przez policjanta lub jego małżonka w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej innego lokalu mieszkalnego /domu/ o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej co najmniej przysługującym policjantowi i członkom jego rodziny normom zaludnienia, stanowi podstawę do opróżnienia przez policjanta lokalu mieszkalnego uzyskanego na podstawie decyzji administracyjnej.
Z zestawienia przepisu art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy i par. 7 ust. 5 rozporządzenia wynika, że art. 95 ust. 1 ustawy o Policji reguluje przydział lokalu mieszkalnego policjantowi na podstawie decyzji administracyjnej, zgodnie z którym nie przydziela się policjantowi lokal mieszkalny jeżeli posiada lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy bez względu czy w tych domach ma zapewnione normy powierzchni mieszkalnej. Jeżeli natomiast chodzi o opróżnianie lokalu to mamy do czynienia z normą prawną samoistną określoną w par. 7 ust. 1 rozporządzenia.
W sprawie niniejszej opróżnienie lokalu przez funkcjonariusza zostało oparte na podstawie przepisu par. 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, zgodnie z którym opróżnienie lokalu mieszkalnego w związku z uzyskaniem przez policjanta lub jego małżonkę lokalu mieszkalnego czy domu może nastąpić wtedy, gdy w tym uzyskanym lokalu czy domu została zapewniona powierzchnia mieszkalna przysługująca policjantowi i członkom jego rodziny według norm zaludnienia. Norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi 7-10 m2 powierzchni mieszkalnej /par. 3 rozporządzenia/. Z protokołu obmiaru powierzchni mieszkalnej w budynku jednorodzinnym stanowiącym własność żony funkcjonariusza - Teresy J. z dnia 31 grudnia 2001 r. wynika, że powierzchnia mieszkalna domu wynosi 41,5 m2. Z aktu notarialnego z dnia 29 grudnia 1989 r. na podstawie którego żona Cezarego J. stała się właścicielką nieruchomości, położonej we wsi K.-S. wraz z przedmiotowym domem - wynika, że została ustanowiona dożywotnia służebność na rzecz jej rodziców Władysława i Zofii C. Służebność ta polega na korzystaniu przez nich ze wszystkich zabudowań w całości, tym samym żona Cezarego J. nie ma wydzielonej oddzielnie powierzchni mieszkalnej w tym domu. Powierzchnia mieszkalna w tym domu musi zatem być liczona według osób rodziny funkcjonariusza oraz rodziców jego żony.
Okoliczności te nie zostały wzięte pod uwagę zarówno przez sąd jak i organy orzekające w sprawie. Prawidłowe jest zatem stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, że w sprawie niniejszej zostały naruszone przepisy prawa materialnego art. 95 ust. 1 ustawy o Policji jak i par. 7 ust. 1 pkt 5 i par. 3 rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI