OSK 435/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-08-11
NSAAdministracyjneWysokansa
nieruchomościuwłaszczeniewznowienie postępowaniaskarżącylegitymacja procesowainteres prawnyzarząd nieruchomościamiSkarb Państwaspółka z o.o.

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki "K." od wyroku WSA, uznając, że spółka nie miała legitymacji strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, a tym samym nie mogła skutecznie wnieść skargi.

Spółka "K." Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Sprawa dotyczyła wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie uwłaszczenia nieruchomością. NSA uznał, że spółka "K.", która powstała po dacie uwłaszczenia, nie miała legitymacji strony w tym postępowaniu, ponieważ jej interes miał charakter faktyczny, a nie prawny. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona, mimo że uzasadnienie wyroku WSA mogło być błędne w kwestii przesłanek wznowienia postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną spółki "K." Sp. z o.o. od wyroku WSA, który oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Sprawa dotyczyła wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie uwłaszczenia nieruchomością. Spółka "K." twierdziła, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, które powinny skutkować wznowieniem postępowania. WSA w pierwszej instancji oddalił skargę spółki, a następnie NSA w wyroku z dnia 15 grudnia 2003 r. również oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, poprzez bezzasadne uznanie braku nowych okoliczności faktycznych. NSA w niniejszym orzeczeniu z 11 sierpnia 2004 r. oddalił skargę kasacyjną. Kluczowym argumentem NSA było stwierdzenie, że spółka "K." nie posiadała legitymacji strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. Spółka została utworzona po dacie, z którą ustawa wiązała skutki prawne uwłaszczenia (5 grudnia 1990 r.), a jej interes w sprawie miał charakter faktyczny (związany z nakładami na nieruchomość), a nie prawny, jak wymaga tego art. 28 Kpa. W związku z brakiem legitymacji strony, spółka nie mogła skutecznie wnieść skargi do NSA. NSA podkreślił, że mimo iż uzasadnienie wyroku WSA mogło być błędne w kwestii oceny przesłanek wznowienia postępowania, to samo rozstrzygnięcie (oddalenie skargi) było prawidłowe z powodu braku legitymacji procesowej strony skarżącej. Dlatego też, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie posiada legitymacji do wniesienia skargi, jeśli jej interes ma charakter faktyczny, a nie prawny, i nie była stroną postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Legitymacja strony w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym opiera się na prawie materialnym. Spółka "K.", która powstała po dacie uwłaszczenia i nie była stroną postępowania, nie miała interesu prawnego, a jedynie faktyczny (związany z nakładami), co wykluczało jej status strony i prawo do wniesienia skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.NSA art. 33

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Stanowi, że Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, który ma interes prawny.

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

Kpa art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje pojęcie strony postępowania administracyjnego, wymagając interesu prawnego.

Kpa art. 145 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłankę wznowienia postępowania w postaci wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istotnych dla sprawy.

Kpa art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje rozstrzygnięcie sprawy w przypadku wznowienia postępowania.

Kpa art. 138 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy rozstrzygnięcia organu odwoławczego w przypadku braku podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji.

Kpa art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy umorzenia postępowania bez merytorycznego rozstrzygnięcia.

u.g.n. art. 200 § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Reguluje uwłaszczenie osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 4 ust. 1 pkt 5

Przepis wykonawczy do ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Przepis, z którym wiązano skutki prawne uwłaszczenia z dniem 5 grudnia 1990 r.

Pr. bud. art. 103 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy zakończenia budowy i dopuszczenia obiektu do użytkowania.

Pr. bud. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka "K." nie posiadała legitymacji strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, ponieważ powstała po dacie uwłaszczenia i jej interes miał charakter faktyczny, a nie prawny.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki "K." dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 Kpa (nowe okoliczności faktyczne) i nierozpatrzenia materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny ma charakter materialnoprawny Podmiotem takim jest osoba legitymująca się przymiotem strony w postępowaniu administracyjnym Spółka "K." prawnie i faktycznie nie istniała interes Spółki "K." w tej sprawie związany z poniesionymi przez Spółkę nakładami na obiekty budowlane [...] ma charakter faktyczny a nie prawny

Skład orzekający

Edward Janeczko

przewodniczący

Zbigniew Rausz

sprawozdawca

Leszek Włoskiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak legitymacji procesowej strony (interesu prawnego) jest podstawą do oddalenia skargi, nawet jeśli inne zarzuty mogłyby być zasadne. Znaczenie dla spraw dotyczących uwłaszczenia i praw podmiotów powstałych po kluczowych datach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z uwłaszczeniem państwowych osób prawnych i przepisów Kpa obowiązujących w tamtym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest posiadanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym i jak sąd skrupulatnie bada legitymację procesową, nawet jeśli inne zarzuty wydają się istotne.

Czy możesz skarżyć decyzję, jeśli nie byłeś stroną postępowania? NSA wyjaśnia kluczową kwestię legitymacji procesowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 435/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Janeczko /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz
Zbigniew Rausz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 28, art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1995 nr 74 poz 368
art. 33
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Janeczko, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz /spr./, Leszek Włoskiewicz, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "K." Sp. z o.o. z/s w K. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA 1035/02 w sprawie ze skargi "K." Sp. z o.o. z/s w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 27 marca 2002 r. (...) w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uwłaszczenia nieruchomością oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 grudnia 2003 r. I SA 1035/02 oddalił skargę "K." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 27 marca 2002 r. (...) dotyczącą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie uwłaszczenia nieruchomością położoną w K.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta uchylił w całości decyzję z 16 października 2001 r. (...) Wojewody M., wydaną po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z 15 kwietnia 1985 r. (...), Skarb Państwa - Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko K." nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w K. przy ulicy Ź. 8,oznaczonej jako działka Nr 931 o powierzchni 3.283 m2. W księdze wieczystej Nr Kw (...) prowadzonej dla zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. Ź. 8 oznaczonej jako działka Nr 39 o powierzchni 32 ary 69 m2, jako właściciel wpisany został Skarb Państwa w zarządzie i użytkowaniu Przedsiębiorstwa Państwowego "Uzdrowisko K.". W dniu 6 listopada 1998 r. został sporządzony operat szacunkowy, w którym powołano się na wykaz budynków i urządzeń usytuowanych na gruncie przy ul. Ź. 8 w K. według stanu na 5 grudnia 1990 r. oraz opinię biegłego rewidenta z 30 grudnia 1997 r. dotyczącą źródeł finansowania budynków i urządzeń znajdujących się na wymienionym wyżej gruncie.
Aktem notarialnym z 9 lipca 1992 r. Rep. A (...) została utworzona spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą "K." Sp. z o.o. z siedzibą w K. Wspólnikami i udziałowcami w ww. spółce były dwa podmioty, tj. Spółka "S." Sp. z o.o. i Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko K.". Aktem notarialnym z 23 grudnia 1998 r. Rep. A (...) Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko K." zostało przekształcone w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa pod firmą "Uzdrowisko K." Sp. z o.o. Decyzją z 30 listopada 1998 r. (...) Wojewoda W. działając w oparciu o przepis art. 200 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./ oraz par. 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu /Dz.U. nr 23 poz. 120/, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko K." z siedzibą w K. prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa i położonego w K. przy ulicy Ź. 8, oznaczonego jako działka Nr 39 o powierzchni 3.269 m2 oraz stwierdził nieodpłatne nabycie przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko K." prawa własności budynków i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. W dniu 12 marca 1999 r. spółka "K." Sp. z o.o. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną z 30 listopada 1998 r. Wojewody W. Postanowieniem z 17 lutego 2000 r. (...) Wojewoda M. powołując się na przepis art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, z urzędu wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z 30 listopada 1998 r. Wojewody W. Następnie decyzją z 16 października 2001 r. (...) Wojewoda M. uchylił decyzję z 30 listopada 1998 r. Wojewody W. i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko K." prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w K. przy ul. Ź. 8 o pow. 3269 m2, oznaczonego jako działka Nr 39 oraz ustalił cenę gruntu i wysokość opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Po rozpatrzeniu odwołania spółki "Uzdrowisko K." Sp. z o.o. decyzją z 27 marca 2002 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił w całości decyzję Wojewody M. z 16 października 2001 r. i umorzył postępowanie w I instancji wszczęte z urzędu.
Na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, skargę do NSA wniosła spółka "K." Spółka z o.o. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji strona skarżąca podniosła, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie znane organowi, który wydał decyzję, a dotyczy to zwłaszcza treści operatu szacunkowego z 14 sierpnia 2001 r. oraz podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 77 Kpa, art. 107 par. 3 Kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał skargi za zasadną.
Sąd podkreślił, że stosownie do treści art. 147 Kpa wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony. W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne zostało wznowione z urzędu. Postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego wszczyna jedynie nowe postępowanie administracyjne, którego celem jest ustalenie czy wystąpiła w sprawie którakolwiek z przyczyn wznowienia, o których mowa w art. 145 par. 1 i art. 145a Kpa i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Samo postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego jest tylko aktem procesowym i nie rozstrzyga sprawy, a inicjuje nowe postępowanie o nadzwyczajnym charakterze. Zdaniem Sądu - z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika jednoznacznie, że na działce gruntu położonej w K. przy ul. Ź. 8, znajdował się budynek o nazwie "W.". Z akt sprawy wynika, że budynek ten został nabyty od osoby fizycznej w 1963 r. i był remontowany i modernizowany. Poza sporem winno więc pozostawać, że w dacie wydawania postanowienia z 15 kwietnia 1985 r. przez Sąd Rejonowy w P. o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie, budynek "W." istniał i był zlokalizowany na gruncie oznaczonym, jako działka położona w K. przy ul. Ź. 8. Tym samym decyzją z 30 listopada 1998 r. (...) Wojewoda W. mógł objąć tylko budynek znajdujący się na gruncie położonym w K. przy ul. Ź. 8 w stanie, w jakim znajdował się on w dacie wejścia w życie przepisów ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, to jest w dniu 5 grudnia 1990 r. Ponadto z treści operatu szacunkowego sporządzonego 14 sierpnia 2001 r. wynika, że inwestycja "modernizacji i rozbudowy budynku dawnej W." była prowadzona w oparciu o dokumentację techniczną powstałą w 1989 r., a następnie kilkakrotnie aneksowaną. Oczywistym więc według Sądu jest, że modernizacja i rozbudowa mogły dotyczyć wyłącznie istniejącego budynku "W.". Podkreślił też Sąd, że na dzień 5 grudnia 1990 r. nie funkcjonowała w obrocie prawnym i gospodarczym spółka pod firmą "K." Sp. z o.o. z siedzibą w K. Wymieniona Spółka powstała w oparciu o akt notarialny z 9 lipca 1992 r. Brak jest w aktach sprawy dokumentów świadczących o tym aby w dniu 5 grudnia 1990 r. zabudowaną nieruchomością położoną w K. zarządzał inny podmiot niż Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko K." z siedzibą w K. W tym stanie rzeczy trafnie organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 30 listopada 1998 r. Wojewody W. zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 145 par. 1 Kpa skutkująca wznowieniem postępowania administracyjnego i podjęciem decyzji w trybie art. 151 Kpa. W szczególności z wyżej przytoczonych powodów, brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istotne dla rozpatrzenia sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane organowi, który ją wydał. Poczynione przez Spółkę "K." Sp. z o.o. nakłady na nieruchomości położonej w K., podlegają ewentualnemu rozliczeniu w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
W rozpatrywanej sprawie - zdaniem Sądu - można uznać, że mamy do czynienia z nakładami poczynionymi na cudzej nieruchomości. W tym właśnie postępowaniu istotne będzie precyzyjne określenie stanu naniesień budowlanych na gruncie w dacie uzyskania przez Przedsiębiorstwo Państwowe "Uzdrowisko K." tytułu własności do budynku oraz ustalenie chwili, od której spółka "K." Sp. z o.o. rozpoczęła angażowanie własnych środków finansowych w modernizację i rozbudowę budynku "W.". Ustalenie, iż brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, upoważnia organ odwoławczy do podjęcia decyzji w trybie określonym w art. 138 par. 1 pkt 2 in fine Kpa. Ustalenie organu II instancji w trakcie toczącego się postępowania wywołanego postanowieniem o wznowieniu, iż brak było przesłanek wznowieniowych, czyni to postępowanie bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 Kpa.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła "K." Sp. z o.o. reprezentowana przez adwokata Wojciecha T. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono obrazę przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a to: 1/ art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa polegającą na oddaleniu skargi na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 27 marca 2002 r. w związku z bezzasadnym uznaniem, iż w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie znane organowi, który wydał decyzję, 2/ art. 77 i 107 par. 3 Kpa polegającą na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który nie został zebrany w toku postępowania w sposób wyczerpujący oraz na braku wyczerpującego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego decyzji zawierającego wskazanie faktów, które Naczelny Sąd Administracyjny w W-wie uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, W związku z tymi zarzutami wnoszący skargę kasacyjną domagał się "uchylenia zaskarżonego wyroku i poprzedzającej go decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 27 marca 2002 r.
Według wnoszącego skargę kasacyjną, decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzająca, że w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do wznowienia postępowania, albowiem w sprawie zakończonej ostateczną decyzją uwłaszczeniową nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, gdyż zgromadzone w toku postępowania wznowieniowego opinie i powołane w nich dokumenty nie istniały w dniu wydania decyzji uwłaszczeniowej - narusza przepisy postępowania administracyjnego.
Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. Na gruncie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa nie można utożsamiać nowej okoliczności faktycznej z nowym dowodem. Należy przyjąć, że jeżeli w sprawie pojawił się nowy dowód w postaci opinii biegłego, to dowód ten nie może być podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie istniał w momencie wydania decyzji. Jeśli natomiast stanąć na stanowisku, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okolicznością taką nie może być sam fakt wydania opinii, lecz co najwyżej fakty z opinii tej wynikające. Tymczasem ze zmienionej przez biegłego rewidenta opinii z 10 stycznia 2000 r., odpisu zaświadczenia Gminy z 24 listopada 1998 r. oraz pośrednio operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 14 sierpnia 2001 r. przez Marka J. wynika, że na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste Spółce z o.o. "K.-U." według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. nie znajdował się obiekt "W." w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W szczególności wniosek taki został sformułowany w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu 14 sierpnia 2001 r. albowiem rzeczoznawca dokonując analizy dokumentacji źródłowej doszedł do wniosku, "że w latach 1989-1990 wycofano obiekt z eksploatacji i rozpoczęto w nim prace rozbiórkowe i modernizacyjne, których szczegółowego zakresu na dzień 5 grudnia 1990 r. nie udało się ustalić". Nie nastąpiło - po dokonanej rozbiórce - oddanie tego obiektu do użytkowania. To zaś pozwala stwierdzić, że nieruchomość nie była zabudowana. O zakończeniu budowy w rozumieniu art. 103 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, świadczy spełnienie przez inwestora warunków przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, a w szczególności złożenia zawiadomienia, o jakim mowa w art. 54 ust. 1 cyt. ustawy. Zatem obiekt powinien być w takim stanie, by mógł zostać przeprowadzony jego odbiór i by można było przekazać go do normalnej eksploatacji i użytkowania. To właśnie te fakty wynikające wprawdzie z późniejszych niż decyzja dokumentów, stanowią nowe okoliczności faktycznie istniejące w dniu wydania decyzji kontrolowanej we wznowionym postępowaniu, które nie były znane Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Podniósł też skarżący, że dokonana przez Sąd ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności treści operatu szacunkowego jest wybiórcza i jako taka skutkowała błędnym ustaleniem, że w dniu 5 grudnia 1990 r. nieruchomość położona w K. przy ul. Ź. 8 była zabudowana budynkiem "W.". NSA pominął, że w tymże operacie rzeczoznawca podkreślił, że "W latach 1989-1990 wycofano obiekt z eksploatacji i rozpoczęto w nim prace rozbiórkowe i modernizacyjne, których szczegółowego zakresu na dzień 5 grudnia 1990 r. nie udało się ustalić. Skoro obiekt w omawianym okresie został wycofany z eksploatacji i rozpoczęto w nim prace rozbiórkowe w oparciu o dokumentację techniczną powstałą w 1989 r., to nie jest uzasadnione przyjęcie przez Sąd, bez znajomości treści tejże dokumentacji, że istniała jedynie modernizacja i rozbudowa budynku nadal istniejącego. Wnioskowanie takie - zdaniem skarżącego - jest wadliwe. Nadto pozostaje w sprzeczności z ustaleniem rzeczoznawcy, że obiekt wycofano z eksploatacji i rozpoczęto w nim prace rozbiórkowe. Zatem NSA w sposób dowolny ocenił materiał dowodowy, który nie został zgromadzony w sposób wyczerpujący. Skutkować to musiało obrazę art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa polegająca na oddaleniu skargi na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 27 marca 2002 r. w związku z bezzasadnym uznaniem, iż w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie znane organowi, który wydał decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna Spółki "K." od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 grudnia 2003 r., o którym wyżej mowa nie ma usprawiedliwionych podstaw. W pierwszym rzędzie należało wyjaśnić czy K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. była uprawniona do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 27 marca 2002 r. Na kwestię, czy powyższej Spółce przysługiwała legitymacja strony w postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego "Uzdrowisko K." nieruchomością położoną w K. przy ul. Ź. 8 o pow. 3.269 m2 oznaczonej jako działka Nr 39 - wznowionym postanowieniem Wojewody M. z 17 lutego 2000 r. (...), zwrócił uwagę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w uzasadnieniu swej decyzji z 27 marca 2002 r. Kwestii tej organ centralny nie rozstrzygał ponieważ mimo, iż Spółka "K." złożyła do Wojewody M. 12 marca 1999 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją uwłaszczeniową Wojewody W. z 30 listopada 1998 r. (...), wznowienie postępowania w tej sprawie nastąpiło z urzędu. Organ centralny nie traktował Spółki jako strony postępowania odwoławczego i swoją decyzją z 27 marca 2002 r., o której wyżej mowa, doręczył jej jedynie do wiadomości, a nie jako pełnoprawnemu uczestnikowi postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, do którego wpłynęła skarga Spółki "K." na ww. decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie rozważył - choć powinien był - okoliczności czy Spółka mogła prawnie skutecznie wnieść skargę na powyższą decyzję. Wniesienie skargi nastąpiło pod rządami obowiązującej wówczas ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, której art. 33 stanowił, że Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot. Uprawnionym zaś do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. W sprawie administracyjnej kończonej decyzją w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, interes prawny uprawniający do wniesienia skargi na tę decyzję ma charakter materialnoprawny. Jest on oparty na normach administracyjnego prawa materialnego. Podmiot wnoszący skargę na decyzję administracyjną musi zatem mieć interes prawny w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem tej decyzji oparty na prawie materialnym. Podmiotem takim jest osoba legitymująca się przymiotem strony w postępowaniu administracyjnym - w rozumieniu art. 28 Kpa - w którym została wydana decyzja będąca przedmiotem skargi do NSA, bądź jej następca prawny. Ponieważ o tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby /fizycznej lub prawnej/ w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero da jej legitymacje strony. Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 27 marca 2002 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody M. z 16 października 2001 r. dotyczyły uwłaszczenia państwowej osoby prawnej - w tym przypadku Przedsiębiorstwa Państwowego Uzdrowisko K. - nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa. Problematykę tę regulują przepisy art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./ nawiązujące do przepisów ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./. Uwłaszczenie w tym trybie dotyczyło tych państwowych osób prawnych, które w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadały grunty stanowiące własność Skarbu Państwa w zarządzie. W świetle powołanych przepisów stroną postępowania uwłaszczeniowego była państwowa osoba prawna /inna niż Skarb Państwa/, która w dniu 5 grudnia 1990 r. była zarządcą gruntów Skarbu Państwa oraz Skarb Państwa jako właściciel reprezentowany do 31 grudnia 1998 r. przez właściwego miejscowo Kierownika Urzędu Rejonowego, a obecnie starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Stroną takiego postępowania mógł być także podmiot, który kwestionował uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa do określonego gruntu lub prawo zarządu jakie posiadała państwowa osoba prawna ubiegająca się o uwłaszczenie. W dacie uwłaszczenia państwowych osób prawnych tj. w dniu 5 grudnia 1990 r. "K." Sp. z o.o. z siedzibą w K. nie istniała jako podmiot praw i obowiązków. Została ona bowiem utworzona 9 lipca 1992 r. i na mocy umowy dzierżawy zawartej 16 listopada 1992 r. z P.P. "Uzdrowisko K.", której bieg rozpoczął się od 16 lipca 1993 r. miała przez okres 30 lat korzystać z nieruchomości położonej przy ul. Ź. 8 w K., to jest tej nieruchomości, której uwłaszczenie z mocy prawa nastąpiło w dniu 5 grudnia 1990 r. na rzecz podmiotu sprawującego nią zarząd. Skoro w dacie 5 grudnia 1990 r., z którą ustawa wiąże powstanie skutku prawnego w postaci przekształcenia prawa zarządu do gruntu w prawo użytkowania wieczystego oraz nabycia przez dotychczasowego zarządcę własności /odpłatnie lub nieodpłatnie/ znajdujących się na tym gruncie budynków, innych urządzeń i lokali Spółka "K." prawnie i faktycznie nie istniała, to wynik postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego na podstawie cytowanych wyżej przepisów nie ma w żadnym razie bezpośredniego wpływu na jej prawa - jako dzierżawcy nieruchomości przy ul. Ź. 8 - tym samym nie przysługiwała jej legitymacja strony w postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia PP. Uzdrowisko K. przedmiotową nieruchomością. Interes Spółki "K." w tej sprawie związany z poniesionymi przez Spółkę nakładami na obiekty budowlane zrealizowane na gruncie przy ul. Ź. 8 w K. ma charakter faktyczny a nie prawny, jak tego wymaga art. 28 Kpa /dla uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym/. Spółka nie mając legitymacji strony w postępowaniu związanym z uwłaszczeniem ww. nieruchomości przy ul. Ź. Nr 8, nie mogła wnieść skutecznie skargi do NSA na decyzję wydaną w ramach tego postępowania. I z tej przyczyny powinien był Naczelny Sąd Administracyjny oddalić skargę wniesioną przez "K." Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 27 marca 2000 r. Nie kwestionując poprawności stanowiska wyrażonego przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że nie było podstaw do wznowienia w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa postępowania zakończonego decyzją uwłaszczeniową Wojewody W. z 30 listopada 1998 r. (...), to stwierdzić należy, że jakkolwiek rozstrzygnięcie omawianego wyroku jest prawidłowe - oddalenie skargi - to uzasadnienie tego rozstrzygnięcia jest w tym przypadku błędne, gdyż jak wykazano, oddalenie skargi Spółki "K." winno nastąpić z powodu braku wykazania przez nią interesu prawnego do wniesienia skargi w sprawie uwłaszczeniowej. Mimo błędnego uzasadnienia, zaskarżone orzeczenie jednak - zdaniem NSA - odpowiada prawu.
Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI