OSK 424/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, uznając, że cel nabycia został zrealizowany, a przepisy o zwrocie nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na podstawie starszych ustaw.
Skarżący domagał się zwrotu nieruchomości sprzedanej Skarbowi Państwa w 1963 r., twierdząc, że cel jej nabycia (utworzenie PGR) nie został zrealizowany, a nabycie nastąpiło na podstawie przepisów, które dawały prawo do zwrotu po likwidacji PGR. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny w skardze kasacyjnej oddalił ją, uznając, że cel nabycia został zrealizowany, a przepisy o zwrocie nieruchomości z ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na podstawie starszych ustaw, nawet jeśli cel nabycia był inny.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Franciszka M. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody P. odmawiającą zwrotu nieruchomości sprzedanej Skarbowi Państwa w 1963 r. na podstawie art. 6 ustawy z 1958 r. o wywłaszczaniu nieruchomości. Skarżący argumentował, że celem nabycia było utworzenie państwowego gospodarstwa rolnego, które zostało zlikwidowane w 1993 r., co zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z 1985 r. dawało mu prawo do zwrotu nieruchomości. Twierdził, że wejście w życie ustawy z 1997 r. nie powinno niweczyć nabytego wcześniej uprawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zgodnie z art. 216 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości (w tym art. 137 ust. 1) stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na podstawie art. 6 ustawy z 1958 r. Podkreślono, że ustawa z 1985 r. utraciła moc z dniem wejścia w życie ustawy z 1997 r., a powołany przez skarżącego art. 69 ust. 1 tej ustawy już nie obowiązywał. Dodatkowo wskazano, że skarżącemu już wcześniej odmówiono zwrotu nieruchomości na podstawie tych samych przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te stosuje się odpowiednio.
Uzasadnienie
Art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. wprost stanowi, że przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy (dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z 1958 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.g.n. art. 216
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepisy rozdziału 6 działu III (dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis dotyczący zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, stosowany odpowiednio do nieruchomości nabytych na podstawie art. 6 ustawy z 1958 r.
u.z.t.w.n. art. 6
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości
Podstawa prawna nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w 1963 r.
Pomocnicze
u.g.n. art. 242
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis określający datę wejścia w życie ustawy.
u.g.g.w.n. art. 69 § 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis, na który skarżący powoływał się jako podstawę swojego żądania zwrotu nieruchomości, jednakże przepis ten utracił moc.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na podstawie art. 6 ustawy z 1958 r. Cel nabycia nieruchomości został zrealizowany. Ustawa z 1985 r. utraciła moc, a powołany przez skarżącego przepis już nie obowiązywał.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 137 ust. 1 i art. 242 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ocena uprawnień do zwrotu nieruchomości powinna być dokonana w oparciu o art. 69 ust. 1 ustawy z 1985 r., a wejście w życie ustawy z 1997 r. nie niweczy nabytego wcześniej uprawnienia.
Godne uwagi sformułowania
przepisy jej rozdziału 6 działu III - zatem przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte w art. 136-142, obejmujące więc art. 137 ust. 1 - stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. powołany przepis już nie obowiązuje.
Skład orzekający
Zygmunt Niewiadomski
przewodniczący
Joanna Runge-Lissowska
członek
Leszek Włoskiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, stosowanie przepisów przejściowych i przepisów międzyczasowych w prawie nieruchomości, zasada ochrony praw nabytych w kontekście zmian legislacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego nabycia nieruchomości na podstawie art. 6 ustawy z 1958 r. i późniejszych zmian przepisów dotyczących zwrotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praw nabytych i stosowania przepisów przejściowych w kontekście zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy możesz odzyskać wywłaszczoną ziemię po latach? NSA wyjaśnia zasady zwrotu nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 424/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2004-06-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Runge - Lissowska Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/ Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Wywłaszczanie nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 46 poz 543 art. 216 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 1961 nr 18 poz 94 art. 6 Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska, Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej Franciszka M. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2003 r. sygn. akt SA/Bk 1048/03 w sprawie ze skargi Franciszka M. na decyzję Wojewody P. z dnia 4 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 4 grudnia 2003 r. SA/Bk 1048/03 oddalił skargę Franciszka M. na decyzję Wojewody P. z dnia 4 sierpnia 2003 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Starosty Z. z dnia 26 maja 2003 r. (...), którą odmówiono zwrotu nieruchomości sprzedanej przez skarżącego Skarbowi Państwa umową z dnia 11 grudnia 1963 r. zawartą na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1961 nr 18 poz. 94/. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że nieruchomość nie podlega zwrotowi, gdyż cel jej nabycia /racjonalne wykorzystanie kompleksu przejętych gruntów, będących terenem bagiennym poprzez ich zagospodarowanie melioracyjne/ został zrealizowany i dlatego nie znajduje zastosowania art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./. W skardze kasacyjnej Franciszek M. zarzucił "błędną wykładnię art. 137 ust. 1 i art. 242 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości..." przez przyjęcie, że w sprawie znajdował zastosowanie art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., podczas gdy "prawidłowa wykładnia przytoczonych wyżej przepisów, przy zastosowaniu zasady respektowania praw nabytych prowadzi do wniosku, że ocena uprawnień skarżącego do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powinna być dokonana w oparciu o art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości". W uzasadnieniu skargi podano, że rzeczywistym celem nabycia gruntu przez Skarb Państwa było utworzenie państwowego gospodarstwa rolnego, lecz gospodarstwo zlikwidowano w 1993 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., i na podstawie art. 69 ust. 1 tej ustawy skarżący stał się uprawniony do zwrotu nieruchomości, wejście zaś w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie niweczy nabytego wcześniej uprawnienia, którego źródłem jest poprzednia ustawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy, gdyż zarzut błędnej wykładni art. 137 ust. 1 i ust. 242 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie znajduje uzasadnienia prawnego. Jak o tym wprost mowa w art. 216 tej ustawy, przepisy jej rozdziału 6 działu III - zatem przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawarte w art. 136-142, obejmujące więc art. 137 ust. 1 - stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ustawa o gospodarce nieruchomościami weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., o czym stanowi art. 242, stosownie zaś do art. 241 pkt 1, z tym dniem utraciła moc ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w której art. 69 ust. 1 skarżący upatruje podstawy swego żądania, podczas gdy powołany przepis już nie obowiązuje. Ponadto - aby poruszyć jeszcze inny aspekt - z akt wynika, że - właśnie na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. - skarżącemu odmówiono zwrotu jego nieruchomości decyzją kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 13 sierpnia 1993 r. (...), utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Ł. z dnia 7 października 1993 r. (...), na którą skargę oddalił sąd administracyjny wyrokiem z dnia 16 marca 1994 r. IV SA 2038/93. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI