OSK 397/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierza zawodowego w związku z rozformowaniem jednostki wojskowej, uznając prawidłowość wykładni przepisów przez sąd niższej instancji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ryszarda R. od wyroku NSA, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Powodem wypowiedzenia było rozformowanie Wojskowej Akademii Medycznej i brak możliwości wyznaczenia pułkownika R. na inne stanowisko. Skarżący kwestionował termin wypowiedzenia oraz brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko. Sąd administracyjny uznał, że wypowiedzenie mogło nastąpić przed faktycznym rozformowaniem jednostki, a także że brak było możliwości wyznaczenia skarżącego na inne, odpowiednie stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną Ryszarda R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Decyzja ta została wydana w związku z rozformowaniem Wojskowej Akademii Medycznej i brakiem możliwości wyznaczenia pułkownika R. na inne stanowisko służbowe. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących służby wojskowej, w szczególności art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, kwestionując zarówno termin wypowiedzenia (doręczone przed faktycznym rozformowaniem jednostki), jak i brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko. Sąd pierwszej instancji uznał, że wypowiedzenie mogło nastąpić przed terminem rozformowania jednostki, ponieważ przepis używa zwrotu "podlega rozformowaniu", co oznacza niedokonany tryb, a także ze względu na ratio legis przepisu, które zapobiega pozostawaniu żołnierza w stosunku służbowym bez możliwości wykonywania obowiązków. Sąd uznał również, że organy wojskowe prawidłowo wykazały brak możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko, uwzględniając jego kwalifikacje. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając wykładnię przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy przez sąd niższej instancji za prawidłową i zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że możliwość wypowiedzenia stosunku służbowego w przypadku rozformowania jednostki lub zmniejszenia jej stanu etatowego, przy braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko, jest zgodna z prawem, zwłaszcza gdy uwzględni się długi, 9-miesięczny okres wypowiedzenia. Sąd odrzucił argumentację skarżącego dotyczącą konieczności wyznaczenia na jakiekolwiek inne stanowisko, wskazując, że w przypadku żołnierzy zawodowych, zwłaszcza lekarzy o wysokich kwalifikacjach, należy brać pod uwagę "odpowiednie stanowisko", zgodne z kwalifikacjami i specjalizacją.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wypowiedzenie może nastąpić przed terminem rozformowania jednostki wojskowej, ponieważ użyty zwrot "podlega rozformowaniu" oznacza niedokonany tryb, a ratio legis przepisu zapobiega pozostawaniu żołnierza w stosunku służbowym bez możliwości wykonywania obowiązków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia językowa i systemowa przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dopuszcza dokonanie wypowiedzenia przed faktycznym rozformowaniem jednostki, co jest zgodne z celem przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (27)
Główne
u.s.w.ż.z. art. 78 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Dopuszcza wypowiedzenie stosunku służbowego, jeżeli jednostka wojskowa podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Wypowiedzenie może nastąpić przed faktycznym rozformowaniem jednostki.
u.s.w.ż.z. art. 78 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Podstawa do wypowiedzenia stosunku służbowego w przypadku rozformowania jednostki lub zmniejszenia stanu etatowego, gdy brak jest możliwości wyznaczenia na inne stanowisko. Sąd zinterpretował "podlega rozformowaniu" jako możliwość wypowiedzenia przed faktycznym rozformowaniem.
Pomocnicze
u.s.w.ż.z. art. 79 § ust. 4
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Dotyczy okresu wypowiedzenia w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego.
u.s.w.ż.z. art. 20 § ust. 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Dotyczy wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe.
u.s.w.ż.z. art. 20a
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 35
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Dotyczy wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe.
u.s.w.ż.z. art. 36 § ust. 6
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 75 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 77 § ust. 2
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 78 § ust. 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 79 § ust. 1-6
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 80 § ust. 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 88 § ust. 1 pkt 3-4
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
rozp. MON art. 64 § ust. 6
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych
rozp. MON art. 131 § ust. 1-3
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych
rozp. MON art. 132 § ust. 1-5 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych
rozp. MON art. 137 § ust. 1-5
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych
rozp. MON art. 138 § ust. 1-3
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych
u.o.U.M.Ł.
Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o utworzeniu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Podstawa prawna zniesienia Wojskowej Akademii Medycznej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par. 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykładnia przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dopuszczająca wypowiedzenie stosunku służbowego przed faktycznym rozformowaniem jednostki. Prawidłowa ocena braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne, odpowiednie stanowisko służbowe, uwzględniająca jego kwalifikacje.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez błędną wykładnię i zastosowanie, polegający na uznaniu, że wypowiedzenie mogło nastąpić przed rozformowaniem jednostki. Zarzut błędnego zastosowania przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy, polegający na uznaniu związku między ustaleniami organu o braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko a normą prawną, podczas gdy istniały obiektywnie wolne stanowiska.
Godne uwagi sformułowania
"podlega rozformowaniu", a więc trybu niedokonanego ratio legis tego przepisu trudno bowiem wymagać od racjonalnego ustawodawcy, aby nakazywał wypowiedzenie stosunku służbowego już po rozformowaniu jednostki wojskowej brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe nie mogło być brane pod uwagę każde stanowisko służbowe w wojsku, ale odpowiadające kwalifikacjom skarżącego oraz parametrom dotychczas zajmowanego przez niego stanowiska.
Skład orzekający
Janina Antosiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Sulimierski
członek
Joanna Runge - Lissowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierzy zawodowych w związku z restrukturyzacją jednostek wojskowych oraz kryteriów wyznaczania na inne stanowiska."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych w okresie obowiązywania wskazanych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych ze służbą wojskową i restrukturyzacją armii, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wojskowym.
“Kiedy można wypowiedzieć umowę żołnierzowi zawodowemu w obliczu restrukturyzacji armii?”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 397/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2004-09-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-02 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Jerzy Sulimierski Joanna Runge - Lissowska Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 10 poz 55 art. 78 ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz /spr./, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska, Jerzy Sulimierski, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ryszarda R. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2003 r. sygn. akt II SA 2805/03 w sprawie ze skargi Ryszarda R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 lipca 2003 r. (...) w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 listopada 2003 r. oddalił skargę Ryszarda R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 lipca 2003 r. (...) w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Zaskarżoną decyzję, wydano na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ oraz par. 137 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./ w związku z rozformowaniem Wojskowej Akademii Medycznej i braku możliwości wyznaczenia płk Ryszarda R. na inne stanowisko służbowe. W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż to że rozformowanie Wojskowej Akademii Medycznej aktem w randze ustawy pozostaje faktem bezspornym. Komendant Akademii, działając jako dowódca jednostki zgodnie z par. 137 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./, w dniu 24 września 2002 r. wystąpił do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z wnioskiem o wykorzystanie płk R. na innym stanowisku służbowym zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych, a w przypadku braku takiej możliwości o dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Po wpłynięciu wniosku do Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego podjęto działania zmierzające do ustalenia możliwości wyznaczenia wymienionego oficera na inne stanowisko służbowe. Ustalono, że w resorcie obrony narodowej występowała ówcześnie nadwyżka 131 oficerów - lekarzy, kolejnych 23 oficerów - lekarzy, absolwentów Wojskowej Akademii Medycznej odbywało staż podyplomowy w szpitalach wojskowych, a następnych 34 absolwentów tej akademii z 2002 r. oczekiwało na rozpoczęcie stażu szpitalnego. Stwierdzono również, że realizacja ustawy z 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 /Dz.U. nr 76 poz. 804/ pociągnęła za sobą zmniejszenie liczby stanowisk przewidzianych dla żołnierzy zawodowych do poziomu 75 tysięcy w terminie do 31 grudnia 2003 r., co w połączeniu z prowadzoną równolegle etatyzacją stanowisk /tj. generalnym obniżeniem stopni etatowych, do których zaszeregowane są stanowiska służbowe/ spowodowało, że kilka tysięcy oficerów /w tym 940 lekarzy/ utraci stanowiska służbowe i nie będzie dla nich oferty dalszej służby w resorcie obrony narodowej. W tej sytuacji stwierdzono brak możliwości wyznaczenia płk R. na inne: wyższe, równorzędne lub niższe stanowisko służbowe, w związku z czym organ wojskowy dokonał wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Sytuacja kadrowa w Siłach Zbrojnych w zakresie kadr medycznych nie uległa polepszeniu. Wręcz przeciwnie, likwidacja z dniem 1 stycznia 2003 r. wszystkich stanowisk przewidzianych dla żołnierzy zawodowych w 16 szpitalach wojskowych oraz w 30 wojskowych specjalistycznych przychodniach lekarskich, powoduje konieczność zwalniania z zawodowej służby wojskowej wielu oficerów, chorążych i podoficerów zawodowych służby stałej z minimalną zaledwie wysługą emerytalną, a wspomniana nadwyżka lekarzy wzrosła do 168. Ustosunkowując się do wniosku płk R. o przeniesienie do dyspozycji kadrowej Ministra Obrony Narodowej organ zauważył, że zgodnie z art. 20 ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej do dyspozycji organu wojskowego przenosi się żołnierza zwolnionego z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego, jeżeli przewiduje się wyznaczenie go na nowe stanowisko służbowe lub zwolnienie z zawodowej służby wojskowej. W związku z tym, iż w stosunku do płk R. została wszczęta procedura zmierzająca do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej - po rozstrzygnięciu odwołania, kiedy decyzja osiągnie przymiot ostateczności - będzie on przeniesiony do dyspozycji organu wojskowego w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego płk Ryszard R. domagał się uchylenia powyższych decyzji zarzucając m.in., iż decyzje te naruszają art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 6, 7, 10 par. 1, 75, 77 par. 1, 80 i 107 par. 3 Kpa, które to naruszenia miały wpływ na wynik dokonanych w tej sprawie rozstrzygnięć. Skarżący wywodzi, iż zajmował stanowisko służbowe adiunkta w Zespole Pracowników Naukowo - Dydaktycznych a przypisane do tego stanowiska obowiązki wykonywał w Klinice Kardiologii Centralnego Szpitala Klinicznego WAM i obecnie obowiązki te wykonuje nadal, tyle że w Klinice Kardiologii Wojskowego Instytutu Medycznego w W. Ze stanowiska tego skarżący nigdy nie został zwolniony, ani też nie przeniesiono go bezpośrednio z tego stanowiska służbowego do dyspozycji uprawnionego organu. Pomimo unieważnienia etatu WAM dopiero z dniem 31 grudnia 2002 r. skarżącemu doręczono wypowiedzenie stosunku służbowego już w dniu 15 października 2002 r. W tym zaś czasie istniał jeszcze Centralny Szpital Kliniczny Wojskowej Akademii Medycznej w W. Poza tym organ wojskowy nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeniesienie go do dyspozycji kadrowej MON z jednoczesnym oddelegowaniem do wykonywania zadań w Klinice Kardiologii CSKWAM na poprzednio pełnionej funkcji, co umożliwiłoby mu dokończenie prowadzonych badań naukowych i zakończenie habilitacji z zakresu kardiologii. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Oddalając skargę opisanym na wstępie wyrokiem Sąd powołał się na treść art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./, zgodnie z którym dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W przedmiotowej sprawie obie przesłanki przewidziane w tym przepisie zostały spełnione. W sprawie jest bowiem bezsporne, że skarżący pełnił służbę na stanowisku adiunkta w Wojskowej Akademii Medycznej, a Akademia ta została zniesiona na mocy ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o utworzeniu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi /Dz.U. nr 141 poz. 1184/. Okoliczność zaś, że Minister Obrony Narodowej określił datę rozformowania Wojskowej Akademii Medycznej - jako jednostki wojskowej - na dzień 31 grudnia 2002 r., a skarżącemu doręczono wypowiedzenie stosunku służbowego już w dniu 15 października 2002 r. jest dla sprawy bez znaczenia. Wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie powołanego wyżej przepisu może być dokonane przed terminem rozformowania jednostki wojskowej, skoro w przepisie tym ustawodawca użył zwrotu "podlega rozformowaniu", a więc trybu niedokonanego. Niezależnie od wykładni językowej za takim rozumieniem tego sformułowania przemawia także ratio legis tego przepisu. Trudno bowiem wymagać od racjonalnego ustawodawcy, aby nakazywał wypowiedzenie stosunku służbowego już po rozformowaniu jednostki wojskowej, co przy spełnieniu drugiej przesłanki z tego przepisu, a mianowicie braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe, oznaczałoby konieczność pozostawienia żołnierza w stosunku służbowym przez cały okres 9 miesięcznego okresu wypowiedzenia i wypłaty uposażenia za ten okres bez możliwości realizacji przez tego żołnierza obowiązków służbowych. Innymi słowy żołnierz taki jedynie formalnie pozostawałby w stosunku służbowym. Stąd też nie można podzielić zarzutów skargi, iż między rozformowaniem jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił służbę a wypowiedzeniem mu stosunku służbowego nie zachodził związek przyczynowo-skutkowy, czy też nie została zachowana ciągłość czasowa, skoro przed upływem okresu wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego, co nastąpiło 31 lipca 2003 r., jednostka wojskowa, w której pełnił on służbę została rzeczywiście rozformowana. Skoro dokonane skarżącemu wypowiedzenie stosunku służbowego wynikło z rzeczywistego rozformowania jednostki wojskowej, w której pełnił on zawodową służbę wojskową, to była podstawa do zastosowania przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pod warunkiem, że druga przesłanka z tego przepisu, a mianowicie brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko, została spełniona. Zdaniem Sądu, organy wojskowe w sposób należyty wykazały, że istotnie brak było możliwości wyznaczenia płk R. R. na inne stanowisko służbowe. Sąd podkreślił, że nie mogło być brane pod uwagę każde stanowisko służbowe w wojsku, ale odpowiadające kwalifikacjom skarżącego oraz parametrom dotychczas zajmowanego przez niego stanowiska. Jak wynika z dokumentów kadrowych i analizy sytuacji kadrowej, w resorcie obrony narodowej występowała wówczas nadwyżka 131 oficerów lekarzy, kolejnych 23 oficerów - lekarzy, absolwentów WAM, odbywało staż podyplomowy a następnych 34 absolwentów tej akademii oczekiwało na rozpoczęcie stażu szpitalnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ryszard R., reprezentowany przez radcę prawnego Andrzeja R. i zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ przez błędną wykładnię i błędne zastosowanie. Zarzut błędnej wykładni cyt. przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest konsekwencją przyjęcia przez Sąd orzekający, że przy zastosowaniu przezeń wykładni językowej, wypowiedzenie stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu przez właściwy organ wojskowy może być dokonane przed ustalonym terminem rozformowania jednostki wojskowej /co przepis ten - według Sądu - dopuszcza/, bowiem ustawodawca użył w tym względzie zwrotu "podlega rozformowaniu", a więc trybu niedokonanego oraz, że za takim sposobem rozumienia tego sformułowania /zwrotu "podlega rozformowaniu"/ przemawia ratio legis tego przepisu, bo trudno od racjonalnego ustawodawcy wymagać, aby nakazywał wypowiedzenie stosunku służbowego już po rozformowaniu jednostki wojskowej, gdyż przy spełnieniu drugiej przesłanki /braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe/ oznaczałoby konieczność pozostawienia żołnierza w stosunku służbowym przez cały okres 9 miesięcznego wypowiedzenia i wypłaty uposażenia za ten okres bez możliwości realizacji przez tego żołnierza obowiązków służbowych. Zdaniem skarżącego przepis ten należy rozumieć, iż wypowiedzenie może być dokonane najwcześniej w dniu wskazanym w decyzji jako dzień rozformowania jednostki wojskowej /albo w czasie po rozformowaniu jednostki/, bowiem wyrazy "podlega rozformowaniu" zawarte w przepisie art. 78 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dotyczą zdarzeń czasu teraźniejszego /"tu i teraz"/ realizowanej czynności, polegającej na "rozformowaniu", to jest czynności zawsze już dokonanej, /a nie samej czynności "podlegania", dla której ma zastosowanie aspekt a nie tryb niedokonany/ i oznaczają aktualnie dziejące się rozformowanie /spowodowanie rozwiązania lub likwidacji/ jednostki wojskowej /lub podzielenia jej na inne jednostki/ i choć oznacza to w konsekwencji konieczność pozostawienia żołnierza w stosunku służbowym przez cały okres 9-cio miesięcznego wypowiedzenia i wypłaty uposażenia za ten okres bez możliwości realizacji przez żołnierza obowiązków służbowych, to jest to ta sama konieczność jaka występuje przy wypowiadaniu stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu z powodu wystąpienia drugiej, alternatywnej względem "podlegania rozformowaniu" przesłanki z przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, to jest /już dokonanego/ "zmniejszenia się stanu etatowego jednostki wojskowej". Zarzut z kolei błędnego zastosowania przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /błędnej subsumcji/ dotyczy niesłusznego upatrywania przez Sąd I instancji związku pomiędzy: ustaleniem organu dokonującego wypowiedzenia braku możliwości wyznaczenia Skarżącego na inne stanowisko służbowe /w związku z brakiem woli takiego działania i przeświadczeniem, że nie mogło być brane pod uwagę każde wolne stanowisko służbowe, ale tylko takie które odpowiadało kwalifikacjom Skarżącego i parametrom dotychczas zajmowanego przez niego stanowiska służbowego/, tj. ustaleniem istnienia niemożności subiektywnej przy zarazem obiektywnym występowaniu wolnych /innych stanowisk/, a normą prawną wynikającą z przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pragmatycznej, warunkującą zasadność wypowiedzenia stosunku służbowego obiektywną niemożnością wyznaczenia żołnierza na jakiekolwiek inne, niż zajmowane stanowisko służbowe, z powodu realnego /faktycznego/ braku innych /wolnych/ stanowisk służbowych. Stawiając powyższe zarzuty skarga kasacyjna domaga się zmiany zaskarżonego w skardze kasacyjnej wyroku w całości, poprzez uwzględnienie skargi Skarżącego z dnia 19 lipca 2003 r. i uchylenie w całości decyzji Ministra Obrony Narodowej Nr 2082 z dnia 4 lipca 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia 27 września 2002 r. dotyczącej wypowiedzenia stosunku służbowego (...), oraz zasądzenia od Strony przeciwnej na rzecz Skarżącego kosztów postępowania z kosztami zastępstwa procesowego za obydwie instancje. W obszernym uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty, wywodząc, iż stosując wykładnię językową Sąd zawęził rozumienie powołanego pojęcia przyjmując, iż wypowiedzenie stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu może być dokonane przed ustalonym terminem rozformowania jednostki wojskowej, za czym przemawia użyty zwrot "podlega rozformowaniu" jak również retio legis tego przepisu, gdyż trudno wymagać od racjonalnego ustawodawcy aby nakazywał wypowiedzenie stosunku służbowego po rozformowaniu jednostki wojskowej, gdyż przy spełnieniu drugiej przesłanki /braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko/ oznaczałoby to konieczność pozostawienia żołnierza w stosunku służbowym przez cały okres 9 miesięcy i wypłaty mu uposażenia za ten okres bez możliwości realizacji obowiązków służbowych. Stosując wykładnie semantyczną utracono szansę uchwycenia "głębokiej struktury" problemu wypowiadania żołnierzom zawodowym /zgodnie z obowiązującym prawem/ stosunku służbowego. Pominięto to co jest najistotniejsze i zarazem najtrudniejsze w prawidłowym ujęciu problemu "wypowiedzenia stosunku służbowego", a mianowicie połączenie w całość elementów normy prawnej /adresat, okoliczności, czyny do zrealizowania/ występujących w przepisach najróżnorodniejszego kształtu, dotyczącej wypowiadania stosunku służbowego. Dla rekonstrukcji normy prawnej charakteryzującej wypowiedzenie stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu do dyspozycji pozostawały zwłaszcza przepisy art. 36 ust. 6, art. 75 ust. 1 pkt 7, art. 77 ust. 2, art. 78 ust. 1 i 2, art. 79 ust. 1-6, art. 80 ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 3-4 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisy par. 64 ust. 6, par. 131 ust. 1-3, par. 132 ust. 1-5 pkt 1, par. 137 ust. 1-5, oraz par. 138 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./. Oczywiście prawidłowa rekonstrukcja owych norm prawnych musi zasadzać się na założeniu racjonalnego prawodawcy. Spośród co najmniej 5-ciu możliwości wysłowienia fragmentów normy prawnej, zakodowanej m. in. w przepisie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy, zwraca uwagę jej charakter jako normy kompetencyjnej, upoważniającej do dokonania danej czynności konwencjonalnej ze skutkiem prawnym, co znaczy, że przez dokonanie tego rodzaju czynności aktualizuje się lub powstaje nowy obowiązek prawny określonych podmiotów. Zawężając pole analizy i wnioskując o treści normy prawnej zakodowanej we fragmencie treści art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej poprzez wyrazy "podlega rozformowaniu" doszło w procesie wykładni znaczenia tych wyrazów do zniekształcenia, który w opinii składającego tę skargę kasacyjną prawidłowy nie jest, a przesądził o treści rozstrzygnięcia wyroku. Zdaniem składającego skargę kasacyjną z norm prawnych ujętych w ustawie i rozporządzeniu da się wprost wywieść, iż wypowiedzenie stosunku służbowego Skarżącemu, jako żołnierzowi zawodowemu mogło być dokonane najwcześniej w dniu wskazanym w decyzji Ministra Obrony Narodowej jako dzień rozformowania jednostki wojskowej /albo w czasie po rozformowaniu jednostki/, bowiem wyrazy "podlega rozformowaniu" zawarte w przepisie art. 78 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych dotyczą zdarzeń z czasu teraźniejszego /"tu i teraz"/ realizowanej czynności, polegającej na "rozformowaniu", to jest czynności zawsze już dokonanej, /a nie samej czynności "podlegania", dla której ma zastosowanie aspekt, a nie tryb - niedokonany/ i oznaczają aktualnie dziejące się rozformowanie /spowodowanie rozwiązania lub likwidacji/ jednostki wojskowej /lub podzielenia jej na inne jednostki/. Wyrazy "podlega rozformowaniu", oba łącznie, znaczą tyle, co już dziejący się proces rozformowywania jednostki stanowiącej dotąd całość. Ten zaś moment w sprawie rozpatrywanej przez Sąd najwcześniej zaczął się /owo "tu i teraz"/ wobec Wojskowej Akademii Medycznej, jako jednostki wojskowej, z nastaniem dnia 31.12.2002 r. Wyraz "rozformowaniu" ze względu na przedrostek "roz", który modyfikuje temat czasownika, do którego się go dodaje /czasownika "formować"/, w taki sposób, że zawsze występuje w znaczeniu dokonanym i znaczy /jak już wskazywano/ tyle, co "spowodować rozłączenie /likwidację/ Jednostki wojskowej lub podzielenie jej na części /resp. na inne jednostki/. Chodzi więc o już dziejący się proces rozformowywania, a nie proces dopiero potencjalny /niedokonany/. Zresztą w nowej ustawie pragmatycznej ów niezręczny zwrot "podlega" w wyrażeniu "podlega rozformowaniu" zastąpiono zwrotem "ulega", aby więcej nie budził on kontrowersji interpretacyjnych dla organów wojskowych, 1 choć oznacza to w konsekwencji wprost konieczność pozostawienia żołnierza w stosunku służbowym przez cały okres 9-cio miesięcznego wypowiedzenia i wypłaty uposażenia za ten okres, bez realnych możliwości realizacji przez tegoż żołnierza obowiązków służbowych, to jest to ta sama konieczność jaka również występuje przy wypowiadaniu stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu z powodu wystąpienia drugiej alternatywnej względem "podlegania rozformowaniu" przesłanki z przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, to jest /już dokonanego/ zmniejszenia się stanu etatowego jednostki wojskowej". Błędne zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy polega na uznaniu przez Sąd, iż istnieje związek pomiędzy ustaleniami organu o braku możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w związku z brakiem woli takiego działania i przeświadczeniem, że nie mogło być brane każde wolne stanowisko służbowe, lecz tylko odpowiadające kwalifikacjom skarżącego i parametrom zajmowanego dotychczas stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zaś w zaskarżonym wyroku Sąd dokonał prawidłowej oceny decyzji ostatecznej i utrzymanej przez nią w mocy decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia 27 września 2002 r. Prezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładnia przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ i przepisów wykonawczych jest prawidłowa i poprawna pod względem jurydycznym. Przepis ten przewiduje możliwość wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W okolicznościach niniejszej sprawy jeśli Wojskowa Akademia Medyczna /w której skarżący pełnił służbę/ na mocy ustawy z 27 lipca 2002 r. o utworzeniu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi /Dz.U. nr 141 poz. 1184/ została zniesiona, a Minister określił datę rozformowania WAM na dzień 31 grudnia 2002 r. to zastosowanie względem skarżącego instytucji, przewidzianej w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy decyzją organu I Instancji 29 września 2002 r., doręczoną skarżącemu 15 października 2002 r. nie naruszało prawa. Wykładnia językowa określenia użytego w ustawie "podlega rozformowaniu" dokonana przez Sąd nie budzi wątpliwości. Treść tego pojęcia Sąd wyjaśnił w zgodzie z rozumieniem jego w naturalnym języku potocznym i z zastosowaniem obowiązujących w języku polskim form gramatycznych. Zasadnie także Sąd wyjaśnił rozumienie tego przepisu przy zastosowaniu wykładni systemowej, wiążąc go z normą zamieszczoną w art. 79 ust. 4 ustawy. Jeśli w przypadku wypowiedzenia w trybie art. 78 ust. 2 pkt 2 obowiązuje najdłuższy, bo 9-cio miesięczny okres wypowiedzenia, to stosowanie tej instytucji należy uznać za zgodne z prawem, gdy stworzono przesłanki prawne do rozformowania jednostki. Taka zaś sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, co w sposób klarowny przedstawił zarówno Sąd jak i organ. Prawidłowo także Sąd ocenił, iż zaistniała druga z przesłanek, o których stanowi przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy, a mianowicie brak możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Wywody skargi kasacyjnej, że zarówno Sąd jak i organy winny ocenić spełnienie tej przesłanki w aspekcie możliwości wyznaczenia na jakiekolwiek inne, niż zajmowane stanowisko służbowe należy uznać za chybione. Przedmiotowa sprawa dotyczy żołnierza zawodowego, w stopniu pułkownika, będącego lekarzem o dorobku naukowym, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy z 30 czerwca 1970 r. Ustawa ta w swych licznych przepisach /m.in. art. 20 ust. 1, 20a, art. 35/ traktując o wyznaczeniu żołnierza zawodowego do pełnienia służby używa określenia "na odpowiednim stanowisku". Ostatni z przytoczonych przepisów wprost nawiązuje do kwalifikacji i opinii służbowych. Organ rozważając więc możliwość wyznaczenia na stanowisko mógł jedynie czynić to uwzględniając kwalifikacje, posiadany zawód i specjalizację, nie zaś jakiekolwiek inne wolne stanowisko. Uznając, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw Sąd oddalił ją na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI