OSK 382/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Anny S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Głównym powodem odmowy było brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Skarżąca argumentowała, że nabyła prawo do lokalu w 1992 r. w związku z zawarciem małżeństwa, na podstawie przepisów ustawy Prawo lokalowe, a późniejsze ustawy (o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz o ochronie praw lokatorów) nie mogą pozbawić jej tego prawa. NSA przychylił się do skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w 1992 r. oraz ustawą z 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych, małżonkowie wspólnie zamieszkujący lokal stają się z mocy prawa jego najemcami. Choć ustawa z 2001 r. wprowadziła art. 680[1] par. 1 Kc, który stanowi inaczej, to zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych (lex retro non agit) i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, nowe przepisy nie mogą działać wstecz i pozbawiać praw nabytych przed ich wejściem w życie. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję SKO, uznając, że prawo do lokalu nabyte przez skarżącą nadal jej przysługuje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOchrona praw nabytych w prawie cywilnym i administracyjnym, interpretacja przepisów międzyczasowych, prawo do lokalu i dodatków mieszkaniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nabyciem prawa do lokalu przez małżonków w określonym czasie i zmianą przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nowe przepisy dotyczące najmu lokali mieszkalnych (art. 680[1] par. 1 Kc) mogą pozbawić prawa do lokalu nabytego na podstawie przepisów wcześniejszych, zgodnie z zasadą ochrony praw nabytych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nowe przepisy nie mogą działać wstecz i pozbawiać praw nabytych przed ich wejściem w życie, zgodnie z zasadą lex retro non agit i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nabyła prawo najemcy lokalu na podstawie przepisów obowiązujących w 1992 r. i 1994 r. Wprowadzenie art. 680[1] par. 1 Kc w 2001 r. nie może skutkować utratą tego nabytego prawa majątkowego, gdyż chronione są prawa nabyte.
Czy brak tytułu prawnego do lokalu jest bezwzględną przesłanką odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, nawet jeśli prawo do lokalu zostało nabyte w przeszłości na innej podstawie prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli prawo do lokalu zostało nabyte zgodnie z prawem obowiązującym w momencie jego nabycia, późniejsze zmiany przepisów nie mogą go unicestwić.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że prawo do lokalu nabyte przez skarżącą w czasie obowiązywania ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych nadal jej przysługuje, co umożliwia rozpatrzenie wniosku o dodatek mieszkaniowy.
Przepisy (7)
Główne
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Potwierdza ochronę prawną praw majątkowych.
Pomocnicze
k.c. art. 680[1] § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten nie może być stosowany wstecz do oceny stosunków najmu nawiązanych przed jego wejściem w życie, ze względu na ochronę praw nabytych.
u.n.l.m.i.d.m. art. 7
Ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych
Zachowuje zasadę, że małżonkowie wspólnie zamieszkujący lokal stają się jego najemcami.
Prawo lokalowe art. 10 § 3
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe
Przepis obowiązujący w dniu zawarcia związku małżeńskiego przez skarżącą, zgodnie z którym małżonkowie wspólnie zamieszkujący lokal stają się jego najemcami z mocy prawa.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego wyroku oraz decyzji.
Dz.U. nr 153 poz. 1271 art. 102 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania przez Sąd Najwyższy w rewizji nadzwyczajnej.
u.o.p.l. art. 27 § 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego
Przepis wskazujący na zastosowanie ustawy do stosunków prawnych powstałych przed jej wejściem w życie, ale niepozbawiający praw nabytych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie prawa najmu do lokalu na podstawie przepisów obowiązujących w momencie zawarcia związku małżeńskiego. • Ochrona praw nabytych zgodnie z zasadą lex retro non agit i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. • Nowe przepisy Kodeksu cywilnego (art. 680[1] par. 1 Kc) nie mogą działać wstecz i pozbawiać praw nabytych.
Odrzucone argumenty
Brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu jako bezwzględna przesłanka odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego (według organów niższych instancji).
Godne uwagi sformułowania
nie mogła się ona wylegitymować prawem do zajmowanego lokalu • nie spełniała podstawowej przesłanki do nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego, jakim jest tytuł prawny do zajmowanego lokalu • nie można odnosić do oceny stosunków najmu, nawiązanych przed dniem wejścia w życie tego przepisu • prawo do lokalu nabyte przez skarżącą w czasie obowiązywania ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych nadal jej przysługuje
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący
Jan Paweł Tarno
sprawozdawca
Leszek Włoskiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ochrona praw nabytych w prawie cywilnym i administracyjnym, interpretacja przepisów międzyczasowych, prawo do lokalu i dodatków mieszkaniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nabyciem prawa do lokalu przez małżonków w określonym czasie i zmianą przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę ochrony praw nabytych i pokazuje, jak prawo międzyczasowe może wpływać na indywidualne sytuacje prawne, nawet w kontekście świadczeń socjalnych.
“Czy nowe prawo może odebrać Ci mieszkanie? NSA staje w obronie praw nabytych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.