OSK 373/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki jawnej w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie zabudowanego podcienia budynku usługowo-handlowego.
Spółka jawna zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę zabudowy podcienia budynku usługowo-handlowego, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sądy niższych instancji uznały zabudowę za samowolę budowlaną, powołując się na art. 48 Prawa budowlanego. Spółka argumentowała, że prace były zgodne z pozwoleniem z 1989 r. i że pisemna adnotacja urzędnika potwierdzała aktualność pozwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że pisemna adnotacja nie zastępuje pozwolenia na budowę ani jego przeniesienia na inny podmiot, a zabudowa wykonana w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia stanowiła samowolę budowlaną.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółkę jawną "R." od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, który oddalił skargę spółki na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku. Decyzja ta nakazywała spółce rozbiórkę zabudowy narożnika budynku usługowo-handlowego o wymiarach 3,05 x 3,10 m. Organ nadzoru budowlanego uznał, że zabudowa podcienia wykonana w 2001 r. była samowolą budowlaną, ponieważ nie uzyskano pozwolenia na budowę ani nie przeniesiono pozwolenia wydanego pierwotnie Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Handlu Wewnętrznego w Białymstoku w 1987 r. z aneksem z 1989 r. Spółka nabyła budynek w 1992 r. w stanie surowym zamkniętym z podcieniem. Sądy administracyjne obu instancji podzieliły stanowisko organów nadzoru budowlanego, uznając, że zamurowanie podcienia nastąpiło w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia, co uzasadniało zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego (błędne zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. i błędną wykładnię art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 Kpa w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o NSA, art. 107 § 1 Kpa). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że pisemna adnotacja urzędnika o aktualności pozwolenia na budowę nie zastępuje pozwolenia ani jego przeniesienia na inny podmiot. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak pozwolenia na budowę dla skarżących i zasadnie orzekły nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd uznał również, że obowiązek rozbiórki został wystarczająco sprecyzowany w decyzji organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zabudowa podcienia wykonana w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub jego przeniesienia stanowi samowolę budowlaną.
Uzasadnienie
Pisemna adnotacja urzędnika o aktualności pozwolenia na budowę nie zastępuje pozwolenia na budowę ani jego przeniesienia na inny podmiot. W związku z tym, zabudowa wykonana bez wymaganego pozwolenia uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
Prawo budowlane art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane
Zastosowanie w przypadku samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez NSA w sprawach wniesionych na podstawie przepisów tej ustawy.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 101
Reguluje zasady wnoszenia i rozpoznawania skarg kasacyjnych od orzeczeń NSA wydanych przed 1 stycznia 2004 r.
PPSA art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zgodnie z tym przepisem, NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Kpa art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Kpa art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych decyzji, w tym precyzyjnego określenia obowiązku.
u.NSA art. 52 § 1
Ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez NSA.
Prawo budowlane art. 31 § 2
Prawo budowlane z 1974r.
Dotyczy przeniesienia pozwolenia na budowę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zabudowa podcienia wykonana w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub jego przeniesienia stanowi samowolę budowlaną. Pisemna adnotacja urzędnika nie zastępuje pozwolenia na budowę ani jego przeniesienia.
Odrzucone argumenty
Prace budowlane były zgodne z pozwoleniem na budowę z 1989 r. Pisemna adnotacja urzędnika potwierdzała aktualność pozwolenia na budowę. Niesprecyzowanie zakresu nakazanej rozbiórki.
Godne uwagi sformułowania
pisemna adnotacja urzędnika [...] nie może zastąpić pozwolenia na budowę nie może też stanowić o przeniesieniu pozwolenia na budowę na inny podmiot zabudowa podcienia wykonana w 2001r., była samowolą budowlaną
Skład orzekający
Eugeniusz Mzyk
przewodniczący
Joanna Runge - Lissowska
członek
Zygmunt Niewiadomski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, znaczenia pozwolenia na budowę oraz skutków braku jego przeniesienia na nabywcę nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie orzekania oraz specyfiki stanu faktycznego sprawy (zabudowa podcienia).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem samowoli budowlanej i znaczenie formalnego uzyskania pozwoleń, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i inwestorów.
“Samowola budowlana: Czy adnotacja urzędnika wystarczy zamiast pozwolenia?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 373/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2004-06-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Eugeniusz Mzyk /przewodniczący/ Joanna Runge - Lissowska Zygmunt Niewiadomski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędziowie NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki jawnej "R." W. G., J. M., M. S. w S. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 23 września 2003r. sygn. akt SA/Bk 474/03 w sprawie ze skargi Spółki jawnej "R." W. G., J. M., M. S. w S. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. "po rozpatrzeniu sprawy zabudowy narożnika o wym. 3,05 x 3,10 m budynku usługowo - handlowego, zlokalizowanego na działce, położonej w S. u zbiegu [...] i ul. [...]" nakazał Spółce Jawnej - W. G., J. M. i M. S. "rozbiórkę przedmiotowej zabudowy tj. części budynku przebudowanej bez pozwolenia na budowę w celu przywrócenia do stanu poprzedniego". W uzasadnieniu organ podniósł, iż roboty budowlane przewidziane decyzją Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku dnia [...] listopada 1987r., z aneksem do niej z dnia [...] kwietnia 1989r., zezwalającą na budowę przedmiotowego budynku wraz z podcieniem Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Handlu Wewnętrznego w Białymstoku, od którego skarżący nabyli w 1992r. budynek w stanie surowym zamkniętym z podcieniem, zostały zakończone w 1999r. To zaś oznacza, zdaniem organu że, zwłaszcza w sytuacji nieprzeniesienia na nabywców w/w pozwolenia na budowę, zabudowa podcienia wykonana w 2001r., była samowolą budowlaną skutkującą obowiązkiem orzeczenia nakazu rozbiórki w myśl art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane w brzmieniu wówczas obowiązującym. Argumentację tę podzielił Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i decyzją z dnia [...] marca 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 23 września 2003r. (sygn. akt SA/Bk 474/03) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, po rozpoznaniu w/w sprawy, oddalił skargę Spółki Jawnej - W. G., J. M., M. S., uznając iż materiał dowodowy świadczy o tym, iż zamurowanie spornego podcienia nastąpiło w 2001r. przy okazji odnawiania elewacji, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (bez przeniesienia pozwolenia z 1989r.), co uzasadniało zastosowanie w sprawie art. 48 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wnieśli W. G., J. M., M. S. - Spółka Jawna "R.", reprezentowana przez radcę prawnego T. Ł. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie w sprawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. w związku z wybudowaniem spornego obiektu zgodnie z pozwoleniem na budowę, oraz błędną wykładnię art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. przez przyjęcie, że skarżący prowadzili roboty budowlane bez przeniesienia pozwolenia na budowę. Nadto strona zarzuciła skarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. orzekanie w sprawie w oderwaniu od akt sprawy i przez to naruszenie art. 7 i 77 Kpa w związku z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 107 § 1 Kpa poprzez niesprecyzowanie zakresu nakazanej rozbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do przepisów art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), skarga kasacyjna od prawomocnego orzeczenia NSA, wydanego przed 1 stycznia 2004r., wnoszona jest i rozpatrywana na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do przepisu art. 183 § 1 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. To zaś oznacza, że Sąd jest związany podstawami kasacyjnymi zawartymi w skardze, a z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego. Podstawy kasacyjne przytoczone w niniejszej skardze kasacyjnej nie są usprawiedliwione. W pierwszej kolejności odnieść się trzeba do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które jak wynika z uzasadnienia podstaw kasacyjnych, wskazują na wyrokowanie przez Sąd orzekający w sprawie w oderwaniu od akt sprawy bez wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzut ten nie znajduje uzasadnienia. Jest niewątpliwe, że Sąd orzekał w sprawie na podstawie zgromadzonych akt, zasadnie uznając, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniająco-dowodowe ustalając to co było niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, tj. brak przeniesienia pozwolenia na budowę na stronę skarżącą oraz wykonanie dobudowy przedmiotowego narożnika w 2001r. W tej sytuacji Sąd miał podstawę przyjąć, że jeżeli wyjaśniono iż przedmiotowy podcień został zabudowany bez koniecznego pozwolenia na budowę, a jedynie z powołaniem się na pozwolenie wydane innemu podmiotowi w innym czasie oraz na bliżej niesprecyzowane uzgodnienia w tej mierze, to organy nadzoru budowlanego miały prawo i obowiązek orzec nakaz rozbiórki spornej zabudowy podcienia w myśl art. 48 (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Odnosząc się w tym kontekście do kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej: naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty orzekania trzeba stwierdzić, że żadnego z tych zarzutów nie można podzielić. Pisemna adnotacja urzędnika, o aktualności pozwolenia na budowę, na którą powołuje się w skardze kasacyjnej strona skarżąca, choćby dokonana przez osobę upoważnioną do wydawania decyzji w imieniu organu, nie może zastąpić pozwolenia na budowę, wydawanego w ściśle określonej procedurze i to zarówno pod rządami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego jak i Prawa budowlanego z 1974r. Nie może też stanowić o przeniesieniu pozwolenia na budowę na inny podmiot, w niniejszym przypadku na skarżących. Zatem prawidłowo organy nadzoru budowlanego przyjęły, że strona skarżąca zabudowując przedmiotowe podcienie nie dysponowała pozwoleniem na budowę i wyjaśniwszy, że nastąpiło to pod rządami Prawa budowlanego z 1994r. zasadnie orzekły nakaz rozbiórki w myśl wymagań art. 48 tego Prawa w brzmieniu w tym czasie obowiązującym, a Sąd zasadnie ocenił, że działania organów administracji w tej mierze były zgodne z prawem. To zaś oznacza, że zarzut skargi kasacyjnej naruszenia regulacji art. 48 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, jest bezpodstawny. Co do zaś zarzutu, iż Sąd przeszedł do porządku nad mało precyzyjnym określeniem obowiązku nałożonego zakwestionowanym rozstrzygnięciem o rozbiórce to trzeba zauważyć, że aczkolwiek obowiązek ten w sentencji decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, jest rzeczywiście mało precyzyjnie określony to jednak na wstępie decyzji przy powoływaniu jej podstawy prawnej, określając sprawę, podano dokładne wymiary zabudowanego narożnika przedmiotowego budynku usługowo-handlowego, czyniąc tym samym obowiązek na tyle określony że możliwy do wykonania. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 wyżej przywołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI