OSK 373/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-06-22
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkanadzór budowlanyspółka jawnanieruchomości

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki jawnej w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie zabudowanego podcienia budynku usługowo-handlowego.

Spółka jawna zaskarżyła decyzję nakazującą rozbiórkę zabudowy podcienia budynku usługowo-handlowego, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sądy niższych instancji uznały zabudowę za samowolę budowlaną, powołując się na art. 48 Prawa budowlanego. Spółka argumentowała, że prace były zgodne z pozwoleniem z 1989 r. i że pisemna adnotacja urzędnika potwierdzała aktualność pozwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że pisemna adnotacja nie zastępuje pozwolenia na budowę ani jego przeniesienia na inny podmiot, a zabudowa wykonana w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia stanowiła samowolę budowlaną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółkę jawną "R." od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, który oddalił skargę spółki na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku. Decyzja ta nakazywała spółce rozbiórkę zabudowy narożnika budynku usługowo-handlowego o wymiarach 3,05 x 3,10 m. Organ nadzoru budowlanego uznał, że zabudowa podcienia wykonana w 2001 r. była samowolą budowlaną, ponieważ nie uzyskano pozwolenia na budowę ani nie przeniesiono pozwolenia wydanego pierwotnie Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Handlu Wewnętrznego w Białymstoku w 1987 r. z aneksem z 1989 r. Spółka nabyła budynek w 1992 r. w stanie surowym zamkniętym z podcieniem. Sądy administracyjne obu instancji podzieliły stanowisko organów nadzoru budowlanego, uznając, że zamurowanie podcienia nastąpiło w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia, co uzasadniało zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego (błędne zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. i błędną wykładnię art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 Kpa w związku z art. 52 ust. 1 ustawy o NSA, art. 107 § 1 Kpa). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że pisemna adnotacja urzędnika o aktualności pozwolenia na budowę nie zastępuje pozwolenia ani jego przeniesienia na inny podmiot. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak pozwolenia na budowę dla skarżących i zasadnie orzekły nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd uznał również, że obowiązek rozbiórki został wystarczająco sprecyzowany w decyzji organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zabudowa podcienia wykonana w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub jego przeniesienia stanowi samowolę budowlaną.

Uzasadnienie

Pisemna adnotacja urzędnika o aktualności pozwolenia na budowę nie zastępuje pozwolenia na budowę ani jego przeniesienia na inny podmiot. W związku z tym, zabudowa wykonana bez wymaganego pozwolenia uzasadnia orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Prawo budowlane art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane

Zastosowanie w przypadku samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA w sprawach wniesionych na podstawie przepisów tej ustawy.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 101

Reguluje zasady wnoszenia i rozpoznawania skarg kasacyjnych od orzeczeń NSA wydanych przed 1 stycznia 2004 r.

PPSA art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zgodnie z tym przepisem, NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Kpa art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Kpa art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wymogów formalnych decyzji, w tym precyzyjnego określenia obowiązku.

u.NSA art. 52 § 1

Ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez NSA.

Prawo budowlane art. 31 § 2

Prawo budowlane z 1974r.

Dotyczy przeniesienia pozwolenia na budowę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zabudowa podcienia wykonana w 2001 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę lub jego przeniesienia stanowi samowolę budowlaną. Pisemna adnotacja urzędnika nie zastępuje pozwolenia na budowę ani jego przeniesienia.

Odrzucone argumenty

Prace budowlane były zgodne z pozwoleniem na budowę z 1989 r. Pisemna adnotacja urzędnika potwierdzała aktualność pozwolenia na budowę. Niesprecyzowanie zakresu nakazanej rozbiórki.

Godne uwagi sformułowania

pisemna adnotacja urzędnika [...] nie może zastąpić pozwolenia na budowę nie może też stanowić o przeniesieniu pozwolenia na budowę na inny podmiot zabudowa podcienia wykonana w 2001r., była samowolą budowlaną

Skład orzekający

Eugeniusz Mzyk

przewodniczący

Joanna Runge - Lissowska

członek

Zygmunt Niewiadomski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, znaczenia pozwolenia na budowę oraz skutków braku jego przeniesienia na nabywcę nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie orzekania oraz specyfiki stanu faktycznego sprawy (zabudowa podcienia).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem samowoli budowlanej i znaczenie formalnego uzyskania pozwoleń, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i inwestorów.

Samowola budowlana: Czy adnotacja urzędnika wystarczy zamiast pozwolenia?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 373/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Eugeniusz Mzyk /przewodniczący/
Joanna Runge - Lissowska
Zygmunt Niewiadomski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędziowie NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Agnieszka Kwiatkowska, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki jawnej "R." W. G., J. M., M. S. w S. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 23 września 2003r. sygn. akt SA/Bk 474/03 w sprawie ze skargi Spółki jawnej "R." W. G., J. M., M. S. w S. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. "po rozpatrzeniu sprawy zabudowy narożnika o wym. 3,05 x 3,10 m budynku usługowo - handlowego, zlokalizowanego na działce, położonej w S. u zbiegu [...] i ul. [...]" nakazał Spółce Jawnej - W. G., J. M. i M. S. "rozbiórkę przedmiotowej zabudowy tj. części budynku przebudowanej bez pozwolenia na budowę w celu przywrócenia do stanu poprzedniego". W uzasadnieniu organ podniósł, iż roboty budowlane przewidziane decyzją Wydziału Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku dnia [...] listopada 1987r., z aneksem do niej z dnia [...] kwietnia 1989r., zezwalającą na budowę przedmiotowego budynku wraz z podcieniem Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Handlu Wewnętrznego w Białymstoku, od którego skarżący nabyli w 1992r. budynek w stanie surowym zamkniętym z podcieniem, zostały zakończone w 1999r. To zaś oznacza, zdaniem organu że, zwłaszcza w sytuacji nieprzeniesienia na nabywców w/w pozwolenia na budowę, zabudowa podcienia wykonana w 2001r., była samowolą budowlaną skutkującą obowiązkiem orzeczenia nakazu rozbiórki w myśl art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane w brzmieniu wówczas obowiązującym. Argumentację tę podzielił Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i decyzją z dnia [...] marca 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wyrokiem z dnia 23 września 2003r. (sygn. akt SA/Bk 474/03) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, po rozpoznaniu w/w sprawy, oddalił skargę Spółki Jawnej - W. G., J. M., M. S., uznając iż materiał dowodowy świadczy o tym, iż zamurowanie spornego podcienia nastąpiło w 2001r. przy okazji odnawiania elewacji, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (bez przeniesienia pozwolenia z 1989r.), co uzasadniało zastosowanie w sprawie art. 48 Prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wnieśli W. G., J. M., M. S. - Spółka Jawna "R.", reprezentowana przez radcę prawnego T. Ł. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie w sprawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. w związku z wybudowaniem spornego obiektu zgodnie z pozwoleniem na budowę, oraz błędną wykładnię art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. przez przyjęcie, że skarżący prowadzili roboty budowlane bez przeniesienia pozwolenia na budowę. Nadto strona zarzuciła skarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. orzekanie w sprawie w oderwaniu od akt sprawy i przez to naruszenie art. 7 i 77 Kpa w związku z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 107 § 1 Kpa poprzez niesprecyzowanie zakresu nakazanej rozbiórki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do przepisów art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), skarga kasacyjna od prawomocnego orzeczenia NSA, wydanego przed 1 stycznia 2004r., wnoszona jest i rozpatrywana na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do przepisu art. 183 § 1 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. To zaś oznacza, że Sąd jest związany podstawami kasacyjnymi zawartymi w skardze, a z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego.
Podstawy kasacyjne przytoczone w niniejszej skardze kasacyjnej nie są usprawiedliwione.
W pierwszej kolejności odnieść się trzeba do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które jak wynika z uzasadnienia podstaw kasacyjnych, wskazują na wyrokowanie przez Sąd orzekający w sprawie w oderwaniu od akt sprawy bez wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zarzut ten nie znajduje uzasadnienia. Jest niewątpliwe, że Sąd orzekał w sprawie na podstawie zgromadzonych akt, zasadnie uznając, iż organy nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniająco-dowodowe ustalając to co było niezbędne do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, tj. brak przeniesienia pozwolenia na budowę na stronę skarżącą oraz wykonanie dobudowy przedmiotowego narożnika w 2001r. W tej sytuacji Sąd miał podstawę przyjąć, że jeżeli wyjaśniono iż przedmiotowy podcień został zabudowany bez koniecznego pozwolenia na budowę, a jedynie z powołaniem się na pozwolenie wydane innemu podmiotowi w innym czasie oraz na bliżej niesprecyzowane uzgodnienia w tej mierze, to organy nadzoru budowlanego miały prawo i obowiązek orzec nakaz rozbiórki spornej zabudowy podcienia w myśl art. 48 (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Odnosząc się w tym kontekście do kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej: naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty orzekania trzeba stwierdzić, że żadnego z tych zarzutów nie można podzielić. Pisemna adnotacja urzędnika, o aktualności pozwolenia na budowę, na którą powołuje się w skardze kasacyjnej strona skarżąca, choćby dokonana przez osobę upoważnioną do wydawania decyzji w imieniu organu, nie może zastąpić pozwolenia na budowę, wydawanego w ściśle określonej procedurze i to zarówno pod rządami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego jak i Prawa budowlanego z 1974r. Nie może też stanowić o przeniesieniu pozwolenia na budowę na inny podmiot, w niniejszym przypadku na skarżących. Zatem prawidłowo organy nadzoru budowlanego przyjęły, że strona skarżąca zabudowując przedmiotowe podcienie nie dysponowała pozwoleniem na budowę i wyjaśniwszy, że nastąpiło to pod rządami Prawa budowlanego z 1994r. zasadnie orzekły nakaz rozbiórki w myśl wymagań art. 48 tego Prawa w brzmieniu w tym czasie obowiązującym, a Sąd zasadnie ocenił, że działania organów administracji w tej mierze były zgodne z prawem. To zaś oznacza, że zarzut skargi kasacyjnej naruszenia regulacji art. 48 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, jest bezpodstawny.
Co do zaś zarzutu, iż Sąd przeszedł do porządku nad mało precyzyjnym określeniem obowiązku nałożonego zakwestionowanym rozstrzygnięciem o rozbiórce to trzeba zauważyć, że aczkolwiek obowiązek ten w sentencji decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, jest rzeczywiście mało precyzyjnie określony to jednak na wstępie decyzji przy powoływaniu jej podstawy prawnej, określając sprawę, podano dokładne wymiary zabudowanego narożnika przedmiotowego budynku usługowo-handlowego, czyniąc tym samym obowiązek na tyle określony że możliwy do wykonania.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 wyżej przywołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI