OSK 311/04

Naczelny Sąd Administracyjny2004-10-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
drogi publiczneopłaty za parkowaniesamorząd terytorialnyuchwałyniezgodność z prawemTrybunał KonstytucyjnyrozporządzeniaKonstytucja

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą uchwały w sprawie opłat za parkowanie, uznając, że przepisy, na których oparto uchwałę, obowiązywały do momentu ich utraty mocy zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego skargę na uchwałę Rady Miasta w sprawie opłat za parkowanie. Skarżąca zarzucała naruszenie prawa, wskazując na niezgodność przepisów rozporządzenia z Konstytucją, mimo że Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę mocy obowiązującej tych przepisów. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że przepisy obowiązywały do określonego przez TK terminu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wiesławy L. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na uchwałę Rady Miasta P. z 2000 r. w sprawie opłat za parkowanie na drogach publicznych. Skarżąca podnosiła, że uchwała została wydana na podstawie przepisów rozporządzenia, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych, stwierdził, że podstawa kasacji nie jest usprawiedliwiona. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego, choć stwierdził niezgodność przepisów rozporządzenia z Konstytucją, odroczył utratę ich mocy obowiązującej do 30 listopada 2003 r. Ponieważ uchwała i zaskarżony wyrok WSA zostały wydane przed tą datą, przepisy te nadal obowiązywały. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji, Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, co miało miejsce w tej sprawie. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może orzec o niezgodności z prawem uchwały, jeśli przepisy, na których ją oparto, obowiązywały w dacie jej wydania, nawet jeśli później zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, pod warunkiem, że Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę ich mocy obowiązującej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że przepisy rozporządzenia, na których oparto uchwałę Rady Miasta, obowiązywały w dacie wydania uchwały i zaskarżonego wyroku WSA, ponieważ Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę ich mocy obowiązującej. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji, Trybunał może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, co oznacza, że przepisy te pozostawały w obrocie prawnym do wyznaczonego przez TK terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.s.g. art. 94 § ust. 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Sąd administracyjny orzeka o niezgodności z prawem uchwały organu gminy, jeżeli nie stwierdzono jej nieważności z powodu upływu terminu jednego roku od dnia jej podjęcia, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności.

u.d.p. art. 13 § ust. 4

Ustawa o drogach publicznych

Upoważniał Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz organu właściwego do ustalania tych opłat.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych § par. 3 ust. 1, par. 4 ust. 1

Przepisy te stanowiły podstawę wydania zaskarżonej uchwały Rady Miasta P. Trybunał Konstytucyjny stwierdził ich niezgodność z Konstytucją, ale odroczył utratę ich mocy obowiązującej do 30 listopada 2003 r.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa jako zasadę wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dzień jego ogłoszenia, dopuszczając jednak określenie przez Trybunał innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że zaskarżona uchwała jest wprawdzie sprzeczna z prawem, ale może nadal obowiązywać. Twierdzenia skargi kasacyjnej uzasadniające podstawę kasacji o tolerowaniu "oczywistego bezprawia" czy naruszeniu porządku prawnego.

Godne uwagi sformułowania

"oczywistego bezprawia" "naruszeniu porządku prawnego" przepisy te tracą moc z dniem 30 listopada 2003 r. Pozostają one przeto w obrocie prawnym do 1 grudnia 2003 r.

Skład orzekający

Edward Janeczko

sprawozdawca

Joanna Runge - Lissowska

przewodniczący

Leszek Włoskiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązywania aktów prawnych uznanych za niezgodne z Konstytucją, ale z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej, w kontekście uchwał samorządowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której TK odroczył utratę mocy obowiązującej przepisów. Nie dotyczy sytuacji, gdy przepisy tracą moc natychmiast.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność relacji między orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego a bieżącym stosowaniem prawa przez sądy administracyjne i organy samorządowe.

Czy uchwała sprzeczna z Konstytucją może obowiązywać? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 311/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Janeczko /sprawozdawca/
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Samorząd terytorialny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591
art. 94 ust. 2
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie gminnym.
Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838
art. 13 ust. 4
Obwieszczenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o drogach publicznych.
Dz.U. 2000 nr 51 poz. 608
par. 3 ust. 1, par. 4 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych.
Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
art. 191 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Tezy
Art. 190 ust. 1 Konstytucji określa jako zasadę wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dzień jego ogłoszenia. Dopuszcza jednak określenie przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
Skoro istnieje taka regulacja zawarta w Konstytucji, nie można podzielić twierdzeń skargi kasacyjnej uzasadniających podstawę kasacji o tolerowaniu "oczywistego bezprawia" czy naruszeniu porządku prawnego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wiesławy L. od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2003 r. I SA/Po 2427/03 w sprawie ze skargi Wiesławy L. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia 21 listopada 2000 r. (...) w przedmiocie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych - oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 13 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę Wiesławy L. na uchwałę Rady Miasta P. z 21 listopada 2000 r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w P.
W uzasadnieniu tego wyroku powołano przepis art. 13 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych dopuszczający pobierania opłat za parkowanie i ust. 4 art. 13 upoważniający Radę Ministrów do określenia szczegółowych zasad pobierania opłat. Takie rozporządzenie zostało wydane 26 czerwca 2000 r. /Dz.U. nr 51 poz. 608/. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 10 grudnia 2002 r. w sprawie P 6/02 stwierdził, że art. 13 ust. 4 ustawy, par. 3 ust. 1 par. 4, ust. 1, par. 8, ust. 2 i par. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia, są niezgodne z Konstytucją, lecz jednocześnie stwierdził, że przepisy te tracą moc z dniem 30 listopada 2003 r.
Pozostają one przeto w obrocie prawnym do 1 grudnia 2003 r.
W skardze kasacyjnej Wiesława L. zarzucając naruszenie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. "o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. nr 13 poz. 74/ w związku z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm./" polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że zaskarżona uchwała jest wprawdzie sprzeczna z prawem, ale może nadal nie tylko obowiązywać, ale nawet tej niezgodności stwierdzić wyrokiem. Wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że zaskarżony wyrok narusza prawo i jest niemoralny. Przepisy, których niekonstytucyjność stwierdził Trybunał Konstytucyjny były "bezprawne od samego początku ich wydania".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rozpoznając sprawę w granicach sformułowanej w skardze kasacyjnej podstawy kasacji /art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określonego dalej "ustawą procesową"/ sprowadzającej się do zarzutu naruszenia art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591, określonej w skardze kasacyjnej jako ustawa o samorządzie terytorialnym/ w związku z art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. nr 14 poz. 60 ze zm.; późniejszy tekst jednolity zawarty w Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ należy stwierdzić, że podstawa ta nie jest usprawiedliwiona. Art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że sąd administracyjny orzeka o niezgodności z prawem uchwały organu gminy, jeżeli nie stwierdzono jej nieważności z powodu upływu terminu jednego roku od dnia jej podjęcia, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności. Z kolei art. 13 ust. 4 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej w drodze skargi uchwały, zawierał upoważnienie Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz organu właściwego do ustalania tych opłat. Takie rozporządzenie zostało wydane 27 czerwca 2000 r. /Dz.U. nr 51 poz. 608/.
Wspomniany art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym istotnie nakazuje orzec przez sąd administracyjny o niezgodności z prawem uchwały, ale tylko wówczas gdy istnieją przesłanki stwierdzenia jej nieważności. Poza wskazaniem, z powołaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, niezgodności z prawem aktów prawa, na których oparto zaskarżoną uchwałę Rady Miasta P., skarga kasacyjna nie wskazuje zarzutów pozwalających na ustalenie istnienia przesłanek stwierdzenia nieważności tej uchwały.
Zaskarżona uchwała z dnia 21 listopada 2000 r. jako podstawę jej wydania wskazuje par. 3 ust. 1 i par. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych /Dz.U. nr 51 poz. 608/,. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. /P 6/02 - OTK-A 2002 nr 7 poz. 91/ stwierdził niezgodność z Konstytucją między innymi stanowiących podstawę wydania zaskarżonej uchwały przepisów wspomnianego rozporządzenia. Określił jednak utratę mocy obowiązującej tych przepisów z dniem 30 listopada 2003 r. Określony przez Trybunał Konstytucyjny okres obowiązywania przepisów par. 3 ust. 1 i par. 4 ust. 1 powoływanego rozporządzenia obejmuje termin, w którym został wydany nie tylko zaskarżony skargą kasacyjną wyrok, ale i zaskarżona skargą uchwała.
Art. 190 ust. 1 Konstytucji określa jako zasadę wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dzień ogłoszenia. Dopuszcza jednak określenie przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, którym jak wiadomo jest również rozporządzenie Rady Ministrów.
Skoro istnieje taka regulacja zawarta w Konstytucji, nie można podzielić z oczywistych względów twierdzeń skargi kasacyjnej uzasadniających podstawę kasacji o tolerowaniu "oczywistego bezprawia" czy naruszeniu porządku prawnego.
Z tych względów należało oddalić skargę kasacyjna /art. 184 ustawy procesowej/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI