OSK 1942/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni M. S. domagała się stwierdzenia, że akt własności ziemi z 1977 r. wydany na rzecz M. W. został wydany z naruszeniem prawa, argumentując, że M. W. objęła nieruchomość w złej wierze, co uniemożliwiało nabycie jej z mocy prawa na podstawie ustawy z 1971 r. Wojewoda Małopolski umorzył postępowanie na podstawie art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi, który zakazuje stosowania trybów nadzwyczajnych do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy uwłaszczeniowej i nakazuje umorzenie toczących się postępowań. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał tę decyzję. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 63 ust. 2 i 3 ustawy oraz naruszenie przepisów kpa i Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że art. 63 ustawy stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, mający na celu definitywną likwidację możliwości weryfikacji decyzji uwłaszczeniowych, nawet w trybie stwierdzenia naruszenia prawa. NSA wskazał, że wnioskodawczyni miała blisko 15 lat na załatwienie sprawy przed wejściem w życie art. 63 ustawy, a zaniechanie nie może być podstawą do wywodzenia konstytucyjnych praw do ochrony własności. Sąd sprostował również oczywistą omyłkę pisarską w dacie wyroku WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie niedopuszczalności wzruszania ostatecznych decyzji uwłaszczeniowych po wejściu w życie art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi, nawet w trybie stwierdzenia naruszenia prawa. Ugruntowanie zasady trwałości decyzji administracyjnych i ograniczeń czasowych w ich weryfikacji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i przepisami ją modyfikującymi. Interpretacja art. 63 ustawy jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi wyłącza możliwość stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji (aktu własności ziemi) na podstawie art. 158 § 2 kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi wyłącza możliwość stosowania trybów nadzwyczajnych, w tym stwierdzenia naruszenia prawa, do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Uzasadnienie
Przepis art. 63 ustawy stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, mający na celu definitywną likwidację możliwości weryfikacji decyzji uwłaszczeniowych. Stosowanie tego przepisu nie podlega zakazowi rozszerzającej interpretacji, a jego celem jest stabilizacja obrotu prawnego.
Czy ograniczenie możliwości wzruszenia ostatecznych decyzji uwłaszczeniowych narusza konstytucyjne prawo do ochrony własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia te są dopuszczalne i konieczne dla stabilności stosunków prawnych, a także z uwagi na upływ czasu i trudności dowodowe.
Uzasadnienie
Wnioskodawczyni miała wystarczający czas na dochodzenie swoich praw przed wejściem w życie przepisów ograniczających weryfikację decyzji. Konstytucyjne prawo do ochrony własności nie oznacza nieograniczonej w czasie możliwości wzruszania ostatecznych decyzji, zwłaszcza gdy zaniechanie strony doprowadziło do utraty własności.
Czy art. 158 § 2 kpa stanowi odrębną procedurę od stwierdzenia nieważności decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 158 § 2 kpa jest ściśle związany z art. 156 kpa i stanowi uzupełnienie instytucji stwierdzenia nieważności, umożliwiając ocenę zgodności decyzji z prawem w przypadkach, gdy nie można stwierdzić jej nieważności.
Uzasadnienie
Przepis ten odnosi się do art. 156 kpa i ma na celu uzupełnienie instytucji stwierdzenia nieważności, a nie stanowienie odrębnej procedury.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n.r.s.p. art. 63 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Przepis ten wyłącza stosowanie przepisów kpa dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Postępowania w tych sprawach podlegają umorzeniu.
Pomocnicze
u.u.g.r. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, gdy nie można stwierdzić nieważności.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c.
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 4241
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 63 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi definitywnie wyłącza możliwość weryfikacji decyzji uwłaszczeniowych, nawet w trybie stwierdzenia naruszenia prawa. • Ograniczenia czasowe w możliwości wzruszania decyzji są dopuszczalne i konieczne dla stabilności prawnej. • Wnioskodawczyni miała wystarczający czas na dochodzenie swoich praw przed wejściem w życie przepisów ograniczających weryfikację.
Odrzucone argumenty
Art. 63 ust. 2 ustawy powinien być interpretowany literalnie, wyłączając jedynie procedury wznowienia, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany decyzji, a nie stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa. • Naruszenie prawa własności przez organy państwa powinno skutkować odszkodowaniem. • Art. 158 § 2 kpa stanowi odrębną procedurę od stwierdzenia nieważności.
Godne uwagi sformułowania
art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi stanowi wyjątek od wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnych, czyli powrót do zasady. • definitywna likwidacja możliwości jakiejkolwiek weryfikacji w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia ostatecznych decyzji administracyjnych dotyczących uwłaszczenia posiadaczy nieruchomości rolnych. • nie może być zatem tak, iż z własnego zaniechania, przejawiającego się brakiem zainteresowania stanem prawnym nieruchomości, jej właściciel (następca prawny właściciela) wywodzi następnie konstytucyjne prawo do ochrony własności
Skład orzekający
Maria Wiśniewska
przewodniczący
Barbara Adamiak
członek
Małgorzata Jaśkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności wzruszania ostatecznych decyzji uwłaszczeniowych po wejściu w życie art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi, nawet w trybie stwierdzenia naruszenia prawa. Ugruntowanie zasady trwałości decyzji administracyjnych i ograniczeń czasowych w ich weryfikacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych i przepisami ją modyfikującymi. Interpretacja art. 63 ustawy jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stabilności decyzji administracyjnych i ochrony praw nabytych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami. Pokazuje, jak przepisy przejściowe mogą wpływać na możliwość dochodzenia praw.
“Czy można wzruszyć starą decyzję o własności ziemi? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.