OSK 1933/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-09-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
Policjazwolnienie ze służbyprawo administracyjneustawa o Policjiodpowiedzialność dyscyplinarnaprawo karnewarunkowe umorzenieskarga kasacyjnasąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną funkcjonariusza Policji, uznając, że przepis pozwalający na zwolnienie ze służby za czyny popełnione przed nowelizacją ustawy o Policji może być stosowany.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej funkcjonariusza Policji, Marka I., zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, po warunkowym umorzeniu postępowania karnego za czyn popełniony w 2002 r. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że podstawą zwolnienia powinien być art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, wprowadzony nowelizacją w 2003 r., może być stosowany do czynów popełnionych przed jego wejściem w życie, gdyż ustawa nowelizująca nie zawierała ograniczeń w tym zakresie.

Funkcjonariusz Marek I. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, po tym jak Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne za czyn popełniony w sierpniu 2002 r. Decyzję tę utrzymał w mocy Komendant Wojewódzki Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę funkcjonariusza, jednakże uznał, że podstawa prawna zwolnienia jest błędna i powinna być oparta na art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy (obligatoryjne zwolnienie w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne). Sąd pierwszej instancji błędnie zrównał warunkowe umorzenie postępowania karnego ze skazaniem. Marek I. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego, w tym błędne zastosowanie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy i twierdząc, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy nie może być stosowany do czynów popełnionych przed wejściem w życie nowelizacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że choć sąd pierwszej instancji błędnie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, to zaskarżony wyrok odpowiada prawu. NSA stwierdził, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji może być stosowany do czynów popełnionych przed datą wejścia w życie nowelizacji (29 listopada 2003 r.), ponieważ ustawa nowelizująca nie zawierała regulacji ograniczających jego zastosowanie do czynów popełnionych po tej dacie. Sąd podkreślił, że warunkowe umorzenie postępowania karnego nie jest tożsame ze skazaniem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten może być stosowany do czynów popełnionych wcześniej, gdyż ustawa nowelizująca nie zawierała ograniczeń w tym zakresie.

Uzasadnienie

Ustawa nowelizująca art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie zawierała przepisów ograniczających jego zastosowanie wyłącznie do czynów popełnionych po dacie wejścia w życie nowelizacji. Brak takiej regulacji oznacza, że przepis może być stosowany retroaktywnie do czynów popełnionych przed tą datą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 8

Ustawa o Policji

Przepis może być stosowany do czynów popełnionych przed datą wejścia w życie nowelizacji.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez NSA.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 41 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o Policji

Dotyczy obligatoryjnego zwolnienia w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne.

P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. "a"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 134 § par. 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakaz wydawania orzeczeń na niekorzyść strony wnoszącej środek zaskarżenia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

u.o. Policji art. 114 § ust. 3 i 4

Ustawa o Policji

Regulacje dotyczące odprawy przy zwolnieniu ze służby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne zastosowanie przez sąd pierwszej instancji art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji zamiast art. 41 ust. 2 pkt 8. Wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego przez zmianę podstawy prawnej zwolnienia na surowszą.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie, że art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie może być stosowany do czynów popełnionych przed wejściem w życie nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

nietrafny jest pogląd, że powołany przepis dotyczy wyłącznie czynów popełnionych po 29 listopada 2003 r. stanowiska sądu, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest tożsame ze skazaniem, nie można podzielić zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu

Skład orzekający

Anna Orłowska

członek

Leszek Włoskiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Zbigniew Rausz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania przepisów prawa administracyjnego do czynów popełnionych przed ich wejściem w życie, a także rozróżnienie między warunkowym umorzeniem postępowania karnego a skazaniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i przepisów ustawy o Policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa administracyjnego w kontekście ich stosowania do zdarzeń przeszłych, co ma znaczenie dla wielu postępowań. Rozróżnienie między warunkowym umorzeniem a skazaniem jest kluczowe.

Czy policjant może stracić pracę za czyny sprzed lat? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1933/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Orłowska
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
II SA/Rz 417/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2004-09-08
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 7 poz. 58
art. 41 ust. 2 pkt 8
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 stycznia 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Policji.
Tezy
Decyzje w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji znajdują podstawę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. 2002 nr 7 poz. 58 ze zm./, i nietrafny jest pogląd, że powołany przepis dotyczy wyłącznie czynów popełnionych po 29 listopada 2003 r. Od tego dnia przepis może być stosowany, i prowadzić do zwolnienia ze służby w Policji także za czyny popełnione wcześniej, gdyż właśnie ograniczenie działania przepisu - tylko do czynów popełnionych po dniu 29 listopada 2003 r. - wymagałoby odpowiedniej regulacji, jakiej ustawa nowelizująca nie zawiera.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Marka I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 września 2004 r. II SA/Rz 417/04 w sprawie ze skargi Marka I. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia 2 kwietnia 2004 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji - oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Policji w D. - działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. 2002 nr 7 poz. 58 ze zm./ - rozkazem personalnym Nr 49 z dnia 23 lutego 2004 r. zwolnił Marka I. ze służby w Policji z dniem 25 lutego 2004 r., natomiast Komendant Wojewódzki Policji w R. decyzją z dnia 2 kwietnia 2004 r. /bez numeru/ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji /zmieniając ją tylko w części dotyczącej daty zwolnienia, którą ustalił na dzień 15 kwietnia 2004 r./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaś wyrokiem z dnia 8 września 2004 r. II SA/Rz 417/02 oddalił skargę Marka I.
Marek I. został zwolniony ze służby dlatego, że Sąd Rejonowy w D. wyrokiem z dnia 16 grudnia 2003 r. warunkowo umorzył wobec niego postępowanie karne o przestępstwo z art. 18 par. 2 Kk w związku z art. 158 par. 1 Kk, popełnione 2 sierpnia 2002 r.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zarazem uznał, że powołana przez organy Policji podstawa zwolnienia ze służby jest błędna, gdyż zastosowanie znajduje art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, stanowiący o obligatoryjnym zwolnieniu ze służby w przypadku "skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego".
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał bowiem, że Marek I. został skazany prawomocny wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, przy czym "Rodzaj kary jest bez znaczenia. Poza tym warunkowe umorzenie na okres próby jest karą, która zostaje wpisana do rejestru karnego". Wnosząc skargę kasacyjną Marek I. jako jej podstawę podał mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, a to:
"1/ art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" tej ustawy przez nieuchylenie w całości zaskarżonej decyzji mimo stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, na podstawie którego decyzja ta została wydana, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji,
2/ art. 134 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przez wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego Marka I. poprzez zmianę w wyroku podstawy prawnej jego zwolnienia z Policji z przyjętego w zaskarżonej decyzji art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji na surowszy art. 41 ust. 1 pkt 4 tejże ustawy, przy czym zastosowanie tego ostatniego przepisu jest całkowicie błędne i stanowi naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne jego zastosowanie, jako że wyrok, którym postępowanie karne warunkowo umorzono nie jest wyrokiem skazującym".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej obszernie omówiono przytoczone podstawy oraz zarzucono ponadto, że pkt 8 w ust. 2 art. 41 ustawy o Policji został dodany ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji /Dz.U. nr 192 poz. 1873/, która weszła w życie 29 października 2003 r., i "żaden przepis ustawy nowelizującej nie zezwala na stosowanie wprowadzonego nią art. 41 ust. 2 pkt 8 do czynów zaistniałych przed jej wejściem w życie", skarżący zaś został zwolniony ze służby z powodu czynu popełnionego 2 sierpnia 2002 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji w R. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego; jak zaś stanowi art. 41 ust. 2 pkt 8 tej ustawy, w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia pozostawanie w służbie, policjanta można zwolnić ze służby.
Wprawdzie w obydwu przypadkach dochodzi do zwolnienia ze służby, przy czym tylko w pierwszym przypadku obligatoryjnie, lecz różne są konsekwencje zwolnienia, gdyż w drugim przypadku policjant zawsze otrzymuje 50 procent odprawy, natomiast w pierwszym przypadku może wyjątkowo otrzymać do 50 procent odprawy /art. 114 ust. 3 i 4 ustawy o Policji/.
W zależności zatem od podstawy zwolnienia wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dla policjanta będzie znacząco różny.
Ponadto przyjęcie innej podstawy zwolnienia przez sąd powoduje, że - poprzez zawartą w wyroku wiążącą ocenę prawną - w istocie dochodzi do wydania orzeczenia na niekorzyść skarżącego, w rozumieniu art. 134 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednak stanowiska sądu, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest tożsame ze skazaniem, nie można podzielić, i nie ma nawet potrzeby wyjaśniania rzeczy tak oczywistych.
Skarga kasacyjna ma zatem usprawiedliwione podstawy, lecz nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Wydane w sprawie decyzje znajdują podstawę w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i nietrafny jest pogląd, że - przedstawiony tylko w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - powołany przepis dotyczy wyłącznie czynów popełnionych po 29 listopada 2003 r.
Od tego dnia przepis może być stosowany, i prowadzić do zwolnienia ze służby w Policji także za czyny popełnione wcześniej, gdyż właśnie ograniczenie działania przepisu - tylko do czynów popełnionych po dniu 29 listopada 2003 r. - wymagałoby odpowiedniej regulacji, jakiej ustawa nowelizująca nie zawiera.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI