OSK 1887/04

OSK 1887/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Henryk Dolecki
Jan Paweł Tarno
Zbigniew Rausz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Sygn. powiązane
II SA/Ka 3463/01 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2004-08-30
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 147 poz 1230
art. 129
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - t. jedn.
Dz.U. 1992 nr 51 poz 236
par. 4 ust. 3 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 czerwca 1992 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
1. Organ wystawiający świadectwo służby pod rządami rozporządzenia z dnia 23 czerwca 1992 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 51 poz. 236 ze zm./ mógł zaliczyć do okresu służby uprawniającej do wysługi lat tylko okresy służby pełnionej w innych jednostkach ochrony przeciwpożarowej znajdujące potwierdzenie w stosownych dokumentach. Nie mógł poza oparciem się na dowodzie z dokumentów przeprowadzać na tę okoliczność postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie.
2. Podstawy kasacyjne muszą być wskazane w skardze kasacyjnej w momencie wnoszenia jej do sądu. Mogą być one uzupełnione przez ten sam podmiot, który sporządził skargę kasacyjną - adwokata lub radcę prawnego - ale musi to nastąpić w granicach terminu zakreślonego do wniesienia skargi kasacyjnej. Po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej strony w myśl postanowień art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ mogą tylko przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych, nie mogą natomiast przytaczać nowych podstaw kasacyjnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz (spr), Sędziowie NSA Henryk Dolecki, Jan Paweł Tarno, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Jana R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Ka 3463/01 w sprawie ze skargi Jana R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 22 października 2001 r. (...) w przedmiocie świadectwa służby oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2004 r. 4/II SA/Ka 3463/01 oddalił skargę Jana R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej w K. z dnia 22 października 2001 r. (...) w przedmiocie świadectwa służby. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej w G. w dacie 1996.08.30 wystawił świadectwo służby, w którym stwierdził, że Jan R. w okresie od dnia 1.07.1992 r. do dnia 31.08.1996 r. pełnił służbę stałą w Komendzie Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w G. z zaliczeniem okresów innej służby uprawniającej do wysługi lat w jednostkach ochrony p.poż. od 1.06.1981 r. do 31.01.1988 r. oraz od 3.06.1991 r. do 30.06.1992 r. W tym świadectwie służby podano m.in. wysokość uposażenia zasadniczego "w dniu zwolnienia" oraz że stosunek służbowy został rozwiązany decyzją personalną nr 85/96 z dnia 30.08.1996 r. "KR PSP w G." opartą na art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 88 poz. 400 ze zm./.
Pismem z dnia 4.09.1996 r. Jan R. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. o sprostowanie świadectwa służby podnosząc, że nie uwzględniono w nim okresu służby "polegającej na pozostawaniu w dyspozycji operacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W." od 31 stycznia 1988 r. do 2 czerwca 1991 r. oraz okresu zatrudnienia w "Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Hutnictwa przy IMN G." - będącym zawodową jednostką ochrony przeciwpożarowej. Zarzucił także, że w świadectwie służby brakuje informacji o zajmowanych w PSP stanowiskach oraz składnikach uposażenia. Domagał się wydania nowego świadectwa służby.
Decyzją (...) Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. z dnia 14.06.1999 r. wydaną na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 88 poz. 400 ze zm./ oraz par. 3 ust. 3 zarządzenia nr 34 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1992 r. /Dz.Urz. MSA nr 1 poz. 29/ odmówiono sprostowania świadectwa służby Jana R. wydanego 30 sierpnia 1996 r. przez Komendanta Rejonowego PSP w G. Wskazano w uzasadnieniu, że zgodnie z par. 2 cyt. zarządzenia w świadectwie służby podaje się okresy służby w PSP oraz okresy zaliczane do wysługi lat, zaś zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 czerwca 1992 r. w sprawie uposażenia strażaków PSP /Dz.U. nr 51 poz. 236/ do okresu uprawniającego do dodatku za lata służby wlicza się okresy służby w: Państwowej Straży Pożarnej, członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa, funkcjonariusza pożarnictwa i inne, których w czasie od 31.08.1988 r. do 2.06.1991 r. Jan R. nie pełnił. Nie uwzględniono okresu pracy skarżącego w Instytucie Metali Nieżelaznych w G. od 1.01.1978 do 31.05.19881 r., gdyż zaświadczenie z dnia 17.07.1996 r. informowało o pełnieniu służby w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa od 1.06.1981 do 30.11.1987 r., co pokrywało się ze świadectwem służby. Natomiast zaświadczenie z dnia 29.09.1997 r., skarżący uzyskał w rok po uzyskaniu świadectwa pracy. Także akt mianowania z daty 25.05.1981 r. potwierdza prawidłowość świadectwa służby. Stwierdzono, że zgodnie z par. 2 ust. 1 pkt 2 i 4 cyt. zarządzenia nr 34 MSW należało wymienić w świadectwie służby jedynie ostatnio zajmowane stanowisko oraz grupę uposażenia zasadniczego, a te wymagania zostały uwzględnione w wydanym świadectwie służby.
W uwzględnieniu skargi Jana R. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 9 maja 2001 r. /II SA/Ka 1284/99/ uchylił zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że zarówno świadectwo służby, jak i decyzja administracyjna odnosząca się do odmowy jego sprostowania muszą odzwierciedlać rzeczywisty /obiektywny/ przebieg oraz stan tej służby, według daty jej zakończenia, kiedy to powstał obowiązek wydania świadectwa służby. O ile skarżący przedłożył dokumenty, których nie było w jego aktach osobowych, a które dotyczyły zdarzeń mogących mieć wpływ na ustalenie za lata nie zaliczone w zaskarżonej decyzji do służby jako funkcjonariusza pożarnictwa, to organ zgodnie z treścią art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 Kpa powinien przyjąć je jako materiał sprawy i ocenić ich moc dowodową, przy zapewnieniu stronie możliwości wypowiedzenia się na okoliczności objęte żądaniem sprostowania świadectwa służby.
Wskazał też, że w myśl par. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia MSW z dnia 23.06.1992 r. /Dz.U. nr 51 poz. 236/ do okresów służby liczy się nie tylko służba w charakterze członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa, ale także w charakterze "funkcjonariusza pożarnictwa".
Komendant Wojewódzki PSP w K. decyzją (...) z dnia 22 października 2001 r. działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o PSP /Dz.U. nr 88 poz. 400 ze zm./ odmówił sprostowania świadectwa służby Jana R. z dnia 30 sierpnia 1996 r. (...) wydanego przez Komendanta Rejonowego PSP w G.
W uzasadnieniu decyzji organ wywiódł, że z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, że Jan R. był zatrudniony jako pracownik cywilny w Instytucie Metali Nieżelaznych w G. od dnia 1 stycznia 1978 r. do 31 maja 1981 r., a od dnia 1 czerwca 1981 r. do dnia 30 listopada 1987 r. pełnił służbę jako funkcjonariusz pożarnictwa, co potwierdza zaświadczenie Instytutu Metali Nieżelaznych z dnia 17.07.1996 r. Okres służby w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa w Instytucie Metali Nieżelaznych tj. od 1.06.1981 do 30.11.1987 r., został zaliczony skarżącemu w świadectwie służby do okresu służby, co potwierdza pierwsze mianowanie go na stanowisko z dnia 25 maja 1981 r. dokonane na podstawie art. 2 ust. 7 pkt 5b dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa /Dz.U. nr 50 poz. 321 ze zm./ przez Starszego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Zjednoczenie Metali Nieżelaznych "M." w K.
Organ wskazał też na fakt, że Jan R. w toku zapoznawania się z materiałami postępowania administracyjnego w dniu 21.08.2001 r. przyznał, iż przed dniem 1 czerwca 1981 r. z Instytutem Metali Nieżelaznych w G. łączył go stosunek pracy na podstawie umowy o pracę i że nie miał na tym stanowisku mianowania przez właściwy organ ochrony przeciwpożarowej. Organ tym samym nie dał wiary przeciwnym twierdzeniom skarżącego, że w spornym okresie łączył go z pracodawcą "stosunek służbowy na podstawie dorozumianego mianowania" i "ustnych uzgodnień obowiązków służbowych i warunków płacowych", gdyż zgodnie z art. 2 ust. 6 pkt 5 lit. "c" cyt. dekretu funkcjonariuszami pożarnictwa mogą być tylko osoby, które zostały mianowane przez właściwy organ, co w przypadku skarżącego dotyczyłoby Starszego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej. Nadto organ wywiódł, że w świetle prawa nie istnieje "dorozumiany" stosunek służbowy ani mianowanie. Organ nie zaliczył też do okresu zatrudnienia okresu od: 31 stycznia 1988 r. do 2 czerwca 1991 r. tzw. pozostawania w dyspozycji Głównego inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny, gdyż Jan R. nie przedstawił żadnych nowych dowodów, które nie znane byłyby organowi administracji, a które to dokumenty potwierdziłyby jakiekolwiek zatrudnienie. Na poparcie stanowiska organ odwołał się do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27.11.2000 r. /II SA/Ka 1900/00/, którym oddalono skargę Jana R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. w przedmiocie wysokości odprawy emerytalnej.
Organ stwierdził też, że dokument, na który powołuje się skarżący tj. pismo z dnia 4 czerwca 1991 r. Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w K. stanowi jedynie zgodę na przyjęcie do służby w Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych w G. Nie jest to decyzja, a więc dowód na przeniesienie służbowe ze Wspólnoty Energetyki i Węgla Brunatnego w W.
Odnosząc się do dalszych zarzutów Jana R. organ stwierdził, że skoro z orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Nr 2 Zarządu Służby Zdrowia MS z dnia 4.06.1996 r. (...) o całkowitej niezdolności do służby w PSP oraz zwolnienia lekarskiego do dnia 30 sierpnia 1996 r. wynikało, że do tego dnia był nieobecny w służbie z powodu choroby, to zwolnienie ze służby prawidłowo nastąpiło dopiero z dniem 31 sierpnia 1996 r. jak to wskazano w świadectwie służby.
Jan R. pełnił służbę w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa w okresie od 1 czerwca 1981 r. do 31 stycznia 1988 r. i od 3 czerwca 1991 r. do 30 czerwca 1992 r. oraz jako strażak w Państwowej Straży Pożarnej od 1 lipca 1992 r. do 31 sierpnia 1996 r. W innych jednostkach wymienionych w par. 4 rozporządzenia MSW z dnia 23.06.1992 r. w sprawie uposażenia strażaków PSP /Dz.U. nr 51 poz. 236 ze zm./ nie pełnił służby i według organu okres służby uprawniający do wysługi lat był w świadectwie służby uwidoczniony prawidłowo. Zgodnie z zarządzeniem nr 34 MSW z dnia 19.03.1992 r. w sprawie świadectwa służby i opinii funkcjonariuszy pożarnictwa PSP podano też w świadectwie służby ostatnio zajmowane stanowisko oraz grupę uposażenia zasadniczego według przepisów o uposażeniu.
Na powyższą decyzję Jan R. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę wnioskując o stwierdzenie jej nieważności jako rażąco naruszającej prawo. Skarżący zarzucił naruszenie art. 129 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o PSP, par. 1 pkt 2, par. 2 pkt 1, par. 3 zarządzenia nr 43 MSW z dnia 19.03.1992 r. w sprawie świadectw służby i opinii funkcjonariuszy pożarnictwa PSP oraz par. 8 i 9 Zarządzenia Nr 23 MSW z dnia 24.03.1976 r. w sprawie szczegółowych zasad wypłaty nagród jubileuszowych i dodatków za wysługę lat funkcjonariuszowi pożarnictwa /Dz.Zarz. i Rozk. KGSP 1976 nr 1-2 poz. 11/. Wyjaśnił, że organ bezpodstawnie wydał zaskarżoną decyzję z pominięciem jego akt osobowych, a nadto nie określił w zaskarżonej decyzji i świadectwie służby danych określających posiadane przez niego kwalifikacje: technika elektryka oraz kwalifikacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, przez co nie zaliczył wszystkich lat służby do służby w PSP i wszystkich okresów zatrudnienia /pracy i służby/ zaliczanych do wysługi lat. Skarżący zarzucił wadliwe zastosowanie par. 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MSW z dnia 23.06.1992 r. w sprawie uposażenia strażaków PSP /Dz.U. nr 51 poz. 236/, wobec pominięcia art. 48 dekretu z 27.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa. Podkreślił przy tym, że przed wejściem w życie przepisów par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia, do wysługi lat w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej przy IMN w G. zostały mu zaliczone wszystkie okresy pracy począwszy od 1963 r. i okresy służby począwszy od 1978 r., w tym okres zatrudnienia w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa od 1.01.1978 r. do 31.05.1981 r.
Zaliczenie tych okresów do wysługi lat dokonano na podstawie uchwały Nr 34 Rady Ministrów z dnia 18 lutego 1976 r. w sprawie wynagradzania funkcjonariuszy pożarnictwa, wydanej w oparciu o art. 79 Kp.
Ponadto skarżący powołał się na regulacje zawarte w Zarządzeniu Nr 23 MSW z dnia 24 marca 1976 r. w sprawie wypłaty nagród jubileuszowych i dodatków za wysługę lat funkcjonariuszy pożarnictwa, które obowiązywało do dnia 30 czerwca 1992 r.
Zarzucając naruszenie par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia MSW z dnia 23 czerwca 1992 r. skarżący wywiódł, iż wadliwie odczytano treść tego przepisu, który stanowi o zaliczeniu do okresu uprawniającego do dodatku służbowego okresu zatrudnienia w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa na podstawie dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa /Dz.U. nr 50 poz. 321/. Do pojęcia "zatrudnienie" użytego w tym przepisie należy stosować zgodnie z art. 48 dekretu przepisy Kodeksu pracy. Skarżący zarzucił, że organ orzekający naruszył art. 1 pkt 2, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1 i art. 48 cyt. dekretu, gdyż nie zaliczył mu do wysługi lat okresu zatrudnienia w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej przy Instytucie Metali Nieżelaznych w G. od dnia 1 stycznia 1978 r. do dnia 31 maja 1981 r., czyli okresu służby pełnionej przez tzw. "dorozumienie" na podstawie mianowania.
Skarżący zarzucił też, że bezpodstawnie nie zaliczono mu do lat służby okresu służby we Wspólnocie Energetyki i Węgla Brunatnego pełnionej od dnia 31 stycznia 1988 r. do dnia 2 czerwca 1991 r. Tym samym naruszono par. 2 pkt 5 Zarządzenia MSW z dnia 4 marca 1975 w sprawie zasad pełnienia służby, gdyż w tym okresie stosunek służbowy nawiązał się z mocy prawa.
Skarżący wyjaśnił, że z dniem 30.06.1992 r. z mocy prawa rozwiązano jednostki organizacyjne ochrony przeciwpożarowej oraz zniesiono stanowiska zajmowane przez dekretowanych funkcjonariuszy pożarnictwa. Ponieważ J. R. wyraził zgodą na zostanie strażakiem, z dniem 1 lipca 1992 r. został mianowany na stanowisko służbowe specjalisty w JRG PSP w G. uzyskując status strażaka, tym samym zachował ciągłość służby do wszelkich uprawnień.
W konsekwencji skarżący wnioskował o zaliczenie mu do lat służby w Komendzie Rejonowej PSP w G. okresów nieprzerwanej służby od 1 stycznia 1978 r. do 30 sierpnia 1996 r. oraz nieprzerwanych okresów pracy i służby od dnia 2 czerwca 1963 r. do dnia 30 sierpnia 1996 r. do świadczeń związanych z wykonywaniem służby w KP PSP w Gliwicach, w tym do wysługi lat.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 76 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 267 ze zm./ oraz art. 11 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ... /Dz.U. nr 53 poz. 214/ przez wadliwe umieszczenie w świadectwie służby daty 31.08.1996 r. jako daty zakończenia służby. Wyjaśnił, że po wydaniu przez Wojewódzką Komisję Lekarską w K. decyzji o trwałej niezdolności do służby podlegał obligatoryjnemu zwolnieniu ze służby, a nie obowiązkowi świadczenia służby. W ocenie skarżącego zakończenie służby w jego sytuacji nastąpiło z dniem 30 sierpnia 1996 r.
Skarżący zarzucił też naruszenie art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 6-9 i 11 Kpa, art. 10 par. 1 w zw. z art. 80 i 81, art. 35 i 36 Kpa, art. 77 i 80 Kpa, art. 107 par. 3 i 138 Kpa, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Na uzasadnienie przedstawionej w skardze argumentacji skarżący przywołał treść dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych, aktach administracyjnych oraz załączonych do skargi dalszych pismach procesowych, wnioskując przy tym o przeprowadzenie dalszych dowodów szczegółowo przywołanych w tychże pismach i załącznikach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi.
Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa.
Sąd podkreślił, że sprawa sprostowania świadectwa służby skarżącego z dnia 30 sierpnia 1996 r. była już rozpoznawana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 9 maja 2001 r. /II SA/Ka 1284/99/ uchylił decyzję organu odwoławczego odmawiającą sprostowania tegoż świadectwa służby.
Naczelny Sąd Administracyjny w motywach przywołanego wyroku stwierdził, że zarówno świadectwo służby, jak i decyzja administracyjna odnosząca się do odmowy jego sprostowania muszą odzwierciedlać rzeczywisty /obiektywny/ przebieg oraz stan tej służby, według daty jej zakończenia, kiedy to powstał obowiązek wydania świadectwa służby. Nadto Sąd podkreślił, że jeżeli chodzi o materialnoprawne przesłanki, które wymagały oceny przy uwzględnieniu bądź odmowie uwzględnienia okresów służby to w mysi par. 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 czerwca 1992 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 51 poz. 236 ze zm./ liczy się nie tylko służba w charakterze członka Korpusu Technicznego pożarnictwa, ale także w charakterze "funkcjonariusza pożarnictwa".
Stosownie do art. 99 cyt. ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ... /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Zatem w myśl par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia w brzmieniu nadanym przez par. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia z dnia 27.09.1993 r. /Dz.U. nr 93 poz. 430/ obowiązującym, od dnia 1 września 1993 r., do okresu uprawniającego do dodatku wlicza się okresy służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz okresy służby w charakterze członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa oraz funkcjonariusza pożarnictwa. Prawodawca w przepisie tym użył słowa "służba" odnosząc je zarówno do członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa jak i funkcjonariusza pożarnictwa. W myśl art. 1 ust. 2 Dekretu z dnia 27.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa /Dz.U. nr 50 poz. 321 ze zm./ stosunek służbowy funkcjonariusza pożarnictwa nawiązuje się na podstawie mianowania. Jak podkreślono w postanowieniu Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym z dnia 23 listopada 1994 r. /III PO 8/94 - OSNAP 1995 nr 5 poz. 92/ dekret o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa ukształtował zatrudnienie funkcjonariuszy pożarnictwa jako stosunek prawny o niejednolitym charakterze. Był to zobowiązaniowy stosunek pracy z domieszką elementów służby. Przy uwzględnieniu więc tej regulacji w przepisach wydanych na gruncie obowiązywania ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /t.j. Dz.U. 2002 nr 147 poz. 1230 ze zm./ dla ustalenia okresów służby przed dniem 1 stycznia 1992 r. wielokrotnie prawodawca używał zamiennie określeń: "zatrudnienie w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa na podstawie dekretu" /np. treść par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 1993 r./ bądź: "służby w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa". Użycie słowa "w charakterze" w treści par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia, wbrew sugestiom skarżącego, nie oznacza, iż do okresów, o których mowa w tym przepisie zaliczono okresy wykonywania pracy na podstawie cywilnej umowy o pracą przy uwzględnieniu, że pracownik w tym czasie wykonywał obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Funkcjonariuszem pożarnictwa mogła być tylko osoba mianowana na stanowisko służbowe, tak jak to przewidywał dekret o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 1981 r. /II SA 590/81 - OSP 1982 z. 12 poz. 208/ mianowanie jest instytucją poza Kodeksowego prawa pracy normowaną w przepisach odrębnych, tzw. pragmatykach dotyczących określonych grup pracowników których charakter pracy uzasadnia odmienność ich statusu prawnego od statusu pracownika uregulowanego powszechnym prawem pracy. Takimi przepisami odrębnymi były m.in. przepisy dekretu z dnia 27.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa.
Zatem z uwagi na jednoznaczne brzmienie par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia w świadectwie służby skarżącego z dnia 30.08.1996 r. jako okresy zaliczone do wysługi lat /par. 2 ust. 1 pkt 1 Zarządzenia Nr 34 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1992 r. w sprawie świadectw służby i opinii funkcjonariuszy pożarnictwa Państwowej Straży Pożarnej/ mogły być wymienione tylko te okresy, w których skarżący pełnił służbę w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa, a więc był mianowany na to stanowisko służbowe w trybie przewidzianym w art. 1 ust. 2 cyt. dekretu przez właściwy organ. Wbrew zarzutom skarżącego par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania świadectwa służby nie odwoływał się do pojęcia "zatrudnienie" lecz "służby".
Bezspornym w sprawie jest, że w okresie od dnia 1 stycznia 1978 r. do 31 maja 1981 r. skarżący był zatrudniony w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej Instytutu Metali Nieżelaznych w G. na stanowisku samodzielnego referenta d/s ochrony przeciwpożarowej. Okoliczność ta wynika nie tylko ze świadectwa pracy z dnia 30.11.1987 r., ale także zaświadczenia IMN w G. z dnia 17.07.1996 r., z dnia 29.09.1997 r., a także z dnia 19.03.2003 r. Nie oznacza to jednak, jak sugeruje skarżący, że skoro w ostatnio powołanych zaświadczeniach stwierdzono, iż w spornym okresie był zatrudniony w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa, to że w okresie tym pełnił służbę przez "dorozumienie" na podstawie mianowania.
Bezspornym w sprawie jest, że w omawianym okresie skarżący nie został mianowany w trybie art. 1 ust. 2 dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa, gdyż dopiero aktem mianowania z dnia 25 maja 1981 r. wydanym przez organ, o którym mowa w art. 2 ust. 6 pkt 5 lit. "b" cyt. dekretu, z dniem 1 czerwca 1981 r. został powołany na stanowisko Młodszego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej w IMN w G., a więc na stanowisko funkcjonariusza pożarnictwa. Dodać należy, że ze świadectwa ukończenia kursu w zakresie szeregowego funkcjonariusza pożarnictwa (...) z dnia 19 maja 1979 r. wynika, iż skarżący kurs taki, zakończony egzaminem, odbył w okresie od 13.03.1979 r. do 19.05.1979 r. i dopiero z tym momentem uzyskał kwalifikacje do zajmowania stanowiska szeregowego funkcjonariusza pożarnictwa. Następnie dopiero pismem z dnia 22.05.1981 r. Dyrekcja IMN w G. zwróciła się do właściwego organu o mianowanie skarżącego na stanowisko inspektora ochrony przeciwpożarowej. W świetle tak zgromadzonych w sprawie dokumentów trafnie ustalił organ orzekający, że okres pracy skarżącego w Instytucie Metali Nieżelaznych w G. od dnia 1.011978 r. do dnia 31.05.1981 r. nie mógł być uznany za służbę w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa w świetle obowiązujących w tym okresie przepisów dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa oraz wobec treści par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia obowiązującego w dacie zakończenia służby. Wykonywanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej bez aktu mianowania nie jest bowiem pełnieniem takiej służby.
Odwoływanie się w tym względzie przez skarżącego do uregulowań zawartych w Zarządzeniu Nr 23 MSW z dnia 24.03.1976 r. w sprawie szczegółowych zasad wypłaty nagród jubileuszowych i dodatków za wysługę lat funkcjonariuszom pożarnictwa jest bezskuteczne, skoro akt ten nie obowiązywał już od dnia 1 lipca 1992 r., a zatem nie obowiązywał w dacie zakończenia służby przez skarżącego. Odwoływanie się w tym względzie do uregulowań art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o PSP także musi być uznane za chybione. Bezspornym w sprawie jest, że skarżący złożył oświadczenie o wyrażeniu zgody na wykonywanie obowiązków w Państwowej Straży Pożarnej /art. 129 ust. 1 cyt. ustawy/ skutkiem czego z dniem 1 lipca 1992 r. został mianowany na stanowisko strażaka.
Przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej podkreślają służebność zatrudnienia strażaka, co znajduje odzwierciedlenie nie tylko w sposobie nawiązywania czy rozwiązywania stosunku służbowego, ale m.in. w zakresie uregulowań związanych z uposażeniem. Na mocy upoważnienia zawartego w art. 88 tej ustawy zostało wydane rozporządzenie z dnia 23 czerwca 1992 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej, które m.in. regulowało warunek i tryb zaliczania okresów służby uprawniających do dodatku za lata służby /wcześniej określonym jako wysługa lat/. Przepisy tego aktu wyraźnie określiły jaki charakter /rodzaj/ służby zalicza się do okresów uwzględnianych przy ustalaniu dodatku za lata służby. Na takie rozumienie omawianych przepisów zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w motywach uprzednio wydanego w tej sprawie wyroku z dnia 9 maja 2001 r.
Fakt, że w sposób odmienny kwestie te były regulowane w okresie obowiązywania dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa nie może wpływać na stosowanie bliżej nieokreślonej wykładni rozszerzającej par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Chybione jest też powoływanie się na zapisy zawarte w art. 13 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji /t.j. Dz.U. 2004 nr 8 poz. 67/, gdyż par. 4 ust. 3 pkt 1 omawianego rozporządzenia nie odwołuje się do powyższych uregulowań.
Można jedynie zdaniem Sądu zauważyć, że par. 3 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 lipca 1997 r. /Dz.U. nr 94 poz. 575/ w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej stanowi, iż do wysługi lat zalicza się również okresy traktowane jako równorzędne, wymienione w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym ... /Dz.U. nr 53 poz. 214/. Przepis ten z kolei w ust. 1 pkt 4 stanowi, że jako okresy równorzędne ze służbą w PSP traktuje się okresy zatrudnienia lub służby w zawodowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej i nauki w szkołach pożarniczych w charakterze członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa a także funkcjonariusza pożarnictwa w terminie do dnia 31 stycznia 1992 r. Jednakże przepisy powołanego wyżej rozporządzenia nie obowiązywały w dacie zakończenia służby skarżącego i wydania spornego świadectwa służby. Dodać należy, że wówczas obowiązywało omawiane rozporządzenie MSWiA z 23.06.1992 r., które ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Obowiązek stosowania ostatnio wymienionego aktu, jako materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia wynika z treści art. 99 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ... /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ wobec jednoznacznej w swej treści motywów wyroku NSA z dnia 9 maja 2001 r. /II SA/Ka 1284/99/.
Następną kwestią sporną było niezaliczenie skarżącemu do okresu uprawniającego do wysługi lat, okresu od 1 lutego 1988 r. do 2 czerwca 1991 r. kiedy to jak twierdzi pozostawał on w dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny. Skarżący na poparcie swojego stanowiska przede wszystkim odwoływał się do pisma z dnia 30.12.1987 r. Zrzeszenia Przedsiębiorstw Budowlano-Montażowych Górnictwa w K. w likwidacji, twierdząc, że w ten sposób doszło do przeniesienia służbowego jego osoby, w konsekwencji czego nastąpiło nawiązanie z mocy prawa stosunku służbowego w nowym miejscu pracy.
Rozstrzygnięcie tej spornej kwestii zależy więc od oceny charakteru prawnego ww. dokumentu datowanego na dzień 30 grudnia 1987 r., z treści którego wynika, że z dniem 31 stycznia 1988 r. skarżący został odwołany z dotychczas zajmowanego stanowiska i przekazany do dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny. Pismo to zostało podpisane przez Oficera Specjalistę jak wynika z jego treści, działającego z polecenia Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Gospodarki i Energetyki.
Otóż w owym spornym okresie obowiązywał dekret z dnia 27.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa, który przewidywał: przeniesienie /art. 28 ust. 1 i 2/, delegowanie /art. 28 ust. 4/, wyznaczenie na niższe stanowisko /art. 29/, zawieszenie /art. 30/ lub zwolnienie ze służby /art. 32/, a także wygaśnięcie stosunku służbowego /art. 33/. Nie przewidywał on możliwości odwołania i pozostawania do dyspozycji organu. Rodzaj decyzji /pisma/ z dnia 30.12.1987 r. wskazuje zatem, że była ona równoznaczna ze zwolnieniem ze służby.
Skarżącemu bowiem nie zaproponowano wówczas żadnego innego stanowiska równorzędnego lub niższego, zaprzestano również wypłaty wynagrodzenia za pracę. Za taką oceną prawną omawianego dokumentu przemawia i to, że Przedsiębiorstwo Budownictwa Węglowego wydało skarżącemu świadectwo pracy z dnia 31.01.1988 r. obejmujące okres pracy od 1 grudnia 1987 r. do 31 stycznia 1988 r.
Skarżący zresztą nie kwestionował, że w tym zakładzie pracy nie pracował, nie świadczył pracy i nie pobierał wynagrodzenia. Z okoliczności sprawy wynikało, że skarżący po zakończeniu stosunku pracy w tym zakładzie miał podjąć zatrudnienie w Zakładzie Energetycznym w G., co jednak nie nastąpiło z uwagi na redukcję etatów. Nie doszło więc do zawarcia z tym zakładem umowy o pracę.
Z akt osobowych, akt administracyjnych oraz dokumentów złożonych przez skarżącego także w postępowaniu sądowym w żadnym razie nie wynika, aby dysponował on dokumentem świadczącym, iż w okresie od 1 lutego 1988 r. do 2 czerwca 1991 r. pozostawał w służbie w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa w rozumieniu par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Na uwagą zasługuje według Sądu fakt, że powództwo skarżącego o wydanie świadectwa pracy potwierdzającego okres pozostawania w dyspozycji operacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w okresie od 31.01.1988 r. do 2.06.1991 r. oraz o zasądzenie odszkodowania z tytułu niewypłaconego w tym okresie wynagrodzenia wraz z ustawowymi odsetkami zostało prawomocnie oddalone /vide wyrok Sądu Rejonowego z dnia 5.12.1996 r. (...), wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 11.05.1998 r. (...), wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.05.1999 r. I PKN 658/88/.
Złożone przez skarżącego przy piśmie procesowym z dnia 17.03.2004 r. dokumenty, m.in. wyrok Sądu Wojewódzkiego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 12.05.1998 r. (...), wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 7.06.2000 r. (...) bądź też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11.02.2004 r. II SAB 76/03 nie dawały też Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie podstaw do zakwestionowania stanowiska organu orzekającego, iż skarżący dysponował dowodami na potwierdzenie faktu, iż w spornym okresie trwał stosunek służbowy łączący skarżącego z omawianą jednostką resortową.
W tym względzie Sąd w całej rozciągłości podzielił stanowisko wyrażone w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 27 listopada 2000 r. /II SA/Ka 1900/00/ co do oceny prawnej spornego okresu od 1 lutego 1988 r. do 2 czerwca 1991 r., bowiem zebrany aktualnie w tej sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia odmiennych ustaleń co do stanu faktycznego i prawnego. Podkreślić należy, iż o tym, że skarżący nie pełnił służby w spornym okresie świadczy też, wbrew odmiennym sugestiom zawartym w skardze, treść pisma z dnia 4 czerwca 1991 r. skierowanego do J. R. przez Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w K., w którym wyraził zgodę na przyjęcie skarżącego do służby w Komendzie Rejonowej SP w G. z dniem 1 czerwca 1991 r. nie zaś na przeniesienie lub przejęcie z innej jednostki straży pożarnej bądź resortowej jednostki organizacyjnej ochrony przeciwpożarowej. Sam skarżący w podaniu o przyjęcie do pracy z dnia 15.05.1991 r. napisał, że przekazanie służbowe jego osoby, nie zostało zrealizowane z powodu zmian organizacyjnych.
Zatem wbrew zarzutom skargi nie można w ocenie Sądu uznać, że rozstrzygając w tym zakresie, organ orzekający naruszył powoływane przez skarżącego przepisy dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa i aktów wykonawczych. Sąd podkreślił, że sformułowanie zawarte w piśmie /decyzji/ z dnia 30.12.1987 r. o odwołaniu skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska i przekazanie do dyspozycji innego organu na gruncie uregulowań cyt. dekretu mogło być traktowane wyłącznie jako równoznaczne ze zwolnieniem ze służby. Na takie rozumienie treści powyższego dokumentu zwrócił też uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23.10.1981 r. II SA 590/81 /vide: OSP 1982 z. 12 poz. 208 z glosą aprobującą M. Mincer/.
Skoro skarżący w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedstawił żadnych świadectw pracy /służby/ potwierdzających zatrudnienie w spornym okresie, to organ orzekający trafnie uznał, że w kwestionowanym zakresie brak było podstaw do sprostowania świadectwa służby skarżącego. W konsekwencji tych ustaleń przy uwzględnieniu treści par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia brak było podstaw do zaliczenia do wysługi lat okresu od 1963 r. jak to skarżący wnioskował w skardze.
Nie zasługują też według Sądu na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi.
Skarżący domagał się sprostowania w świadectwie służby daty określającej dzień zakończenia służby w Komendzie Rejonowej PSP w G.
W tym miejscu podnieść należy, że stosunek służbowy strażaka Państwowej Straży Pożarnej jest administracyjnym stosunkiem uregulowanym w pełni przepisami ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. W razie rozwiązania takiego stosunku podstawą do wydania świadectwa służby jest art. 217 Kpa dotyczący zaświadczeń. Stosownie więc do art. 217 Kpa świadectwo służby stanowi urzędowe potwierdzenie faktów i stanu prawnego stanowiących treść decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy, a także innych faktów istotnych dla interesu prawnego zwolnionego /por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 1993 r. II SA 2468/92 - ONSA 1994 Nr 2 poz. 58/.
Przepis art. 31 cyt. ustawy stanowi, że stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe lub powołania.
Zwolnienie ze służby, jak to wynika z art. 43 ust. 1 tej ustawy, następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Z kolei przepis art. 43a cyt. ustawy określa, że stosunek służbowy strażaka wygasa z dniem jego śmierci lub uznania go za zmarłego.
Z regulacji powyższej wynika zatem, że dzień mianowania strażaka jest pierwszym dniem służby, zaś dzień jego zwolnienia, określony w decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego /a w wypadku wygaśnięcia stosunku służbowego - dzień śmierci/ jest ostatnim dniem pełnienia służby.
Skoro w decyzji z dnia 30.08.1996 r. wydanej na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy określono, że skarżący zostaje zwolniony "z dniem 31.08.1996 r. ze służby" to tak określony dzień był ostatnim dniem jego służby jako strażaka.
Prawidłowo więc właściwy organ określił w świadectwie służby skarżącego okres służby w Państwowej Straży Pożarnej "od 1 lipca 1992 r. do 31 sierpnia 1996 r."
Decyzja o zwolnieniu J. R. ze służby z dniem 31.08.1996 r. jest ostateczna. Nie została ona zakwestionowana w tym zakresie przez skarżącego. Zatem podnoszenie w tym postępowaniu zarzutów, które w istocie rzeczy zmierzają do zmiany tej części treści decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego jest chybione. Organ orzekając podobnie jak i Sąd w postępowaniu o sprostowanie świadectwa służby nie był uprawniony do oceny czy w powyższym zakresie decyzja ta była zgodna z obowiązującymi przepisami regulującymi końcowy termin zaprzestania służby. Ocenie podlegała jedynie kwestia czy w świadectwie służby określono dzień jej zakończenia zgodnie z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego.
Skarżący zarzucił też, że w zaskarżonej decyzji oraz świadectwie służby nie zawarto danych określających jego kwalifikacje technika elektryka i kwalifikacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Otóż stosownie do par. 2 pkt 3 cyt. Zarządzenia Nr 34 świadectwo służby powinno zawierać m.in. dane co do posiadanych kwalifikacji - zawód, tytuły lub stopnie naukowe. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wydanego w tej sprawie poprzednio wyroku z dnia 9 maja 2001 r. /II SA/Ka 1284/99/ świadectwo służby ma odzwierciedlać rzeczywisty przebieg służby. Oznacza to, że wskazane w nim informacje dotyczyć mają okresu z przebiegu służby. Uwagi te odnoszą się także do spornej kwestii. Potwierdza to obowiązujący wówczas wzór świadectwa służby, w którym w punkcie 3 wyraźnie stwierdzono, że informacje dotyczące kwalifikacji odnoszą się do uzyskanych kwalifikacji w okresie pełnienia służby. Za taką interpretacją par. 2 pkt 3 cyt. Zarządzenia przemawia nie tylko istota świadectwa służby, ale i obowiązujące w tym zakresie od 8 listopada 2001 r. nowe uregulowanie prawne /por. par. 4 ust. 1 pkt 3 i pkt 3 załącznika - rozporządzenia MSWiA z dnia 19.09.2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej - Dz.U. nr 114 poz. 1228/.
Jak wynika z akt osobowych skarżącego zawód technika elektryka uzyskał on w dniu 21.06.1969 r. /świadectwo dojrzałości/, zawód technika pożarnictwa w dniu 21.05.1983 r. /dyplom/, a Kurs BHP - III stopnia ukończył w dniu 16.04.1977 r. /Zaświadczenie/. Zatem kwalifikacje te skarżący uzyskał przed rozpoczęciem pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej.
Powyższych żądań skarżący nie zawarł we wniosku o sprostowanie świadectwa służby z dnia 4.09.1996 r. zgłoszonym w trybie par. 3 pkt 1 cyt. Zarządzenia Nr 34. Zarzutów w tym zakresie nie zgłaszał w postępowaniu toczącym się do dnia wydania wyroku z 9 maja 2001 r. Wnioski takie skarżący zgłosił w piśmie z dnia 28.08.2001 r. przekazanym organowi orzekającemu w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego. Z tym, że w skardze domagał się już tylko - zamieszczenia w świadectwie służby informacji o zawodzie technika elektryka i kwalifikacji w zakresie BHP.
W tym stanie stwierdzić należy zdaniem Sądu, że przede wszystkim stanowisko skarżącego w powyższej kwestii nie jest konsekwentne. Nadto nie wykazał on aby w okresie pełnienia służby objętej spornym świadectwem służby uzyskał kwalifikacje, o których mowa w par. 2 pkt 3 cyt. Zarządzenia Nr 34.
Nie można więc uznać, że w powyższym zakresie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że umieszczenie ww. informacji w świadectwie służby spowodowałoby zaliczenie skarżącemu do wysługi lat innych okresów zatrudnienia.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że istotnie z akt administracyjnych wynika, iż w zawiadomieniu o wyznaczonym terminie zapoznania się z aktami postępowania omyłkowo wskazano sygnaturę akt sądowych sprawy dotyczącej sprostowania opinii służbowej. Jednakże już z treści protokołu z dnia 21.08.2001 r. wynika, że skarżącemu umożliwiono zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem, wypowiedzenie się i zgłoszenie dalszych wniosków w sprawie dotyczącej sprostowania świadectwa służby. Faktem jest, że w aktach administracyjnych brak jest pisma skarżącego z dnia 28.08.2001 r. Jednakże przy uwzględnieniu jego treści stwierdzić należy, że organ orzekający umożliwił też skarżącemu wypowiedzenie się na piśmie w spornych kwestiach i stanowisko to było przedmiotem rozważań i oceny organu, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uwzględniając treść par. 1 pkt 2 cyt. Zarządzenia Nr 34 z dnia 19.03.1992 r. oraz par. 4 ust. 6 cyt. rozporządzenia z dnia 23.06.1992 r., z których wyraźnie wynika, że świadectwo służby wydaje się na podstawie dokumentów, podobnie jak ustalenie lat służby i okresów, o których mowa w ust. 3 par. 4 rozporządzenia dokonuje się na podstawie dokumentów, nie można zakwestionować trafności stanowiska organu orzekającego, który nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego w postaci zeznań świadków zgłoszonych w piśmie z dnia 28 sierpnia 2001 r. Tym bardziej, że z protokołu sporządzonego w dniu 21.08.2001 r. wynika, iż skarżący wyraźnie przyznał, że nie dysponuje aktualnie innymi dokumentami dotyczącymi spornych okresów zatrudnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wydanego poprzednio w tej sprawie wyroku zwrócił uwagę, iż wszechstronne wyjaśnienie sprawy nie wymaga wyznaczenia rozprawy administracyjnej, lecz należy stronie jedynie umożliwić - przed wydaniem decyzji - wypowiedzenie się, zgłoszenie uwag czy ewentualnie dalszych wniosków dowodowych ale takich, które byłyby pomocne do wyjaśnienia spornych okoliczności. Uwzględniając przebieg postępowania administracyjnego wynikający z akt sprawy stwierdzić należy, że w tym zakresie wytyczne Sądu Administracyjnego zostały wykonane. Postępowanie dowodowe prowadzone było z zachowaniem reguł zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności w art. 7, 10 par. 1, 77 par. 1, 80 i 81 Kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom zawartym w art. 107 par. 3 Kpa.
Kontrola legalności zaskarżonego aktu przeprowadzona przez Sąd przy uwzględnieniu akt administracyjnych, akt osobowych skarżącego oraz dokumentów złożonych przez skarżącego do akt sądowych pozwala na stwierdzenie, iż w oparciu o tak zgromadzone dowody nie sposób uznać, że J. R. wykazał przed organem orzekającym, iż jego wnioski o sprostowanie świadectwa służby są zasadne. W aktach tych nie znajduje się bowiem żaden dokument, który zezwalałby na przyjęcie odmiennych wniosków. Skarżący nie wykazał też przed Sądem, aby przedstawił organowi orzekającemu dokumenty /dowody/, które nie zostały ujawnione w załączonych obszernych aktach postępowania /w tym w aktach osobowych/, a miały istotny wpływ na wynik sprawy. Zachowanie w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym reguł z art. 7 i 75 par. 1 oraz 77 par. 1 Kpa nie oznacza, że obowiązkiem organu orzekającego jest uwzględnienie każdego zgłoszonego przez stronę wniosku dowodowego a jedynie takiego wniosku, który zmierzałby do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, przy uwzględnieniu zasad zawartych w par. 1 pkt 2 cyt. Zarządzenia Nr 34 MSW oraz w par. 4 ust. 6 cyt. rozporządzenia MSW.
Skarżący zarzucał też, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dysponował jego aktami osobowymi. Otóż zarzut ten w ocenie Sądu nie mógł zostać uwzględniony, gdyż jak już wyżej wskazano przesłane Sądowi oryginały tych akt nie zawierają dokumentu, który pozwoliłby zaliczyć do okresu uprawniającego do wysługi lat spornych okresów. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała zaś, że przedmiotem oceny orzekającego organu były dokumenty, którymi dysponował ten organ, a które znajdowały się w aktach sprawy. Znalazło to wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał, aby do podania z dnia 15.05.1991 r. o przyjęcie do pracy w PSP KR w G. złożył inne dokumenty niż te, którymi organ dysponował. Pismo to potwierdza jedynie złożenie 19 załączników, których treści nie opisano.
Dodać należy, że w myśl art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę jedynie wtedy, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem Sąd musiałby wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie miał podstaw do wyprowadzenia tego rodzaju wniosków.
Szerokie wnioski skarżącego w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego nie zostały przez Sąd uwzględnione bowiem zgodnie z art. 106 par. 3 p.p.s.a. Sąd może jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uwzględniając w tym zakresie wnioski skarżącego Sąd miał na uwadze za łączone do akt sprawy nie tylko akta sądowe, akta administracyjne, akta osobowe skarżącego ale i dokumenty złożone przez skarżącego w toku postępowania sądowego. Natomiast przepis art. 106 par. 3 p.p.s.a. nie daje podstaw do przeprowadzenia przez Sąd postępowania z innych środków dowodowych /np. z dokumentu, który ma charakter opinii biegłego/.
Reasumując, Sąd stwierdził, że skarżący ze zgromadzonych w aktach sprawy licznych pism i dokumentów wyprowadza odmienne wnioski aniżeli organ orzekający. Nie oznacza to jednak, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego aktu wykazała brak naruszenia przepisów prawa materialnego, a stwierdzone powyżej uchybienie przepisów prawa procesowego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę kasacyjną wniósł Jan R. reprezentowany przez adwokata Pawła W., zaskarżając wyrok ten w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. niewyjaśnienie stanu faktycznego
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 129 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, iż odwoływanie się skarżącego do uregulowań art. 129 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej jest niesłuszne i niezastosowanie tego przepisu do ustalonego niejednoznacznego stanu faktycznego i niezaliczenie:
- okresu służby przez dorozumienie na podstawie mianowania od dnia 1.01.1978 r. do 31.05.1981 r. w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Hutnictwa przy Instytucie Metali Nieżelaznych w G., który to Inspektorat był zawodową jednostką ochrony przeciwpożarowej,
- okresu służby od dnia 31.01.1988 r. do 2.06.1991 r., tj. okresu służby we Wspólnocie Energetyka i Węgiel Brunatny w W. polegającej na pozostawaniu skarżącego w dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W. w rozumieniu przepisu par. 2 pkt 1-5 Zarządzenia MSW z dnia 4.03.1975 r. w sprawie zasad pełnienia służby przez funkcjonariuszy pożarnictwa /M.P. nr 9 poz. 48/ w związku z art. 12 ust. 6 Dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa.
2. art. 1 pkt 2, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 36 ust. 1, art. 48 Dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w świetle prawa obowiązującego w okresie obowiązywania dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa nie istniała możliwość skutecznego nawiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego w sposób dorozumiany, jak również wadliwe ustalenie w świetle powyższego poglądu, iż w przypadku zawarcia umowy o pracę zamiast mianowania nie wolno uznać, że stosunek pracy - stosunek służbowy został zawarty przez mianowanie /art. 56 Kc oraz uchwała SN z dnia 21 listopada 1973 r. I ZP 28/78/,
3. iż wykonywanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej bez pisemnego aktu mianowania nie jest pełnieniem służby,
4. art. 19 Wytycznych nr 9 Komendanta Głównego Straży Pożarnych z dnia 15.12.1976 r. w sprawie niektórych zasad dotyczących mianowania, przenoszenia i zwalniania ze służby funkcjonariuszy pożarnictwa /Dziennik Zarządzeń i Rozkazów KGSP 1977 nr 1 poz. 6/, przez jego niezastosowanie.
Przepis ten zobowiązywał przełożonego uprawnionego do mianowania do przesłania w ciągu 48 godzin meldunku o rozwiązaniu stosunku służbowego lub wygaśnięciu tego stosunku do właściwej jednostki nadrzędnej w celu dokonania adnotacji w karcie ewidencji personalnej. W odniesieniu do oficerów i chorążych /skarżący był chorążym/ pożarnictwa meldunek należało przesłać ponadto do Służby Kadr Komendy Głównej Straży Pożarnej.
5. par. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27.09.1993 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. 1993 nr 93 poz. 430/ przez niewłaściwe zastosowanie.
Przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia przedmiotowy przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym ponieważ został zastosowany do okresów służby sprzed daty jego obowiązywania. Sąd powinien był zastosować par. 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23.06.1992 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 51 poz. 236/.
6. naruszenie par. 2 pkt 5 zarządzenia MSW z dnia 4.03.1975 r. w sprawie zasad pełnienia służby przez funkcjonariuszy pożarnictwa,
III. zaniechanie przeprowadzenia dowodu z poszczególnych dokumentów akt osobowych prowadzonych i nadzorowanych przez:
- Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Górnictwa i Energetyki,
- Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka Węgiel Brunatny w W. /pełniącego służbę w okresie od stycznia 1988 r./,
- Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Przemysłu /następcy prawnego Wspólnoty/.
Obecnie następcą prawnym ww. organów jest Minister Gospodarki i Pracy.
IV. zaniechaniu przeprowadzenia dowodów z n/w. dokumentów, które powinny znajdować się w aktach osobowych skarżącego, a to:
1. Decyzji administracyjnej z dnia 30.08.1996 r. (...) wydanej przez organ - Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. w przedmiocie wysokości odprawy emerytalnej.
2. Decyzji administracyjnej z dnia 14.06.1999 r. (...) wydanej przez organ odwoławczy - Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. Piotra B.
3. Decyzji /Aktu mianowania/ z dnia 5.06.1991 r. (...) Komendanta Rejonowego Straży Pożarnych G. w przedmiocie mianowania na stanowisko starszego technika d/s kwatermistrzowskich w KRSP G., wynagrodzenia miesięcznego i w przedmiocie dodatku za wysługę lat.
4. Decyzji /Aktu mianowania/ z dnia 1.07.1992 r. Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej G.
5. Decyzji z dnia 20.02.1995 r. Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej G. w przedmiocie uposażenia miesięcznego.
6. Decyzji personalnej (...) z dnia 17.10.1994 r. Komendanta Rejonowego PSP G. w przedmiocie przyznania nagrody jubileuszowej za 30 letni okres pracy i służby.
7. Aktu mianowania /Decyzji/ na stanowisko służbowe starszego oficera ds. BHP w Komendzie Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia 2.08.1993 r. /brak/.
8. Aktu mianowania na stanowisko służbowe starszego inspektora w Komendzie Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia 30.05.1994 r.
9. Wniosku skarżącego z dnia 3.12.2001 r. o wydanie zaświadczenia przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na okoliczność nie posiadania przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. meldunku o rozwiązaniu stosunku służbowego nawiązanego z Głównym Inspektorem Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W. z dniem 31.01.1988 r.
10. Pisma Instytutu Metali Nieżelaznych w G. z dnia 18.02.1978 r.
11. Świadectwa pracy IMN G. z dnia 30.11.1987 r.
12. Pisma Instytutu Metali Nieżelaznych w G. z dnia 22.05.1981 r. skierowanego do Zjednoczenia Górniczo-Hutniczego Metali Nieżelaznych "M." w K.
13. Karty stanowiskowej pracy z dnia 17.10.1977 r. wydanej przez Instytut Metali Nieżelaznych w G. na nazwisko Jan R. pełniący obowiązki Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej /zawodowego dekretowego funkcjonariusza pożarnictwa/.
14/ Zaświadczenia Gliwickiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Węglowego w G. z dnia 9 września 1997 r. (...) w przedmiocie przeniesienia służbowego i przekazania do dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W.
15/ Świadectwa pracy GPBW G. z dnia 31.01.1988 r. (...).
Decyzji Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w K. Zbigniewa M. z dnia 4.06.1991 r. (...) w przedmiocie przejęcia do służby w Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych w G. z dniem 1.06.1991 r., na zasadzie przeniesienia służbowego ze Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W.
V. nieuwzględnieniu ustaleń dokonanych w prawomocnych Wyrokach SN a to:
1. prawomocnym wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11.05.1999 r. I PKN 658/98, a w szczególności informacja incydentalna na okoliczność przekazania służbowego i przeniesienia służbowego funkcjonariusza pożarnictwa, zawarta w uzasadnieniu tego wyroku na stronie 5, wiersz 6-10 od dołu,
2. prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 9.05.2001 r. II SA/Ka 1284/99 w przedmiocie sprostowania świadectwa służby /załącznik do pozwu nr 25/,
3. prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 18.02.1999 r. II SA/Ka 1553-1554/98 /załącznik do pozwu nr 26/,
4. prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 29 listopada 1999 r. II SAB/Ka 46/99 /załącznik do pozwu nr 28/,
5. prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 6.12.1999 r. II SAB/Ka 50/99 /załącznik do pozwu nr 29/,
6. prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 3.06.2002 r. II SA/Ka 1830/00
VI. niewyczerpującym przeprowadzeniu postępowania dowodowego
Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący ją podał, że Sąd I instancji przyjął, że akty prawne wydane przed dniem zwolnienia skarżącego ze służby raz są obowiązujące a innym razem że nieobowiązują. W tym stanie stwierdzić należy, że stanowisko Sądu orzekającego w tej kwestii nie jest konsekwentne.
Istotnym jest rozważenie czy skarżący może ponosić negatywne konsekwencje nieprecyzyjnych sformułowań w niektórych dokumentach chodzi szczególnie o dokument stwierdzający "pozostawanie w dyspozycji" oraz pracę w charakterze. Wydaje się, że należało zbadać czy w dacie obowiązywania tych aktów ustawodawca nie dopuszczał możliwości wykonywania czynności w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa przez osoby nie będące jeszcze fakcjonariuszem z potraktowaniem tego jeżeli chodzi o staż pracy jako okres równorzędny. Drugim problemem jest zasadność oceny charakteru prawnego dokumentu z 30.12.1987 r. o odwołaniu skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska i przekazaniu go do dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny. Skarżący nie miał wpływu na treść tego dokumentu. Gdyby został odwołany winno to znaleźć odzwierciedlenie w informacji skierowanej przez przełożonego do właściwej jednostki nadrzędnej celem dokonania adnotacji w karcie ewidencji personalnej prowadzonej dla każdego funkcjonariusza. Należy pamiętać, że w dacie dokonywania tych adnotacji funkcjonariusz straży był traktowany jak służba mundurowa i podlegał podobnym rygorom. Regulowały to przepisy dekretu z dnia 27.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa oraz wytyczne nr 9 Komendanta Głównego Straży Pożarnych z dnia 15.12.1976 r. w sprawie niektórych zasad dotyczących mianowania, przenoszenia i zwalniania ze służby funkcjonariuszy pożarnictwa /Dziennik Zarządzeń i Rozkazów KGSP 1976 nr 1 poz. 6/. Dodatkowo w akcie wykonawczym do dekretu, tj. Zarządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4.03.1975 r. w sprawie zasad pełnienia służby przez funkcjonariuszy pożarnictwa /par. 2 pkt 5/ - M.P. 1975 nr 9 poz. 48 przyjęto, że pełnieniem służby jest również pozostawanie w dyspozycji. A zatem okres pozostawania w dyspozycji nie musi być równoznaczny z okresem pracy, powinien być jednak zaliczony do stażu pracy.
Sąd I instancji nie dopuścił dowodu z wymienionych wcześniej prawomocnych orzeczeń Sądu Najwyższego, pomimo że rozstrzygnięcia tam zawarte dotyczyły zagadnień mogących mieć wpływ na treść niniejszego orzeczenia, a nadto skład orzekający w tej sprawie miał inne zadanie, pomimo zbieżności personalnej, niż w poprzednich sprawach.
Skoro skarżącemu zaliczono do nagród i awansów poprzednie obecnie sporne okresy pracy w trakcie pracy a następnie nie zostały one przez Komendanta Wojewódzkiego PSP w K. zaliczone do wysługi lat w obiegu prawnym znajdują się wykluczające się dokumenty /np. nagroda za 30 lat pracy/. Należało więc wskazać co do których dokumentów organ administracyjny powinien wznowić postępowanie i uchylić je wydając właściwe a które mogą się ostać.
W tej sytuacji rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego narusza prawa nabyte.
Według skarżącego jego przebieg służby był następujący:
Pierwsze miejsce pełnienia służby:
W okresie od dnia 1.01.1978 r. do dnia 31.05.1981 r. pełnił nieprzerwaną służbę w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej przy Instytucie Metali Nieżelaznych w G. - Zawodowej Jednostce Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Hutnictwa w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa na stanowisku samodzielnego referenta ds. ochrony przeciwpożarowej na podstawie dorozumianego stosunku służbowego zawartego przez dorozumiane mianowanie i dalej pełnił nieprzerwaną służbę do dnia 30.11.1987 r. jako zawodowy funkcjonariusz pożarnictwa w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej - Zawodowej Jednostce Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Hutnictwa przy Instytucie Metali Nieżelaznych w G., na podstawie aktu mianowania.
Drugie miejsce pełnienia służby:
Od dnia 1.12.1987 r. do dnia 31.01.1988 r. na stanowisku starszego instruktora pożarnictwa, miejscem pełnienia nieprzerwanej służby było Przedsiębiorstwo Budownictwa Węglowego w G.
Trzecie miejsce pełnienia służby:
Od dnia 31.01.1988 r. do 2.06.1991 r. miejscem nieprzerwanej służby była Wspólnota Energetyki i Węgla Brunatnego w W., w której to Wspólnocie służba polegała na pozostawaniu w dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyki i Węgiel Brunatny w W. w rozumieniu przepisu par. 2 pkt 1-5 Zarządzenia MSW z dnia 4.03.1975 r. w sprawie zasad pełnienia służby przez funkcjonariuszy pożarnictwa /M.P. 1975 nr 9 poz. 48/ w związku z art. 12 ust. 6 Dekretu z dnia 17.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa.
Czwarte miejsce pełnienia służby:
Od dnia 3.06.1991 r. do dnia 30.06.1992 r. miejscem nieprzerwanej służby była Komenda Rejonowa Straży Pożarnych w G., a od dnia 1.07.1992 r., tj. od dnia powołania Państwowej Straży Pożarnej do dnia 31.08.1996 r. pełnił służbę jako strażak Państwowej Straży Pożarnej w Komendzie Rejonowej Państwowej Straży Pożarnej w G., będąc mianowanym w nowej strukturze organizacyjnej straży pożarnej na stanowisko służbowe specjalisty na zasadach i w trybie określonym w rozdziale 5 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 88 poz. 40 ze zm./, która to ustawa weszła w życie z dnie 1.01.1992 r.
Okres służby w Państwowej Straży Pożarnej wynosi: 18 lat 7 miesięcy.
Jest to jeden nieprzerwany okres służby od dnia 1.01.1978 r. do dnia 30.08.1996 r.
Jan R. złożył w dniu 3.11.2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismo procesowe stanowiące uzupełnienie skargi kasacyjnej. Pismo to zostało sporządzone i podpisane przez samego skarżącego. Zawiera ono w punkcie I przeredagowane zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia prawa materialnego oraz przytoczenie nowych, których nie zawiera skarga kasacyjna. W punkcie II zaś zatytułowanym naruszenie istotnych przepisów postępowania przytoczone zostały nie zamieszczone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które zdaniem wnoszącego wzmiankowane pismo procesowe miało mieć wpływ na wynik sprawy. Przeredagowane i nowe zarzuty kasacyjne zawarte są w powołanym piśmie na stronach nr 2-18.
Odpowiedź na skargę kasacyjną Jana R. wniósł Ś. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wnioskując o odrzucenie tej skargi. Podkreślił on, że przedmiotem toczącego się przez 8 lat postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego dotyczącego sprostowania świadectwa służby wydanego przez byłego Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. w dniu 30 sierpnia 1996 r. jest generalnie rzecz biorąc - żądanie Jana R. zaliczenia do okresu służby w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa - a tym samym uwidocznienia tego w sprostowanym świadectwie służby - okresu zatrudnienia jako pracownika cywilnego w Instytucie Metali Nieżelaznych w G. od dnia 1 stycznia 1978 r., do dnia 31 maja 1981 r. oraz okresu od 31 stycznia 1988 r. do dnia 2 czerwca 1991 r., w którym to okresie - jak twierdzi skarżący - pozostawał on w dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny, kiedy to skarżący nie był zatrudniony pobierając od 1.10.1990 r. do 15 II 1991 r., zasiłek dla bezrobotnych, a od 20 lutego 1991 r. do 31.05.1991 r. prowadził działalność gospodarczą co potwierdza sporządzony przezeń własnoręcznie i podpisany przy ponownym przyjęciu do służby w Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych w G. kwestionariusz osobowy z 3.06.1991 r.
Na ww. sporne okresy skarżący nie posiada aktu mianowania, a zgodnie z art. 1 ust. 2 obowiązującego w tym czasie dekretu z dnia 27.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa /Dz.U. nr 50 poz. 321 ze zm./ stosunek służbowy funkcjonariuszy pożarnictwa nawiązywał się w drodze mianowania. Z tych też względów Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia 22.10.2001 r. odmówił sprostowania świadectwa pracy. Wbrew twierdzeniom skarżącego ani przepisy prawa ani orzecznictwo nie przewidują nawiązania stosunku służbowego - mianowania - w sposób dorozumiany na co słusznie zwrócił uwagę Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nadto organ zwrócił uwagę, że wszystkie okresy których dotyczy żądanie skarżącego o zmianę świadectwa pracy dotyczą okresów, w których - jak wywodzi - pełnił służbę w resortowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej, które były jednostkami autonomicznymi w stosunku do tzw. terenowej ochrony przeciwpożarowej będącej organami administracji państwowej i nie miały praktycznie powiązania organizacyjnego w tym kadrowego dotyczącego m.in. mianowania i zwalniania podległych funkcjonariuszy pożarnictwa. Potwierdza to art. 2 ust. 6 i 7 pkt 5 cyt. dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa. Trudno zatem wymagać by za ewentualne błędne działanie resortowych organów ochrony przeciwpożarowej podnoszone przez skarżącego odpowiedzialność ponosiły organy Państwowej Straży Pożarnej i potwierdzały urzędowo fakty nie wynikające z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jakakolwiek zmiana świadectwa służby w tym zakresie byłaby zdaniem organu poświadczeniem nieprawdy, dopóki skarżący nie dostarczy nie budzących wątpliwości dokumentów potwierdzających podnoszone przez niego żądania. Zwrócił też organ uwagę na fakt, że skarżący usiłował w drodze postępowania sądowego uzyskać w 1996 r. w Ministerstwie Gospodarki będącego następcą prawnym byłej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny zaliczenie mu spornego okresu "pozostawania w dyspozycji" Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny od dnia 31.01.1988 do 2 czerwca 1991 do okresu służby i wydanie świadectwa pracy za ten okres. Żądania skarżącego w tym zakresie zostały oddalone co potwierdza wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11.05.1999 r. I PKN 658/98. Niezasadny jest też zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów art. 129 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Starzy Pożarnej oraz art. 1 ust. 2, art. 32 ust. 2 i art. 48 cyt. dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa poprzez błędną wykładnię tych przepisów. Zgodnie bowiem z art. 129 ust. 1, 2 ustawy o PSP skarżącemu zaliczono do służby udowodnione właściwymi dokumentami okresy służby w charakterze "dekretowego" funkcjonariusza pożarnictwa. Natomiast art. 1 ust. 2 ww. dekretu o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa stanowi, że stosunek służbowy funkcjonariusza nawiązuje się na podstawie mianowania. Skoro brak jest mianowania skarżącego na stanowisko służbowe w spornych okresach to trudno zarzucić Sądowi, iż nie uwzględnił pozostałych artykułów dekretu, w których zresztą trudno doszukiwać się związku ze sprawą. Podniósł też organ, że zgodnie z art. 175 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a nie tylko przez niego podpisana. W razie niewypełnienia tego warunku skarga podlega odrzuceniu. Biorąc pod uwagę odwołanie pełnomocnictwa udzielonego adw. Pawłowi W. oraz pismo procesowe skarżącego przez niego podpisane stanowiące "uzupełnienie skargi kasacyjnej", które to pismo zaczyna się od petitum kasacji nie określając miejsca jego zakończenia nasuwa się wątpliwość czy jest to skarga skarżącego czy skarga sporządzona przez adwokata. Jest bardzo prawdopodobne, że adwokat Paweł W. fikcyjnie podpisał skargę nie sporządzając jej co ewentualnie może skutkować jej odrzuceniem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Jana R. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2002 r., o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do postanowień art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w cyt. art. 183 par. 2. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 par. 2 omawianej ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 powołanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 ustawy mogą stanowić: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.
W niniejszej sprawie wnoszący skargę kasacyjną Jan R. w podstawie kasacyjnej zarzucił w pierwszym rzędzie naruszenie przez Sąd przepisów prawa materialnego wymienionych w tej podstawie. W świetle materiału dokumentacyjnego rozpoznawanej sprawy zarzut ten uznać należy za chybiony. Sąd I instancji wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie naruszył art. 129 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. 2002 nr 147 poz. 1230 ze zm./. Przepis ten w ustępie 1 stanowi, iż "dotychczasowi funkcjonariusze pożarnictwa stają się strażakami Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli w ciągu 1 miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wyrażą na to pisemną zgodę". Skarżący zgodę taką złożył i stał się strażakiem Państwowej Straży Pożarnej. Według zaś ustępu 2 cyt. art. 129 strażacy, o których mowa w ust. 1 - to znaczy ci z dotychczasowych funkcjonariuszy pożarnictwa, którzy w trybie ust. 1 art. 129 stali się strażakami PSP - zachowują ciągłość służby. Oznacza to, że zaliczane im są okresy pełnienia służby w dotychczasowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej jakie posiadali na dzień wejścia w życie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Jan R. zakwestionował świadectwo służby wystawione w dniu 30 sierpnia 1996 r. przez Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. wskutek nie zaliczenia mu do okresów innej służby uprawniającej do wysługi lat - jak podał w podstawie kasacyjnej - "okresu służby przez dorozumienie na podstawie mianowania od dnia 1 stycznia 1978 r. do 31 maja 1981 r. w charakterze funkcjonariusza pożarnictwa w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Hutnictwa przy Instytucie Metali Nieżelaznych w G., który był zawodową jednostką ochrony przeciwpożarowej" oraz "okresu służby od dnia 31 stycznia 1988 do 2 czerwca 1991 tj. okresu służby we Wspólnocie Energetyka i Węgiel Brunatny w W. polegającej na pozostawieniu skarżącego w dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W. w rozumieniu przepisu par. 2 pkt 1-5 zarządzenia MSW z dnia 4 marca 1975 r. w sprawie zasad pełnienia służby przez funkcjonariuszy pożarnictwa /M.P. nr 9 poz. 48/ w związku z art. 12 ust. 6 dekretu z dnia 27.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa. W tym też zakresie domagał się skarżący sprostowania przedmiotowego świadectwa służby. Żądanie to nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. W momencie wystawienia przez Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. świadectwa służby z 30.08.1996 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23.06.1992 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 51 poz. 236 ze zm./, które w par. 4 ust. 3 pkt 1 stanowiło, że do okresu uprawniającego do dodatku za lata służby wlicza się okresy służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz okresy służby w charakterze członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa oraz funkcjonariusza pożarnictwa.
Nie może więc ulegać wątpliwości, że oprócz służby w PSP zaliczane były do okresu uprawniającego do wzmiankowanego dodatku tylko okresy służby w wymienionych w powołanej normie jednostkach organizacyjnych. Zgodnie z ust. 6 i 7 cyt. par. 4 omawianego rozporządzenia ustalenia lat służby dokonuje się na podstawie dokumentów potwierdzających okresy /służby/, o których mowa w ust. 3, przy czym jeżeli w aktach strażaka brak jest dokumentacji potwierdzającej okresy służby, o których mowa, to jest on obowiązany dokumenty takie przedłożyć. Wynika z tego, że organ wystawiający świadectwo służby pod rządami ww. rozporządzenia mógł zaliczyć do okresu służby uprawniającej do wysługi lat tylko okresy służby pełnionej w innych jednostkach ochrony przeciwpożarowej znajdujące potwierdzenie w stosownych dokumentach. Nie mógł poza oparciem się na dowodzie z dokumentów przeprowadzać na tę okoliczność postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie. Skarżący w okresie od dnia 1.01.1978 r. do dnia 31.05.1981 r. nie pełnił służby jako funkcjonariusz pożarnictwa w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej przy Instytucie Metali Nieżelaznych w G. Wskazuje na to w sposób jednoznaczny wystawiona na tę okoliczność przez Instytut Metali Nieżelaznych w G. dokumentacja jak choćby pismo z dnia 29.03.2003 r. skierowane do Jana R. W piśmie tym Instytut rozgranicza wyraźnie dwa okresy dotyczące zatrudnienia skarżącego w okresie od 01.1978 r. do 31.11.1987 r. I tak w okresie od 1.01.1978 r. do 31.05.1981 r. był on zatrudniony zgodnie z umową o pracę na stanowisku samodzielnego referenta do spraw przeciwpożarowych w Inspektoracie Ochrony Przeciwpożarowej przy Instytucie Metali Nieżelaznych, a od 1.06.1981 r. do 30.11.1987 r. był zawodowym funkcjonariuszem pożarnictwa w wymienionym Inspektoracie czyli w tym okresie pełnił służbę w rozumieniu par. 4 ust. 3 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 22.06.1992 r. Błędny jest przy tym pogląd wyrażony w skardze kasacyjnej jakoby stosunek służbowy w omawianym okresie nawiązał się w przypadku skarżącego w sposób dorozumiany. W owym czasie bowiem obowiązywał dekret z dnia 27.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa /Dz.U. nr 50 poz. 321 ze zm./, który w art. 1 ust. 2 wyraźnie stanowił, że stosunek służbowy funkcjonariuszy pożarnictwa nawiązywał się na podstawie mianowania, a mianowanym funkcjonariuszem pożarnictwa - podczas zatrudnienia w Instytucie Metali Nieżelaznych - został Jan R. dopiero na podstawie aktu mianowania z dnia 25.05.1981 r.
Nie wykazał także skarżący, że i w drugim z wymienionych w skardze kasacyjnej okresie /od 31.01.1988 do 2.06.1991/ pozostawał w służbie jako funkcjonariusz pożarnictwa. Na okoliczność służby Jana R. we Wspólnocie Energetyka i Węgiel Brunatny jak i pozostawania w dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej tej Wspólnoty nie ma w aktach sprawy żadnego miarodajnego dokumentu. Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 11.05.1998 r. (...) oddalającego apelację Jana R. od wyroku Sądu Rejonowego dla W.-P. z dnia 5.12.1996 r. (...) stwierdził, że Jana R. nigdy nie łączył stosunek pracy ze Wspólnotą Energetyka i Węgiel Brunatny. Podobne stanowisko zajął w tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 27.11.2000 r. II SA/Ka 1900/00 oddalającego skargę Jana R. na decyzję (...) Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 26.09.1996 r. dotyczącą wysokości odprawy emerytalnej. Sąd stwierdził, że skarżący został zwolniony z dniem 31.01.1988 ze służby w Przedsiębiorstwie Budownictwa Węglowego o czym świadczy fakt wydania mu przez to Przedsiębiorstwo świadectwa pracy. Skarżący nie kwestionuje tego, że od 1 lutego 1988 r. już w tym zakładzie nie pracował, ani zaprzecza także, że został z tego Przedsiębiorstwa zwolniony. W konsekwencji w ocenie sądu dla przyjęcia ciągłości służby skarżący musiałby udowodnić, iż zaczął ją pełnić u innego pracodawcy, a w szczególności we Wspólnocie Energetyka i Węgiel Brunatny. W tym czasie obowiązywał dekret z dnia 27.12.1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa, w świetle którego stosunek służbowy funkcjonariusza pożarnictwa nawiązywał się na podstawie mianowania. Takim aktem co do okresu od 1 lutego 1988 r. do 2 czerwca 1991 r. Jan R. jednak nie dysponuje. Nie ulega - według Sądu - wątpliwości, iż w tym okresie skarżący nie świadczył pracy na rzecz Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny /która uległa likwidacji w marcu 1990 r./ oraz nie pobierał z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. Gdyby zdaniem Sądu skarżący pozostawał jak twierdzi w służbie to w piśmie Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych w K. z dnia 4.06.1991 r. nie byłoby mowy o przyjęciu go do służby w Komendzie Rejonowej Straży Pożarnej w G. z dniem 1.06.1991 r. a ewentualnie wyrażona byłaby zgoda na przeniesienie czy też przyjęcie z innej jednostki straży pożarnej /względnie z resortowej jednostki organizacyjnej ochrony przeciwpożarowej/. Powołany wyrok jest prawomocny i pozostaje w obrocie prawnym i nie ma podstaw by ustalenia w nim dokonane kwestionować. W materiale dowodowym sprawy nie znajduje też oparcia teza postawiona przez skarżącego o pełnieniu przez niego w spornym okresie służby w zakresie operacyjno-technicznym w rozumieniu par. 2 pkt 5 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 4.03.1975 r. w sprawie zasad pełnienia służby przez funkcjonariuszy pożarnictwa /M.P. nr 9 poz. 48 ze zm./. Na tę okoliczność bowiem żadnych przekonujących dowodów nie przedstawiono.
Nie jest też zasadny postawiony zaskarżonemu wyrokowi zarzut naruszenia Wytycznych nr 9 Komendanta Głównego Starzy Pożarnych z dnia 15 grudnia 1976 r. w sprawie niektórych zasad dotyczących mianowania, przenoszenia i zwalniania ze służby funkcjonariuszy pożarnictwa. Wytyczne te nie są przepisami prawa powszechnie obowiązującego i przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji Ś. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 22.10.2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny ich nie stosował.
W skardze kasacyjnej w punktach oznaczonych nr II i III zarzucono sądowi zaniechanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów z punktach tych wymienionych. Treść uzasadnienia skargi kasacyjnej wskazywałaby, że zamiarem skarżącego było postawienie Sądowi zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Nie zostało to jednak wyartykułowane w podstawie kasacyjnej przez wskazanie konkretnej normy prawnej z tego zakresu, tj. przepisu czy przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponieważ to przepisy tej ustawy regulują postępowanie przed sądem administracyjnym i w ramach nimi zakreślonych Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego doń aktu administracyjnego. Brak wskazania konkretnych przepisów jako podstaw kasacji uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu merytoryczne odniesienie się w tym zakresie. Nie mógł też Sąd wziąć pod uwagę złożonego w dniu 3.11.2004 r. pisma procesowego stanowiącego uzupełnienie skargi kasacyjnej sporządzonej i wniesionej przez pełnomocnika skarżącego adwokata Pawła W. Pismo to zostało sporządzone i podpisane przez Jana R. i w zakresie w jakim przeredagowuje ono zarzuty postawione w podstawach kasacyjnych oraz formułuje nowe zarzuty pod adresem zaskarżonego wyroku nie może być przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 175 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego chyba, że zachodzą okoliczności wymienione w par. 2 tego przepisu co w tej sprawie nie miało miejsca. Skarga kasacyjna stosownie do treści art. 176 powołanej ustawy winna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnej i ich uzasadnienie, to znaczy ogólnie mówiąc wskazanie konkretnej normy prawa materialnego lub procesowego, której naruszenie wnoszący skargę kasacyjną zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu Sądu I instancji. Oznacza to, że podstawy kasacyjne muszą być wskazane w skardze kasacyjnej w momencie wnoszenia jej do Sądu. Mogą być one uzupełnione przez ten sam podmiot, który sporządził skargę kasacyjną - adwokata lub radcę prawnego - ale musi to nastąpić w granicach terminu zakreślonego do wniesienia skargi kasacyjnej. Po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej strony w myśl postanowień art. 183 par. 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogą tylko przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych, nie mogą natomiast przytaczać nowych podstaw kasacyjnych. W omawianym przypadku, jak wykazano, uzupełnienie skargi kasacyjnej w zakresie podstaw kasacyjnych sporządził i podpisał Jan R. nie mający do dokonania tych czynności umocowania ustawowego.
Powyższe wskazuje, że skargi kasacyjnej Jan R. nie można uznać za zasadną i z tego względu na podstawie art. 184 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało ją oddalić.