OSK 1827/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Województwa, uznając, że uchwała o przekształceniu szpitala wymagała konsultacji ze związkami zawodowymi i prawidłowego określenia terminu likwidacji oddziałów.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Województwa od wyroku WSA, który stwierdził nieważność uchwały Sejmiku Województwa o przekształceniu szpitala. Głównym zarzutem było naruszenie art. 19 ustawy o związkach zawodowych (brak konsultacji) oraz art. 43 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (nieprawidłowe określenie terminu likwidacji oddziałów). NSA oddalił skargę, potwierdzając zasadność tych zarzutów, choć z częściowo odmiennym uzasadnieniem niż WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Województwa Dolnośląskiego od wyroku WSA we Wrocławiu, który stwierdził nieważność uchwały Sejmiku Województwa dotyczącej przekształcenia Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały, zarzucając naruszenie art. 19 ustawy o związkach zawodowych (brak konsultacji ze związkami) oraz art. 43 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (nieprawidłowe określenie terminu likwidacji oddziałów i brak opinii gmin/powiatów). WSA uznał uchwałę za nieważną z powodu naruszenia art. 19 i art. 43 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Skarga kasacyjna Województwa podtrzymywała argumentację o braku obowiązku konsultacji ze związkami zawodowymi w przypadku uchwały o charakterze indywidualnym oraz o prawidłowym określeniu terminu likwidacji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że uchwała o przekształceniu zakładu opieki zdrowotnej podlega konsultacji ze związkami zawodowymi (art. 19 ustawy o związkach zawodowych), a także że uchwała naruszała art. 43 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej poprzez nieprawidłowe określenie terminu zakończenia działalności likwidowanych jednostek. Sąd podkreślił, że uchwała o przekształceniu jest aktem normatywnym prawa miejscowego, a jej charakter prawny uzasadnia zastosowanie art. 19 ustawy o związkach zawodowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała o przekształceniu zakładu opieki zdrowotnej wymaga konsultacji ze związkami zawodowymi.
Uzasadnienie
Uchwała o przekształceniu zakładu opieki zdrowotnej jest aktem normatywnym prawa miejscowego, który dotyczy spraw objętych zadaniami związków zawodowych, w tym interesów socjalnych i zawodowych pracowników. Nowelizacja art. 19 ustawy o związkach zawodowych rozszerzyła zakres konsultacji na akty jednostek samorządu terytorialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.z.z. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
Nakłada obowiązek konsultacji założeń i projektów aktów prawnych z organizacjami związkowymi, jeśli dotyczą one zadań związków zawodowych. Dotyczy to również aktów jednostek samorządu terytorialnego.
u.z.o.z. art. 43 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
Wymaga, aby uchwała o przekształceniu lub likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej określała termin zakończenia działalności likwidowanych jednostek, nie wcześniej niż 3 miesiące od daty podjęcia uchwały.
Pomocnicze
u.z.o.z. art. 43 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przy wydawaniu rozporządzenia i podejmowaniu uchwały o przekształceniu zakładu, jeżeli w wyniku przekształcenia ma nastąpić likwidacja lub istotne ograniczenie poszczególnych rodzajów działalności.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
u.s.w. art. 82c § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
u.z.z. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
u.z.z. art. 4
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
u.z.z. art. 6
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
u.z.o.z. art. 46 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
u.z.o.z. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
u.z.o.z. art. 36
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
u.o.a.n. art. 9 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała sejmiku województwa o przekształceniu publicznego zakładu opieki zdrowotnej wymaga konsultacji ze związkami zawodowymi na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Uchwała narusza art. 43 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, ponieważ nie określa precyzyjnie terminu zakończenia działalności likwidowanych jednostek.
Odrzucone argumenty
Uchwała o przekształceniu ma charakter indywidualny i nie podlega konsultacji ze związkami zawodowymi. Uchwała prawidłowo określa termin zakończenia działalności poprzez odwołanie do terminu ustawowego. Nie ma obowiązku zasięgania opinii wszystkich gmin i powiatów, których mieszkańcy korzystają ze świadczeń.
Godne uwagi sformułowania
Uchwała o przekształceniu zakładu opieki zdrowotnej winna być zaopiniowana w trybie art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Zaskarżona uchwała dotknięta jest taką wadliwością z racji [...] niedochowania w procesie legislacyjnym tej uchwały trybu konsultacji jej projektu lub założeń z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi. Określenie tego terminu ma znaczenie zarówno organizacyjne dla samego szpitala, jak i dla pacjentów. Natomiast zakwestionowana uchwała nie określa terminu likwidacji oddziałów w powyższy sposób.
Skład orzekający
Izabella Kulig - Maciszewska
sprawozdawca
Stanisław Nowakowski
członek
Włodzimierz Ryms
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązek konsultacji ze związkami zawodowymi przy uchwałach samorządu dotyczących przekształceń zakładów opieki zdrowotnej oraz wymóg precyzyjnego określania terminów likwidacji w uchwałach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia zakładu opieki zdrowotnej i interpretacji przepisów z początku lat 2000.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w kontekście restrukturyzacji placówek medycznych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i medycznym.
“Czy przekształcenie szpitala wymaga zgody związków zawodowych? NSA wyjaśnia.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 1827/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-07-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Izabella Kulig - Maciszewska /sprawozdawca/ Stanisław Nowakowski Włodzimierz Ryms /przewodniczący/ Symbol z opisem 6202 Zakłady opieki zdrowotnej 6403 Skargi organów nadzoru na uchwały sejmiku województwa w przedmiocie ... (art. 82 ustawy o samorządzie województwa) Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Wr 2383/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2004-07-09 Skarżony organ Sejmik Województwa Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tezy Uchwała sejmiku województwa o likwidacji bądź przekształceniu publicznego zakładu opieki zdrowotnej wymaga konsultacji ze związkami zawodowymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms, Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr), Stanisław Nowakowski, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 lipca 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Wr 2383/03 w sprawie ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 29 sierpnia 2003 r. [...] w przedmiocie przekształcenia Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 9 lipca 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Wr 2383/03 stwierdził nieważność zaskarżonej przez Wojewodę [...] uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 29 sierpnia 2003 r. Nr [...], w przedmiocie przekształcenia Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. J. Gromkowskiego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Wojewoda [...] działając na podstawie art. 82c ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) wniósł o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 29 sierpnia 2003 r. Nr [...] W skardze wskazano, że po przeprowadzeniu postępowania nadzorczego stwierdzono, że uchwała ta została podjęta z istotnym naruszeniem art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) oraz art. 43 ust. 3 w zw. z ust. 2a, a także art. 46 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm.). Uzasadniając zarzut naruszenia art. 19 ustawy o związkach zawodowych wskazano, że w myśl tego przepisu organizacja związkowa ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Zdaniem Organu nadzoru zakres ten został określony pozytywnie w ust. 1 przywołanego wyżej art. 19 powołanej ustawy. Zakres zadań związków zawodowych określają natomiast przepisy ogólne ustawy o związkach zawodowych, tj. art. 1 ust. 1, art. 2, art. 6. W świetle tych przepisów, zadania związków zawodowych obejmują reprezentację i ochronę praw, interesów zawodowych i socjalnych ludzi pracy, obronę ich godności, interesów materialnych i moralnych, zbiorowych i indywidualnych, tworzenie korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku. W tym zakresie mieszczą się niewątpliwie interesy zawodowe i socjalne pracowników likwidowanych oddziałów (sprawy związane z zatrudnieniem, warunkami pracy i płacy). Wobec powyższego, zaskarżona uchwala winna być zaopiniowana w trybie art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Ponadto, zdaniem Organu nadzoru, nie ma znaczenia w sprawie, że przedmiotowa uchwała jest aktem prawnym konkretnym i indywidualnym, gdyż ustawodawca w powołanym przepisie posługuje się zbiorczą kategorią aktu prawnego dla określenia aktów uważanych przez niego za podlegające opiniowaniu. Nie precyzuje przy tym, czy pojęcie to obejmuje tylko akty prawne będące źródłem norm powszechnie obowiązujących, czy również akty norm wewnętrznie obowiązujących lub nawet indywidualnych. Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia także wykładnia historyczna tego zapisu. Zdaniem Organu nadzoru, ustawa ogranicza obowiązek opiniowania aktów prawnych nie ze względu na ich generalny lub indywidualny charakter, ale ze względu na ich treść. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 43 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wskazano, że skoro Szpital im. J. Gromkowskiego obejmuje swoim działaniem obszar Województwa Dolnośląskiego, to przed podjęciem uchwały powinny być zasięgnięte opinie gmin i powiatów z terenu tego województwa, a tego nie uczyniono. Zarzut naruszenia art. 46 pkt 1 lit. c ustawy o zakładach opieki zdrowotnej uzasadniano tym, że porównanie treści uchwały Rady Społecznej z badaną uchwałą prowadzi do wniosku, że co innego było opiniowane przez Radę, a co innego zostało uchwalone przez Sejmik. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa Dolnośląskiego wniósł o jej oddalenie wskazując, że odnośnie zarzutu naruszenia art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych decydujące znaczenia mają dwie kwestie: wykładnia zakresu pojęciowego "zadań związków zawodowych" oraz wykładnia zakresu pojęciowego "aktów prawnych". Pierwsze z tych pojęć jest określone w art. 1, art. 2, art. 4 i art. 6 ustawy o związkach zawodowych w sposób bardzo ogólny. Konieczne jest więc odniesienie się do przepisów regulujących tryb działania w danej sytuacji. Sprowadza się to w niniejszej sprawie do ustalenia zakresu pojęciowego "aktu prawnego". Zdaniem Marszałka Województwa uznanie, że w przepisie tym chodzi o wszystkie akty prawne, o ile są związane z zadaniami związków zawodowych, prowadziłoby do sparaliżowania pracy zarówno wskazanych w przepisie organów, jak i samych związków zawodowych. Marszałek podkreślił ponadto, że wprowadzona zmiana w art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych miała na celu umożliwienie związkom zawodowym udział w tworzeniu prawa, ale takiego, które ma charakter powszechnie obowiązującego. Zwrócił też uwagę, że Rozdział 3 ustawy o związkach zawodowych odrębnie reguluje uprawnienia w sprawach indywidualnych, odrębnie w sprawach sporów zbiorowych i odrębnie w zakresie stanowienia prawa. Z powyższego należy wywieźć, że chodzi w tym przepisie tylko o akty prawa powszechnie obowiązującego. Nie jest takim aktem zaskarżona uchwała, gdyż dotyczy wyłącznie tego szpitala i jego pracowników, ma zatem charakter indywidualny. Za nieuzasadniony uznano także zarzut naruszenia art. 43 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, bowiem zwrócono się o opinię do trzech organów, a to w świetle opinii Ministerstwa Zdrowia jest wystarczające. Równie nieuzasadniony – stwierdził Marszałek – jest zarzut sprzeczności między podjętą przez Radę Społeczną uchwałą a zaskarżoną uchwałą. Projekt przedstawiony Radzie Społecznej Szpitala w uzasadnieniu wyraźnie wskazywał, iż utworzenie oznaczonych stanowisk i wydziałów zamiejscowych związane jest z uchwałą o likwidacji Szpitala im. Rydygiera. Stwierdzając nieważność przedmiotowej uchwały Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, iż ustawodawca wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, nie określił rodzaju naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń, przykładowo – w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podejmowania uchwał, etc. W ocenie Sądu I instancji zaskarżona uchwała dotknięta jest taką wadliwością z racji – jak słusznie wywiódł Organ nadzoru – niedochowania w procesie legislacyjnym tej uchwały trybu konsultacji jej projektu lub założeń z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi, o czym mowa w treści art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 853 ze zm.), a także naruszenia art. 43 ust. 1 i 3 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. W świetle art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, organizacja związkowa reprezentatywna w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz.U. Nr 100, poz.1080), zwanej dalej "ustawą o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych", ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Nie dotyczy to założeń projektu budżetu państwa oraz projektu ustawy budżetowej, których opiniowanie regulują odrębne przepisy. Dokonując wykładni literalnej przedmiotowego przepisu trzeba stwierdzić, iż do przesłanek warunkujących wdrożenie przewidzianego trybu konsultacji (opiniowania) należy ustalenie, czy założenia i projekt dotyczą aktu prawnego, czy przyszły akt prawny odnosi się do zakresu objętego zadaniami związków zawodowych oraz, czy dana organizacja związkowa, która ma uczestniczyć w tej formie w wydawaniu aktu prawnego jest reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu I instancji – nie budzi wątpliwości, iż zaskarżona uchwała, na mocy której Sejmik Województwa postanowił zlikwidować poradnię kardiologiczną oraz oddział chorób wewnętrznych i gastroenterologii, winna być zaopiniowana w trybie, o jakim mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Nie można podzielić stanowiska, Marszałka Województwa, iż wprowadzona zmiana art. 19 ust. 1 tej ustawy, zawęziła pojęcie aktu prawnego. Obecna redakcja tego przepisu znacząco rozszerza bowiem to pojęcie. Art. 11 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, stanowi, że "Ustrój zakładu opieki zdrowotnej oraz inne sprawy dotyczące jego funkcjonowania nie uregulowane w ustawie określa statut". Jest to swego rodzaju delegacja ustawowa dająca podmiotowi, który utworzył taki zakład, prawo do stanowienia statutu. Pojęcie uchwały o przekształceniach w zakładzie opieki zdrowotnej stanowi podstawę do podjęcia uchwały o zmianie statutu w zakładzie opieki zdrowotnej. W ust. 2 tego przepisu wskazano, że "W statucie zakładu opieki zdrowotnej określa się w szczególności: 1) nazwę zakładu odpowiadającą zakresowi udzielanych świadczeń, 2) cel i zadania zakładu, 3) siedzibę i obszar zakładu, 4) rodzaj i zakres udzielanych świadczeń, 5) organy zakładu i strukturę organizacyjną, 6) formy gospodarki finansowej". Statut określając rodzaje i zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych określa prawa jednostki do korzystania ze świadczeń. Jest to zatem przepis powszechnie obowiązujący prawa miejscowego. Przedmiotowa uchwała dotyczy jednak nie samego statutu lecz przekształceń, które legną dopiero u podstaw zmiany statutu. Dotyczy więc ona "opiniowania założeń" do aktu prawnego, jakim jest statut. Wywody stron odnoszące się więc do tego czy zaskarżona uchwała jest czy nie jest aktem prawnym nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Analizując treść cytowanego przepisu w kontekście drugiej przesłanki tzn. objęcia przedmiotu regulacji danego aktu prawnego – zadań związków zawodowych, należy zauważyć, iż przepis ten zawiera w istocie generalne odesłanie w pierwszym rzędzie do Rozdziału 1 "Przepisy ogólne" ustawy o związkach zawodowych, tj. art. 1 ust. 1, art. 4 i art. 6, w których zostały zamieszczone normy prawne określające zadania związków zawodowych. W tej zaś materii w art. 1 ust. 1 ustawy postanowiono, że związek zawodowych jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Związki zawodowe – w myśl art. 4 reprezentują pracowników i inne osoby, o których mowa w art. 2 (a zatem również emerytów, rencistów, osoby bezrobotne), a także bronią ich godności, praw oraz interesów materialnych i moralnych, zarówno zbiorowych, jak i indywidualnych. Nadto – współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku. Wskazać należy, iż stosownie do art. 8 powoływanej ustawy, związki zawodowe kontrolują przestrzeganie przepisów dotyczących interesów pracowników, emerytów, rencistów, bezrobotnych i ich rodzin. Należy się zgodzić ze stanowiskiem Marszałka Województwa, że Rozdział 3 ustawy o związkach zawodowych odrębnie reguluje uprawnienia związków zawodowych w sprawach indywidualnych, odrębnie w sprawach sporów zbiorowych i odrębnie w zakresie stanowienia prawa i że właśnie art. 19 ust. 1 tej ustawy dotyczy szeroko podjętego stanowienia prawa. Nie zmienia to jednak w niczym oceny zasadności skargi. Pozostaje bowiem poza sporem, że skoro przedmiot zaskarżonej uchwały pozostaje w gestii związków zawodowych (a tak niewątpliwie jest w sprawie) i jeżeli związki zawodowe mają prawo opiniowania założeń do aktów prawnych, to przy podjęciu zaskarżonej uchwały, jak słusznie zarzuca organ nadzoru, doszło do naruszenia prawa poprzez pominięcie opinii związków zawodowych. Odnosząc się do kolejnego zarzutu, należy zauważyć, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej "rozporządzenie lub uchwała o likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej powinny określać sposób i formę zapewnienia osobom korzystającym z rodzajowo oznaczonych świadczeń zdrowotnych likwidowanego zakładu, dalsze, nieprzerwane udzielanie takich świadczeń bez istotnego ograniczenia ich dostępności, nie wcześniej niż 3 miesiące od daty wydania rozporządzenia lub podjęcia uchwały o likwidacji". W ust. 2 tego przepisu zawarto zapis, że "projekt rozporządzenia lub uchwały o likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej, wymaga opinii wojewody oraz opinii właściwych organów gminy i powiatu, których ludności zakład udziela świadczeń zdrowotnych, a także sejmiku województwa, jeśli zasięg działania zakładu obejmuje województwo lub jego znaczą część". Znaczący jest też zapis zamieszczony w ust. 3 art. 43 stanowiący, że "przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio przy wydawaniu rozporządzenia i podejmowaniu uchwały o przekształceniu zakładu, jeżeli w wyniku przekształcenia ma nastąpić likwidacja lub istotne ograniczenie poszczególnych rodzajów działalności zakładu i udzielanych świadczeń zdrowotnych". Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż zaskarżona uchwała narusza powołane wyżej przepisy, poprzez brak opinii gmin i powiatów Województwa Dolnośląskiego, których mieszkańcy korzystali lub mogli korzystać ze świadczeń zlikwidowanych oddziałów. W szczególności nie do zaakceptowania jest supozycja by ustalać miejsca zamieszkania pacjentów i choćby do tych gmin i powiatów zwracać się o opinie. Nie można także podzielić zarzutu skarżącego, co do sprzeczności przedmiotowej uchwały z art. 46 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. W przedmiotowej uchwale Nr 13/2003 Rady Społecznej Szpitala, pozytywnie odniesiono się do wszystkich planowanych zmian. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyło Województwo Dolnośląskie zarzucając mu, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że powinien zostać zastosowany w odniesieniu do uchwały w przedmiocie przekształcenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej oraz art. 43 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, poprzez niewłaściwą interpretację względem zasad oznaczania terminu zakończenia działalności zakładu opieki zdrowotnej w odniesieniu do daty wejścia w życie uchwały o przekształceniu zakładu. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż w całości podtrzymuje swoje wywody zawarte w treści odpowiedzi na skargę. Dodaje ponadto, że wykładnia funkcjonalna art. 11 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, prowadzi do wniosku, iż statut zakładu opieki zdrowotnej (w założeniu ustawodawcy) ma mieć charakter wewnętrzny, jako akt precyzujący zakres działania oraz zasady funkcjonowania i strukturę organizacyjną, skierowany przez organ, który utworzył zakład opieki zdrowotnej do tego zakładu. Taki wniosek potwierdza również – zdaniem skarżącego – analiza całościowa ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Tym samym nie jest możliwe powoływanie się na przepisy statutu przez jednostki korzystające ze świadczeń zakładu bezpośrednio i formułowanie na ich podstawie swoich uprawnień i roszczeń. Z powyższych względów nie sposób – jak podkreśla skarżący – zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż uchwała o przekształceniu samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej winna zostać zakwalifikowana jako "założenia" do projektu aktu prawa miejscowego, który winien zostać poddany konsultacji zgodnie z ustawą o związkach zawodowych. Rozwijając natomiast zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, wskazano, iż zaskarżona uchwała, wbrew treści tego przepisu, zawiera jedynie datę jej wejścia w życie, czego nie można utożsamiać z datą zakończenia działalności likwidowanych jednostek organizacyjnych zakładu opieki zdrowotnej, którego uchwała dotyczyła. Wobec braku wspomnianej daty, należało zatem zastosować przepis ustawowy, tj. działalność winna ulec zakończeniu w terminie 3 miesięcy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie podtrzymując wciąż dotychczasowe stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu bowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Dokonana przez Sąd wykładnia art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. z 2001 r. Dz.U. Nr 79, poz. 854 z późn. zm.) jest prawidłowa i zasadnie Sąd uznał, iż w przypadku uchwały o przekształceniu zakładu opieki zdrowotnej zastosowanie ma powyższy przepis. Wprawdzie nie można podzielić zaprezentowanego przez Sąd poglądu, iż konieczność taka wynika z faktu, że przedmiotowa uchwała stanowi "założenie" do zmian przepisów powszechnie obowiązujących prawa miejscowego jakim jest statut zakładu opieki zdrowotnej, jednak mimo tego błędnego stanowiska orzeczenie odpowiada prawu. Jak to podniesiono zarówno w skardze kasacyjnej, jak i w jej odpowiedzi na skargę podstawowe znaczenie ma tutaj określenie charakteru prawnego przedmiotowej uchwały o przekształceniu zakładu opieki zdrowotnej. Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 z późn. zm.) w art. 36 stanowi, że tworzenie, przekształcenie i likwidacja publicznego zakładu opieki zdrowotnej następuje w drodze rozporządzenia właściwego organu administracji rządowej albo w drodze uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, chyba że przepisy ustawy lub przepisy odrębne stanowią inaczej, uwzględniając w szczególności sprawy wskazane w art. 38 i 43 ustawy. W jednym przepisie prawnym wymieniono kilka podmiotów uprawnionych do podjęcia aktu dotyczącego utworzenia, przekształcenia i likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Nie ma wątpliwości, że zasady ogłoszenia aktu jak i jego ranga uzależnione są od podmiotu, który akt ten wydaje. Minister zobowiązany będzie do wydania rozporządzenia i stosownie do art. 9 pkt 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. Nr 62, poz. 718) do ogłoszenia go w dzienniku ustaw. Jest to niewątpliwie akt normatywny. Skoro tak, to nie ma uzasadnionych powodów by przyjmować, że akty prawne dotyczące tworzenia, przekształcenia i likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej wydawane przez jednostki samorządu terytorialnego nie są aktami normatywnymi i nie będą podlegały ogłoszeniu jako akty prawa miejscowego. Ustawodawca uznał bowiem, że są to doniosłe sprawy dotykające nieokreślonego bliżej kręgu osób i wymagają stosownej rangi aktu prawnego. Tak więc z samego charakteru podjętej uchwały wynika konieczność zastosowania powołanego przepisu art. 19 ustawy o związkach zawodowych o ile dotyczy ona zadań związków zawodowych. Należy bowiem mieć na uwadze nowelizację tego przepisu, która ma fundamentalne znaczenie. Przepis ten zmieniony nowelą z dnia 24 stycznia 2002 r. wprowadza unormowanie polegające na tym, że związki zawodowe nie tylko mają prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Zmienia to w sposób istotny także zakres spraw objętych zadaniami związków zawodowych. Zadania związków zawodowych dotyczą bowiem projektów i założeń ustaw i aktów wykonawczych do tych ustaw, ale także aktów jednostek samorządu terytorialnego. Nie wymaga to szczególnego uzasadnienia. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wyjaśnił zakres zadań związków zawodowych jaki wiąże się z uchwałą o przekształceniu publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Przy czym nie może tu mieć znaczenia podnoszony w skardze kasacyjnej zarzut, że chodzi o takie akty, które wprost odnoszą się do działalności związków zawodowych, ponieważ w zakresie aktów prawnych wydawanych przez jednostki samorządu terytorialnego to jest niemożliwe z uwagi na skalę zadań związków zawodowych w zestawieniu z zakresem zadań organów samorządowych. Stwierdzić więc należy, iż akt prawa miejscowego przekształcający publiczny zakład opieki zdrowotnej odnosi się wprost do działalności związków zawodowych, a jedynie zakres tych zadań jest zawężony w stosunku do aktu prawnego rangi ustawowej. Nie jest również zasadny zarzut błędnej interpretacji art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Stosownie do tego przepisu przedmiotowa uchwała o przekształceniu szpitala powinna określić m.in. termin zakończenia działalności likwidowanych jednostek nie wcześniej niż 3 miesiące od daty podjęcia uchwały. "Określić termin" tzn. wskazać konkretną datę, bądź skonkretyzowany termin wskazany w dniach, miesiącach lub latach. Należy przy tym wskazać, że określenie tego terminu ma znaczenie zarówno organizacyjne dla samego szpitala, jak i dla pacjentów. Natomiast zakwestionowana uchwała nie określa terminu likwidacji oddziałów w powyższy sposób. Odwołuje się bowiem do "terminu ustawowego", który w powołanym przepisie nie został określony. Przepis ten, jak to wskazano wyżej, zakreślał jedynie jego dolną granicę, a więc można uznać, że każdy termin po upływie 3 miesięcy jest terminem "ustawowym". Natomiast, jak to już podniesiono, ustawodawca obliguje organ decyzyjny do sprecyzowania terminu likwidacji zakładu opieki zdrowotnej. W takiej sytuacji należało uznać, iż zakwestionowana uchwała narusza powołany przepis art. 43 ust. 1 ww. ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Zwłaszcza, co słusznie podniósł Sąd I instancji, że nie skorelowano terminu likwidacji oddziałów z terminem wejścia w życie uchwały o przekształceniu szpitala. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wprawdzie uzasadnienie orzeczenia zawiera błędne poglądy, ale sam wyrok odpowiada prawu i w związku z tym na zasadzie art. 184 ww. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI