OSK 1780/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że nakładanie obowiązku dostarczenia dokumentów w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych powinno odbywać się w formie postanowienia, a nie decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy garażu. NSA rozpatrywał kwestię prawidłowości procedury stosowanej przez organy, w szczególności czy nakładanie obowiązku dostarczenia dokumentów powinno odbywać się w formie postanowienia (jako uzupełnienie materiału dowodowego) czy decyzji. Sąd uznał, że WSA prawidłowo stwierdził nieważność decyzji organów, które zastosowały niewłaściwą formę, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy garażu, stwierdzając ich nieważność z powodu rażącego naruszenia prawa. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów Prawa budowlanego, w szczególności art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 81c. Sąd pierwszej instancji uznał, że nakładanie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen powinno odbywać się w formie postanowienia, a nie decyzji, ponieważ jest to czynność dowodowa, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W przeciwnym razie organ sam sobie zamyka drogę do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Stwierdził, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dopuszcza wydanie decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, ale nie nakaz dostarczenia dokumentów, które same w sobie nie legalizują robót. NSA odrzucił argumenty skargi kasacyjnej dotyczące utrwalonej praktyki organów i nowelizacji przepisów, podkreślając, że sąd ma obowiązek kontrolować zgodność z prawem. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego mogły żądać dokumentów na podstawie art. 81c Prawa budowlanego, ale w formie postanowienia. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość wyroku WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ nadzoru budowlanego powinien zastosować formę postanowienia, a nie decyzji, ponieważ jest to czynność mająca na celu uzupełnienie materiału dowodowego, a nie merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie
Nakładanie obowiązku dostarczenia dokumentów jest czynnością dowodową, która nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Właściwą formą dla takich czynności jest postanowienie, zgodnie z art. 104 Kpa. Dopiero po zebraniu materiału dowodowego organ może wydać decyzję.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
pkt. 1 - możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych po zgromadzeniu materiału dowodowego; pkt. 2 - możliwość wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, ale nie nakaz dostarczenia dokumentów; pkt. 3 - możliwość nałożenia obowiązku przedstawienia projektu zamiennego.
p.b. art. 81c § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Uprawnienie organów do żądania od uczestników procesu budowlanego przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w drodze postanowienia, w przypadku wątpliwości co do jakości wyrobów lub stanu technicznego obiektu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 51 § 1a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 67
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. w.t. art. 12 § 7
Rozporządzenie z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nadzoru budowlanego powinien stosować formę postanowienia do nakładania obowiązku dostarczenia dokumentów, a nie decyzji. Art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie pozwala na nakazanie dostarczenia dokumentów, a jedynie wykonania czynności naprawczych. Art. 81c Prawa budowlanego pozwala na żądanie dokumentów w drodze postanowienia, ale nie stanowi podstawy do merytorycznego rozstrzygania sprawy.
Odrzucone argumenty
Organy nadzoru budowlanego mogły nakazywać dostarczenie dokumentów w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż taka była praktyka i potwierdza ją późniejsza nowelizacja. Sąd pierwszej instancji przekroczył swoje kompetencje, błędnie interpretując przepisy i dopasowując pogląd do stanu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w rozumieniu art. 104 Kpa, jest uzupełnieniem materiału dowodowego i dlatego właściwa jest tu forma postanowienia a nie decyzji. Dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz, ocen organ nadzoru budowlanego w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albo na podstawie pkt. 2 tego przepisu, co w konsekwencji daje możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego dopuszcza jedynie możliwość wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem w wyznaczonym terminie, co może dopiero doprowadzić do wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych. Nie oznacza on obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, gdyż te jako takie nie mogą doprowadzić robót do stanu zgodnego z prawem.
Skład orzekający
Roman Hauser
przewodniczący
Małgorzata Stahl
członek
Anna Żak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących formy czynności organów nadzoru budowlanego (postanowienie vs decyzja) przy nakładaniu obowiązków dowodowych w postępowaniu o wznowienie robót budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją Prawa budowlanego z 2003 roku, choć zasady interpretacyjne mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę organów i inwestorów. Wyjaśnia różnicę między postanowieniem a decyzją w kontekście dowodowym.
“Postanowienie czy decyzja? Kluczowa różnica w prawie budowlanym.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 1780/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-06-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Żak /sprawozdawca/ Małgorzata Stahl Roman Hauser /przewodniczący/ Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane IV SA 714/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-08-26 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tezy 1. Nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w rozumieniu art. 104 Kpa, jest uzupełnieniem materiału dowodowego i dlatego właściwa jest tu forma postanowienia a nie decyzji. Dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz, ocen organ nadzoru budowlanego w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ albo na podstawie pkt 2 tego przepisu, co w konsekwencji daje możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. 2. Uprawnienie organów określone w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nie dotyczy sytuacji usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości /art. 66 i art. 67 tej ustawy/, ponieważ te zagadnienia zostały uregulowane w rozdz. 6 Prawa budowlanego zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser, Sędziowie NSA Małgorzata Stahl, Anna Żak /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 714/03 w sprawie ze skargi E. i E. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn.akt.7/IV SA 714/03 , po rozpoznaniu skargi E. i E. W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2003r. w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych – 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grójcu z dnia 21 sierpnia 2001r. nr [...] oraz decyzji mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2002r. nr [...]; 3. uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 czerwca 2001r. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Grójcu decyzją z dnia 17 czerwca 2002r. na podstawie art.51 ust.1a i art.55 ust.1 pkt.3 Prawa budowlanego z 1994r. udzielił Tomaszowi Modlińskiemu pozwolenia na dokończenie robót budowlanych prowadzonych przy budowie garażu i jednocześnie zobowiązał go do prowadzenia budowy pod nadzorem osoby posiadającej kwalifikacje zawodowe, prowadzenia dziennika budowy, uzyskania pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, że inwestor wykonał garaż na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 31 lipca 1998r wydanego przez Burmistrza Gminy i Miasta w Grójcu. Decyzja ta / i utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji / została jednak uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7.10.1999r. w sprawie [...] wobec niekonstytucyjności przepisu par.12 ust.7 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ wskazał, że budynek garażu powstał przed uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę, dlatego nie można uznać, że jest to samowola budowlana. Jednocześnie ustalił, że inwestor odstąpił od warunków pozwolenia na budowę i dlatego postanowieniem z dnia 3 listopada 2000r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie garażu, a następnie decyzją z dnia 15 stycznia 2001r. nakazał częściową rozbiórkę garażu celem doprowadzenia go stanu zgodnego z projektem w zakresie wysokości budynku. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołań stron, decyzją z 29 czerwca 2001r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 sierpnia 2001r. nakazał inwestorowi : opracowanie w zakreślonym terminie : dokumentacji geodezyjnej, powykonawczej obiektu oraz inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej części wykonanej oraz projektu architektoniczno - budowlanego na dokończenie robót. Na skutek zaskarżenia tej decyzji Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 stycznia 2002r. uchylił decyzje organu I instancji i zobowiązał inwestora do złożenia inwentaryzacji wykonanych robót z orzeczeniem ich prawidłowości, inwentaryzacji geodezyjnej z odległościami od granic sąsiedniej nieruchomości i opinii dot. zacienienia budynku na nieruchomości sąsiadów – małż. W.. Inwestor przedłożył te dokumenty. Wynikało z nich , że obiekt będzie spełniał wymogi sztuki budowlanej po wykonaniu : ściany kolankowej z pustaków o wysokości min.30 cm, rynien i rur spustowych, wrót stalowych i obróbek blacharskich. Nadto z dokumentów wynikało, że garaż nie będzie zacieniał budynku mieszkalnego małż. W., gdyż jest niższy niż odległość do budynku sąsiada. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania małż. W. decyzją z dnia 28 stycznia 2003r. w oparciu o art.138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 21 sierpnia 2001r.Organ II instancji stwierdził, że zasadnie organ I instancji prowadził postępowanie w trybie art.50 i 51 Prawa budowlanego, w toku którego inwestor został zobowiązany do przedłożenia określonych dokumentów i obowiązek ten wykonał. Zatem zgodnie z art.51 ust.1a organ I instancji był zobowiązany do wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w oparciu , o które inwestor będzie mógł kontynuować prace budowlane. E. i E. małż. W. wnieśli skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art.5 ust.1 pkt.6 przez to, że decyzja uniemożliwi im wykorzystanie działki zgodnie z przeznaczeniem tj. wykorzystaniem pod zabudowę mieszkaniową, naruszenie art.48 Prawa budowlanego przez nie zastosowanie go w sprawie, naruszenie art.51 ust.1 a Prawa budowlanego przez zezwolenie na kontynuowanie robót budowlanych pomimo, że nie wykonano w terminie wszystkich obowiązków określonych decyzją Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31.01.02r. a także naruszenie prawa procesowego tj. art.7,8,10,16, i 77 par.1 i 4 kpa. W uzasadnieniu skargi małż. W. twierdzili, że T. M. w 1995r. rozpoczął prace budowlane przy budowie garażu, ale pod pretekstem wykonywania ogrodzenia. Na skutek ich interwencji właściwy organ decyzją z dnia 18.10.1995r.nakazał zmianę przedmiotowego ogrodzenia w części obejmującej wysokość powyżej 0,60m od poziomu gruntu na ażurowe. Inwestor kontynuował prace budowlane i wykonał mur o wysokości 4m. Po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę garażu wystąpili z wnioskiem do organu nadzoru budowlanego o jego rozbiórkę, gdyż według nich jest to samowola budowlana. W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 sierpnia 2004r. /7/IV SA 714/03/ uznając skargę za zasadną stwierdził , iż postępowanie organów nadzoru budowlanego było prowadzone od dłuższego czasu wadliwie, dlatego konieczne było zastosowanie w sprawie środków przewidzianych w art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu wyeliminowania decyzji, wprawdzie nie zaskarżonych, gdyż zapadłych na wcześniejszym etapie postępowania, ale wydanych z naruszeniem prawa. Decyzja organu I instancji zezwalająca na kontynuowanie robót budowlanych wydana w trybie art.51 ust.1 a Prawa budowlanego była konsekwencją wcześniejszej decyzji zobowiązującej inwestora do przedłożenia dokumentów wskazanych w decyzji Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2002r. wydanej na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego. Decyzją tą organ II instancji uchylił decyzję powiatowego inspektora nadzoru budowlanego opartą na tej samej podstawie prawnej i rozstrzygnął sprawę merytorycznie, bowiem w jego ocenie obowiązki nałożone na inwestora przez organ I instancji były nieprecyzyjnie określone. Organy nadzoru budowlanego miały prawo nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, jednak powinny to uczynić w formie postanowienia a nie decyzji i na podstawie art.81 c ust.2 i 4 a nie na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego. Postanowienie takie ma charakter dowodowy. Nakładając na inwestora obowiązek dostarczenia wskazanych dokumentów w drodze decyzji na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego tamuje sobie możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, bowiem drugi raz w oparciu o ten przepis organ nie może wydać już decyzji. Doprowadzenie wykonywanych lub wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, może odbyć się tylko przez nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, a nie przez dostarczenie dokumentów. Z tych względów, w ocenie Sądu decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grójcu z dnia 21 sierpnia 2001r jak i decyzja organu II instancji z dnia 31 stycznia 2002r. zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisu art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tych decyzji na podstawie art.156 par.1 pkt.2 kpa. Jako wadliwą, wydaną z naruszeniem art.51 ust.1 pk.1 Prawa budowlanego, Sąd uznał decyzję organu II instancji – Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 czerwca 2001r.wydaną po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 5.01.2001r., ponieważ w istocie była nakazem rozpatrzenia sprawy w trybie art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego, poprzez nałożenie obowiązków, mimo prawidłowych ustaleń organu I instancji, że przy realizacji budynku doszło do istotnych odstępstw od projektu i tylko przez rozbiórkę /częściową/ obiekt można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem z uwagi na posadowienie garażu w granicy gdzie wysokość obiektu ma zasadnicze znaczenie. Uchylenie w/w decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29.06.2001r.i stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia 31 stycznia 2002r. oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 sierpnia 2001r. świadczy o wadliwości prowadzonego postępowania. Taki tok wydawanych decyzji miał bezpośredni wpływ na wydanie decyzji pozwalającej na wznowienie robót budowlanych oraz zaskarżonej decyzji organu II instancji utrzymującej ją w mocy, co skutkować musiało uchyleniem obu decyzji, ponieważ z ich uzasadnienia wynikało, że inwestorowi udzielono takiego pozwolenia wobec wykonania obowiązków nałożonych decyzją organu nadzoru budowlanego z dnia 31 stycznia 2002r., która została przez Sąd uznana za nieważną. Sąd uznał, ze zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art.51 ust.1a Prawa budowlanego. Pełnomocnik T. M. – radca prawny T. S. wniósł skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku wnosząc o jego uchylenie i merytoryczne rozpoznanie sprawy poprzez oddalenie skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2003r. Skarżący zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie naruszenie przepisów prawa materialnego – art.51 ust.1 pkt.2 i ust.4, art.81 c ust.2 i 4 Prawa budowlanego oraz prawa procesowego – art.156par.1 pkt.2 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż Sąd błędnie przyjął, że w sprawie winien być zastosowany art.81c, bowiem takie stanowisko pozostaje w oczywistej sprzeczności z utrwalonym orzecznictwem NSA, dowodzi nieznajomości przez skład orzekający procedury obowiązującej w tego rodzaju sprawach i przekracza kompetencje Sądu. NSA wielokrotnie oddalał skargi na decyzje organów nadzoru budowlanego wydane na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego w brzmieniu przed nowelizacją z 11 lipca 2003r. W oparciu o ten przepis praktyka nakazywania inwestorowi złożenia zamiennej dokumentacji była powszechnie stosowana. Wprowadzenie, po nowelizacji w art.51 ust.1, punktu.3 przewidującego opracowanie dokumentacji zamiennej pośrednio dowodzi słuszności takiego postępowania. Poza tym jeśli zobowiązany na podstawie art.81 c nie będzie chciał opracować dokumentacji zamiennej lub nie będzie ona opracowana w terminie 2 miesięcy z uwagi na jej czasochłonność /art.50 ust.4 / to czy jak to wskazuje w skardze pełnomocnik "organ będzie musiał wydać decyzję w ciemno ?". Skarżący podkreślił , że art.81c, co wynika z ust.2 można stosować w razie uzasadnionych wątpliwości co do jakości jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Przepis ten nadaje się zatem do zastosowania raczej przed wydaniem decyzji w trybie art.66 lub 67 ust.1 Prawa budowlanego. W przypadku samowoli budowlanej obiekt obciążony jest wadą prawną, nie techniczną , co nie oznacza że niezgodnie ze sztuka budowlaną, choć i taka możliwość istnieje. Autor skargi kasacyjnej zgodził się ze stanowiskiem Sądu, iż obowiązek dostarczenia określonych dokumentów w drodze decyzji wydanej na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego tamuje możliwość nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, ale dopiero ustawodawca wadliwość tego przepisu usunął, wprowadzając do art.51 pkt.3 w ust.1. Rolą Sądu jest kontrola zgodności aktów administracyjnych z prawem a nie poprawianie tego prawa w wyrokach. Sąd zatem przekroczył swoje kompetencje. Nadto uzasadnienie wyroku jest niestaranne pod względem faktycznym jak i prawnym. Sąd nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy i na "siłę" dopasował pogląd do przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art.183 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U.nr 153, poz.1270/ , Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w par.2 art.183. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art.183 par.2 cyt. ustawy nie zachodzi w niniejszej sprawie, zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Sprowadza się ona w istocie do polemiki ze stanowiskiem sądu I instancji , co do dokonanej przez niego w przedmiotowym wyroku wykładni treści art.51 ust.1 pkt.2 oraz przepisu art.81 c ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Nie ma usprawiedliwionych podstaw zarzut skargi kasacyjnej, iż w oparciu o przepis art.51 ust.1.pkt.2 Prawa budowlanego w brzmieniu przed jego nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw / Dz.U.nr 80, poz.718/ organy nadzoru budowlanego mogły żądać od inwestora określonych dokumentów, ekspertyz i ocen oraz nakładać obowiązek ich przedstawienia w określonym terminie. Słusznie sąd I instancji stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grójcu z dnia 21 sierpnia 2001r. nr 156/01 oraz decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 stycznia 2002r. nr 43/02 jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa / art.156 par.1 pkt.2 k.p.a./. co w następstwie doprowadzić musiało do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Zauważyć należy, że przepis w/w art.51 ust.1 pkt.2 dopuszcza jedynie możliwość wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem w wyznaczonym terminie, co może dopiero doprowadzić do wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych. Nie oznacza on obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, gdyż te jako takie nie mogą doprowadzić robót do stanu zgodnego z prawem. Nie może być uznany za trafny argument skargi kasacyjnej, iż taka była dotychczasowa praktyka organów nadzoru budowlanego orzecznictwo sądowo-administracyjne oraz , że za słusznością takiego stanowiska przemawia wprowadzenie w drodze nowelizacji Prawa budowlanego do ust.1 art.51 punktu 3 przewidującego możliwość nałożenia na inwestora obowiązku przedstawienia projektu zamiennego. Po pierwsze sąd administracyjny powołany jest do kontroli zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem z punktu widzenia podstaw rozpoznania, to jest materiału faktycznego i obowiązującego stanu prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, a po drugie autor skargi kasacyjnej nie zauważa, że złożenie przez inwestora zamiennego projektu budowlanego w trybie powołanego wyżej art.51 ust.1 pkt.3 samo przez się nie daje podstaw do wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie jak słusznie to zauważył Sąd, organy nadzoru budowlanego nakładając na inwestora na podstawie art.51 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia określonych dokumentów zamknęły sobie drogę do wydania decyzji merytorycznej w trybie art.51 ust.1 Prawa budowlanego- czego autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje - a także naruszyły przepis art..81 c Prawa budowlanego. Nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów nie jest bowiem merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w rozumieniu art.104 kpa, jest uzupełnieniem materiału dowodowego i dlatego właściwa jest tu forma postanowienia a nie decyzji. Dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz, ocen organ nadzoru budowlanego w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy powinien podjąć decyzję na podstawie art.51 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego albo na podstawie pkt.2 tego przepisu, co w konsekwencji daje możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy garaż usytuowany jest w granicy z nieruchomością stanowiącą współwłasność małż. E.i E.W.. Natomiast z wyjaśnień E. W. złożonych na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że sporny garaż ma duże rozmiary –szerokość 11 m i wysokość 4,30m, natomiast jej nieruchomość ma tylko 16 m szerokości. Niezbędne jest wobec tego wnikliwe zbadanie zgodności wykonanego garażu z przepisami prawa budowlanego w tym warunkami techniczno- budowlanymi, a także nie można wyłączyć podstawowej zasady ogólnej zawartej w art.5 ust.1 ustawy Prawo budowlane. W rozpoznawanej sprawie zabrakło analizy tego czym/ w jakim zakresie/ zostały naruszone przepisy prawa budowlanego i w jaki sposób organ chce doprowadzić obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, a to stanowi podstawę rozstrzygnięcia na podstawie art.51ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego i dopiero w następstwie wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych. Decyzja udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych musi być oparta na ocenie, czy dany obiekt spełnia wszystkie wymagania techniczno-budowlane a także spełnia wymagania art.5 ust.1.Prawa budowlanego. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organy nadzoru budowlanego mogą żądać od inwestora określonych dokumentów, ekspertyz i ocen w oparciu o art.81c Prawa budowlanego właśnie dla rozstrzygnięcia sprawy w trybie art.51 ust.1.Prawa budowlanego. Przepis art.81 c został umieszczony w rozdziale 8 ustawy Prawo budowlane zatytułowanym – Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, dotyczącym właściwości tych organów. Umieszczony został zatem wśród przepisów kompetencyjnych, określających podział zadań i obowiązki organów nadzoru budowlanego. Ma on zapewnić prawidłowe wykonywanie zadań określonych w przepisach prawa budowlanego i dlatego uprawniono organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy nadzoru budowlanego w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów a także stanu technicznego obiektu budowlanego do nałożenia na uczestników procesu budowlanego w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Przepis ten daje uprawnienie do żądania od wszystkich uczestników procesu budowlanego przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, nie dając podstawy do merytorycznego rozstrzygania istoty sprawy administracyjnej, w której organ konkretyzuje sytuację prawną strony postępowania. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wbrew poglądom wyrażonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uprawnienie organów określone w art. 81c ust.2 Prawa budowlanego nie dotyczy sytuacji usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (art. 66 i 67 tej ustawy), ponieważ te zagadnienia zostały uregulowane w rozdz. 6 prawa budowlanego. Twierdzenia skargi kasacyjnej, że sąd I instancji przekroczył swoje kompetencje, skład orzekający nie zna procedury obowiązującej w tego rodzaju sprawach, uzasadnienie wyroku jest niestaranne pod względem faktycznym i prawnym, a Sąd na "siłę" dopasował pogląd do przepisów, posiadają cechy dowolności, nie mają oparcia w jakimkolwiek powołanym przepisie prawa i wykraczają poza zarzuty skargi kasacyjnej. Przypomnieć należy, że w przypadku skarg kasacyjnych w odniesieniu, do których obowiązuje wymóg wskazania szczegółowych podstaw skargi, udział fachowego pełnomocnika powinien skutkować formalną prawidłowością skargi a uzasadnienie powinno odnosić się do wskazanych konkretnych podstaw kasacyjnych. Z uwagi na powyższe, skarga kasacyjna jako nie mająca usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. nr 153, poz.1270/.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI