OSK 1764/04

OSK 1764/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Danuta Tryniszewska - Bytys /sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA 4995/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-08-27
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, Danuta Tryniszewska-Bytys /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. sygn. akt IV SA 4995/03 w sprawie ze skargi K. i P. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 31 października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania działalności powodującej pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażającej życiu lub zdrowiu ludzi oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K.
i P. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia
31 października 2003 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 26 maja 2003 r.
Nr I-6738/1/03/2538 odmawiającą wstrzymania działalności w zakresie usług motoryzacyjnych – napraw samochodów prowadzonych przez firmę Produkcyjno-Handlowo-Usługową "[...] w Łodzi (z powodu pogarszania stanu środowiska) – wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2004 r. w sprawie sygn. akt IV SA 4995/03 uchylił decyzje organów obu instancji i zasądził na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Z akt sprawy wynika, że w postępowaniu administracyjnym zostało ustalone, iż funkcjonowaniu spornego warsztatu towarzyszyły liczne nieprawidłowości, co wykazały kontrole przeprowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska
w dniach 7 i 22 maja 2003 r. W toku tych czynności stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu o 0,8 dB, prowadzenie ewidencji odpadów niezgodnie
z właściwymi przepisami, zaleganie z opłatami za gospodarcze korzystanie ze środowiska, wykonywanie uciążliwych napraw przy otwartych drzwiach garażowych.
Decyzją z dnia 26 maja 2003 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Łodzi na podstawie art. 364 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska
(Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) zwanej dalej p.o.ś., odmówił jednak wstrzymania działalności warsztatu napraw samochodu oceniając, że przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu jest niewielkie i nie może być uznane za powodujące pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrażające zdrowiu czy życiu ludzi. W ramach ochrony środowiska przekazał Prezydentowi Miasta Łodzi wyniki kontroli, które stosownie do art. 231 p.o.ś. powinny stanowić podstawę do wszczęcia postępowania
w sprawie wydania pozwolenia firmie "[...]" na emitowanie hałasu do środowiska. Postanowieniem z dnia 18 września 2003 r. właściciel warsztatu został zobowiązany do złożenia stosownego wniosku. Niezależnie od powyższego przedsięwzięcia, zostało
w dniu 26 maja 2003 r. wydane zarządzenie pokontrolne.
Po rozpoznaniu odwołań B. Ł.-Z., K. Z. oraz P. Z. (w których nie godzono się z zaprezentowaną oceną rozmiarów uciążliwości działalności usługowej na nieruchomości sąsiedniej, oceniając przeprowadzone kontrole jako tendencyjne i nierzetelne, na co miały wpływ powiązania rodzinne pomiędzy pracownikami Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska
w Łodzi a podmiotem poddanym kontroli) Główny Inspektor Ochrony Środowiska powołaną na wstępie decyzją z dnia 31 października 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy nie upoważniał do zastosowania regulacji z art. 364 ustawy p.o.ś. mimo stwierdzenia nieprawidłowości w funkcjonowaniu warsztatu naprawy samochodów, jego działalność nie powoduje bowiem pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach, jak też nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdzono m.in. brak podstaw do uznania, iż osoba, która w imieniu organu I instancji przeprowadzała kontrolę w warsztacie winna była podlegać wyłączeniu z udziału w postępowaniu
w związku z wystąpieniem istotnych wątpliwości co do jej bezstronności. Podkreślono, iż inspektor ochrony środowiska nie był kompetentny do oceny prawidłowości lokalizacji warsztatu, czy też badania legalności pozwolenia na budowę, na podstawie którego warsztat został wybudowany. Przywołano także regulację art. 231 p.o.ś., który to przepis stanowi podstawę do podjęcia działań przy przekroczeniu norm hałasu przez upoważniony organ, wskazując, iż odpowiednie czynności zostały podjęte.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.
i P. małż. Z. zarzucili decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nienależyte wyjaśnienie sprawy poprzez niedokładne zbadanie rozmiarów emisji spalin
z budynku warsztatu samochodowego i niepowołanie dowodu z opinii biegłego, jak też prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów administracji publicznej (dokonanie czynności dowodowych bez udziału i powiadomienia stron). Nadto zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 364 p.o.ś. przez nieustalenie, czy działalność warsztatu zagraża zdrowiu ludzi oraz niezakwalifikowanie warsztatu samochodowego do instalacji, o których mowa w art. 3 pkt 6 lit. "c" tej ustawy. Domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, nie uznając słuszności żadnego z podniesionych zarzutów. Zdaniem organu odwoławczego kontrole przeprowadzone w warsztacie nie były oględzinami, o których mowa w art. 79 k.p.a., w których skarżący mieliby prawo uczestniczyć. Badanie hałasu, czy emisji spalin nie wymagało korzystania z pomocy biegłych (pomiarów dokonał wyspecjalizowany podmiot). Uznano warsztat samochodowy za instalację, o której mowa w art. 3 pkt 6 lit. "c" p.o.ś. wskazując wszakże, iż instalacja taka nie wymaga pozwolenia na zasadzie art. 220 ustawy na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (emisja odbywa się w sposób niezorganizowany), jak też nie podlega zgłoszeniu na podstawie art. 153 ustawy. Jednocześnie wskazano, że przekroczenie przez warsztat dopuszczalnej normy hałasu o 0.8 dB nie mogło stanowić samodzielnej przesłanki do zastosowania sankcji z art. 364 p.o.ś., skoro naruszenie to nie pozwala nawet na wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej (wymagane minimum to przekroczenie dopuszczalnego poziomu o 1 dB).
Uznając zasadność skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając decyzje organów obu instancji podzielił zarzut nienależytego wyjaśnienia sprawy (naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Ustalił, że orzekające w sprawie organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny, czy istotnie działalność warsztatu prowadzonego przez Firmę Produkcyjno-Handlowo-Usługową "[...] w Łodzi przy ulicy [...], świadczącego usługi z zakresu naprawy pojazdów samochodowych nie powoduje znacznego pogorszenia środowiska lub zagrożenia dla życia lub zdrowia, co uzasadniałoby jej wstrzymanie na podstawie art. 364 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. W postępowaniu administracyjnym należało, zdaniem sądu, zbadać wszystkie rodzaje oddziaływania warsztatu na otoczenie i na podstawie wyników badań ocenić, czy oddziaływanie to znacznie pogarsza środowisko lub też, czy stanowi zagrożenie dla życia
i zdrowia ludzi. Wymaganych ustaleń nie poczyniono. Wprawdzie przeprowadzono pomiary hałasu emitowanego przez warsztat, jak też zwrócono uwagę na inne źródła negatywnego oddziaływania na środowisko (protokół kontroli z dnia 22 maja 2003 r.), niemniej nie dochowano wymaganej staranności przy badaniu emisji spalin towarzyszącej działalności warsztatu, co trafnie podnieśli skarżący.
Organy obu instancji, jak wskazał sąd w uzasadnieniu wyroku, nie ustosunkowały się do wielokrotnie podnoszonych przez inicjatorów postępowania istotnych kwestii związanych z funkcjonowaniem spornego warsztatu samochodowego, takich jak skażenie terenu paliwami, smarami, olejami, wytwarzanie odpadów, wykonywanie napraw samochodów na placu – co powoduje o wiele większą emisję hałasu niż badana wewnątrz warsztatu, czy odprowadzanie spalin nie przez instalację wentylacyjną, a rurami na zewnątrz garażu.
W ocenie sądu organy obu instancji błędnie uznały, iż problem emisji spalin przez warsztat nie wymaga szczegółowych analiz z tej przyczyny, iż w świetle przepisów Prawa ochrony środowiska sporny warsztat nie był zobowiązany do uzyskania pozwolenia na emisje zanieczyszczeń, ani nawet zgłoszenia tej działalności w trybie art. 153 ustawy. Dla przesłanek z art. 364 p.o.ś. bowiem kwestie te nie mają istotnego znaczenia. Istotne znaczenie ma to, czy podmiot, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy swoją działalnością pogarsza środowisko w znacznych rozmiarach lub, czy zagraża życiu lub zdrowiu ludzi. Jak wyłożono – istotą instrumentu, o którym mowa w art. 364 p.o.ś. jest wyeliminowanie wskazanych w tym przepisie skutków niezależnie od okoliczności, które je wywołały.
W sytuacji niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy sąd nie znalazł powodów do podzielenia oceny organów administracyjnych co do nieznacznego wpływu działalności spornego warsztatu na środowisko. Za uchybienie obu rozstrzygnięć uznał także niewskazanie sposobu zdefiniowania pojęć "znaczne pogorszenie środowiska" oraz "zagrożenie zdrowia lub życia ludzi".
Natomiast nie podzielono zarzutu braku opinii biegłego w sytuacji, gdy organy Inspekcji Ochrony Środowiska dysponują odpowiednio wykwalifikowaną kadrą przygotowaną merytorycznie do samodzielnej oceny zagadnień związanych ze sprawowaniem przez te organy funkcji kontrolnych. Przy tym zaznaczono, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie rozważenie ewentualnej potrzeby skorzystania z wiedzy biegłych. Sąd pierwszej instancji nie uznał słuszności zarzutu skarżących, iż przeprowadzając kontrolę warsztatu w dniu 22 maja 2003 r., bez uprzedniego zawiadomienia skarżących i pod ich nieobecność, organ I instancji naruszył ich uprawnienia procesowe, wynikające z art. 10 § 1 i art. 79 k.p.a. Podzielił w całości przywołane przez organ odwoławczy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 18 listopada 2003 r., sygn. akt IV SA 1157-1161/02, zgodnie z którym przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 982 z późn. zm.), regulujące tryb kontroli, wyłączają zastosowanie art. 79 § 1 k.p.a., co nie oznacza, iż prawo strony do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania administracyjnego, zagwarantowane
w art. 10 § 1 k.p.a., doznaje nieuzasadnionego uszczerbku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Ochrony Środowiska (reprezentowany przez radcę prawnego) zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 364 ustawy – Prawo ochrony Środowiska (Dz. U. Nr 62 z 2001 r.
poz. 627 ze zm.) przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jako błędne ocenił stanowisko sądu pierwszej instancji, iż regulacja art. 364 p.o.ś. ma zastosowanie do wszelkiego rodzaju podmiotów, o których mowa w art. 3 pkt 20 ustawy, niezależnie, czy dany podmiot jest zobowiązany do uzyskania pozwolenia na emisję zanieczyszczeń lub zgłoszenia działalności w trybie art. 153 p.o.ś. Zastosowana przez sąd wykładnia została oceniona jako naruszająca przepisy tytułu I i II ustawy. I tak
w art. 4 ustawa przewiduje powszechne korzystanie ze środowiska, zwykłe korzystanie ze środowiska oraz korzystanie, które wymaga uzyskania pozwolenia. W tym kontekście, jeżeli dla działalności będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji ustawa nie przewiduje uzyskiwania pozwolenia, należało przyjąć, że działalność taka w sposób ograniczony wpływa na środowisko i z założenia nie może tego rodzaju wpływ powodować pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach, czy też zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, tak samo jak powszechne korzystanie ze środowiska. Także podniesiono, że wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy IOŚ nie mają podstaw do przyjmowania kryteriów zdefiniowania pojęcia "znaczne pogorszenie środowiska" czy też "zagrożenie zdrowia lub życia ludzi". Ustawa nie wskazuje, jakie przekroczenia związane z korzystaniem ze środowiska powodują zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi nawet w przypadku korzystania ze środowiska, które wymaga pozwolenia. Co więcej –
w przypadku, gdy następuje przekroczenie w zakresie korzystania ze środowiska ponad wartości dopuszczone w pozwoleniu, przekroczenie to nie jest przesłanką do wstrzymania działalności, lecz przede wszystkim do wymierzenia kary. Wstrzymanie działalności
z powodu znacznego pogorszenia stanu środowiska lub zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi może wystąpić wtedy, gdy dochodzi do znaczącej ingerencji w środowisko. Logiczne jest zatem przyjęcie, że skoro dana działalność nie wpływa znacząco na środowisko, to nie można twierdzić, że w znacznym stopniu to środowisko pogorszyła. A zatem twierdzenia organów nie są gołosłowne, lecz wynikają z założeń ustawy, że zwykłe korzystanie ze środowiska (tj. takie, na które nie jest wymagane pozwolenie) w minimalnym stopniu wpływa na środowisko, wobec tego nie może pogorszyć jego stanu w znacznych rozmiarach. Organy nie mogły uzyskać żadnych danych dotyczących emisji, gdyż
w przedmiotowej sprawie występowała emisja niezorganizowana, co powodowało brak możliwości pomiaru tej emisji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zwanej dalej p.p.s.a.) skargę można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, którą podstawę zaskarżenia z powyżej powołanego art. 174 przyjmuje, jednakże jasno sprecyzował sam zarzut naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego – odpowiadający podstawie skargi kasacyjnej wyszczególnionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga w sprawie niniejszej, mimo zasygnalizowanych uchybień, odpowiada wymogom formalnym przewidzianym w art. 176 p.p.s.a. (por. T. Woś i inni "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Wyd. Lexis Nexis 2005, str. 558).
W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zawierała wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i wydanie wyroku oddalającego skargę, bez wskazania wyraźnie zakresu uchylenia (w całości, czy w części) – należało przyjąć, iż przedmiotem zaskarżenia pozostawało całe orzeczenie sądu pierwszej instancji (vide wyrok NSA z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt FSK 409/04 niepubl.; postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2004 r. sygn. akt OZ 252/04 niepublikowane).
Zgodnie z treścią art. 183 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres, zaś z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Ta ostatnia sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodziła, a postawiony zarzut naruszenia art. 364 ustawy – Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. nie jest trafny.
Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oznacza niewłaściwe odczytanie przez sąd przepisu – w takim przypadku skarżący powinien wskazać, jak zastosowany przepis powinien być rozumiany. Niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego oznacza dokonanie wadliwej subsumcji normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego. Zarzut naruszenia prawa materialnego może być sformułowany wówczas, gdy w ocenie skarżącego stan faktyczny został ustalony w sposób niewadliwy (vide wyroki NSA z dnia 24 maja 2004 r. sygn. akt FSK 78/04 oraz FSK 79/04 niepubl.). Przy tym podkreślić trzeba, że sąd administracyjny faktycznie nie stosuje przepisu prawa materialnego, a ocenia prawidłowość zastosowania prawa materialnego przez organy administracji publicznej.
W sprawie niniejszej, aczkolwiek wnoszący skargę kasacyjną zarzucił i błędną wykładnię wskazanego przepisu p.o.ś., i niewłaściwe jego zastosowanie, to w żaden sposób nie wykazał, na czym miałoby to niewłaściwe zastosowanie polegać.
Natomiast nie może zostać uznana za trafną mająca wskazywać na błędną wykładnię sądu przedstawiona przez wnoszącego skargę kasacyjną wykładnia art. 364 ustawy – Prawo ochrony środowiska, stanowiąca w istocie polemikę ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji. Przy tym wymaga przypomnienia, iż zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje obu instancji wydane w postępowaniu administracyjnym uznając, że organy orzekające nie wyjaśniły w sposób dostateczny sprawy, nie zbadały należycie, czy działalność spornego warsztatu samochodowego nie powoduje pogorszenia środowiska znacznych rozmiarów lub zagrożenia dla życia czy zdrowia ludzi – co uzasadniałoby zastosowanie regulacji powołanego art. 364 prawa ochrony środowiska.
Przepis ten stanowi: "Jeżeli działalność prowadzona przed podmiot korzystający ze środowiska albo osobę fizyczną powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wyda decyzję o wstrzymaniu tej działalności w zakresie, w jakim jest to niezbędne dla zapobieżenia pogarszaniu stanu środowiska".
Regulacja ta nie zawiera żadnych ograniczeń przedmiotowych i została zawarta
w tytule ogólnym nr VI ustawy – Prawo ochrony środowiska "Odpowiedzialność
w ochronie środowiska", w dziale III "Odpowiedzialność administracyjna". Przepisy tego działu (od art. 362 do art. 375) regulują odpowiedzialność wszystkich podmiotów korzystających ze środowiska, jeżeli negatywnie oddziaływują na środowisko w stopniu określonym w tym dziale. Przepis art. 364 dotyczy podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy albo osób fizycznych, bez różnicowania rodzaju ich działalności w zakresie korzystania ze środowiska (powszechne korzystanie ze środowiska, zwykłe korzystanie oraz korzystanie ze środowiska wymagające pozwolenia). Wynika to wprost z jego treści, bowiem odnosi się do działalności prowadzonej:
a) przez podmiot korzystający ze środowiska, albo
b) osobę fizyczną.
Podmiot korzystający ze środowiska w/g definicji ustawowej zawartej w art. 3 pkt 20 p.o.ś., to:
a) przedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, ze zm.) oraz osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, oraz osoby wykonujące zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki;
b) jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy – Prawo działalności gospodarczej;
c) osoba fizyczna niebędąca podmiotem, o którym mowa w lit "a", korzystająca ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.
Skoro ustawodawca w treści art. 364 obok osób fizycznych wyszczególnionych pod literą "c" art. 3 pkt 20 p.o.ś. (korzystających ze środowiska w zakresie wymagającym pozwolenia) wymienił nadto osoby fizyczne bez tego zastrzeżenia, to znaczy, że przedmiotowo zakres art. 364 odnosi zarówno do podmiotów wymagających pozwolenia na korzystanie ze środowiska, jak i innych, takiego pozwolenia niewymagających. Należy stwierdzić, iż przedmiotowo przepis art. 364 p.o.ś. odnosi się do każdej działalności, która powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagraża życiu
i zdrowiu ludzi. Inne działy ustawy odnoszą się do poszczególnych rodzajów ochrony środowiska (np. w tytule II dział nr II dotyczy ochrony powietrza, dział III – ochrony wód, dział V – ochrony przed hałasem, itp.) i stanowią w tym zakresie lex specialis (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 1994 r. w spr. sygn. akt IV SA 714/93, ONSA 1995/4/157 zachowujący aktualność także w obowiązującym stanie prawnym).
W regulacji art. 364 p.o.ś. jest istotne, czy podmiot, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy lub osoba fizyczna swoją działalnością powodują pogorszenie środowiska znacznych rozmiarów, lub czy działalność ta zagraża życiu albo zdrowiu ludzi. Negatywny wpływ na środowisko obejmuje w tej regulacji wszystkie rodzaje oddziaływania danego podmiotu na środowisko (jego globalny wpływ), zatem prowadzący postępowanie organ ma obowiązek badania rozmiarów wszystkich oddziaływań i ustalenia na podstawie wyników badań stopnia ich wpływu na środowisko. Ustawodawca nie wskazał kryteriów "pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach" ani definicji "zagrożenia zdrowia i życia", dlatego w każdej sprawie ta ocena musi być indywidualnie przeprowadzona i logicznie uzasadniona ze wskazaniem, jakie powody złożyły się na zakwalifikowanie pogorszenia stanu środowiska do "znacznych" rozmiarów, w odróżnieniu od rozmiarów "nieznacznych" i co przesądziło o ocenie, że dany wpływ na środowisko zagraża życiu ludzi lub zdrowiu.
Można postawić tezę, że punktem odniesienia powinny być standardy emisyjne, czyli dopuszczalne wielkości emisji (art. 3 pkt 33 ustawy), z reguły wynikające z przepisów wykonawczych do ustawy. Wszak zgodnie z art. 141 ust. 1 p.o.ś. eksploatacja instalacji lub urządzenia nie powinna powodować przekroczenia standardów emisyjnych. W art. 364 ustawodawca użył określenia "znacznych" rozmiarów, co oznacza, że pogorszenie stanu środowiska rozmiarów "nieznacznych" lub występujące, ale nie zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi, nie powoduje sankcji wstrzymania działalności danego podmiotu na podstawie tego przepisu. Jednocześnie trzeba pamiętać, że w sytuacji poprawy wpływu na środowisko, po stwierdzeniu, że przyczyny wstrzymania działalności ustały – z mocy art. 372 ust. 1 p.o.ś. uprawniony organ na wniosek zainteresowanego wyraża zgodę na podjęcie wstrzymanej działalności. Powyżej zaprezentowany przepis chroni więc podmioty korzystające ze środowiska przed nieodwracalnymi decyzjami, a cała regulacja przepisów ustawy realizuje jako główny cel ochronę środowiska i temu celowi służy m.in. art. 364 prawidłowo rozumiany przez Sąd pierwszej instancji. Dodać trzeba, że zgodnie z treścią art. 74 Konstytucji RP ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych, które mają wspierać działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy środowiska, a z mocy art. 86 ustawy zasadniczej – do dbałości o stan środowiska obowiązany jest każdy i każdy ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie na zasadach określonych w ustawie – Prawo ochrony środowiska.
W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej, iż w przedmiotowej sprawie występowała emisja niezorganizowana, co uniemożliwia jej pomiar – należy wskazać, że zgodnie z definicją wynikającą z art. 3 pkt 21 Prawo ochrony środowiska przez "pomiar" rozumie się również obserwacje i analizy.
Z wyżej wskazanych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.