OSK 1742/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-05
NSAinneWysokansa
zasiłek przedemerytalnybezrobocieustawa o zatrudnieniuprawo pracyzmiana decyzjiart. 155 KpaNSAsąd administracyjnyorzecznictwo

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o zasiłek przedemerytalny, potwierdzając, że warunek 100 zwolnionych pracowników dotyczy jednego zakładu pracy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Jadwidze S. zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości (160% zamiast 120%). Skarżąca argumentowała, że powinna otrzymać wyższy zasiłek, powołując się na przypadki innych osób oraz naruszenie zasady równości wobec prawa. Sądy obu instancji, w tym NSA, uznały, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który wymaga zwolnienia co najmniej 100 pracowników w jednym zakładzie pracy w ciągu 3 miesięcy. NSA potwierdził, że przepis ten odnosi się do jednego pracodawcy, a nie sumy zwolnień w różnych zakładach.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Jadwigi S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Ł. Decyzje te odmawiały zmiany ostatecznej decyzji Starosty Powiatu Z. przyznającej skarżącej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty podstawowej. Skarżąca domagała się przyznania zasiłku w wysokości 160%, powołując się na art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który przewidywał taką możliwość dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jeśli dotyczyło to co najmniej 100 pracowników w okresie 3 miesięcy na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Sądy administracyjne uznały, że warunek ten nie został spełniony, ponieważ w zakładzie pracy skarżącej zwolniono 67 pracowników, a nie 100. NSA potwierdził tę interpretację, podkreślając, że przepis dotyczy zwolnień u jednego pracodawcy. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa, wskazując, że wcześniejsze orzeczenia NSA przyznające wyższy zasiłek innym osobom mogły być błędne lub dotyczyć odmiennych stanów faktycznych, a organy administracji nie są związane oceną prawną wyrażoną w wyrokach dotyczących innych spraw. NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Warunek ten odnosi się do zwolnień u jednego pracodawcy (jednego zakładu pracy).

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu przepisu art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który mówi o "zakładzie pracy" (liczba pojedyncza) i podzielił stanowisko uchwały NSA OPS 10/02.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.z.p.b. art. 37j § ust. 5

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Warunek zwolnienia co najmniej 100 pracowników w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące odnosi się do jednego zakładu pracy (jednego pracodawcy).

u.z.p.b. art. 37j § ust. 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Podstawowa wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120% kwoty zasiłku podstawowego.

Kpa art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna może być zmieniona lub uchylona za zgodą strony, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie może być stosowany z naruszeniem prawa materialnego.

Ppsa art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 37j § ust. 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów administracji publicznej.

u.NSA art. 30

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. - o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

k.p. art. 3

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Warunek 100 zwolnionych pracowników w art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu dotyczy jednego zakładu pracy. Brak podstaw do zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 Kpa, gdy nie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a przepisy materialne nie przewidują uznaniowości. Różne rozstrzygnięcia w podobnych sprawach nie naruszają zasady równości wobec prawa, jeśli jedno z nich jest błędne.

Odrzucone argumenty

Skarżąca powinna otrzymać zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty podstawowej, gdyż spełniała przesłanki z art. 37j ust. 5 ustawy. Odmowa przyznania wyższego zasiłku narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) z uwagi na inne orzeczenia NSA. Zmiana decyzji ostatecznej jest możliwa na podstawie art. 155 Kpa z uwagi na słuszny interes strony, nawet jeśli nie ma podstaw materialnoprawnych.

Godne uwagi sformułowania

"przepis ten w swej treści obowiązywał do dnia 31 grudnia 2000 r." "organ administracji był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu tylko w tej sprawie, której dotyczyło orzeczenie." "nie można mówić, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając decyzję organu naruszył przepisy proceduralne dokonując rozważań o braku przesłanek skutkujących możliwością zastosowania art. 155 Kpa przez organ administracji." "nie można mówić również o naruszeniu art. 32 Konstytucji RP przez fakt, że w obrocie prawnym pozostaje 6 decyzji o odmiennym stanowisku."

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

członek

Elżbieta Stebnicka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (warunek 100 zwolnionych pracowników dotyczy jednego zakładu pracy) oraz stosowanie art. 155 Kpa w kontekście słusznego interesu strony i prawa materialnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania decyzji (rok 2000/2001) i specyficznych przepisów dotyczących zasiłków przedemerytalnych, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów, zwłaszcza w kontekście warunków dotyczących masowych zwolnień. Pokazuje też, jak sądy podchodzą do zasady równości wobec prawa w kontekście odmiennych orzeczeń.

Czy 100 zwolnionych pracowników to jeden zakład pracy? NSA rozstrzyga spór o zasiłek przedemerytalny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1742/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-05-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Elżbieta Stebnicka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
III SA/Łd 579/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-06-28
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 6 poz 56
art. 37j ust. 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Elżbieta Stebnicka (spr.), Protokolant Mariusz Bartosiak, po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2005 na rozprawie w Izbie Ogólnoadministarcyjnej skargi kasacyjnej Jadwigi S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA/Łd 579/04 w sprawie ze skargi Jadwigi S. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 18 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Skarbu Państwa /kasa Naczelnego Sądu Administracyjnego/ kwotę 120 zł /sto dwadzieścia/ tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Jadwigi S. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 18 sierpnia 2003 r., (...), utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu Z. z dnia 24 czerwca 2003 r. w przedmiocie odmowy zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia 3 stycznia 2001 r. dotyczącej przyznania jej zasiłku przedemerytalnego.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia sąd podał, że organy obu instancji słusznie uznały, iż brak jest podstaw do zmiany decyzji Starosty Powiatu Z. z dnia 3 stycznia 2001 r. w oparciu o przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z akt sprawy wynika, że Jadwiga S. w dniu 28 grudnia 2000 r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako bezrobotna i złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia 3 stycznia 2001 r. Starosta Powiatu Z. przyznał skarżącej prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 29 grudnia 2000 r. w wysokości 536,10 zł miesięcznie tj. 120 % kwoty zasiłku podstawowego. Jadwiga S. w dniu 4 czerwca 2003 r. złożyła wniosek o zmianę decyzji Starosty Powiatu Z. z dnia 3 stycznia 2001 r., na podstawie art. 155 Kpa, żądając przyznania prawa do zasiłku w wysokości stanowiącej równowartość 160 % zasiłku podstawowego. Starosta Powiatu Z. decyzją z dnia 24 czerwca 2003 r. odmówił zmiany własnej decyzji. Organ, uzasadniając wskazane rozstrzygnięcie podniósł, że w myśl art. 155 Kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona lub uchylona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zgodnie z przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasiłek w wysokości 160 % zasiłku podstawowego przysługuje osobie nie zamieszkałej w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym tylko jeśli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Przesłanka ta w wypadku Jadwigi S. nie została spełniona, gdyż jej zakład pracy nie rozwiązał stosunku pracy ze 100 pracownikami w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące. Jednocześnie organ nie przychyla się do poglądu wyrażonego przez skarżącą, w myśl którego dla oceny wystąpienia wskazanej przesłanki warunkującej przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonym wymiarze należy zsumować ilość zwolnionych pracowników z całego terenu działania jednego powiatowego urzędu pracy. W tym miejscu organ powołuje się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r., OPS 10/02, w której sąd dokonał wykładni art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którą warunek w postaci rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami, odnosi się do jednego zakładu pracy, tego z którego dana osoba została zwolniona.
Odwołując się od decyzji Starosty z dnia 24 czerwca 2003 r. Jadwiga S. wskazała, że w 6 sprawach o tożsamym stanie faktycznym, na skutek orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyznane zostało prawo do zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji pokreślił, że art. 37j ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, statuuje generalną zasadę, w myśl której wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120 % zasiłku podstawowego. Wyjątki od tej regulacji są zawarte w art. 37j ust. 3 i ust. 5 ustawy i przewidują, iż osoby które spełniają dodatkowe warunki określone w przepisach uzyskują prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % zasiłku podstawowego. Przepis ten w przekonaniu organu nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż powiat Z., którego mieszkanką jest Jadwiga S., nie posiadał statusu powiatu uznanego za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym ani w jej zakładzie pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące nie rozwiązano stosunku pracy z grupą co najmniej 100 osób, które to okoliczności warunkują uzyskanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej w wysokości.
W skardze złożonej przez Jadwigę S. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 18 sierpnia 2003 r. podtrzymana została cała dotychczasowa argumentacja skarżącej. Ponadto podniesiony został zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa, ustanowionej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wobec faktu, przyznania sześciu innym osobom zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że możliwość zastosowania powoływanego przez stronę art. 155 Kpa do zmiany lub uchylenia decyzji występuje tylko w odniesieniu do decyzji, mających charakter uznaniowy. W wypadku gdy w przepisie prawa materialnego stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia ustawodawca nie przewidział tzw. "luzu decyzyjnego" to niedopuszczalna jest zmiana lub uchylenie takiej decyzji w oparciu o art. 155 Kpa. W razie przyjęcia odmiennego poglądu, możliwa byłaby zmiana decyzji z naruszeniem prawa materialnego na podstawie tylko i wyłącznie względów słusznościowych, co w przekonaniu sądu jest niedopuszczalne. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach: z dnia 1 marca 1996 r., III SA 362/95 /Monitor Podatkowy 1997 nr 3 str. 78/, z dnia 13 grudnia 1996 r., III SA 1207/95 /Lex nr 48678/ oraz z dnia 4 października 1999 r., IV SA 1459/97 /Lex nr 47884/. Przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w części dotyczącej zasad przyznawania zasiłku przedemerytalnego nie przewidują sytuacji aby organ administracji miał do wyboru gamę rozstrzygnięć albo możliwość wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Sąd podnosi, że bezsporną okolicznością jest fakt, iż w roku wydania decyzji przez organ I instancji, tj. w roku 2000 r., powiat Z. nie był uznany za obszar zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Ponadto sąd I instancji przychyla się do stanowiska powszechnie przyjętego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl którego art. 37 ust. 5 ustawy - przewidujący możliwość przyznania zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości, odnosi się do zwolnień pracowników z przyczyn dotyczących zakładu pracy przez jednego pracodawcę.
Analiza przepisu art. 37j ust. 5 prowadzi zatem do wniosku, iż podwyższony zasiłek przedemerytalny przysługuje tylko wówczas gdy zostało zwolnionych co najmniej 100 pracowników w ciągu trzech miesięcy u jednego pracodawcy. Przepis ten nie daje organowi administracji możliwości wyboru rozstrzygnięcia ani też nie uprawnia do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Jednocześnie sąd stwierdza, że w Zakładach "Z.", w których pracowała skarżąca, w okresie trzech miesięcy zwolniono 67 pracowników i tym samym nie została spełniona przesłanka przewidziana w art. 37j ust. 5 ustawy.
Sąd uznaje za bezzasadny zarzut skarżącej odnoszący się do naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Fakt, iż sześć osób, o których pisze skarżąca, uzyskało na skutek orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego podwyższony zasiłek przedemerytalny nie wpływa na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z treścią art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. - o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ organ administracji był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu tylko w tej sprawie, której dotyczyło orzeczenie. Organ, nie będąc związany oceną sądu w rozpatrywanej sprawie, nie był zdeterminowany w zakresie swego rozstrzygnięcia orzeczeniami wydanymi w toku odrębnych postępowań. Sąd nie podziela również poglądu skarżącej, iż jej słuszny interes przemawiał za tym, aby jej również przyznać podwyższony zasiłek. W sytuacji bowiem gdy interes ten jest niezgodny z obowiązującymi przepisami to nie można uznać go za słuszny i zasługujący na ochronę.
Sąd nie przychyla się także do prezentowanej przez skarżącą tezy, iż w toku postępowania naruszona została unormowana w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasada równości wobec prawa. Zasady tej nie można rozumieć w ten sposób, że skoro innym osobom znajdującym się w tej samej sytuacji, na skutek wniesionej przez nich skargi do NSA, przyznano zasiłek w podwyższonej wysokości, to skarżąca, która nie złożyła w ustawowym terminie odwołania od decyzji a następnie takiej skargi, również winna otrzymać taki zasiłek. Przyjęcie takiego stanowiska oznaczałoby, zdaniem sądu, że organ administracji rozstrzygając konkretną sprawę winien rozstrzygać tak samo wszystkie kolejne sprawy dotyczące tego samego stanu faktycznego nawet wtedy gdy pierwsze rozstrzygnięcie było błędne lub zostało wydane na skutek związania oceną prawną wyrażoną przez sąd w tej sprawie.
Błędna wykładnia przepisu dokonana przez sąd, na skutek której doszło do wydania rozstrzygnięcia korzystniejszego dla strony niż przy zastosowaniu wykładni uznanej za prawidłową, nie oznacza naruszenia zasady równości wobec prawa dla innego podmiotu.
W dniu 12 października 2004 r. pełnomocnik Jadwigi S. złożył skargę kasacyjną wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyznanie skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % zasiłku podstawowego, ewentualnie o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto strona skarżąca wnosi o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, a także o ustanowienie adwokata z terenu Warszawy do reprezentowania strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W skardze kasacyjnej podnoszony jest zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ poprzez nieuwzględnienie skargi i tym samym uznanie błędnej, nie znajdującej oparcia w przepisach prawa, interpretacji kwalifikowanego interesu strony. Ponadto zarzuca się skarżonemu wyrokowi uchybienie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 155 Kpa Kodeksu postępowania administracyjnego, skutkujące pozostawieniem w obrocie prawnym odmiennych w zakresie wysokości przyznanego zasiłku przedemerytalnego decyzji merytorycznych w tożsamych stanach faktycznych i prawnych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się, że celem toczącego się postępowania było ustalenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym wystąpiły szczególne przesłanki dyktowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony, które przemawiałyby za zmianą bądź uchyleniem decyzji ostatecznej, w myśl art. 155 Kpa. Strona skarżąca kwestionuje pogląd wyrażony w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, iż w postępowaniu na podstawie art. 155 Kpa stosuje się także przepisy prawa materialnego i bada czy decyzja jest zgodna z prawem czy też została wydana z jego naruszeniem. Odwołując się do literalnego brzmienia art. 155 Kpa, pełnomocnik skarżącej stwierdza, że decyzja w tym postępowaniu ma charakter uznaniowy gdyż wskazuje na to samo użycie wyrażanie "może" i tym samym zmiana lub uchylenie takiej decyzji pozostawiona jest uznaniu organu orzekającego /por. wyrok NSA IV SA 1515/96/. Słuszny interes strony wywodzony jest z prawa do uzyskania przez skarżącą świadczeń przedemerytalnych w tej samej wysokości co inni pracownicy zwolnieni w tych samych okolicznościach. Rozstrzygnięcie dokonane w przedmiotowej sprawie nie uwzględnia słusznego interesu strony a jego ocena w rozumieniu art. 155 Kpa została dokonana pobieżnie, co narusza zasadę określoną w art. 7 Kpa. Zarzuca się jednocześnie brak prawidłowej i wnikliwej analizy poczynionych ustaleń faktycznych i zebranego materiału dowodowego, a skarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ocenie pełnomocnika skarżącej nie gwarantuje postulowanej jedności działania organów administracyjnych oraz orzecznictwa administracyjnego.
W dniu 29 października 2004 r. Wojewoda Ł. złożył odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie. Organ uznaje zarzuty strony skarżącej oparte na naruszeniu art. 155 Kpa jak i art. 32 par. 1 Konstytucji RP jako bezzasadne. Odnosząc się do argumentacji podnoszonej przez Jadwigę S. podnosi, że nie ma żadnych podstaw aby twierdzić, że za uchyleniem zaskarżonej decyzji przemawia interes społeczny bądź słuszny interes strony, skoro decyzja organu I instancji przyznająca skarżącej prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % zasiłku podstawowego jest zgodna z przepisami prawa materialnego, co potwierdza uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 21 października 2002 r., OPS 10/02 i czego skarżąca nie kwestionuje nie podnosząc zarzutu naruszenia art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jednocześnie Wojewoda Ł. kwestionuje stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, twierdząc, iż z faktu, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie różne decyzje w zakresie wysokości przyznanego zasiłku przedemerytalnego w tożsamych stanach faktycznych i prawnych nie narusza zasady równości wobec prawa, skoro jedna z tych decyzji jest błędna i wydana z naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonując oceny decyzji administracyjnej odmawiającej zmiany decyzji na podstawie, której skarżąca nabyła prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % kwoty zasiłku, uznał, że decyzja jest prawidłowa, gdyż brak przesłanek do jej zmiany na podstawie art. 155 Kpa. Aby można było dokonać zmiany czy też uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 Kpa muszą być spełnione następujące przesłanki: 1/ strona na podstawie decyzji administracyjnej nabyła prawo i wyraża zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji; 2/ przepisy szczególne nie sprzeciwiają się tej zmianie lub uchyleniu decyzji; 3/ za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanki te muszą istnieć łącznie, aby organ administracji mógł w oparciu o powołany przepis zmienić lub uchylić ostateczną decyzję, gdyż celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 Kpa nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z punktu widzenia czy za zmianą /uchyleniem/ przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Stan faktyczny niniejszej sprawy ustalony przez organ administracji, a oceniany przez sąd orzekający jest bezsporny. Skarżąca spełnia warunki do otrzymania zasiłku przedemerytalnego na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56/ jak również bezsporna jest okoliczność, że rozwiązanie stosunku pracy ze skarżącą nastąpiło z przyczyn zakładu pracy. Natomiast skarżąca kwestionuje wysokość przyznanego zasiłku, twierdząc, że na podstawie art. 37j ust. 5 ustawy, winna otrzymać zasiłek przedemerytalny w wysokości 160 % kwoty bazowej. Decyzja, której zmiany żąda strona została wydana na podstawie art. 37j ust. 2 ustawy. W myśl art. 37j ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, wysokość zasiłku przedemerytalnego wynosi 120 % kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 z zastrzeżeniem ust. 3 i 5 art. 37j ustawy. Ustawą z dnia 30 marca 2000 r. - o zmianie ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. nr 31 poz. 384 ze zm./ został zmieniony ust. 5 art. 37j ustawy. W wyniku tej nowelizacji, która weszła w życie 6 maja 2000 r. przepis ten otrzymał następujące brzmienie: "zasiłek przedemerytalny, w wysokości określonej w ust. 3 przysługuje również osobie niezamieszkałej w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Przepis ten w swej treści obowiązywał do dnia 31 grudnia 2000 r., gdyż w wyniku nowelizacji ustawą z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz.U. nr 122 poz. 1323/, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r. Cały art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128/ otrzymał nowe brzmienie, w którym pominięto treść ust. 5. Ustawa ta po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /...../ /Dz.U. nr 154 poz. 1793/ nie przewiduje już zasiłków przedemerytalnych, a jedynie świadczenia przedemerytalne, które przyznawane są nowych warunkach z tym, że stosownie do art. 11 ust. 2 tej ustawy, osoby które zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. Dotyczy to osób zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy przed dniem 1 stycznia 2002 r., tj. do daty wejścia w życie tej ustawy. W sprawie niniejszej bezsporną okolicznością jest, że skarżąca została zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy po dniu 5 maja 2000 r., a zatem ocena jej uprawnień do ubiegania się o prawo do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37j ust. 5 tj. zasiłku w wysokości 160 % kwoty bazowej, jest dokonywana na podstawie tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji. W myśl art. 37j ust. 3 tej ustawy zasiłek w podwyższonej wysokości przysługuje osobom zamieszkujących w dniu nabycia prawa do tego zasiłku w powiatach uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem i stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Stosownie zaś do ust. 5 tego przepisu zasiłek przedemerytalny w tej wysokości przysługuje osobie, jeżeli stosunek pracy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami wykonującymi pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Z przepisu art. 37 ust. 5 wynika zatem, że prawo do podwyższonego zasiłku przedemerytalnego ma osoba, która została zwolniona w grupie pracowników zakładu pracy obejmujących 100 osób w ciągu 3 miesięcy i praca przez te 100 osób wykonana była na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Pozostaje zatem do rozważenia czy określony w art. 37j ust. 5 warunek rozwiązania stosunku pracy /stosunku służbowego/ z przyczyn zakładu pracy w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do jednego zakładu pracy i to do tego zakładu pracy, z którego została zwolniona została osoba występująca o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości. W przepisie tym chodzi o zakład pracy w znaczeniu pracodawcy w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy oraz art. 2 ust. 1 pkt 17 omawianej ustawy, a więc chodzi o jednostkę organizacyjną, która jest uprawniona do samodzielnego zatrudniania pracowników. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w przepisie tym wyraźnie użył słów "z przyczyn dotyczących zakładu pracy a nie "zakładów pracy", a zatem celem tego przepisu jest przyznanie podwyższonego zasiłku przedemerytalnego osobie, która znalazła się wśród 100 osób zwolnionych w jednym zakładzie pracy w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące, a nadto wykonujących pracę na terenie jednego powiatowego urzędu pracy. Pogląd odmienny, a mianowicie że rozwiązanie stosunku pracy z co najmniej 100 pracownikami odnosi się do wielu zakładów pracy na terenie jednego powiatowego urzędu pracy, nie znajduje uzasadnienia w przepisie art. 37j ust. 5 ustawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym przedmiocie zajęte stanowisko w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r., OPS 10/02 /ONSA 2003 Nr 2 poz. 44/. Mając powyższe na uwadze zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ polegający na błędnej wykładni art. 155 Kpa nie znajduje uzasadnienia. Interes społeczny czy słuszny interes strony jako przesłanka zastosowania art. 155 Kpa musi wynikać ze stanu faktycznego danej sprawy oraz stanu prawnego mającego zastosowanie w tej sprawie. Stan faktyczny sprawy nie budzi żadnych wątpliwości. Z dowodu znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że w zakładzie pracy, w którym pracowała skarżąca i rozwiązano z nią stosunek pracy, w okresie 3 miesięcy nie rozwiązano stosunku pracy ze 100 osobami, a zatem nie został spełniony podstawowy warunek z art. 37j ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. - o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./. W tej sytuacji nie można mówić, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając decyzję organu naruszył przepisy proceduralne dokonując rozważań o braku przesłanek skutkujących możliwością zastosowania art. 155 Kpa przez organ administracji. Nie można mówić również o naruszeniu art. 32 Konstytucji RP przez fakt, że w obrocie prawnym pozostaje 6 decyzji o odmiennym stanowisku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI