OSK 1669/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. od postanowienia WSA w Lublinie o odrzuceniu skargi, uznając, że zarząd nie posiadał interesu prawnego do jej wniesienia.
Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę, stwierdzając brak interesu prawnego skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie jest uprawniony do wniesienia skargi, a interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odrzuciło skargę Zarządu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. WSA uznał, że Zarząd Dróg Wojewódzkich nie posiadał interesu prawnego do wniesienia skargi, ponieważ zaskarżona decyzja nie dotyczyła jego sfery prawnej, a sam organ nie występował jako strona w postępowaniu administracyjnym w sposób uprawniający go do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 50 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawnionym do wniesienia skargi jest ten, kto ma w tym interes prawny, lub inny podmiot, któremu ustawy szczególne przyznają takie prawo. NSA wskazał, że organ, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie, gdyż nadawałoby mu to dwojakie uprawnienia. Ponadto, sąd stwierdził, że Zarząd Dróg Wojewódzkich nie wykazał interesu prawnego wynikającego z faktu, iż droga stanowiła mienie wojewódzkie lub że kary zasilały środki specjalne zarządu, ponieważ interes prawny musi być obiektywny i wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, czego skarżący nie wykazał. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieuzasadnioną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie.
Uzasadnienie
Dopuszczenie takiej możliwości nadawałoby organowi dwojakie uprawnienia: władcze w zakresie rozstrzygnięcia i strony kwestionującej to rozstrzygnięcie, czego przepisy nie przewidują.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, w tym osoby posiadające interes prawny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 50 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wskazuje na możliwość przyznania prawa do wniesienia skargi przez ustawy szczególne.
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki odrzucenia skargi, w tym niedopuszczalność.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 2a § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Określa własność dróg wojewódzkich.
p.o.m. art. 8
Ustawa z dnia 21 grudnia 2001 r. Prawo o miarach
p.o.m. art. 27
Ustawa z dnia 21 grudnia 2001 r. Prawo o miarach
p.p.s.a. art. 32
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa strony postępowania sądowoadministracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie jest uprawniony do wniesienia skargi. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, a nie z interesu faktycznego (np. zarządzanie drogą, wpływy z kar).
Odrzucone argumenty
Zarząd Dróg Wojewódzkich posiadał interes prawny do wniesienia skargi, ponieważ droga stanowiła mienie wojewódzkie i kary zasilały jego środki specjalne. Zastosowanie art. 510 Kpc w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
organ..., który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie decyzji lub postanowienia nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie. Dopuszczenie takiej możliwości nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia: uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia i uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. Pojęcie interesu prawnego należy ujmować w kategoriach obiektywnych. Istnieje on wtedy kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieźć dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Nie można też tego interesu wyprowadzić z uprawnienia do uzyskiwania środków finansowych z kar pieniężnych. Jest to bowiem jedynie interes faktyczny.
Skład orzekający
Małgorzata Jaśkowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych, w szczególności w kontekście interesu prawnego organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu zarządzającego drogą, ale zasady dotyczące interesu prawnego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące legitymacji procesowej organów administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy organ może skarżyć własne decyzje? NSA wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 1669/04 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-06-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane III SA/Lu 428/04 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2004-09-02 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 50, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 września 2004 r. , sygn. akt III SA/Lu 428/04 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 14 czerwca 2004 r., (...) w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia oddalić skargę kasacyjną. Uzasadnienie OSK 1669/04 UZASADNIENIE Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 14 czerwca 2004 r., (...), którą ten organ uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 31 marca 2004 r., (...) oraz decyzję Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. wydaną z upoważnienia Zarządu Województwa L. z dnia 16 lutego 2004 r., (...) w przedmiocie wymierzenia Januszowi P. kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym na drodze wojewódzkiej i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 2 września 2004 r., III SA/Lu 428/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja nie dotyczy sfery interesu prawnego Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. Skarżący nie występuje w prawie jako organ działający w celu ochrony obiektywnego porządku prawnego lub uprawniony na podstawie innych ustaw do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Tym samym skarga jest niedopuszczalna na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 50 par. 1 i par. 2 tej ustawy. Postanowienie to zaskarżył w drodze skargi kasacyjnej Zarząd Dróg Wojewódzkich w L., działający za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego. Wniósł on o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, a w przypadku gdyby Sąd uznał, że doszło tylko do naruszenia prawa materialnego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z poprzedzającą je decyzją SKO z dnia 14 czerwca 2004 r. Jako podstawę skargi wskazał naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 par. 1 i 32 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 510 Kc, a także niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, polegających na niewyjaśnieniu kto jest stroną postępowania. Wskazał także na inne naruszenia prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym art. 13 ust. 2a i 40a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, art. 27 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. i- Prawo o miarach, błędną interpretację art. 8 ustawy - Prawo o miarach z dnia 21 grudnia oraz przekroczenie uprawnień przez ustalenie, że przepis art. 13 ust. 2a i art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych jest przepisem niewykonalnym, martwym i brak podstaw do umorzenia postępowania. Skarżący stwierdził, że jego skarga jest oparta o art. 185 i 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W obszernym uzasadnieniu, opisując stan faktyczny, podkreślił, że występuje w sprawie jako organ administracji publicznej I instancji. Droga wojewódzka na której poruszał się pojazd stanowi mienie Województwa L. i jest w zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. Z kolei opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym i kary pieniężne z art. 13 ust. 2 ustawy stanowią dochody środka specjalnego zarządów dróg przeznaczonych na utrzymanie dróg. Zarząd posiada więc uprawnienia do działania w sprawie, gdy chodzi o naruszenie drogi- mienia i uniemożliwienie dochodzenia kary pieniężnej z tego tytułu. Dalsze zarzuty w skardze kasacyjnej dotyczyły błędów w zaskarżonej decyzji organu administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że: Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 50 par. 1 i par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd uznał skargę za nieuzasadnioną. Zgodnie z tym artykułem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie par. 2 uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy szczególne przyznają prawo do wniesienia skargi. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż status skarżącej jako strony mógł być jedynie rozważany na tle par. 1 art. 50 p.p.s.a. Brak jest bowiem przepisu szczególnego, który upoważniałaby Zarząd Dróg Wojewódzkich w wyraźny sposób do wniesienia skarg w stosunku do decyzji dotyczących opłat za przejazd pojazdem nienormatywnym. Stąd też należało zważyć, czy Zarząd Dróg Wojewódzkich posiadał interes prawny w sprawie opłat za przejazd drogą wojewódzką. W skardze zarząd ten wyprowadzał wspomniany interes z trzech okoliczności, faktu iż występował w sprawie jako organ I instancji, iż wspomniana droga stanowiła mienie wojewódzkie będące w zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich oraz, że wymierzone kary zasilały środki specjalne Zarządu. Pierwszy z powoływanych argumentów przemawiałby jednak wyraźnie przeciwko traktowaniu Zarządu Dróg jako strony postępowania, mogącej złożyć skargę. W postanowieniu z dnia 24 stycznia 1997 r., IV SA 802/95 - ONSA 1997 Nr 4 poz. 179, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że organ..., który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie decyzji lub postanowienia nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie. W uzasadnieniu podkreślił, że dopuszczenie takiej możliwości nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia: uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia i uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. Takich uprawnień zaś nie przewidują przepisy /por. też uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r. OPS 1/03 - ONSA 2003 nr 4 poz. 115/. Z pozostałych okoliczności trudno też wyprowadzać interes prawny Zarządu Dróg Wojewódzkich. Jak się bowiem wskazuje w orzecznictwie interes prawny wnoszącego skargę przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnień lub zwolnienie z nałożonego obowiązku /por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r. II SA 74/96 /ONSA 1997 Nr 2 poz. 89/. Tymczasem droga wojewódzka stanowi własność województwa /por. art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych /wówczas Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ a nie zarządu dróg, który nie działa we własnym imieniu, lecz pełnił funkcję zarządcy drogi. Nie można też tego interesu wyprowadzić z uprawnienia do uzyskiwania środków finansowych z kar pieniężnych. Jest to bowiem jedynie interes faktyczny. Pojęcie interesu prawnego należy ujmować w kategoriach obiektywnych. Istnieje on wtedy kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieźć dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Skarżący nie wskazał takiego przepisu. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie art. 32 p.p.s.a. Zgodnie z tym artykułem w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Dotyczy to jednak już toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, a nie uprawnienia do złożenia skargi, które wynika z art. 50 p.p.s.a. Należy też podkreślić, że nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które posiada odrębną uregulowaną procedurę, art. 510 Kpc. W powyższej sytuacji Sąd zwolniony był od rozpatrywania pozostałych zarzutów skargi odnoszących się w istocie do działania organu w postępowaniu administracyjnym. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 197 par. 2 w związku z art. 184 i 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI