OSK 153/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Tadeusza W. od wyroku NSA z dnia 18 września 2003 r., który oddalił skargę Tadeusza W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 grudnia 2001 r. Decyzja Ministra utrzymywała w mocy decyzję Wojewody P. z dnia 27 marca 2000 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w W. z dnia 1 marca 1977 r. Decyzja ta orzekała o przejęciu na własność Państwa za rentę gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,22 ha, należącego do Andrzeja W., ze względu na niski poziom produkcji rolnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że w dacie wydawania decyzji o przejęciu obowiązywała ustawa z dnia 29 maja 1974 r., która przewidywała przejęcie gospodarstwa z urzędu w przypadku niskiego poziomu produkcji, nawet bez zgody rolnika. Sąd kasacyjny zważył, że zarzut naruszenia prawa materialnego był ogólny i nie wskazywał konkretnych przepisów. Podkreślono, że decyzja z 1977 r. opierała się na art. 9 ust. 2 ustawy z 1974 r., a ustalenie niskiego poziomu produkcji rolnej było kluczowe. Sąd oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Andrzej W. stał się właścicielem gospodarstwa z mocy prawa na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, a twierdzenia o przekazaniu gospodarstwa Janowi W. nie mogły przesądzać o braku własności Andrzeja W. w kontekście decyzji o przejęciu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przejmowania gospodarstw rolnych przez Państwo w PRL, zwłaszcza w kontekście ustawy z 1971 r. i 1974 r., oraz znaczenie prawomocnych orzeczeń sądowych w ustalaniu własności.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego z okresu PRL i może mieć ograniczone zastosowanie do współczesnych spraw, chyba że chodzi o uregulowanie stanów prawnych powstałych w tamtym okresie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę, wydana na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r., była prawidłowa, jeśli gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja była prawidłowa, ponieważ ustalenie niskiego poziomu produkcji rolnej stanowiło materialnoprawną podstawę do przejęcia gospodarstwa z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 9 ust. 2 ustawy z 1974 r. dopuszczał przejęcie gospodarstwa z urzędu w przypadku niskiego poziomu produkcji rolnej, a takie ustalenie zawarte w protokole opisu gospodarstwa było wystarczające.
Czy twierdzenia o braku własności rolnika w dacie przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa mogą podważyć prawidłowość decyzji o przejęciu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli z innych prawomocnych orzeczeń wynika, że rolnik stał się właścicielem gospodarstwa z mocy prawa na podstawie wcześniejszych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Andrzej W. stał się właścicielem gospodarstwa z mocy prawa na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, a zaświadczenie o przekazaniu gospodarstwa innemu podmiotowi nie mogło przesądzać o braku jego własności.
Czy zarzut naruszenia prawa materialnego, który ogólnie wskazuje ustawę bez określenia konkretnych przepisów, jest wystarczający do rozpoznania skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut nie pozwala na bliższe ustosunkowanie się do twierdzeń strony i ogranicza rozpoznanie sprawy do granic skargi.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu kasacyjnym następuje w granicach skargi kasacyjnej, a ogólne wskazanie ustawy bez określenia naruszonych przepisów uniemożliwia skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Przepisy (6)
Główne
Dz.U. 1974 nr 21 poz. 118 art. 9 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę
Przepis ten dopuszczał przejęcie z urzędu na własność Państwa gospodarstwa rolnego za rentę, jeżeli wykazywało ono niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął określony wiek lub został zaliczony do jednej z grup inwalidów.
Pomocnicze
Dz.U. 1971 nr 27 poz. 250 art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Przepis ten stanowił podstawę nabycia z mocy prawa własności gospodarstwa rolnego przez rolnika z dniem 4 listopada 1971 r.
Dz.U. 1974 nr 21 poz. 118 art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę
Przepis ten przewidywał możliwość przejęcia gospodarstwa na wniosek rolnika lub z urzędu.
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 183 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa podlega rozpoznaniu jedynie w granicach skargi kasacyjnej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi kasacyjnej.
Kpa art. 156 § par. 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niski poziom produkcji rolnej jako podstawa do przejęcia gospodarstwa z urzędu na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z 1974 r. • Nabycie własności gospodarstwa rolnego z mocy prawa na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z 1971 r. przez Andrzeja W.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego bez wskazania konkretnych przepisów. • Twierdzenia o przekazaniu gospodarstwa Janowi W. wbrew prawomocnym orzeczeniom sądu ustalającym własność Andrzeja W.
Godne uwagi sformułowania
sprawa podlega rozpoznaniu jedynie w granicach skargi kasacyjnej • przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę • wykazywało niski poziom produkcji rolnej • stał się z mocy prawa na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. [...] właścicielem gospodarstwa • zaświadczenie [...] jako stanowiące jedynie oświadczenie wiedzy [...] nie może przesądzać o istnieniu po stronie określonego podmiotu [...] prawa własności
Skład orzekający
Edward Janeczko
sprawozdawca
Leszek Włoskiewicz
członek
Włodzimierz Ryms
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejmowania gospodarstw rolnych przez Państwo w PRL, zwłaszcza w kontekście ustawy z 1971 r. i 1974 r., oraz znaczenie prawomocnych orzeczeń sądowych w ustalaniu własności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego z okresu PRL i może mieć ograniczone zastosowanie do współczesnych spraw, chyba że chodzi o uregulowanie stanów prawnych powstałych w tamtym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z przeszłości prawnej Polski – przejmowania gospodarstw rolnych przez państwo. Choć nie jest to temat powszechnie znany, pokazuje mechanizmy ingerencji państwa w prawo własności w minionym ustroju.
“Jak Państwo przejmowało gospodarstwa rolne? Analiza orzeczenia NSA z 2004 roku.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.