OSK 1462/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rzecznika Praw Obywatelskich, uznając, że sąd powszechny nie ustalił przesłanek do zaliczenia wartości mienia pozostawionego za granicą na poczet nabywanych nieruchomości.
Skarga kasacyjna Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczyła odmowy stwierdzenia przez organy administracji i WSA uprawnień do zaliczenia wartości mienia pozostawionego za granicą na poczet należności za nabycie nieruchomości. Rzecznik zarzucił naruszenie art. 365 par. 1 Kpc, wskazując na związanie organów wyrokiem sądu powszechnego stwierdzającym pozostawienie mienia "w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.". NSA oddalił skargę, wyjaśniając, że zbieżność sformułowań nie oznacza spełnienia przesłanek z art. 212 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a sąd powszechny nie był władny rozstrzygać sprawy administracyjnej.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę Konstantego C. na decyzję Wojewody M. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu W. Odmówiono skarżącemu stwierdzenia posiadania uprawnień do zaliczenia wartości pozostawionych poza obecnymi granicami Państwa nieruchomości na poczet należności za nabycie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił naruszenie art. 365 par. 1 Kpc poprzez jego niezastosowanie, argumentując, że organy administracji i sąd administracyjny były związane wyrokiem Sądu Okręgowego w S., który stwierdził pozostawienie mienia "w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.". Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że choć sąd powszechny użył sformułowania "w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.", to nie ustalił tym samym, że skarżący spełnia określone w art. 212 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunki zaliczenia wartości pozostawionego za granicą mienia. NSA podkreślił, że sąd powszechny nie był władny rozstrzygać sprawy należącej do drogi postępowania administracyjnego ani zajmować się zagadnieniem zaliczenia wartości pozostawionego mienia. Do sądu powszechnego należało jedynie ustalenie, co wchodziło w skład majątku skarżącego poza granicami kraju według stanu z chwili wybuchu wojny. W związku z tym NSA uznał, że do naruszenia art. 365 par. 1 Kpc nie doszło i oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zbieżność sformułowań w wyroku sądu powszechnego nie oznacza, że sąd ten ustalił wszystkie przesłanki wymagane przez ustawę o gospodarce nieruchomościami do zaliczenia wartości pozostawionego mienia. Sąd powszechny nie był władny rozstrzygać sprawy administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd powszechny ustalał jedynie skład majątku skarżącego według stanu z chwili wybuchu wojny, a nie przesłanki do zaliczenia wartości mienia na poczet nabywanych nieruchomości, co jest materią postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.g.n. art. 212 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis dotyczy osób, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. pozostawiły nieruchomości na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa i miały otrzymać ekwiwalent. Wartość tych nieruchomości zalicza się na poczet należności za nieruchomości nabywane od Skarbu Państwa. Sąd podkreślił, że samo sformułowanie "w związku z wojną" użyte przez sąd powszechny nie jest wystarczające do zastosowania tego przepisu.
k.p.c. art. 365 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Przepis o mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia. Sąd uznał, że nie został naruszony, gdyż sąd powszechny nie rozstrzygał kwestii objętych zakresem zastosowania art. 212 ust. 1 u.g.n.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
Użyty do ustalenia przez sąd powszechny składu majątku skarżącego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd powszechny nie był właściwy do rozstrzygania o przesłankach zastosowania art. 212 ust. 1 u.g.n. Zbieżność sformułowań w wyroku sądu powszechnego nie oznacza spełnienia wszystkich przesłanek materialnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Organy administracji i WSA były związane wyrokiem Sądu Okręgowego w S. w zakresie ustalenia pozostawienia mienia w związku z wojną (argument Rzecznika Praw Obywatelskich).
Godne uwagi sformułowania
Zbieżność sformułowań nie oznacza, aby Sąd Okręgowy ustalił, że skarżący spełnia określone w art. 212 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunki zaliczenia wartości pozostawionego za granicą mienia. Sąd powszechny bowiem nie tylko nie był władny rozstrzygać sprawy należącej do drogi postępowania administracyjnego, lecz nawet nie zajmował się zagadnieniem zaliczenia wartości pozostawionego mienia.
Skład orzekający
Leszek Włoskiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Anna Orłowska
członek
Zbigniew Rausz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu związania sądu administracyjnego orzeczeniami sądów powszechnych w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących mienia pozostawionego za granicą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z mieniem pozostawionym za granicą w związku z wojną i przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia granicy kompetencji między sądami powszechnymi a administracyjnymi oraz interpretacji przepisów dotyczących mienia z okresu wojennego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Czy wyrok sądu cywilnego zawsze wiąże sąd administracyjny? NSA wyjaśnia granice kompetencji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 1462/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-09-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Orłowska Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Zbigniew Rausz Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Gospodarka mieniem Sygn. powiązane I SA 2493/02 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-06-08 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 46 poz 543 art. 212 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 1964 nr 43 poz 296 art. 189, art. 365 par. 1 Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.), Sędziowie NSA Anna Orłowska, Zbigniew Rausz, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 7 września 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2493/02 w sprawie ze skargi Konstantego C. na decyzję Wojewody M. z dnia 9 września 2002 r. nr 218/2002 w przedmiocie stwierdzenia posiadania uprawnień do ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Państwa Polskiego oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2004 r. I SA 2493/02 oddalił skargę Konstantego C. na decyzję Wojewody M. z dnia 9 września 2002 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia 24 czerwca 2002 r. (...), którą odmówiono skarżącemu stwierdzenia posiadania uprawnień do zaliczenia wartości pozostawionych poza obecnymi granicami Państwa nieruchomości na poczet należności za nabycie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Sąd podzielił stanowisko organów orzekających, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 212 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./, gdyż skarżący - będący wraz z siostrą właścicielem folwarku "H." w gminie D., powiatu S., województwa N., obejmującego nieruchomości określone w wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 21 listopada 2001 r. (...) - w dniu 1 września 1939 r. zamieszkiwał z rodziną w Ś. pod W. Ze skargą kasacyjną wystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając "naruszenie prawa materialnego, a to art. 365 par. 1 Kpc, poprzez jego niezastosowanie". W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej dowodzono, że zarówno organy administracji, jak i sąd administracyjny, były związane wyrokiem Sądu Okręgowego w S., w którego sentencji jest wprost mowa o pozostawieniu mienia "w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.". W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda M. oraz Prezydent Miasta W. wnosili o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowił art. 212 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, osobom "które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r." pozostawiły nieruchomości na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru Państwa - a które na mocy umów międzynarodowych miały otrzymać ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą - zalicza się wartość pozostawionych nieruchomości na poczet należności za nieruchomości nabywane przez nie od Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy w S. w wyroku z dnia 21 listopada 2001 r. (...) istotnie stwierdził, że opisany w sentencji majątek nieruchomy pozostawiono "w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.", posłużył się więc sformułowaniem zawartym w powołanym przepisie. Jednak zbieżność sformułowań nie oznacza, aby Sąd Okręgowy ustalił, że skarżący spełnia określone w art. 212 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunki zaliczenia wartości pozostawionego za granicą mienia. Sąd powszechny bowiem nie tylko nie był władny rozstrzygać sprawy należącej do drogi postępowania administracyjnego, lecz nawet nie zajmował się zagadnieniem zaliczenia wartości pozostawionego mienia. Do sądu powszechnego należało wyłącznie ustalenie - na podstawie art. 189 Kpc - co wchodziło w skład majątku skarżącego, położonego poza obecnymi granicami Państwa, według stanu z chwili wybuchu wojny, i właśnie dlatego w sentencji wyroku jest mowa o majątku nieruchomym pozostawionym w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy, gdyż do naruszenia art. 365 par. 1 Kpc nie doszło - aby już nie podejmować rozważań, czy przepis ten ma materialnoprawny, czy też proceduralny charakter - orzeczono więc jak w sentencji na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI